THUYẾT TRÌNH bộ TRUYỀN XÍCH

Đây là bài mẫu để thuyết trình về bộ truyền xích sử dụng trong cơ khí chế tạo máy. Bài thuyết trình được trình bày đẹp và đầy đủ nội dung của bồ truyền xích. Các bạn chỉ cần tải về và thực hành thuyết trình theo nội dung trong bài.

Trường ĐH Giao Thông Vận Tải

TP.Hồ Chí Minh

Khoa: Cơ Khí

Môn: Chi Tiết Máy

1 Khái niệm chung

1.1 Cấu tạo chính và nguyên lý làm việc của bộ truyền xích

Cấu tạo chính của bộ truyền xích gồm: đĩa dẫn 1, đĩa bị dẫn 2 và xích 3 (hình 4.1) Ngoài ra, có thể có thêm bộ phận căng xích, bộ phận bôi trơn, hộp che Có khi dùng một xích để truyền động từ một đĩa dẫn sang nhiều đĩa bị dẫn (hình 4.2)

a.Cấu Tạo:

1.2 Ưu nhược điểm và phạm vi sử dụng

 Nhanh mòn bản lề, nhất là khi bôi trơn

không tốt và làm việc ở nơi nhiều bụi;

 Vận tốc tức thời của xích và đĩa bị dẫn không

ổ n định nhất là khi số răng của đĩa xích nhỏ;

 Có tếng ồn khi làm việc do va đập khi vào khớp nên hạn chế sử dụng ở bộ truyền ở tốc

độ cao;

 Cần bôi trơn và điều chỉnh sức căng xích

2 Nhược điểm

Truyền công suất và chuyển động giữa trục có khoảng cách xa, cho nhiều trục đồng thời trong trường hợp n < 500 v/p

 Công suất truyền thông thường N < 100 kW

 Tỉ số truyền i≤6 khi v=(‚2÷6)m/s ; và i ≤ 3 khi v=(6÷25)m/s;

Hiệu suất η=(0.95÷0.97)

Truyền động xích được dùng khá nhiều trong

các phương tiện vận tải (xe đạp, môtô, ôtô …), máy nông nghiệp, các băng tải …

3 Phạm vi sử dụng

2 Các loại xích truyền động và đĩa xích

 Tùy theo cấu tạo của dây xích, bộ

truyền xích được chia thành các loại:

a.Xích ống con lăn

b.Xích ống

c Xích răng

2.1 Các loại xích truyền

động

a.Xích ống con lăn

a.Xích ống con lăn

giảm mòn cho răng đĩa xích 6 và ống lót 4

Số 6 biểu diễn tiết diện ngang của răng đĩa xích.

b Xích ống

Xích ống, có kết cấu tương

tự như xích ống con lăn, nhưng không có con lăn 5

Xích được chế tạo với độ

chính xác thấp, giá tương đối rẻ

răng lớn hơn nhiều so với xích ống con lăn có

cùng kích thước Giá thành củaxích răng cao

hơn xích ống con lăn Xích răng được tiêuchuẩn hóa rất cao

c.Xích răng

 Trong các loại trên, xích ống con lăn được dùng nhiều hơn cả Xích ống chỉ dùng trong các máy đơn giản, làm

việc với tốc độ thấp (1-2 m/s) Xích

răng được dùng khi cần truyền tải

trọng lớn, yêu cầu kích thước nhỏ

gọn Trong chương này chủ yếu trình bày xích ống con lăn

2.2 Đĩa xích

 Đĩa xích có cấu tạo gần giống bánh răng, chỉ

khác ở phần vành răng Kích thước và biên dạng răng phụ thuộc vào loại xích Vật liệu làm đĩa

xích thường là thép cacbon hay thép hợp kim, sau khi gia công tôi đạt độ rắn 50÷60 HRC

Đĩa xích con

Biên dạng đĩa xích con lăn gồm các cung có bán kính r1 , r2 và r3 Do kích thước của xích

được quy định theo tiêu chuẩn nên các số liệu

để tính toán đĩa xích được tra trong bảng

3 Các thông số hình học chính của bộ truyền xích

 Bước xích (t) là thông số chủ yếu

của bộ truyền xích Bước xích càng

lớn, khả năng truyền lực càng tăng

nhưng va đập càng nhiều Do đó

khi truyền động với tốc độ cao thì

chọn bước xích nhỏ

 Để tăng khả năng tải có thể tăng

số dãy xích (xích ống con lăn) hoặc

tăng chiều rộng xích (xích răng)

 Bước xích được tiêu chuẩn hóa, khi

tính toán tra theo bảng tiêu chuẩn

3.1 Bước xích của dây xích

t

3.2 Số răng đĩa xích

Số răng đĩa xích nên lấy theo số lẻ.tuy nhiên trong thực tế người ta sử dụng

số răng chẵn.

zmax <= 100 - 120 (xích con lăn).

zmax <= 120 140 (xích răng),

Để tránh tuôn xích khi xích mòn, phải hạn chế số răng lớn nhất

3.3 Khoảng cách trục A

-Khoảng cách trục (A): khoảng

cách giữa hai tâm của hai đĩa

Nhưng Amax không quá 80.t để tránh va đập

3.4 Số mắc xích X

Lưu ý : Nên quy tròn số mắc xích X thành số nguyên.

- Sau khi tính số mắc xích, phải tính chính xác lại khoảng

cách trục bằng công thức:

Để nhánh xích bị dẫn không quá căng, phải giảm khoảng cách trục một lượng:

∆A=(0,002÷0,004)A

4 Cơ học truyền động xích

Vì xích ăn khớp với các

răng đĩa xích theo hình đa

giác, cho nên vận tốc của

xích và tỷ số truyền thay

đổi theo thời gian

Ở thời điểm đang xét, bản

lề A đang ăn khớp và bản lề

B sắp vào khớp với răng C

4.1 Vận tốc và tỷ số truyền

a Vận tốc và tỷ số truyền tức thời

a Vận tốc và tỷ số truyền tức thời

Để giảm bớt chuyển động thay đổi này, cần tăng

số răng của đĩa xích (Chủ yếu là tăng Z1)

 Mặc khác nếu lấy chiều dài của nhánh dẫn là bội

số của bước xích cũng giúp cho đĩa quay đều

hơn

a Vận tốc và tỷ số truyền tức thời

b Vận tốc và tỷ số truyền trung

bình

Vận tốc của xích càng lớn, xích càng nhanh mòn, tải trọng và tiếng ồn tăng Thường chọn vận tốc v < 15 m/s, nếu bôi trơn tốt v =

(30÷35) m/s Ở đây ta chỉ cần xác định vận tốc trung bình của xích :

Với, Z : Số răng đĩa xích

n : Số vòng quay của đĩa xích (v/p)

t : bước xích (mm)

Do vận tốc vòng trung bình của hai đĩa xích

bằng nhau nên ta có CT tính tỉ số truyền trung bình:

Nên chọn i≤ 8

2 2

1

1 t n z t n z

4.2 Va đập của bản lề xích khi vào

ăn khớp răng đĩa xích

của đĩa C, vận tốc của B là

, có phương vuông góc với

đập: khi sắp vào khớp (do mắc

xích trước truyền tới) và khi vào





C

V

4.3 Lực tác dụng trong bộ truyền xích

 Có thể lấy gần đúng: F1 = P

 Lực tác dụng lên trục: Lực tác dụng lên trục

mang đĩa xích gồm các lực tiếp tuyến, lực ly

tâm và lực do trọng lượng bản thân xích gây ra Lực này được tính gần đúng theo công thức:

Với, kt : hệ số xét đến tác dụng của trọng lượng xích liên tục

kt = 1,15 : Khi bộ truyền đặt nằm ngang hoặc nghiêng <400

 kt = 1: Khi bộ truyền đặt thẳng đứng hoặc

nghiêng >= 400

5 Các dạng hỏng, chỉ têu tính toán và chọn vật liệu

a Đứt xích, dây xích bị tách rời ra không làm việc được nữa Xích bị đứt do mỏi, do quá tải đột ngột, hoặc do các mối ghép giữa má xích với chốt bị hỏng

5.1 Các dạng hỏng và chỉ têu tính toán

F F

pc

d0

 b Mòn bản lề, mòn bản lề do bề mặt tiếp xúc của bản lề chịu áp suất lớn, kết hợp với sự trượt tương đối của bản lề khi vào và ra khớp với răng đĩa xích

=> tốc độ mòn nhanh nếu không bôi trơn tốt

 Bản lề mòn làm cho bước xích tăng lên, xích ăn

khớp không chính xác với răng đĩa xích Nếu mòn nhiều xích dễ bị trật ra khỏi đĩa xích và có thể bị đứt xích

5.1 Các dạng hỏng và chỉ têu tính toán

c Các phần tử của dây xích bị mỏi: rỗ bề mặt con lăn, ống lót, gẫy chốt, vỡ con lăn

d Mòn răng đĩa xích, làm nhọn răng, răng đĩa xích bị gẫy

5.2 Chọn vật liệu chế tạo xích và

đĩa xích

Vật liệu má xích thường được làm từ thép cán nguội, thép cacbon chất lượng tốt và thép hợp kim tôi đạt độ rắn 40÷50 HRC Bản lề (chốt, ống, con lăn) được chế tạo bằng thép ít

cacbon sau đó thấm cacbon và tôi đạt độ rắn 50÷60 HRC

Vật liệu làm đĩa xích thường là thép cacbon

hay thép hợp kim, sau khi gia công tôi đạt độ rắn 50÷60 HRC

Chế tạo xích

 Tuổi thọ xích theo độ bền mòn phụ thuộc vào khoảng cách trục,số răng z1, áp suất trong bản lề p, điều kiện bôi trơn … Trong đó, áp suất sinh ra trong bản lề là ảnh hưởng quan trọng nhất đối với tuổi thọ

 Tính toán độ bền mòn theo áp suất p:

 Vì trong thực tế điều kiện làm việc của bộ truyền có khác với điều

kiện thí nghiệm cho nên khi tính toán phải đưa vào hệ số điều kiện sử dụng k để điều chỉnh

6 Tính toán bộ truyền xích

6.1 Tính truyền động xích theo áp suất cho phép

 Hệ số điều kiện sử dụng k được tính theo công

 kc : Hệ số xét đến chế độ làm việc của bộ truyền

6.1 Tính truyền động xích theo áp suất cho phép

Để tiện cho việc thiết kế, ta biến đổi điều kiện trên thành dạng sau:

-Z01, n01: số răng đĩa dẫn và số vòng quay đĩa dẫn của bộ

truyền cơ sở

-Ta có điều kiện:

6.1 Tính truyền động xích theo áp suất cho phép

Đặt : : công suất tính toán

Suy ra điều kiện: Nt ≤[N]

Trị số [N]tra bảng, từ điều kiện trên chọn xích, sau đó kiểm tra điều kiện về Nt đối với bước

6.2 Kiểm nghiệm số lần va đập của mắt xích trong một giây

Nếu bộ truyền xích có hai đĩa thì trong một

vòng chạy của xích, một mắt xích sẽ chịu bốn lần va đập để đảm bảo độ bền lâu, cần kiểm tra số lần va đập cho phép của xích trong thời gian một giây:

Với, [u] : Số lần va đập cho phép của xích con lăn trong thời gian một giây, tra bảng