Học sinh tiểu học còn chưa biết hành động độc lập, giáo viên phải là người tổ chức các hoạt động, làm sao cho từng em học sinh có được công việc thích hợp và bộc lộ được khả năng của mìn
Trang 1BIỆN PHÁP
“XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN HỌC SINH TÍCH CỰC”
I LÍ DO CHỌN BIỆN PHÁP.
Là người giáo viên dạy Tiểu học, hầu như chịu hoàn toàn trách nhiệm về lớp mình phụ trách, trực tiếp giảng dạy các môn học, đồng thời tổ chức, hướng dẫn tất cả các hoạt động giáo dục Trong những giờ tới trường giáo viên chủ nhiệm lúc nào cũng ở cạnh các em, là người “mẹ thứ hai” của các em, luôn gần gũi, dõi theo mọi hành động, hành
vi của từng em trong lớp Học sinh tiểu học còn chưa biết hành động độc lập, giáo viên phải là người tổ chức các hoạt động, làm sao cho từng em học sinh có được công việc thích hợp và bộc lộ được khả năng của mình Mở rộng và khơi sâu trí thức, rèn luyện kĩ năng, giáo dục ý thức tự giác và ứng xử, thỏa mãn nhu cầu, kích thích sự hứng thú, phát triển năng lực của học sinh Trong mắt các em, giáo viên chủ nhiệm là “Thần tượng”, là người mà các em tin tưởng tuyệt đối nhất, cô giáo nói gì các em cũng nghe, vâng lời cô giáo là cái duy nhất có ở tất cả các em học sinh Chính vì thế mà người giáo viên chủ nhiệm phải chú trọng từng lời nói, hành động, việc làm chuẩn mực nhất trước học sinh,
là tấm gương sáng để các em noi theo Qua công tác chủ nhiệm, người giáo viên tiểu học góp phần to lớn trong việc hình thành và phát triển toàn diện cho các em, giúp các
em trở thành người có ích cho xã hội, gia đình và bản thân, để các em trưởng thành, lớn lên, vững vàng bước vào đời
Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, xử lí tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng học tập, nhân cách, đạo đức, lối sống,…của học sinh sẽ ra sao? Mặc dù chưa
có nhiều năm kinh nghiệm nhưng tôi luôn cố gắng phấn đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp Công việc của giáo viên chủ nhiệm lớp là vô vàn và thuộc nhiều lĩnh vực, không thể kể hết được Trong nội dung bài thi hôm nay, tôi chỉ tập
trung vào một số nội dung giải pháp “ Xây dựng lớp học thân thiện học sinh tích cực”
II THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi:
- Năm học 2020-2021 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A2 Với tổng số: 27; nữ: 13; Dân tộc: 22; Khó khăn trong học tập: 1 Số lượng học sinh khá đồng đều, nên việc quản
lý, giáo dục các em tương đối thuận lợi
- Các em phần đông được gia đình quan tâm, trang bị tương đối đầy đủ về trang phục,
đồ dùng học tập, sách giáo khoa,…
- Mặt khác phòng học khang trang, thoáng mát, cơ sở vật chất đầy đủ
- Hầu hết các em đều cố gắng học tập, biết vâng lời, lễ phép với cô giáo
2 Khó khăn:
- Địa bàn thuần nông, thời gian đi làm là nhiều, nhiều phụ huynh đi làm ăn xa ít có thời gian dành cho sự dạy dỗ, chỉ bảo cho con cái
- Lớp có 22 em học sinh dân tộc, 12 em thuộc hộ nghèo, và 6 em thuộc hộ cận nghèo ảnh hưởng đến cuộc sống của các em, sự chăm lo về mọi mặt không được đầy đủ, chu đáo
- Mặt khác trí tuệ các em không đồng đều, khả năng nhận thức (tiếp thu) cũng không đồng đều Có một số em không chú ý, không có thái độ tích cực học, mà đến lớp như một thói quen, với thái độ lơ đễnh Khi cô giáo giảng xong, hỏi lại là không biết gì,
Trang 2chính vì vậy những em đó thường hay tự ti, mặc cảm, sợ sệt, nhút nhát, chưa biết thể hiện mình
- Đa số vốn giao tiếp của các em rất hạn chế, lời nói chưa được to, rõ ràng, hay có kiểu nói rất nhỏ, không thể nghe được
- Trong lớp các em ở 5 thôn bản trong đó có 2 thôn bản xa trường học như Bản Boong, Chôm Lôm
3 Kết quả điều tra.
+ Điều tra ngày 18/09/2020 (Tuần 2)
Các biểu hiện cụ thể được quan
Học sinh hoàn thành bài tập về nhà
trước khi đến lớp (14,81%)4 em (59,3%)16 em (25.92%)7 em Học sinh mạnh dạn trong giao tiếp 5 em
(18,51%) (62,96%)17 em (18,51%)5 em Học sinh tích cực phát biểu xây
dựng bài (14,81%)4 em (37,03%)10 em (44,44%)12 em Học sinh đoàn kết, yêu thương bạn
Học sinh hoàn thành các công việc
được giao đúng hạn (33,33%)9 em (37,03%)10 em (29,62%)8 em
Trong đó:
+ Mức 1: Tốt (T)
+ Mức 2: Đạt (Đ)
+ Mức 3: Cần cố gắng (C)
III NỘI DUNG GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP.
1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
Bản thân tôi cảm thấy công tác chủ nhiệm vô cùng nan giải Nó có vai trò quan trọng trong việc giáo dục và đào tạo một em học sinh ở lứa tuổi tiểu học, là nền móng
để cho các em lớn lên và trưởng thành, là một người có năng lực và phẩm chất đạo đức chuẩn mực Vì vậy mục đích các biện pháp, giải pháp của đề tài này là muốn nâng cao chất lượng học tập, rèn ý thức tự giác, tự quản, rèn các kĩ năng sống, giáo dục nhân cách, phẩm chất đạo đức cho các em học sinh tiểu học nói chung và các em học sinh của lớp mình đang chủ nhiệm nói riêng Sao cho cuối năm đạt kết quả cao trong mọi lĩnh vực
2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.
2.1 Nội dung:
Các biện pháp, giải pháp để xây dựng lớp học thân thiện học sinh tích cực thì rất nhiều và đa dạng, nhưng bản thân tôi xin được đúc kết lại với các nội dung chính, quan trọng nhất, cụ thể như sau:
- Triển khai công tác xây dựng nề nếp đầu năm
- Trang trí lớp học, xây dựng quan hệ cô thầy trò
- Một số phương pháp giúp các em học tốt ở lớp và ở nhà
2.2 Cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
2.2.1 Triển khai công tác xây dựng nề nếp đầu năm: Công tác xây dựng nề nếp lớp
học là nhiệm vụ hàng đầu của một giáo viên chủ nhiệm, muốn làm tốt công tác chủ
Trang 3nhiệm, người giáo viên cần phải đưa tập thể lớp đi vào nề nếp ngay từ đầu năm, thì lớp học đó mới đạt được nhiều thành tích trong suốt năm học Để làm tốt công tác xây dựng
nề nếp của lớp, tôi hướng tới thực hiện những việc làm sau:
a) Nắm thông tin học sinh:
- Việc nắm các thông tin của học sinh đầu năm là rất cần thiết Có được thông tin học sinh giúp cho giáo viên chủ nhiệm phục vụ cho việc ghi chép hồ sơ giáo viên, nắm được hoàn cảnh gia đình, lực học của năm trước, việc liên lạc với gia đình các em,…Vì thế ngay từ đầu năm, tôi đã tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của từng em để phục vụ cho công tác chủ nhiệm lớp của mình
- Ngoài ra tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm học môn Toán, Tiếng Việt để kịp thời nắm bắt năng lực, cũng như năng khiếu của của từng em học sinh
b) Xử lý thông tin:
Sau khi điều tra, tôi đã có đầy đủ các thông tin của học sinh, phục vụ cho những việc sau:
+ Ghi chép vào hồ sơ, tôi đã ghi chép đầy đủ thông tin cần thiết vào sổ chủ nhiệm, + Xếp chỗ ngồi học sinh: Tôi dựa vào kết quả học lực của các em năm học 2019-2020, bài khảo sát chất lượng đầu năm phần nào nắm được những em học sinh năng khiếu và học sinh khó khăn trong học tập, để xếp chỗ ngồi cho hợp lý như: Nam ngồi xen kẽ nữ,
em năng khiếu ngồi với em còn khó khăn, kết hợp phân công đôi bạn cùng tiến,…
+ Trao đổi, chia sẻ: Tôi chủ động đến gặp một số em, để hỏi thăm thêm về gia đình, hoàn cảnh sống thường ngày của gia đình,…động viên, chia sẻ, giúp đỡ
c) Bầu ban cán sự lớp: Bầu ban cán sự lớp là việc cần làm ngay từ đầu năm, đây là một trong những điều kiện để các em thể hiện mình, có ý thức tự quản tốt, có ý thức đi vào
nề nếp Do đó tôi đã sắp xếp thời gian hợp lý nhất, cho các em tổ chức bầu ban cán sự lớp theo quy định, chọn ra những em có năng lực tốt để đảm nhận nhiệm vụ của lớp giao phó, sau đó phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên trong ban cán sự
2.2.2 Trang trí lớp học, xây dựng mối quan hệ thầy trò.
a) Trang trí lớp học thân thiện:
Phòng học là nơi các em học tập, vui chơi Bởi thế mà ngoài việc có một phòng học khang trang, thoáng mát, đầy đủ tiện nghi, còn cần có phòng học trang trí đẹp, thân thiện, gần gũi với các em, tạo cho các em sự thích thú, say mê, niềm phấn khởi khi ngồi vào lớp học Cho nên ngay từ đầu năm tôi cùng các em đã trang trí lớp học, với nhiều nội dung, đa dạng phù hợp với địa phương phục vụ cho việc học tập tốt hơn, mang lại nhiều niềm vui hơn cho các em mỗi ngày đến lớp
b) Xây dựng mối quan thầy trò, bạn bè trong và ngoài lớp
* Xây dựng mối quan hệ thầy trò:
- Một yếu tố không kém phần quan trọng góp phần đưa chất lượng học tập của học sinh ngày một tốt hơn đó chính là mối quan hệ thây trò Trước đây quan hệ thầy, trò là quan
hệ của bề trên – kẻ dưới; giảng giải – ghi nhớ Ngày nay, quan hệ này được thay bằng quan hệ phân công – hợp tác Quan hệ cơ bản nhất của tôi và học trò là quan hệ hợp tác làm việc: tôi giao việc – học trò làm; tôi hướng dẫn- học trò thực hiện
- Khi giao việc tôi chỉ nói một lần, nhưng chỉ nói khi lớp trật tự Với cách làm này thầy
sẽ trở nên nói ít, học trò làm nhiều Hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí cũng như sự hình thành tính cách của trẻ Vì vậy khi lên lớp, tôi luôn chú ý đến cả cách ăn mặc, đi đứng, nói năng, cách cầm sách, chữ viết,… để trò noi theo
Trang 4- Khi học sinh làm bài chưa đúng, tôi giúp đỡ, hướng dẫn học sinh làm lại ngay tại lớp Với cách làm đúng, nói đúng trong học tập, các em sẽ trở thành những con người tự tin, trung thực, không gian dối
- Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ các em sửa chữa Tôi không bao giờ có những lời nói, cử chỉ xúc phạm các em Ở tuổi này, lòng tự trọng của các em rất cao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ làm tổn thương tâm hồn trẻ thơ Thậm chí có em sẽ oán hận, căm ghét thầy cô, bỏ học và không bao giờ trở lại lớp học nữa cho
dù có nhiều người đến nhà vận động
* Xây dựng mối quan hệ bạn bè:
Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình ra, ai cũng cần có bạn bè để chia sẻ Học sinh Tiểu học cũng vậy, nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng tiến
bộ Học sinh năng khiếu sẽ giúp học sinh khó khăn; ngược lại, học sinh khó khăn cũng
dễ dàng nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ Tục ngữ có câu
“Học thầy không tày học bạn” Nhưng trong thực tế, một lớp học thường xuất hiện nhiều nhóm học trò Các em chia bè phải, phân biệt giàu nghèo, hay nói xấu hoặc châm chọc nhau Những em nữ thì hay dỗi, hay hờn giận Còn các em nam thì hăm he đánh nhau, trả thù nhau Tuy các em chưa gây ra chuyện gì nghiêm trọng nhưng nó vẫn ảnh hưởng xấu đến tình cảm bạn bè và chất chất lượng học tập của lớp Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn quan tâm đến vấn đề này Xây dựng được mối quan hệ bạn bè đoàn kết, gắn bó thì tôi sẽ xây dựng được nề nếp lớp học, tiến tới xây dựng môi trường học tập thân thiện Từ môi trường học tập thân thiện đó, chất lượng học tập của lớp chắc chắn sẽ được nâng cao
c) Tổ chức, tham gia các hoạt động tập thể:
Tham gia các hoạt động tập thể giúp cho các em rất nhiều về kĩ năng sống, các em
có cơ hội thể hiện mình trước đám đông, thể hiện những tài năng, năng lực và kĩ năng giao tiếp của mình Qua đó giáo dục các em về sự hiểu biết nhiều lĩnh vực của cuộc sống, phẩm chất, nhân cách, đạo đức,…Chính vì thế trong công tác chủ nhiệm, tôi luôn chú trọng việc tham gia, tổ chức cho các em hoạt động tập thể theo quy định, lịch của trường, lớp Các giờ hoạt động tập thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động thể dục thể thao, vui chơi, múa hát,…tôi đều tạo điều kiện cho các em được luyện tập, tham gia đầy đủ và có hiệu quả nhất
2.2.3 Một số phương pháp giúp các em học tốt ở lớp và ở nhà.
a) Học ở lớp:
Dựa vào kết quả điều tra, kết quả khảo sát chất lượng học sinh đầu năm, tôi đã xếp chỗ ngồi cho các em hợp lý, em năng khiếu ngồi gần em còn khó khăn, kết hợp phân công đôi bạn cùng tiến, tạo điều kiện cho các em học tập theo nhóm đôi, từ đó các em giúp đỡ, hỏi bài nhau trong những lúc giải quyết bài tập khó Trong giờ học tôi luôn bao quát lớp, không để tình trạng các em không chú ý Giảng giải thật kĩ những bài tập khó, dùng nhiều phương pháp dạy học linh hoạt như: Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp hỏi đáp,…cũng như xen kẽ các trò chơi phù hợp trong bài học kích thích sự hứng thú, tích cực và tính tự học, sáng tạo của học sinh Mặt khác giúp các em giảm bớt được căng thẳng, cứng nhắc của bài học Ngoài ra tôi luôn biểu dương, khen ngợi những em hăng say trong giờ học, động viên, giúp đỡ kịp thời
b) Học ở nhà:
Trang 5Ngoài việc học tốt ở lớp, nếu các em về nhà không ôn tập, không học lại thì dẫn tới
dễ quên, mạch kiến thức sẽ bị hỏng, không thực hành được tốt Vậy việc học bài và làm bài tập thêm ở nhà cũng rất cần thiết, phần nào giúp các em nắm vững kiến thức ở lớp, học thuộc bài khi cô kiểm tra bài cũ,…Thế nên tôi đã có một số biện pháp giúp các em học tốt khi ở nhà, đó là:
+ Lập thời gian biểu hợp lý nhất chung cho tất cả các em
+ Thường xuyên kiểm tra bài cũ, việc làm bài tập thêm ở nhà
+ Phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh, để trao đổi tình hình học tập của các em, như là gọi điện, trực tiếp đến nhà,…Đặc biệt quan tâm trao đổi thường xuyên với phụ huynh học sinh khó khăn, những em còn chậm, tạo mọi điều kiện giúp đỡ kịp thời
IV: KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Sau khi áp dụng các biện pháp kết quả đạt được như sau:
+ Đợt 2: Điều tra ngày 27/11/2020 (Tuần 12)
Các biểu hiện cụ thể được quan
Học sinh hoàn thành bài tập về nhà
trước khi đến lớp (29,62%)8 em (62,96%)17 em (7,4%)2 em Học sinh mạnh dạn trong giao tiếp 13 em
(48,14%) (40,74%)11 em (11,11%)3 em Học sinh tích cực phát biểu xây dựng
Học sinh đoàn kết, yêu thương bạn
Học sinh hoàn thành các công việc
được giao đúng hạn (62,96%)17 em (29,62%)8 em (7,4%)2 em
Trong đó:
+ Mức 1: Tốt (T)
+ Mức 2: Đạt (Đ)
+ Mức 3: Cần cố gắng (C)
Như vậy sau khi tiến hành áp dụng các giải pháp biện pháp thì các năng lực của HS được tăng lên đáng kể Tuy nhiên vẫn còn những em cần phải cố gắng hơn nữa trong thời gian tới
V KẾT LUẬN NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Đứng trước vai trò, vị trí, tầm quan trọng của một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn tìm tòi, học hỏi trau dồi nhiều kinh nghiệm hơn nữa, để sao cho lớp mình chủ nhiệm luôn đạt được kết quả và thành tích cao trong mọi lĩnh vực Chắc chắn rằng giải pháp đưa ra còn nhiều hạn chế, thiếu sót do đúc kết từ kinh nghiệm giảng dạy của cá nhân Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của Ban giám khảo
Trên đây là bài thi của tôi về xây dựng lớp học thân thiện học sinh tích cực rất mong được sự góp ý chân thành của các đồng chí để tôi hoàn thiện tốt hơn nữa trong công tác chủ nhiệm lớp Cuối cùng tôi xin kính chúc BGK mạnh khỏe, hạnh phúcthành công trong cuộc sống Tôi xin trân thành cảm ơn!