Các em chưa thật sự yêu thích, gắn bó với trường, với lớp, chưa tích cực hoạt động, chưa chủ động, sáng tạo, còn thiếu khả năng cộng tác, …Chính vì thế, xây dựng lớp học thân thiện là yê
Trang 1BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN GÓP
PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Ở TIỂU HỌC
I Lý do chọn biện pháp
Trường tiểu học là chiếc nôi văn hoá, ở đó trẻ em được đảm bảo quyền lợi
và các nghĩa vụ của mình, được bảo vệ, chăm sóc, vui chơi và phát triển
Đối với trẻ em, mái trường, lớp học là chỗ dựa tinh thần bền vững, tin cậy Các em học sinh tiểu học rất thích nhận được sự quan tâm của người lớn; các em thích được hoạt động, được khẳng định mình trước bạn bè, thích được tuyên dương khen ngợi,… Đây là những nhu cầu chính đáng của các em
1 Thực trạng
Trong thực tế hiện nay, học sinh đến trường, đến lớp phần lớn chỉ để tiếp thu kiến thức, thực hiện nhiệm vụ học tập của mình Các em chưa thật sự yêu thích, gắn bó với trường, với lớp, chưa tích cực hoạt động, chưa chủ động, sáng tạo, còn thiếu khả năng cộng tác, …Chính vì thế, xây dựng lớp học thân thiện là yêu cầu cần thiết mà mỗi người giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm cần làm Năm học 2020 – 2021, tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 3B Ngay từ khi nhận lớp, tôi đã tiến hành khảo sát các đối tượng học sinh trong lớp để nắm bắt tình hình và thu được kết quả như sau:
Tổng số học sinh lớp 3B được khảo sát 36 em, trong đó có 11 em nữ
Tiêu chí
Đầu năm học 2020-2021
Trang 2
Qua bảng khảo sát trên, chúng ta nhận thấy một số học sinh còn chưa đi học chuyên cần, hứng thú tập chưa cao, tinh thần đoàn kết và tính tự giác, tích cực còn hạn chế
2 Nguyên nhân
Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên thì nhiều, nhưng theo tôi, có một số
nguyên nhân chính sau:
+ Về phía học sinh: Do đặc điểm tâm lí lứa tuổi tiểu học còn nhỏ, ham
chơi, chưa ý thức hết được tầm quan trọng của việc học tập;
+ Về phía giáo viên: Đôi khi còn nóng vội trong việc giáo dục học sinh, quá
chú trọng dạy kiến thức, chưa lắng nghe tâm tư nguyện vọng của học sinh, vô tình tạo áp lực cho cả cô và trò, làm cho các em cảm thấy mệt mỏi, chán nản, sợ học
Trước thực trạng trên, là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn trăn trở và mong muốn tìm ra giải pháp để trường, lớp thực sự thân thiện với học sinh Vì vậy tôi đã
chọn “Biện pháp xây dựng lớp học thân thiện góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở tiểu học” để nghiên cứu.
II Nội dung thực hiện biện pháp.
Giải pháp 1: Xây dựng lớp học xanh, sạch, đẹp, an toàn.
Ngay từ đầu năm học, tôi khuyến khích
các em nêu suy nghĩ của bản thân mình về “lớp
học xanh” mà mình mong muốn, đồng thời thảo
luận đưa ra giải pháp thực hiện Và thật bất ngờ,
các em đã có những ý kiến thật phong phú và
sáng tạo Các em phân công nhiệm vụ cho các
nhóm Nhóm chăm sóc cây xanh ở góc lớp,
nhóm chăm sóc cây xanh ở cửa sổ,
Học sinh tham gia trồng cây
Trang 3
Không gian xanh ngoài hành lang
Cùng sự giúp đỡ nhiệt tình của các cha mẹ học sinh, khu vực hành lang trước cửa lớp đã biến thành một “vườn treo” xinh xắn, đầy sáng tạo Không gian trong
và ngoài lớp học bỗng nhiên tràn đầy sức sống, không khí như trong lành hơn Các em trở nên hào hứng hơn, yêu lớp, quý bạn hơn
Tôi thường xuyên giáo dục các em ý thức giữ gìn vệ sinh chung như không vứt rác bừa bãi, vệ sinh sạch sẽ lớp học, giữ gìn vệ sinh cá nhân,
Hằng ngày, tôi đôn đốc các em tham gia trực nhật vệ sinh trường lớp sạch sẽ Các em cũng rất tích cực, tự giác làm việc Dần dần, nền nếp hình thành và ý thức của các em được nâng cao.
Học sinh quét dọn lớp học
Lớp học đã xanh, đã sạch thì các em lại càng muốn xây dựng không gian lớp
Trang 4
trở nên đẹp hơn Qua gợi ý, hướng dẫn của tôi, các em học sinh tự phân công chia nhóm để trang trí lớp học Các góc, các mảng tường được trang trí sáng tạo Các bảng biểu được sắp xếp hợp lý, từ góc Nghệ thuật đến góc Học tập… Tất cả tạo nên một bức tranh hài hoà, vui mắt Việc trang trí đó được thực hiện thường xuyên, làm mới liên tục, thu hút tất cả các em tham gia Mối quan hệ thầy với trò, trò với trò vì vậy trở nên ngày càng gắn bó, thân thiện và yêu thương nhau nhiều hơn
Các em trang trí lớp học
Mỗi cá thể đều góp phần tạo nên diện mạo chung của tập thể Nên tôi chú ý giáo dục cho các em ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ, phù hợp với môi trường lớp học và điều kiện hoàn cảnh riêng của gia đình học sinh Ngoài ra, tôi chú trọng uốn nắn hành động, lời nói của học sinh Các em ngày càng chăm ngoan, tiến bộ, biết yêu thương giúp đỡ mọi người Trong tôi, mỗi học sinh thân yêu là một đoá hoa tươi đẹp và toả hương thơm ngát
Lớp học thân thiện còn là nơi các em cảm thấy thật sự an toàn Tôi thường nhắc nhở học sinh chú ý phòng ngừa bạo lực học đường, phòng ngừa tai nạn gây thương tích, tai nạn giao thông, đuối nước, dịch bệnh,…
Ví dụ: Để phòng chống dịch Covid - 19, học sinh lớp tôi đã thực hiện tốt thông điệp 5K của Bộ Y tế Ban cán sự lớp tăng cường theo dõi, đôn đốc các bạn,
có tổng kết, biểu dương các cá nhân và nhóm làm tốt
Trang 5
Học sinh rửa tay, sát khuẩn
“Xanh - sạch - đẹp - an toàn” là những yếu tố đi cùng nhau, hỗ trợ cho nhau, giúp môi trường học đường trở nên thân thiện để học sinh học tập và vui chơi Những việc làm này đều được học sinh của tôi tự ý thức thực hiện Giải pháp này giúp các em hiểu rằng chính các em là chủ nhân, là linh hồn, là người chủ động xây dựng để có “lớp học thân thiện”
Giải pháp 2: Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh, giúp các em tự tin trong học tập.
Để học sinh yêu trường, yêu lớp, coi trường học là ngôi nhà thứ hai của mình, ngoài việc xây dựng lớp học xanh, sạch, đẹp, an toàn còn cần phải tạo hứng thú học tập cho các em, từ đó giúp các em yêu thích các môn học và thích được đến trường Muốn vậy, người giáo viên phải có sự lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy phù hợp với từng đối tượng học sinh, tạo điều kiện cho mọi học sinh phát huy năng lực, phát hiện khả năng, giúp các em tích cực, chủ động, có niềm vui trong học tập Từ đó hoạt động học tập trở nên nhẹ nhàng thoải mái, thiết thực và có hiệu quả hơn
Trước mỗi tiết học, tôi luôn chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học và hệ thống câu hỏi trong bài học cho từng đối tượng học sinh, dự kiến những sai lầm của HS và cách khắc phục
Trang 6
Những tiết học vui
Bên cạnh đó, để tạo hứng thú học tập cho các em, tôi thường tổ chức các trò chơi vận động, các bài hát hoặc các trò chơi học tập thúc đẩy cạnh tranh và hợp tác nhiều hơn, lôi cuốn được tất cả học sinh cùng tham gia Trong suốt tiết học, tôi tạo
cơ hội để học sinh thể hiện bản thân và tích cực tham gia vào các hoạt động học
Từ đó biến lớp học thành một “sân khấu” thoải mái để ngay cả những học sinh nhút nhát cũng có thể bước lên thể hiện bản thân và trình bày ý tưởng của mình…
Ngoài ra, tôi tổ chức mô hình “Đôi bạn học tập” để các em đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; Giao nhiệm vụ phù hợp với khả năng của các em, tạo cơ hội để các em phát huy khả năng, hoàn thành nhiệm vụ Từ đó các em tin tưởng vào bản thân, tạo đà để các em nỗ lực, phấn đấu hơn nữa
Ví dụ: Với học sinh nhận thức chậm, tôi giao mỗi ngày luyện đọc 4 câu trong bài Tập đọc rồi đọc cho cả lớp nghe, có thể tăng dần số câu lên Tôi kịp thời khen ngợi ngay khi các em đó có chút tiến bộ dù là nhỏ “Em đã có tiến bộ hơn rồi,
cố gắng lên chút nữa em nhé!” Những câu nói tuy nhẹ nhàng như thế nhưng mang lại hiệu quả cao
Qua các việc làm trên, học của tôi đã rất tích cực học tập, các em tự tin hơn rất nhiều Từ đó, các em phát huy được khả năng, năng lực của bản thân, tìm thấy niềm vui trong học tập Điều này thực sự cần thiết để tạo nên một môi trường lớp học thân thiện.
Trang 7
Giải pháp 3: Rèn kĩ năng sống cho học sinh
Kĩ năng sống phải được giáo dục mọi lúc, mọi nơi khi có điều kiện, cơ hội phù hợp Tôi thường rèn kĩ năng sống cho học sinh thông qua dạy học các môn học; qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và hoạt động trải nghiệm
Cụ thể:
- Rèn kĩ năng hợp tác thông qua các hoạt động nhóm, trò chơi
- Rèn kĩ năng bày tỏ sự cảm thông trong các tình huống đạo đức, trong các hoạt động từ thiện như: tặng quà các bạn có hoàn cảnh khó khăn trong lớp; quyên góp quần áo, sách vở ủng hộ các bạn miền Trung bị lũ lụt; …
- Rèn kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm thông qua việc tổ chức và tham gia các phong trào, các cuộc thi, các trò chơi dân gian, các chuyến dã ngoại,…
- Rèn kĩ năng lao động thông qua việc dọn vệ sinh lớp học hàng ngày, chăm sóc bồn hoa cây cảnh
- Rèn kĩ năng trình bày ý kiến cá nhân, chia sẻ thông tin, kĩ năng ra quyết định ở các hoạt động chia sẻ trong các tiết học
Thông qua giải pháp này, học sinh có thể tự cảm nhận, đánh giá, nhận xét qua các hành vi và từ đó hình thành các kĩ năng Học sinh được giáo dục kĩ năng sống xác định được bổn phận và nghĩa vụ của mình đối với bản thân, và những người xung quanh Học sinh biết yêu trường, yêu lớp, quý bạn và kính trọng thầy cô.
Trang 8
Soạn sách giáo khoa ủng hộ các bạn
miền Trung bị lũ lụt.
Tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn
trong lớp
Gải pháp 4: Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh.
Các em học sinh rất thích tham gia các hoạt động tập thể Vì thế, tạo một sân chơi lành mạnh, bổ ích thân thiện cho học sinh là điều cần thiết Để làm được điều đó, tôi khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động do nhà trường và liên đội tổ chức như tham quan, tìm hiểu các địa danh lịch sử, tham gia các hội giao lưu, hoạt động chào mừng các ngày lễ lớn, các hoạt động từ thiện, …
Ngoài ra, lớp tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động tạo sự thân thiện, gắn kết giữa các em như: vẽ tranh, trang trí lớp học, Trong các hoạt động đó, học sinh hoàn toàn chủ động từ khâu lập kế hoạch đến thực hiện
Ví dụ : Khi tổ chức cho học sinh các hoạt động chào mừng ngày 20/11, cô trò tôi thường tiến hành theo các bước sau:
Bước 1: Giáo viên phát động thi đua chào mừng 20/11
Bước 2: Học sinh thảo luận đề ra những việc cần làm như trang trí lớp, làm
lọ hoa, làm báo tường báo ảnh, biểu diễn văn nghệ,…
Bước 3: Đại diện các nhóm trình bày ý tưởng, nhóm khác bổ sung
Bước 4: Thống nhất kế hoạch và phân công nhiệm vụ
Bước 5: Thực hiện nhiệm vụ đã được phân công
Trang 9
- Thông qua các hoạt động tập thể này, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm của các em được nâng cao, góp phần xây dựng lớp học thân thiện.
Một số hình ảnh đẹp
Giải pháp 5: Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên và cha mẹ học sinh
Trong quá trình xây dựng lớp học thân thiện, chúng ta rất cần đến sự hỗ trợ
từ phía các bậc cha mẹ học sinh cả về vật chất lẫn tinh thần Ngay từ cuộc họp cha
mẹ học sinh đầu năm, tôi đã giải thích rõ ràng về mục tiêu, nhiệm vụ mà lớp đặt ra trong năm học Sau đó tôi cùng phụ huynh trao đổi, xây dựng kế hoạch một cách cởi mở, thoải mái Từ đó, tôi đã tạo được sự tin tưởng, ủng hộ của các bậc cha mẹ học sinh trong mọi hoạt động của trường của lớp
Ví dụ: Khi xây dựng Thư viện thân thiện, gia đình các em học sinh đã quyên
góp cho lớp nhiều đầu sách có chất lượng; Khi chuẩn bị đi học trở lại sau thời gian nghỉ dịch, phụ huynh giúp tổng vệ sinh lớp học; Khi các phong trào từ thiện được phát động, phụ huynh hưởng ứng nhiệt tình, …
Mặt khác, giáo viên cũng là một nhà tham vấn: biết lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng, băn khoăn của phụ huynh về các vấn đề của con em họ, từ đó nắm bắt được hoàn cảnh cũng như sự phát triển tâm lí của các em để có những biện pháp giáo dục phù hợp
Trang 10
Qua các hoạt động này, tôi đã tạo được mối quan hệ thân thiện giữa phụ huynh - giáo viên - học sinh Điều này thực sự cần thiết để tạo nên một môi trường lớp học thân thiện.
III Kết quả
Với những việc làm trên, chỉ qua một thời gian ngắn, các em đã có sự tiến bộ
rõ rệt Tôi đã tiến hành khảo sát lần 2 vào cuối năm học 2020 – 2021 và thu được kết quả như sau:
Trang 11
Đối chiếu với kết quả khảo sát đầu năm học Tôi rất vui mừng nhận thấy tỉ lệ đi học chuyên cần đã tăng lên rõ rệt, học sinh có hứng thú trong học tập, tinh thần đoàn kết được nâng cao
Và vui hơn nữa, sự cố gắng của tôi được phụ huynh, học sinh, đồng nghiệp
ghi nhận (Video minh hoạ)
IV Kết luận.
Kính thưa Ban giám khảo, thưa toàn thể Hội thi!
“Biện pháp xây dựng lớp học thân thiện góp phần nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp ở tiểu học” mà tôi vừa trình bày là những kinh nghiệm
của riêng bản thân tôi đúc kết được trong năm học 2020 – 2021
Hôm nay, tại Hội thi “Giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cấp tiểu học thành phố Phủ Lý”, lần đầu tiên tôi mạnh dạn chia sẻ với các quý thầy cô biện pháp này Tôi
Trang 12
mong muốn nhận được sự góp ý chân thành của các cấp lãnh đạo, ban giám khảo
và đồng nghiệp để biện pháp được hoàn thiện hơn
Cuối cùng xin kính chúc Ban giám khảo cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo mạnh khỏe, công tác tốt
Chúc hội thi thành công tốt đẹp!
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Phủ Lý , ngày 15 tháng 12 năm 2021
XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN
VỊ
Vũ Văn Ân
NGƯỜI VIẾT
Nguyễn Thị Hương Sen
BẢNG KHẢO SÁT ĐẦU NĂM
Trang 13
Họ và tên: ………
Lớp : ………
1 Đi học chuyên cần, không đi học muộn
2 Tập trung nghe giảng, hăng hái phát biểu xây dựng bài
3 Đoàn kết, yêu quý bạn bè
4 Tự giác làm lấy việc của mình, tích cực tham gia các hoạt
động của lớp , của trường