BÀI GING TIN HC I CNG Biên son : PHAN TH HÀ NGUYN TIN HÙNG Chng 1: Các khái nim c bn Chng 1: CÁC KHÁI NIM C BN 1.1. THÔNG TIN VÀ X LÝ THÔNG TIN 1.1.1. Khái quát 1.1.1.1. Khái nim thông tin a. Khái nim Trong đi sng hàng ngày, chúng ta tip nhn và s dng nhiu thông tin. Thông tin đem li cho chúng ta s hiu bit, giúp chúng ta nhn thc đúng đn v các hin tng t nhiên và xã hi; cng nh thông tin ta có đc nhng hành đng hp lý nhm đt đc nhng mc đích trong cuc sng. Chúng ta ai cng thy đc s cn thit ca thông tin và cm nhn đc thông tin là gì. Nhng đ đa ra mt đnh ngha chính xác v thông tin thì hu ht chúng ta đu lúng túng bi thông tin là mt khái nim khá tru tng và nó đc th hin di nhiu dng thc khác nhau. Tuy nhiên, ngi ta có th tm đa ra khái nim sau đây: "Thông tin thng đc hiu là ni dung cha trong thông báo nhm tác đng vào nhn thc ca mt s đi tng nào đó". Thông báo đc th hin bng nhiu hình thc: vn bn, li nói, hình nh, c ch .; và các thông báo khác nhau có th mang cùng mt ni dung. Trong lnh vc tin hc, thông tin có th đc phát sinh, đc lu tr, đc bin đi trong nhng vt mang tin; thông tin đc bin đi bi các d liu và các d liu này có th đc truyn đi, đc sao chép, đc x lý hoc b phá hy. Ta có th ly mt vài ví d sau đ minh ha Thông báo th hin di dng vn bn ví d nh “Thông tin v mt mng máy tính b nhim virus” - Trong thông báo này, thành phn “Mng máy tính” đóng vai trò là vt mang tin, còn s kin “nhim virus” là d liu ca thông tin. Hoc ví d “Nhit đ đo đc  bnh nhân là 41 o C” - Thông tin này có th đc th hin dui dng vn bn hoc li nói. D liu  đây là 41 o C (nu đc thông báo bng li nói thì d liu chính là tín hiu) và thông tin thu đc thông qua d liu cho thy bnh nhân b st cao .v.v b. Phân loi thông tin Da trên đc đim liên tc hay gián đon v thi gian ca các tín hiu th hin thông tin, ta có th chia thông tin làm hai loi c bn nh sau: + Thông tin liên tc: Là thông tin mà các tín hiu th hin loi thông tin này thng là các đi lng đc tip nhn liên tc trong min thi gian và nó đc biu din bng hàm s có bin s thi gian đc lp, liên tc. 3 Chng 1: Các khái nim c bn Ví d: Thông tin v mc thu triu ca nc bin hay thông tin v các tia bc x t ánh sáng mt tri… + Thông tin ri rc: Là thông tin mà các tín hiu th hin loi thông tin này thng là các đi lng đc tip nhn có giá tr  tng thi đim ri rc và nó đc biu din di dãy s. Ví d : Thông tin các v tai nn xy ra trên đon đng Nguyn Trãi. c. n v đo thông tin Các đi lng vt lý đu có đn v đo chng hn nh đn v đo khi lng (kg), đo chiu dài (m) và đo thi gian (giây) .v.v.  lng hoá mt thông tin ta cng cn đa ra mt đn v đo thông tin. Trong tin hc, đn v đo thông tin nh nht là Bit (vit tt ca Binary digit - s nh phân) - đc biu din vi 2 giá tr 0 và 1, vit tt là b. Trong thc t ngi ta thng dùng đn v ln hn là byte. Byte là mt nhóm 8 bit trong bng mã ASCII Ngoài ra ngi ta còn dùng các bi s ca byte nh sau: Tên gi Ký hiu Giá tr Byte B 8 bit Word w 8,16, 32 hoc 64 bit KiloByte KB 1024b=2 10 b MegaByte MB 1024Kb=2 10 Kb GigaByte GB 1024Mb=2 10 Mb TeraByte TB 1024Gb=2 10 Gb d. Mã hoá thông tin ri rc Mã hóa thông tin là quá trình bin đi thông tin t dng biu din thông thng sang mt dng khác theo quy c nht đnh. Quá trình bin đi ngc li ca mã hóa thông tin đc gi là phép gii mã. Ví d: Ta có 1 tp qun lý h s sinh viên. Nu ta qun lý bng tên thì s xy ra rt nhiu trng hp tên b trùng nhau. Nu ta thêm các yu t khác kèm theo nh đa ch, ngày sinh, quê quán .v.v thì vic qun lý tr nên rt rm rà, phc tp mà vn không loi tr đc kh nng trùng nhau. Nu ta gán cho mi mt sinh viên 1 mã s ID khác nhau thì vic qun lý h s s tr nên thun tin hn nhiu. T mã s ID, ta có th tìm ra s liu v sinh viên tng ng. Nh vy, quá trình gán mã s ID cho mi h s sinh viên đc gi là mã hóa; còn quá trình da trên mã s ID đ xác đnh thông tin v sinh viên gi là gii mã. 4 Chng 1: Các khái nim c bn Tt c các thông tin  dng vn bn (text), ch (character), s (number), ký hiu (symbol), đ ha (graphic), hình nh (image) hoc âm thanh (sound) . đu đc biu din bng các tín hiu (signals). Các tín hiu biu din này có th là liên tc hay ri rc và nó đc đa vào x lý thông qua các h thng máy tính. i vi h thng máy tính tng t (Analog Computer), thông tin đc đa vào x lý ch yu là môt s các tín hiu liên tc nh tín hiu đin, âm thanh . Trong khi đó, hu ht các d liu mà chúng ta có đc thng  dng các tín hiu ri rc và nó đc x lý trên các h thng máy tính s. Do đó, khi đa các tín hiu này vào máy tính, chúng đc mã hóa theo các tín hiu s (digital signal) nhm giúp máy tính có th hiu đc thông tin đa vào. Ðây là c s thc tin ca nguyên lý mã hoá thông tin ri rc. Nguyên lý này tp trung các đim ch yu sau: Tín hiu liên tc có th xem nh mt chui xp x các tín hiu ri rc vi chu k ly mu nh  mc đ chp nhn đc. Tín hiu ri rc có th đc đc trng qua các b ký hiu hu hn (ch cái, ch s, du, .) gi là phép mã hóa (encode). Mi phép mã hóa đu có th xây dng trên b ký hiu các ch s, đc bit ch cn b ký hiu gm 2 ch s là 0 và 1. Ngc vi phép mã hoá gi là phép gii mã (decode). Các mu tín hiu s Chu k ly mu T g Tín hiu s Tín hiu ri rc là tín hiu có trc thi gian b ri rc hoá vi chu k ly mu là Ts = 1/Fs, trong đó Fs là tn s ly mu. Ta có th xét mt s ví d nh ting nói con ngi thông thng nm trong di âm tn t 0,3 kHz đn 3,4 kHz; khi ting nói con ngi đc truyn đa trên mng nó s đc ri rc hóa bng tn s ly mu là 8 kHz nhng ngi nghe vn không cm nhn đc điu này. Mt ví d khác v thông tin ri rc là hình trên phim khi đc chiu lên màn nh là các nh ri rc xut hin vi tc đ 25 nh/giây. Mt ngi không phân bit s ri rc này nên có cm tng hình nh là liên tc. Mã hoá thông tin ri rc là mt khái nim rt cn bn và ng dng nhiu trong k thut máy tính đin t. 1.1.1.2. X lý thông tin a. S đ tng quát ca mt quá trình x lý thông tin Quá trình x lý thông tin chính là s bin đi nhng d liu đu vào  dng ri rc thành thông tin đu ra  dng chuyên bit phc v cho nhng mc đích nht đnh. Mi quá trình x lý 5 Chng 1: Các khái nim c bn thông tin cho dù thc hin bng máy tính hay bng con ngi đu phi tuân th theo chu trình sau: D liu (data) đc nhp  đu vào (input). Sau đó, máy tính hay con ngi s thc hin nhng quá trình x lý đ xut thông tin  đu ra (output). Quá trình nhp d liu, x lý và xut thông tin đu có th đc lu tr đ phc v cho các quá trình tip theo khác. NHP D LIU (INPUT) X LÝ (PROCESSING) XUT D LIU (OUTPUT) LU TR (STORAGE) Mô hình tng quát quá trình x lý thông tin b. X lý thông tin bng máy tính đin t (MTT) Máy tính đin t là mt h thng x lý thông tin t đng da trên nguyên tc chung ca quá trình x lý thông tin. Mc dù kh nng tính toán ca máy tính vt xa so vi kh nng tính toán ca con ngi và các phng tin khác; tuy nhiên, máy tính s không t nó đa ra quyt đnh khi nào phi làm gì mà nó ch có th hot đng đc nh s ch dn ca con ngi - tc là con ngi phi cung cp đy đ ngay t đu cho MTT các mnh lnh, ch th đ hng dn MTT theo yêu cu đ ra. Tng quát quá trình x lý thông tin trên MTT có th đc tóm tt nh sau: + Trc ht đa chng trình cn thc hin (do con ngi lp sn) vào b nh ca máy tính + Máy bt đu x lý, d liu nhp t môi trng ngoài vào b nh (Thông qua thit b nhp d liu). + Máy thc hin thao tác d liu và ghi kt qu trong b nh. + a kt qu t b nh ra bên ngoài nh các thit b xut (máy in, màn hình). Máy tính đin t có mt s đc đim chính nh sau: + Tc đ x lý nhanh, đ tin cy cao. + Kh nng nh rt ln. + Tham s v tc đ thng đc tính bng s phép tính thc hin trong mt giây, còn kh nng nh đc tính theo dung lng b nh trong đo bng KB, MB. 1.1.1.3. Tin hc và các lnh vc nghiên cu ca tin hc a. Tin hc là gì ? Tin hc là mt ngành khoa hc công ngh nghiên cu các phng pháp x lý thông tin mt cách t đng da trên các phng tin k thut mà ch yu hin ti là máy tính đin t. 6 Chng 1: Các khái nim c bn b. Các lnh vc nghiên cu ca tin hc : T các đnh ngha trên thy tin hc gm hai khía cnh nghiên cu: - Khía cnh khoa hc: nghiên cu v các phng pháp x lý thông tin t đng. - Khía cnh k thut: nhm vào 2 k thut phát trin song song - đó là : + K thut phn cng (hardware engineering): nghiên cu ch to các thit b, linh kin đin t, công ngh vt liu mi . h tr cho máy tính và mng máy tính đy mnh kh nng x lý toán hc và truyn thông thông tin. + K thut phn mm (software engineering): nghiên cu phát trin các h điu hành, ngôn ng lp trình cho các bài toán khoa hc k thut, mô phng, điu khin t đng, t chc d liu và qun lý h thng thông tin. c. ng dng ca tin hc Tin hc hin đang đc ng dng rng rãi trong tt c các ngành ngh khác nhau ca xã hi t khoa hc k thut, y hc, kinh t, công ngh sn xut đn khoa hc xã hi, ngh thut, . nh: - T đng hóa vn phòng - Qun tr kinh doanh - Thng kê - An ninh, quc phòng - Công ngh thit k, Giáo dc - Y hc, Công ngh in - Nông nghip, Ngh thut, gii trí, v.v 1.1.2. Biu din thông tin trong máy tính 1.1.2.1. H đm và logic mnh đ a. H đm H đm là tp hp các ký hiu và qui tc s dng tp ký hiu đó đ biu din và xác đnh các giá tr các s. Mi h đm có mt s ký s (digits) hu hn và tng s ký s ca mi h đm đc gi là c s (base hay radix), ký hiu là b. Các h đm ph bin hin nay hay dùng là h đm La mã và h đm thp phân, h đm nh phân, h đm bát phân, h đm thp lc phân. Nhng trong lnh vc k thut hin nay ph bin 4 h đm nh sau : H đm C s Ký s và tr tuyt đi H nh phân H bát phân H thp phân H thp lc phân 2 8 10 16 0, 1 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F 7 Chng 1: Các khái nim c bn */ H đm thp phân (decimal system) H đm thp phân hay h đm c s 10 là mt trong nhng phát minh ca ngi  rp c, bao gm 10 ký s theo ký hiu sau: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Qui tc tính giá tr ca h đm này là mi đn v  mt hàng bt k có giá tr bng 10 đn v ca hàng k cn bên phi. ( đây b = 10). Bt k s nguyên dng trong h thp phân đc th hin nh là mt tng các chui các ký s thp phân nhân vi 10 ly tha, trong đó s m ly tha đc tng thêm 1 đn v k t s m ly tha phía bên phi nó. S m ly tha ca hàng đn v trong h thp phân là 0. Ví d: S 5246 có th đc th hin nh sau: 5246 = 5 x 10 3 + 2 x 10 2 + 4 x 10 1 + 6 x 10 0 = 5 x 1000 + 2 x 100 + 4 x 10 + 6 x 1 Th hin nh trên gi là ký hiu m rng ca s nguyên. Vì 5246 = 5000 + 200 + 40 + 6 Nh vy, trong s 5246: ký s 6 trong s nguyên đi din cho giá tr 6 đn v (1s), ký s 4 đi din cho giá tr 4 chc (10s), ký s 2 đi din cho giá tr 2 trm (100s) và ký s 5 đi din cho giá tr 5 ngàn (1000s). Ngha là, s ly tha ca 10 tng dn 1 đn v t trái sang phi tng ng vi v trí ký hiu s, 10 0 = 1 10 1 = 10 10 2 = 100 10 3 = 1000 10 4 = 10000 . Mi ký s  th t khác nhau trong s s có giá tr khác nhau, ta gi là giá tr v trí (place value). Phn phân s trong h thp phân sau du chm phân cách (theo qui c ca M) th hin trong ký hiu m rng bi 10 ly tha âm tính t phi sang trái k t du chm phân cách Ví d: 254.68 = 2x10 2 + 5x10 1 + 4x10 0 + 6x10 -1 + 8x10 -2 = 200+50+4+ 10 6 + 100 8 Tng quát, h đm c s b (b≥2, b là s nguyên dng) mang tính cht sau: · Có b ký s đ th hin giá tr s. Ký s nh nht là 0 và ln nht là b-1. · Giá tr v trí th n trong mt s ca h đm bng c s b ly tha n : b n S N(b) trong h đm c s (b) th hin : N (b) = a n a n-1 a n-2 …a 1 a 0 a -1 a -2 …a -m trong đó, s N(b) có n+1 ký s chn  phn nguyên và m ký s l, s có giá tr là: N (b) = a n .b n + a n-1 .b n-1 + a n-2 .b n-2 + …+a 1 b 1 + a 0 .b 0 + a -1 .b -1 + a -2. b -2 +…+ a -m .b -m Hay * H đm nh phân (binary number system) N (b) = ∑ i n mi i ba −= 8 Chng 1: Các khái nim c bn Vi b = 2, chúng ta có h đm nh phân. Ðây là h đm đn gin nht vi 2 ch s là 0 và 1. Mi ch s nh phân gi là BIT (vit tt t ch BInary digiT). H nh phân tng ng vi 2 trng thái ca các linh kin đin t trong máy tính - c th: đóng (có đin) ký hiu là 1 và tt (không đin) ký hiu là 0. Vì h nh phân ch có 2 tr s là 0 và 1, nên khi mun din t mt s ln hn, hoc các ký t phc tp hn thì cn kt hp nhiu bit vi nhau. Ta có th chuyn đi h nh phân theo h thp phân quen thuc. Ví d 3.6: S 11101.11 (2) s tng đng vi giá tr thp phân là : v trí du chm cách S nh phân: 1 1 1 0 1 1 1 S v trí: 4 3 2 1 0 -1 -2 Tr v trí: 2 4 2 3 2 2 2 1 2 0 2 -1 2 -2 H 10 là: 16 8 4 2 1 0.5 0.25 nh vy: 11101.11 (2) = 1x16 + 1x8 + 1x4 + 0x2 + 1x1 + 1x0.5 + 1x0.25 = 29.75 (10) tng t s 10101 (h 2) sang h thp phân s là: 10101 (2) = 1x2 4 + 0x2 3 + 1x2 2 + 0x2 1 + 1x2 0 = 8 + 0 + 4 + 0 + 1 = 13 (10) */ H đm La mã H đm La mã đc xem nh là h đm có tính h thng đu tiên ca con ngi. H đm La mã s dng các ký hiu ng vi các giá tr nh sau: I = 1 V = 5 X = 10 L = 50 C = 100 D = 500 M = 1000 Ký s La mã có mt s qui tc sau: - S ln n liên tip k nhau ca mi ký hiu th hin giá tr ký hiu tng lên n ln. S ln n ch là 1 hoc 2 hoc 3. Riêng ký hiu M đc phép xut hin 4 ln liên tip. Ví d: III = 3 x 1 = 3; XX = 2 x 10 = 20; MMMM = 4000, . - Hai ký hiu đng cnh nhau, nu ký hiu nh hn đng trc thì giá tr ca chúng s là hiu s ca giá tr ký hiu ln tr giá tr ký hiu nh hn. Ví d: IV = 5 -1 = 4; IX = 10 - 1 = 9; CD = 500 - 100 = 400; CM = 1000 - 100 = 900 - Hai ký hiu đng cnh nhau, nu ký hiu nh đng sau thì giá tr ca chúng s là tng s ca 2 giá tr ký hiu. Ví d: XI = 10 + 1 = 11; DCC = 500 + 100 + 100 = 700 Giá tr 3986 đc th hin là: MMMCMLXXXVI - Ð biu th nhng s ln hn 4999 (MMMMCMXCIX), ch s La mã gii quyt bng cách dùng nhng vch ngang đt trên đu ký t. Mt vch ngang tng đng vi vic nhân giá 9 Chng 1: Các khái nim c bn tr ca ký t đó lên 1000 ln. Ví d M = 1000x1000 = 10 6 . Nh vy, trên nguyên tc ch s La mã có th biu th các giá tr rt ln. Tuy nhiên trong thc t ngi ta thng s dng 1 đn 2 vch ngang là nhiu. H đm La mã hin nay ít đc s dng trong tính toán hin đi. */ H đm bát phân (octal number system) Nu dùng 1 tp hp 3 bit thì có th biu din 8 tr s khác nhau: 000, 001, 010, 011, 100, 101, 110, 111. Các tr s này tng đng vi 8 tr s trong h thp phân là 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Tp hp các ch s này gi là h bát phân, là h đm vi b = 8 = 2 3 . Trong h bát phân, tr s v trí là ly tha ca 8. Ví d: 235 . 64 (B) = 2x8 2 + 3x8 1 + 5x8 0 + 6x8 -1 + 4x8 -2 = 157.8125 (10) */ H đm thp lc phân (hexa-decimal number system) H đm thp lc phân là h c s b = 16 = 2 4 tng đng vi tp hp 4 ch s nh phân (4 bit). Khi th hin  dng hexa-decimal, ta có 16 ký t gm 10 ch s t 0 đn 9, và 6 ch in A, B, C, D, E, F đ biu din các giá tr s tng ng là 10, 11, 12, 13, 14, 15. Vi h thp lc phân, tr v trí là ly tha ca 16. Ví d: 34F5C (16) = 3X16 4 + 4x16 3 + 15x16 2 + 5x16 1 + 12x16 0 = 216294 (10) Ghi chú: Mt s chng trình qui đnh vit s hexa phi có ch H  cui ch s. Ví d: S 15 vit là FH. Bng qui đi tng đng 16 ch s đu tiên ca 4 h đm H 10 H 2 H 8 H 16 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 0000 0001 0010 0011 0100 0101 0110 0111 1000 1001 1010 1011 1100 1101 1110 1111 00 01 02 03 04 05 06 07 10 11 12 13 14 15 16 17 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F *Chuyn đi s gia các h đm Chuyn mt s t h c s L=10 sang h c s H: 10 Chng 1: Các khái nim c bn Ta lu ý rng các h c s ta xét đu ly 1 làm đn v, vì vy mt s bt k dù biu din  h c s nào thì phn thp phân và phn nguyên đu không đi. Ngha là dù bin đi sang h c s nào đi na thì phn thp phân cng ch chuyn sang phn thp phân, phn nguyên sang phn nguyên. Gi s ta có mt s có phn thp phân b=k+d trong h c s L trong đó k là phn nguyên trc du phy và d là phn thp phân sau du phy. Ta s chuyn đi riêng tng phn theo quy tc sau: - Vi phn nguyên: Ly k chia liên tip cho H cho đn khi thng s bng 0, phép chia th i có s d bi là ch s trong h c s H, i = 0,1,2, .,n , khi đó b n b n-1 b n-2 . b0 là phn nguyên ca s b trong h c s H. - Vi phn thp phân: Ly phn thp phân ca d nhân liên tip vi H cho đn khi kt qu phép nhân không còn phn thp phân hoc đt đc đ chính xác ta cn, mi ln nhân ta ly phn nguyên ca kt qu là c j là ch s trong h c s H, j = 1,2, .,m. Khi đó s . c 1 c 2 .cm chính là phn thp phân ca s nh phân cn tìm. (Chúng ta lu ý là sau mi ln nhân ta ch ly phn thp phân đ nhân tip vi H, phn nguyên  đây đc hiu là phn bên trái du chm thp phân). Ví d: Cho s thp phân 14.125 tìm s nh phân tng ng. Ta có k = 14, d = 0.125 Chuyn đi phn nguyên 14 Chia 2 D 14 0 7 3 1 1 1 0 Chuyn đi phn thp phân 0.125 Nhân 2 Phn nguyên 0.125 0.25 0 0.5 0 1 1 Vy 14.125=1110.001 Chuyn đi 0.2 sang h nh  phân: Nhân 2 Phn nguyên 0.2 0.4 0 0.8 0 1 1 . . . Ta thy rng s 0.2 trong h c s 2 là mt s thp phân vô hn tun hoàn 0.210=0.(0011)2 11 [...]... Quá trình x lý thông tin Máy tính là công c x lý thông tin Máy tính là công c x lý thông tin V c b n, quá trình x lý thông tin trên máy tính c ng nh quá trình x lý thông tin c a con ng i - có 4 giai o n chính : - Nh n thông tin (Receive input): thu nh n thông tin t th gi i bên ngoài vào máy tính Th c ch t ây là quá trình chuy n i các thông tin th gi i th c sang d ng bi u di n thông tin trong máy tính... thông tin (process information): bi n i, phân tích, t ng h p, tra c u nh ng thông tin ban u có c nh ng thông tin mong mu n - Xu t thông tin (produce output) : a các thông tin k t qu ( ã qua x lý) ra tr l i th gi i bên ngoài Ðây là quá trình ng c l i v i quá trình ban u, máy tính s chuy n i các thông tin trong máy tính sang d ng thông tin th gi i th c thông qua các thi t b u ra - L u tr thông tin (store... ng trình ti n ích nh : - Ch ng trình qu n lý t p tin: T o ra cho ng i dùng d dàng qu n lý các t p tin c a mình nh : vi t các ch ng trình tr giúp tìm ki m t p tin, t o ra và t ch c các th m c, sao chép, chuy n i tên t p tin - Ch ng trình qu n lý a: Bao hàm c nh d ng và ch ng phân m nh các a Ch ng trình ch ng phân m nh th c hi n s p x p l i v trí các t p tin trên a theo m t dãy liên t c M t s ch ng trình... qu n lý ki n th c c s gi i quy t các bài toán a d ng 1.3 THU T TOÁN VÀ S KH I Mu n gi i m t bài toán trên máy tính i n t ng i ta c n m t ch ng trình hay ph n m m h ng d n máy tính th c hi n các thao tác c n thi t Tr c khi gi i thi u ph n m m ta c n hi u các b c gi i m t bài toán trên máy tính a/ Các giai o n gi i m t bài toán trên máy tính i n t Ð gi i quy t m t bài toán trên máy tính i n t , c n qua... tính Thông tin nguyên th y trên gi y s c quét thành các tín hi u s t o thành các t p tin nh (image file) Scanner i kèm v i ph n m m nh n di n các t p tin nh ho c v n b n Máy quét Scanner - Digitizer: dùng trong v b n nh p d li u h a theo t a X-Y vào máy tính, th ng c dùng - Bút quang (Light pen): dùng nh p i m b ng cách ch m lên màn hình - Touch screen: màn hình Các thi t b xu t thông tin c bi t có... Monitor): là thi t b xu t chu n, dùng hi n th thông tin cho ng i s d ng xem.Thông tin c hi n th ra màn hình b ng ph ng pháp ánh x b nh (memory mapping), v i cách này màn hình ch vi c c liên t c b nh và hi n th (display) b t 32 Ch ng 1: Các khái ni m c b n k thông tin nào hi n có trong vùng nh ra màn hình Vì v y c n xu t ra vùng nh t ng ng xu t thông tin ra màn hình ta ch Màn hình Có 2 ch hi n th màn... con ng i - Thi t b xu t (Output) th c hi n thao tác g i thông tin ra ngoài máy vi tính, h u h t là dùng màn hình máy tính là thi t b xu t chu n, có th thêm m t s khác nh máy in - Thi t b l u tr (storage devices) c dùng c t gi thông tin L u tr s c p (primary momery) là b nh trong c a máy tính dùng l u các t p l nh c a ch ng trình, các thông tin d li u s n sàng trong t th chu n b làm vi c ty theo yêu c... s d ng mu n truy nh p vào h th ng c n ph i th c hi n th t c ng nh p user và m t kh u (g i là ID) - Qu n lý t p tin và a: vi c l u tr và b o v các t p tin trên thi t b a, b ng t là m t công vi c chính, quan tr ng trong m i h i u hành Hi n nay, h u h t các h i u hành u s d ng các h th ng t p tin nh FAT, NFS Ngoài vi c qu n lý các thi t b nh v t lý nh FDD, HDD, CDROM, h i u hành còn qu n lý các b nh o... · Tìm hi u m c tiêu chính c a bài toán: s li u nh p và k t qu xu t · Xây d ng m t chu i thao tác tính toán theo tu n t , g i là thu t gi i · L p ch ng trình di n t chi ti t các b · Nh p ch c tính theo thu t gi i ng trình vào máy tính, thông d ch và ch y th · Th c hi n gi i bài toán v i s li u thu th p · Th nghi m v i nhi u tr c và ghi nh n k t qu ng h p khác nhau c a bài toán · Phân tích k t qu và... ti n trao i thông tin khác, ng i ta ph i l p ra các b mã (code system) qui c khác nhau d a vào vi c ch n t p h p bao nhiêu bit di n t 1 ký t t ng ng, ví d các h mã ph bi n : - H th p phân mã nh phân BCD (Binary Coded Decima) dùng 6 bit - H th p phân mã nh phân m r ng EBCDIC (Extended Binary Coded Decimal Interchange Code) dùng 8 bit t ng ng 1 byte bi u di n 1 ký t - H chuy n i thông tin theo mã chu . hin thông tin, ta có th chia thông tin làm hai loi c bn nh sau: + Thông tin liên tc: Là thông tin mà các tín hiu th hin loi thông tin này thng. 1.1.1.3. Tin hc và các lnh vc nghiên cu ca tin hc a. Tin hc là gì ? Tin hc là mt ngành khoa hc công ngh nghiên cu các phng pháp x lý thông tin