Bài giảng hóa học đại cương - Ankine part 3 docx

5.6.1 Phản ứng cộng electrophin AEPhản ứng đặc trưng nhất là phản ứng cộng AE... So với anken thì phản ứng cộng vào ankin khó hơn, nhưng nó có khả năng cộng với nhiều chất hơn.. Ví dụ k

b ) Ankyl hĩa dẫn xuất cơ natri, Li hoặc magiê

của axetilen

HC C H

NaNH2

HC C Na

RCH2Br

HC C CH 2 R : Ankyn nối ba đầu mạch

RC C H

NaNH2

RC C Na

RCH2Br

RC C CH 2 R : Ankyn nối ba giữa mạch

5.6.1 Phản ứng cộng electrophin (AE)

Phản ứng đặc trưng nhất là phản ứng cộng AE Tùy theo

điều kiện tiến hành phản ứng mà phẩn ứng có thể dừng

ở giai đoạn đầu tạo hợp chất có chứa liên kết đôi hoặc

phản ứng tiếp tục tạo thành hợp chất no

CH3CH2CH2CH2C CH

HBr

CH3COOH

1-Hexyn 2-Bromo-1-hexyn 2,2-Dibromohexan

HBr

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C CH

Br H

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C CH

Br H

Br H

So với anken thì phản ứng cộng vào ankin khó hơn, nhưng nó có khả năng cộng với nhiều chất hơn

CH2=CH-C≡ CH + Br2 → Br-CH2-CHBr-C≡ CH

1mol 1mol

Hướng của phản ứng cộng: Maccôpnhicop

CH3-C≡ CH + 2HBr → CH3-CBr2-CH3

• Về mặt lập thể phản ứng cộng theo kiểu trans, tức

là 2 thành phần của tác nhân cộng khác phía Ví dụ khi cộng HCl vào ankin cho sản phẩm cộng lập thể (Z)-anken.

CH3CH2C CCH2CH3

HCl , NH4OH

CH3COOH

C

Cl

H3CH2C

C

H

CH2CH3

(Z)-3-Cloro-3-hexen (95%)

3 Một số phản ứng cụ thể ( với halogen , H2O, H2SO4,

HX…,)

CH 3 CH 2 C CH

Br2 CCl4

C

H3CH2C

Br

C

H

Br

(E)-1,2-Dibromo-1-buten

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C CH H 2 O , H 2 SO 4

HgSO 4 1-Hexyn Enol

2-Hexanon (78%)

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C

OH

CH

H

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C

O

CH 3

Từ axetylen cho sản phẩm là axetandehit, còn các ankin khác cho xeton

1 Cộng hidro

CH 3 (CH 2 ) 3 C C(CH 2 ) 3 CH 3

H 2 Pd

H 2 Lindlar

CH 3 (CH 2 ) 8 CH 3

C H

H 3 C(H 2 C) 3

C H

(CH 2 ) 3 CH 3

cis-5-Decen (96%)

Decan (96%)

+ Một phương pháp khác chuyển ankin thành anken là

sử dụng xúc tác Na hoặc Li kim loại trong dung dịch

amoniac lỏng Phản ứng này cho kết quả ngược lại với

xúc tác Lindlar: trans -alken là sản phẩm chính.

CH 3 CH 2 CH 2 CH 2 C C CH 2 CH 2 CH 2 CH 3

2 H 2 O

C

n-H3 C(H 2 C) 2 H 2 C

H

C

H

C 4 H 9-n

5-Decyn

tran-5-Decen (78%)