MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG TIẾNG ANH CẤP TIỂU HỌC

Vậy muốn học sinh tiểu học học tốt môn Tiếng Anh thì mỗi người giáo viên không chỉ truyền đạt, giảng dạy theo các tài liệu sẵn có trong sách giáo khoa, trong sách hướng dẫn mà cần phải đ

TÊN ĐỀ TÀI : MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG TIẾNG ANH CẤP

TIỂU HỌC

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Trong xu thế hiện nay việc dạy và học Tiếng Anh đang diễn ra cùng với sự đổi mới phương pháp giáo dục, cải cách sách giáo khoa nhằm phù hợp với trình độ và nhận thức của học sinh trong giai đoạn hiện nay.Bất cứ một ngôn ngữ nào cũng vậy, vai trò của từ vựng cũng hết sức quan trọng Vì thế, việc học từ vựng và rèn luyện kĩ năng sử dụng từ vựng là yếu tố quan trọng hàng đầu trong việc truyền đạt và tiếp thu một ngôn ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng

Phương pháp dạy học theo hướng tích cực, phát huy tính chủ động sáng tạo và năng lực tự học của học sinh là giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục.Chính vì thế mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tập trung đổi mới chương trình dạy và học Tiếng Anh Bên cạnh nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, việc thiết kế chương trình giảng dạy cũng phải phù hợp với từng đối tượng học sinh Trong những năm gần đây tất cả các Trường tiểu học đã sử dụng bộ sách Tiếng Anh của Bộ GD & ĐT giảng dạy trong nhà trường cũng vừa phù hợp với trình độ tiếp thu của học sinh

Hiện nay Tiếng Anh là một môn học gần như bắt buộc ở cấp tiểu học Nó không còn mới mẻ và xa lạ đối với học sinh nữa, môn học này đã được sự quan tâm của các bậc phụ huynh và các em học sinh đồng thời họ đã cảm nhận được sự cần thiết của môn học khi áp dụng vào thực tế đời sống và các lĩnh vực kinh tế- xã hội Vậy muốn học sinh tiểu học học tốt môn Tiếng Anh thì mỗi người giáo viên không chỉ truyền đạt, giảng dạy theo các tài liệu sẵn

có trong sách giáo khoa, trong sách hướng dẫn mà cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy, phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm

Qua một thời gian được Sở Giáo Dục Đăk Lăk cho đi học tập nâng cao năng lực ngoại ngữ theo đề án dạy ngoại ngữ (2008-2020) cũng như Sở Giáo Dục mở ra các buổi tập huấn để nâng cao hiệu quả trong giảng dạy bản thân tôi đã học tập và đổi mới rất nhiều trong phương pháp giảng dạy của mình Quan tâm tới phương pháp dạy-học của bậc tiểu học đang là vấn đề mà mỗi người làm thầy làm cô luôn trăn trở Bản thân tôi cũng là một giáo viên tiểu học qua 8 năm công tác tôi nhận thấy mỗi giáo viên Tiếng Anh không ngừng đổi mới, sáng tạo trong các tiết dạy nhằm giúp các tiết học sôi nổi hơn tạo hiệu quả trong giảng dạy Cùng với đó Tiếng Anh ở bậc Tiểu học chưa được

học sinh quan tâm tới việc học từ vựng dẫn đến việc các em ít học từ vựng và nhớ từ nên dẫn tới chất lượng giảng dạy chưa cao

Kết quả trước khi vận dụng các phương pháp dạy từ vựng:

Khối Kết quả trước khi vận dụng

Chính vì điều đó làm cho bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để tìm ra phương pháp học dạy từ tạo hứng thú học tập giúp học sinh nhớ từ lâu để nâng cao chất lượng dạy và học của cô và trò Đó là lý do tôi chọn đề tài:

“Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh cấp Tiểu học”

2 MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:

2.1 Mục tiêu của đề tài:

- Nắm được một vốn từ vựng để có thể phục vụ cho hoạt động giao tiếp

- Nhớ từ vựng đó thật lâu và biết vận dụng các từ đó

Dựa vào việc dạy và học Tiếng Anh bản thân tôi đưa ra một số phương pháp dạy từ vựng nhằm giúp học sinh nhớ và biết sử dụng vốn từ một cách có hiệu quả

2.2 Nhiệm vụ của đề tài:

Bản thân mỗi giáo viên phải tìm ra những phương pháp giúp học sinh học từ

và nhớ từ lâu cũng như giúp học sinh hiểu từ và sử dụng từ vào trong câu theo từng ngữ cảnh và giúp các em nghe từ, phát âm từ một cách chính xác và vận dụng từ trong giao tiếp bằng Tiếng Anh

- Tìm hiểu thực trạng việc dạy Tiếng Anh trước khi vận dụng đề tài

- Các phương pháp dạy từ vựng hiệu quả

- Các trò chơi giúp học sinh ghi nhớ từ vựng

- Các phương pháp kiểm tra từ vựng

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Được phân công giảng dạy môn Tiếng Anh khối 3,4,5 tôi chọn lớp 4A để

nghiên cứu đề tài với mục tiêu cải tiến phương pháp dạy học các khối lớp nhằm phát triển từ vựng cho học sinh và qua đó áp dụng vào thực tế để nâng cao hiệu quả và chất lượng giảng dạy môn Tiếng Anh

4 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI: Đề tài này có thể áp dụng cho các học sinh

Trường tiểu học nơi tôi công tác

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

- Phương pháp quan sát.

- Phương pháp đối thoại, phỏng vấn.

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm của học sinh.

6 THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

- Thời gian bắt đầu nghiên cứu: Tháng 9 năm 2017

- Thời gian kết thúc nghiên cứu: Tháng 05 năm 2018

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

Dạy học là một công việc với nhiều thử thách và giáo viên phải luôn sẵn sàng tiếp nhận và truyền đạt lại những kiến thức mới cho học sinh của mình Một vấn đề khiến nhiều giáo viên đau đầu đó là làm sao để giới thiệu được các từ vựng để các em không những hiểu mà còn biết vận dụng và nhớ từ đó thật lâu Các em sẽ vô cùng áp lực với phương pháp dạy học cũ trước đây giáo viên giới thiệu và kiểm tra từ vựng theo cách ghi chép, nhồi nhét và bắt học thuộc lòng.Trong một bài học của môn Tiếng Anh, hầu hết các tiết học nào cũng có phần giới thiệu từ vựng Để bài học đạt kết quả cao, học sinh phải nắm rõ cách phát âm cũng như cách sử dụng từ Muốn đạt được hiệu quả như vậy giáo viên phải lựa chọn phương pháp giảng dạy hợp lý làm sao để học sinh dễ hiểu, dễ nhớ, dễ sử dụng tạo hứng thú học tập cho các em khơi dậy niềm đam mê ham học môn Tiếng Anh trong mỗi học sinh

Dạy từ vựng chỉ là một phần của tiết học tuy nhiên nó đóng vai trò cực kỳ

quan trọng trong sự thành công của cả tiết học Vậy nên giáo viên phải có những phương pháp giảng dạy phù hợp cho từng tiết dạy Làm sao để mỗi khi giới thiệu và kiểm tra từ vựng các em cảm thấy hào hứng nhưng vẫn đem lại hiệu quả

Môn Tiếng Anh lại là một môn học độc lập,nó không giống như các môn học khác Bởi vì ngoài giờ học trên lớp ra các em ít nhận được sự kèm cặp hay giúp đỡ nào từ phía gia đình Nhất là ở trường tiểu học nơi tôi công tác lại

là một xã thuộc vùng nông thôn mà hầu hết các bậc phụ huynh không biết tiếng Anh

Học sinh tiểu học là học sinh ở lứa tuổi từ 6 đến 11 tuổi Các em còn nhỏ,

cơ thể đang trong thời kỳ thay đổi, tính tình cũng hay thay đổi, thích tìm hiểu những cái chưa biết nhưng cũng nhanh quên, nhanh chán, dễ bị mất tập trung dẫn đến không muốn học

Để giúp học sinh tiểu học bước đầu làm quen với việc sử dụng và yêu thích môn tiếng Anh Vậy người giáo viên phải tạo cho các em có được niềm say mê và hứng thú trong học tập thì phải đơn giản hóa nội dung sao cho phù hợp với lứa tuổi tiểu học, tạo cho các em một không khí học tập sôi nổi, vui

vẻ và hào hứng, tích cực chủ động sáng tạo trong việc học Muốn vậy thì người giáo viên phải đóng vai trò là người điều khiển, hướng dẫn giúp các em tiếp thu từ nhanh và nhớ lâu

2.THỰC TRẠNG:

- Cơ hội giao tiếp Tiếng Anh của học sinh còn ít Các em không có cơ hội

sử dụng Tiếng Anh trong cuộc sống hằng ngày.Phần lớn gói gọn trong các giờ học hoặc giờ kiểm tra Đồng hành cùng với việc thay sách, đổi mới chương trình và phương pháp dạy và học, tôi nhận thấy việc hạn chế trong giao tiếp

của học sinh ở trường tôi công tác là do việc ít được giao tiếp bằng Tiếng Anh nên các em ít nhớ được từ Muốn giao tiếp bằng Tiếng anh đòi hỏi học sinh cùng với việc rèn luyện các kĩ năng nhưng các em cũng phải có vốn từ vựng nhất định.Đối với học sinh ở bậc Tiểu học, nội dung kiến thức và mẫu câu không nhiều, nhưng đòi hỏi các em phải có một lượng từ vựng nhất định để thực hành và tham gia một số trò chơi.Tiếng Anh ở bậc Tiểu học chưa được một số phụ huynh lẫn học sinh quan tâm dẫn đến việc các em ít học từ vựng

- Chương trình sách giáo khoa có nội dung kiến thức phù hợp với thực tế cuộc sống học sinh và có nhiều tranh ảnh đẹp, dễ bắt mắt, tạo niềm hứng thú cho học sinh

- Giáo viên dễ dàng tìm kiếm được nhiều tư liệu dạy học vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin

- Giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm trong công tác giảng dạy môn Tiếng Anh

* NGUYÊN NHÂN:

- Qua thực tế giảng dạy môn Tiếng Anh trong những năm qua, tôi nhận thấy chất lượng môn học này vẫn còn thấp Qua thăm dò điều tra, hỏi ý kiến của học sinh, tôi nhận thấy một số nguyên nhân của việc hạn chế như sau:

+ Trang thiết bị dạy học còn nhiều hạn chế:

Với bản chất tò mò, ham học hỏi, tất cả học sinh cùng chung một ý kiến rằng các em rất thích giáo viên sử dụng giáo cụ trực quan trong các giờ dạy Tiếng Anh.Nhưng trong thực tế giảng dạy, một số tiết học cần đến vật thật hoặc tranh ảnh minh họa cho các em vẫn còn nhiều hạn chế Vì đây là lứa tuổi rất năng động, các em rất thích khám phá đồ vật bằng mắt thấy, tai nghe nên đồ dùng trực quan ảnh hưởng rất lớn đến việc học Tiếng Anh Bên cạnh đó trường tôi vẫn chưa có phòng nghe- nhìn dành riêng cho bộ môn Tiếng Anh.Việc mua sắm trang thiết bị gia đình phục vụ công việc tự học Tiếng

Anh tại gia đình của các em không phải ai ũng có được

+ Cơ hội thực hành Tiếng Anh ít:

Các em không có cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài để có thể chào hỏi

xã giao vài câu Tiếng Anh Phạm vi học và thực hành Tiếng Anh chỉ có được trong lớp học Chính vì thế mà học sinh cảm thấy học như bị bắt buộc, học để lấy điểm cao là chủ yếu, các em chưa ý thức được học Tiếng Anh để có thể sử dụng làm phương tiện giao tiếp sau này

+ Hạn chế về thời gian và các hình thức trò chơi:

Học sinh ở bậc Tiểu học còn nhỏ nên tốc độ viết của các em còn chậm.Đây là một lí do chủ yếu dẫn đến việc hạn chế thời gian tổ chức các trò chơi Bên cạnh đó các hình thức trò chơi vẫn chưa được tổ chức phong phú.Đặc biệt là học sinh Tiểu học rất thích học Tiếng Anh có lồng ghép vào các trò

chơi Điều này là rất tốt vì phần nào giáo viên đã làm được việc: Học mà chơi, chơi mà học

+ Động cơ và ý thức học tập chưa cao:

Một số phụ huynh và học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của môn học này Số học sinh khác lên lớp là vì bắt buộc phải lên chứ các em không có một động cơ học tập nào Đối tượng học sinh yếu kém các em rất ngại thực hành giao tiếp Vì khả năng tiếp tiếp thu chậm, sợ thực hành sai, sợ những nhận xét không tốt của các bạn của giáo viên Một số ít khác là đối tượng khá, giỏi, các em ngại giao tiếp không phải vì khả năng tiếp thu chậm mà các em

bị hạn chế về mặt tâm lí, ngại thực hành trước đám đông.Ở lứa tuổi này các

em rất ham chơi nên ý thức học tập chưa cao.Thêm vào đó các em rất ít chú trọng vào việc học và rất lười học bài nhất là từ vựng Tiếng Anh

3 NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA GIẢI PHÁP:

3.1.MỤC TIÊU CỦA GIẢI PHÁP:

- Giúp các tiết học trở nên sôi nổi hơn tạo niềm hứng thú học tập

- Học sinh thuộc và nhớ từ vựng ngay tại lớp

- Giúp tăng vốn từ vựng của học sinh lên rõ rệt

- Các em học sinh yếu kém có thể sử dụng được từ vựng vào những câu đơn giản Còn học sinh khá giỏi có thể sử dụng được từ vựng vào những câu phức tạp hơn

3.2 NỘI DUNG CỦA GIẢI PHÁP:

Từ thực tế việc dạy Tiếng Anh nói trên, tôi đưa ra một số phương pháp giúp học sinh học và nhớ từ Các thủ thuật trong sáng kiến này cũng đã được

đề cập nhiều trong các tài liệu hướng dẫn giảng dạy ở bộ môn Tiếng Anh.Tuy nhiên làm thế nào để áp dụng các phương pháp đó một cách có hiệu quả thì đòi hỏi giáo viên phải biết cách chọn lọc và tổ chức thực hiện một cách linh hoạt.Có thể phương pháp này phù hợp với bài dạy này nhưng lại không hiệu quả đối với bài học khác Tuy nhiên để áp dụng vào thực tế cho phù hợp, sinh động và hiệu quả cao thì còn tùy thuộc vào phương tiện giảng dạy của từng tiết học và sự linh hoạt của giáo viên để biến mỗi hoạt động trở thành trò chơi

lí thú, dễ lôi cuốn học sinh, gây cho các em sự hứng thú học tập và nhớ từ.Một số thủ thuật trò chơi sẽ thuận tiện hơn và hấp dẫn hơn nếu giáo viên dạy có hỗ trợ của công nghệ thông tin.Đối với các tiết dạy truyền thống thì giáo viên cần chuẩn bị nhiều hơn bằng các giáo cụ trực quan như bảng phụ, vật thật, hình ảnh, mô hình….Mỗi thủ thuật có những thuận lợi khi được giáo viên vận dụng vào thực tiễn Sự chọn lọc các thủ thuật cho phù hợp từng mục đích dạy, từng bài dạy, từng phương tiện đồ dùng dạy học tránh việc nhàm chán trong hoạt động là một nội dung quan trọng được đề cập đến trong sang kiến này

A Công tác chuẩn bị trước khi dạy từ:

Để việc dạy từ và giúp học sinh nhớ từ lâu, giáo viên phải có những việc sau

đây:

- Lập kế hoạch dạy từ vựng sẽ được học hoặc ôn tập theo đặc trưng của từng tiết học

- Lựa chọn trò chơi và phương pháp phù hợp theo từng nội dung bài

- Chuẩn bị một số đồ dùng dạy học (bút lông, tranh, vật thật, thẻ bìa… )

- Chuẩn bị máy tính, đèn chiếu nếu tiết dạy có sự hỗ trợ của việc ứng dụng công nghệ thông tin

- Chuẩn bị, sắp xếp lớp học để tổ chức cho học sinh một số trò chơi có hiệu quả

B CÁCH THỰC HIỆN GIẢI PHÁP:

- Có nhiều cách giúp học sinh nhớ từ lâu.Tuy nhiên mỗi bài học có những đặc trưng riêng Tùy vào từng nội dung bài dạy mà giáo viên có thể lựa chọn cách thức lựa chọn cho phù hợp.Giáo viên có thể thực hiện trong phần Warm up, Free- Practice hoặc ngay sau khi dạy xong từ vựng

- Giáo viên thực hiện các trò chơi hợp lý tạo không khí lớp học vui vẻ và sinh động giúp cho học sinh có một tâm lý thoải mái để nhớ từ trong bài.Có thể thực hiện dưới hình thức các trò chơi tập thể, nhóm, cặp hoặc cá nhân.Tuy nhiên, dù thực hiện dưới hình thức nào, giáo viên cũng cần tổ chức cho tất cả học sinh trong lớp theo dõi, nhận xét để các em cùng thực hiện

C MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG :

1.Sử dụng hình ảnh, sử dụng đồ vật thật, các vật dụng trực quan để dạy

từ vựng: Đây là một cách thông dụng nhưng lại đem lại hiệu quả rất cao

trong việc giới thiệu và học từ vựng Giúp học sinh học được từ, nhớ từ thông qua tranh ảnh

Example 1 : Unit 8: What subjects do you have today?

Lesson 1 – Grade 4

Giáo viên có thể chỉ vào các đồ vật thật có ở trong lớp và giới thiệu :

Vietnamese Maths

Giáo viên chuẩn bị sách giáo khoa của tất cả các môn học khi dạy bài này.

Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh nhìn vào đồ vật và đoán nghĩa của từ Phương pháp này cho các em hứng thú học tập và sự tập trung cao vì các từ

giáo viên giới thiệu là những đồ vật rất gần gũi với các em hằng ngày và dễ đoán nghĩa đối với các em Đồ vật thật có thể ở xung quanh lớp hoặc giáo viên có thể chuẩn bị ở nhà

2 Dạy từ vựng qua bài hát, chant: Sử dụng video clip, các bài hát, bài chant

rất hiệu quả trong việc học và giới thiệu từ vựng vừa có tác dụng khiến cho giờ học thêm sinh động, tạo hứng thú cho học sinh vừa có thể tăng vốn từ cũng như tăng khả năng nhớ lâu Phương pháp này giúp các em học từ một cách tự nhiên, thoải mái mà không bị ép là mình phải học Tôi thấy sử dụng phương pháp này để dạy và củng cố từ vựng rất hiệu quả

Example : Bài chant “ Months of the year” một bài chant được các em rất

thích khi học về các tháng trong năm

3 Giới thiệu từ vựng thông qua cử chỉ, điệu bộ: giúp học sinh có thể hiểu

nghĩa một cách trực tiếp thông qua các cử chỉ, điệu bộ của giáo viên minh họa cho từ mới

Example:

- skip/ skate/ swim/ cook/ play the guitar/ play volley ball (Unit 5-Lesson 1-Grade 4)

Giáo viên hoặc giáo viên mời một học sinh nào đó làm các điệu bộ như nhảy dây, trượt pa tanh, bơi, nấu ăn, chơi đàn ghi ta, chơi đánh bóng chuyền thì học sinh sẽ hiểu ngay nghĩa của các từ mà không cần giáo viên dịch

4 Giới thiệu từ vựng thông qua ngữ cảnh: giúp học sinh có thể sử dụng từ

được học đúng trong tình huống giao tiếp

Example:

Ví dụ khi ta dạy từ “ birthday” Gv có thể đưa ra một ví dụ ngắn :

A: When’s your birthday?

B: It’s on the second of September

Như vậy, thông qua ví dụ học sinh có thể hiểu được nghĩa và cách dùng từ dễ dàng hơn

5 Phương pháp dạy từ vựng bằng TPR (phản xạ toàn thân): - TPR (Total

Physical Response) là một loại hình học từ vựng mà các em rất thích nhẹ nhàng,thu hút , dễ tiếp thu cho trò Các em có thể TPR theo bài hát ,

chant( xem video clip và làm theo các hoạt động ) Hoặc giáo viên vừa đọc từ vừa diễn tả từ đó bằng hành động, các em nói và làm theo

Example : Unit 5 and Unit 7 – Grade 4

- dance: nhảy, múa, khiêu vũ

- cook: nấu ăn

- play the piano: chơi đàn pi an nô

- Wash your hand : rửa tay

- brush your teeth: đánh răng

- run : chạy

- swim : bơi

- fly : bay

- Có rất nhiều từ và cụm từ chúng ta có thể dạy và học thông qua hình thức TPR giúp các tiết học Tiếng Anh trở lên sôi nổi hấp dẫn

D MỘT SỐ TRÒ CHƠI GIÚP HỌC SINH GHI NHỚ TỪ VỰNG:

1.Game WHAT and WHERE : Trò chơi này giúp học sinh nhớ nghĩa và

cách đọc của từ Giáo viên viết một số từ lên bảng không theo một trật tự nào

và khoanh tròn chúng lại

- Cho học sinh lặp lại từ đã xóa.Khi xóa hết giáo viên cho học sinh viết lại các

từ đúng vị trí củ

Example:

2.Game GUESSING WORD : Mục đích của trò này giúp học sinh thực hành

ôn và nói từ một cách có hiệu quả.Giáo viên có thể yêu cầu học sinh vẽ một

số tranh đơn giản hoặc là sử dụng những phiếu tranh dạy từ Cho một học sinh lên chọn một bức tranh (không cho các học sinh khác nhìn thấy nội dung tranh).Học sinh cầm tranh miêu tả và các bạn trong lớp sẽ đoán xem đó là tranh gì bằng cách đặt câu hỏi:

Example: Unit 5: Can you swim?

Giáo viên đưa ra một số hinh ảnh về các hoạt động như :

dance play footbal

Thursday

play volleyball

Cho một học sinh lên chọn một bức tranh (không cho các học sinh khác nhìn thấy nội dung tranh).Học sinh cầm tranh miêu tả bằng hành động và các bạn trong lớp sẽ đoán xem đó là tranh gì bằng cách đặt câu hỏi :

Student 1: What can you do?

Student 2: I can

Hoặc mình thể thay thế bằng :

Student 1: What can she/he do?

Student 2: She/He can

3.Game DRAWING AND REMEMBERING PICTURE : Giáo viên cho

một số bức tranh liên quan đến từ vựng đã học sau đó giơ những bức tranh đó lên cho học sinh thấy khoảng 4 đến 5 giây sau đó yêu cầu học sinh lên bảng viết tên của các bức tranh đó Nhóm nào được nhiều từ đúng sẽ giành chiến thắng.Hoặc giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vẽ những hình đơn giản để học sinh có thể nhớ từ lâu hơn Với cách học này học sinh rất dễ học, dễ nhớ

và rất hứng thú

Example:

play table tennis (Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ một

người bạn của đánh bóng bàn)

playing chess (Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ hai người bạn của mình đang chơi cờ vua)

riding a bike (Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ về bạn mình đang đi xe đạp)