Có rất nhiều tác nhân có thể gây hại cho hệ tiêu hóa ở những mức độ khác nhau: - Răng có thể bị hư hại khi trong thức ăn đồ uống hay kem đánh răng thiếu chất Canxi và Fluor, hoặc do vi k
Trang 2KiỂM TRA BÀI CŨ
- Những đặc điểm cấu tạo nào của ruột non giúp nó đảm nhiệm tốt vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?.
- Gan giữ những vai trò gì trong quá trình tiêu hóa ở
ở cơ thể người?.
Đáp án:
*Cấu tạo ruột non phù hợp với chức năng hấp thụ:
+ Niêm mạc ruột có nhiều nếp gấp
+ Có nhiều lông ruột cực nhỏ.
+ Mạng lưới mao mạch máu dày đặc ( kể cả ở lông ruột)
+ Ruột dài: tổng diện tích bề mặt hấp thụ đạt đến 500m 2
* Gan: Tham gia điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu
được ổn định, đồng thời khử độc cho cơ thể.
Trang 3TUẦN: 16
TIẾT: 32
BÀI 30: VỆ SINH TIÊU HÓA
Trang 4I / CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI CHO HỆ TIÊU HÓA
Trang 5Có rất nhiều tác nhân có thể gây hại cho hệ tiêu hóa ở
những mức độ khác nhau:
- Răng có thể bị hư hại khi trong thức ăn đồ uống hay kem đánh răng thiếu chất Canxi và Fluor, hoặc do vi khuẩn lên men nơi vết thức ăn còn dính lại tạo môi trường axít làm hỏng lớp men răng và ngà răng.
Trang 6-Dạ dày và tá tràng có thể bị viêm loét bởi hoạt động của vi
khuẩn Helicobacter pylori kí sinh ở dưới lớp niêm mạc của những cơ quan này.
- Các đoạn ruột khác nhau cũng có thể bị viêm do nhiễm
độc dẫn đến rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy Các chất độc có thể do thức ăn ôi thiu, do vi khuẩn tả, thương hàn … hay kí sinh trùng amíp tiết ra.
LOÉT DẠ DÀY HELICOBACTER - PYLORI
Trang 7- Các tuyến tiêu hóa có thể bị viêm do các loại vi khuẩn, virút kí sinh gây ra Gan có thể bị xơ ( tế bào gan bị thoái hóa và thay vào đó là mô xơ phát triển) do viêm gan tiến triển, hay do tế bào gan không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng, hoặc do tế bào gan bị đầu độc và hủy hoại bởi rượu, các chất độc khác
Trang 8- Hoạt động tiêu hóa còn có thể bị ngăn trở và giảm hiệu quả do giun sán sống kí sinh trong ruột( chúng có thể gây tắc ống mật, tắc ruột và cướp mất một phần chất dinh
dưỡng của cơ thể) Các trứng giun sán thường dính trên
bề mặt rau, củ không được rửa sạch và có thể sẽ lọt vào ruột khi ta ăn uống.
Trang 9Giun chui vào ống mật và làm tắc túi mật ÁP XE GAN
Trang 10- Hoạt động tiêu hóa và hấp thụ có thể kém hiệu quả do ăn uống
không đúng cách như:
+ Ăn vội vàng không nhai kĩ; ăn không đúng giờ, đúng bữa; ăn thức
ăn không hợp khẩu vị hay khẩu phần ăn không hợp lí.
+ Tinh thần lúc ăn không được vui vẻ, thoải mái, thậm chí căng
thẳng.
+ Sau khi ăn không được nghỉ ngơi mà phải làm việc ngay.
Trang 11-Hoạt động thải phân cũng có thể gặp khó khăn ( chứng táo bón) do một số nguyên nhân chủ yều sau:
+ Ăn khẩu phần ăn không hợp lí: quá nhiều tinh bột và Prôtêin nhưng lại quá ít chất xơ ( có nhiều trong rau
Trang 12Tác nhân Cơ quan hoặc hoạt động bị ảnh hưởng Mức độ ảnh hưởng Các
Sinh
Vật
Vi khuẩn
Cơ quan tiêu hóa
Hoạt động tiêu hóa, hấp thụ
Hư răng,sâu răng
Bị viêm , loét Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy
Bị viêm, bị xơ
Bị tắc
Bị tắc
Dạ dày và ruột bị mệt mỏi
Bị rối loạn hoặc kém hiệu quả.
Trang 13BÀI 30: VỆ SINH TIÊU HÓA
I / CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI CHO HỆ TIÊU HÓA
- Vi khuẩn: gây hại cho răng, dạ dày, ruột và các tuyến tiêu hóa => tạo môi trường axít làm hỏng men răng, viêm loét dạ dày…
- Giun sán : Gây tắc ruột và ống dẫn mật
- Ăn uống không đúng cách và khẩu phần ăn không hợp lý: Cơ quan tiêu hóa bị viêm, bị mệt mỏi; hoạt động tiêu hóa và hấp thụ kém hoặc bị rối loạn
Trang 14Thực phẩm còn sống và tái có nguy cơ chứa nhiều nang sán
Sán xơ mít và đầu sán SÁN LÁ GAN
Trang 15Đầu sán
Người đàn ông này bị giun sán làm tắc ruột và trong não bộ có hàng nghìn con giun sán
Giun sán chui vào mắt
Trang 16Đất cát bẩn và vật nuôi là nguồn lây
truyền giun sán cho trẻ em
Bé bị đau bụng do giun
Trang 17DỪA VÀ RAU SAM TRỊ GIUN SÁN RẤT TỐT
LÁ MƠ LÔNG TRỊ KIẾT LỊ
Trang 18HẠT DƯA, HẠT BÍ ĐỎ RANG; LỰU VÀ QUẢ CAU TRỊ GIUN SÁN RẤT TỐT
Trang 19BÀI 30: VỆ SINH TIÊU HÓA
I / CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI CHO HỆ TIÊU HÓA:
II / CÁC BiỆN PHÁP BẢO VỆ HỆ TIÊU HÓA KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI VÀ ĐẢM BẢO SỰ TIÊU HÓA CÓ HiỆU QUẢ:
Trang 20- Vệ sinh răng miệng đúng cách sau khi ăn để
bảo vệ răng và các cơ quan khác trong khoang miệng.
CHẢI RĂNG ĐÚNG CÁCH VỚI BÀN CHẢI VÀ KEM ĐÁNH RĂNG
Trang 21- Ăn uống hợp vệ sinh để tránh các tác nhân gây hại cho các cơ quan tiêu hóa
Rau củ phải rửa thật kỹ trước khi chế biến RỬA TAY THẬT SẠCH
Trang 22THỨC ĂN Ở VỈA HÈ, LỀ ĐƯỜNG KHÔNG ĐẢM BẢO AN TOÀN THỰC PHẨM
Trang 23-Thiết lập khẩu phần ăn hợp lí để đảm bảo đủ dinh dưỡng
và tránh cho các cơ quan tiêu hóa phải làm việc quá sức.
- Ăn chậm, nhai kĩ; ăn đúng giờ đúng bữa, hợp khẩu vị; tạo
bầu không khí vui vẻ thoải mái khi ăn; sau khi ăn cần có
thời gian nghỉ ngơi hợp lí để sự tiêu hóa được hiệu quả
Trang 24THẢO LUẬN
1/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?
2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?.
3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?.
Trang 251/ Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?
TRẢ LỜI
Đánh răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ bằng bàn chải mềm và kem
đánh răng có chứa Ca và F Chải răng đúng cách như đã học ở Tiểu học
2/ Thế nào là ăn uống hợp vệ
sinh?.
- Ăn chín, uống sôi, không ăn thức ăn bị ôi thiu.
- Không để ruồi nhặng đậu vào thức ăn.
- Rau sống, trái cây tươi phải rửa kỹ trước khi ăn
3/ Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả cao?.
- Ăn chậm, nhai kỹ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, thấm đều dịch tiêu
hóa.
- Ăn đúng giờ, đúng bữa, thức ăn hợp khẩu vị, bầu không khí vui vẻ : sự
tiết dịch tiêu hóa tốt hơn và quá trình tiêu hoá đạt hiệu quả.
- Nghỉ ngơi sau khi ăn để tạo điều kiện cho hệ tiêu hóa tập trung làm việc;
sự tiêu hóa hiệu quả hơn
Trang 26BÀI 30: VỆ SINH TIÊU HÓA
I / CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI CHO HỆ TIÊU HÓA:
II/ CÁC BIỆN PHÁP BẢO VỆ HỆ TIÊU HÓA KHỎI CÁC TÁC
NHÂN CÓ HẠI VÀ ĐẢM BẢO SỰ TIÊU HÓA CÓ HIỆU QUẢ:
- Vệ sinh răng miệng sau khi ăn
- Ăn uống hợp vệ sinh.
- Thiết lập khẩu phần ăn hợp lý.
- Ăn uống đúng cách; ăn chậm, nhai kỹ, ăn đúng giờ đúng
bữa, tạo bầu không khí vui vẻ; nghỉ ngơi thoải mái sau bữa ăn.
Trang 27TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SAU
1/ Vì sao những tài xế lái xe đường dài hay
Trang 29CHÚC SỨC KHỎE VÀ NHIỂU NIỀM VUI