Khái niệm và lịch sử nghiên cứu Khái niệm: Cúm gà là một bệnh truyền nhiễm do siêu virut cúm gây ra cho các loại gia cầm và chim hoang dã.. Các chủng virut này có sức đề kháng rất kém
Trang 1Chào mừng cô và các bạn đến
với bài giảng điện tử:
Thực hiện: Nhóm 2 Phan Thị Mai Nguyễn Thanh Huyền Hoàng Thị Xuân Phan Thùy Mơ
Trang 21 Khái niệm và lịch sử nghiên cứu
Trang 31 Khái niệm và lịch sử nghiên cứu
Khái niệm:
Cúm gà là một bệnh truyền nhiễm do siêu virut
cúm gây ra cho các loại gia cầm và chim hoang dã
Đặc biệt có thể xâm nhiễm cho một số loài động vật
Trang 4 Lịch sử:
- Bệnh được ghi nhận từ hơn 400 năm nay
- Tiếng anh: Influenza xuất phát từ tiếng Ý (Influence of the stars)
* Trên thế giới:
-1878 phát hiện bệnh ở Italia.
-1901 phát hiện căn nguyên siêu nhỏ.
-1955 phát hiện được virus gây bệnh.
- Trận đại dịch đầu tiên: 1850
Trang 5Hình 1 Bản đồ các quốc gia xảy ra dịch cúm A/H5N1 (WHO, tính đến 15/09/2008) Phần bôi đậm
là vùngdịch cúm xảy ra trên gia cầm; phần bôi nhạt là vùng dịch cúm chỉ xảy ra trên chim hoang
Trang 6- Đợt 2: Từ T4 đến
T11/2004, ở 17 tỉnh
- Đợt 3: 12/2004 đến 24/01/2005, ở 36 tỉnh
Trang 7Vật đi lại không bình
2 Triệu chứng
Trang 8Thở khó
Viêm đường hô hấp cấp
Trang 10MÀO THÂM TÍM
Xung huyết và phù nề vùng đầu và tích
Trang 11Phù nề mặt
Trang 12- Người nhiễm cúm gà có 3 hội chứng chính:
- Sốt cao liên tục, mặt đỏ Chán ăn, lưỡi trắng.
- Mệt lả, đuối sức, chảy máu cam, hiếm nhưng quan trọng.
Hội chứng đau:
- Nhức đầu nhiều vùng trán, đôi khi lan khắp đầu.
- Đau bắp cơ: Thường gặp ở thắt lưng, chi dưới
- Cảm giác nóng, đau vùng xương ức.
Trang 13* Bệnh tích:
Mổ khám gà bệnh thấy:
Xuất huyết khí quản
Trang 14Xuất huyết nơi tiếp giáp dạ dày tuyến và thực quản
Trang 15Dạ dày tuyến hoại tử
Trang 16Ruột xuất huyết
Xuất huyết gan và đốm xuất huyết
mô mỡ
Trang 17Xuất huyết mỡ bao tim
Trang 19Cấu tạo virut
• Virut có vỏ bọc sần sùi
do mang những gai là
những glycoprotein khác như Hemagglutinin (H)
và Neuraminidase (N).
• Gai H giúp virut gắn lên thể thụ cảm trên bề mặt tế bào, gai N có tác dụng thoái biến thể thụ cảm của tế bào và giúp virut phóng thích tế bào
bị nhiễm.
Trang 20Sức đề kháng của virut
• Virut có sức đề kháng yếu và bị vô hoạt nhanh ở môi trường bên ngoài.
• Virut có vỏ mẫn cảm với một số chất như: ether,
chloroform, NaOH 3-5%, formol 3%, cresyl 5%, nước vôi 10%,…
• Rất nhạy cảm với nhiệt độ nên chúng dễ dàng bị tiêu
hồ nếu không được xử lý hoá chất, virut duy trì tính gây
Trang 21Các chủng virut này có sức đề kháng rất kém, rất dễ bị tiêu diệt, vậy tại sao chúng lại có thể gây ra những trận đại dịch có quy mô toàn cầu và khó khống chế như
vậy?
Trang 22 Tổ hợp lại: Virut có khả năng tạo
ra 144 phân nhóm virut cúm gà khác nhau.
Trang 23* Đôi khi những biến chủng đó tuy cùng một loại hình tái tổ hợp H và N nhưng đột biến nội gen của chính H và N, tạo nên tính thích ứng của loài vậy chủ khác nhau và mức độ độc lực gây bệnh khác nhau.
có thể chia làm 2 phân nhóm xâm nhiễm: Đặc tính xâm nhiễm thấp (LPAI) và cao (HPAI)
Rất nguy hiểm và khó kiểm soát!!!
Trang 24 Đặc biệt: Chủng H5N1 và H5N2
là 2 biến chủng nguy hiểm nhất,
có độc tính rất cao, đã gây ra các trận đại dịch cúm toàn cầu trên gà,
gà tây… đặc biệt là trên người với
tỉ lệ tử vong rất cao.
Trang 254 Dịch tễ học
- Động vật cảm nhiễm: Gia cầm, thủy cầm, chim hoang, kể cả trâu bò, lợn, ngựa, cá voi, hải cẩu và người… ở tất cả các lứa tuổi, chết với tỉ lệ cao
- Mùa phát sinh và lây lan dịch: quanh năm
Trang 27- Đường truyền lây: Do hít thở phải không khí có chứa mầm bệnh và do ăn phải thức
ăn nước uống có chứa mầm bệnh Bằng cả tiếp xúc trực tiếp giữa gà ốm và gà khỏe và tiếp xúc gián tiếp qua dụng cụ chăn nuôi, môi trường
Trang 285 Chẩn đoán
• Lâm sàng và dịch tễ: Căn cứ vào đặc điểm
và bệnh tích của bệnh để chẩn đoán bước đầu
• Chẩn đoán virut: Phân lập và giám định các chủng virut cúm gây bệnh trong các
phòng thí nghiệm có đủ các trang thiết bị
và điều kiện bảo hộ
• Chẩn đoán huyết thanh miễn dịch: Sử
dụng phương pháp ngưng kết hồng cầu
(HI), gắn men ELISA để phát hiện kháng thể virut cúm gà trong máu gà bệnh
Trang 296 Điều trị
Tất cả các kháng sinh nấm và các hóa dược hiện đang được sử dụng đều không diệt được virut
cúm gà trong cơ thể gà bệnh
Virut lây lan hết sức nhanh, lại rất nguy hiểm,
có thể lây và gây bệnh cho tất cả các loài gia cầm, nhiều loài chim hoang dã, một số loài thú và cả
người
Một khi có dịch cúm gà xảy ra thì
toàn bộ gà của cơ sở phải bị hủy bỏ và tiêu độc.
Trang 307 Phòng bệnh
• Thực hiện đồng bộ 7 biện pháp phòng
chống sau:
- Chẩn đoán phát hiện kịp thời để có các
biện pháp xử lí không cho dịch lây lan
- Bao vây cách li khu vực có dịch, tiêu
hủy toàn bộ số gia cầm trong ổ dịch bằng 1
trong 2 biện pháp: phun focmol hoặc chôn dưới hố sâu có đổ thuốc sát trùng mạnh Chôn: đào hố sâu 3-4m, khoảng cách
từ xác chết đến mặt đất tối thiểu 1,5m, nén đất thật chặt.
Trang 311 Vệ sinh tiêu độc toàn bộ chuồng trại và khu
vực chăn nuôi Chỉ nuôi lại khi bã bỏ lệnh
chống dịch
- Xử lí chu đáo, cẩn thận các phương tiện
chăn nuôi để diệt mầm bệnh.
- Khi làm việc trong ổ dịch, cần có phương
tiện bảo hộ: Khẩu trang, găng tay, áo bảo hộ,
ủng cao su… hi ra khỏi ổ dịch phải để lại
phương tiện bảo hộ lại để tiêu độc
- Trong ổ dịch, khi có người bị nghi nhiễm
cúm, cần phải đưa đến cơ sở y tế gần nhất để
chẩn đoán, cách li và điều trị
Trang 32 Mỗi hộ chăn nuôi phải cam kết
• Không nuôi thả rong gia cầm
• Không mua bán gia cầm bị bệnh
• Không ăn thịt gà bị bệnh hoặc gà không rõ nguồn gốc
• Không giấu dịch
• Không vứt xác gia cầm bừa bãi
Trang 338 Tình hình dịch cúm gà hiện nay.
Hầu hết bệnh cúm đều do phân nhóm H5N1 gây nên
• Tại Quảng Ninh, ngày 29/3/2010, dịch
cúm gia cầm đã xảy ra tại 4 hộ gia đình
thuộc xóm 4 xã Tiền Phong của huyện Yên Hưng Tính đến ngày 6/4 tổng số gia cầm chết và tiêu huỷ của 4 hộ gia đình là 1.554 con (trong đó có 1.504 vịt và 50 gà)
Trang 34Theo tin từ Cục Thú y ngày 16/3, dịch cúm
A /H5N1 đã xuất hiện tại thôn Mai Hoà, xã Đông Mai, huyện Yên Hưng, Quảng
Ninh, với hơn 3.000 con gà có biểu hiện
mắc bệnh
Trang 35• Tại tỉnh Bắc Kạn từ ngày 19/3 đến ngày 6/4, dịch cúm gia cầm đã xảy ra tại 16 hộ chăn nuôi tại thôn
Nà Tào, xã Như Cổ, huyện Lương Phú Tổng số
gia cầm bị chết và tiêu hủy tại các hộ gia đình trên
là 318 con
Đặc biệt bệnh lây sang người rất nguy hiểm
Số ca mắc cúm A H5N1 trong tháng đầu năm 2010
có thể nói là “bất thường” so với những năm trước
đó khi chỉ trong 2 tháng đầu năm đã băng tổng số
ca mắc cả năm 2009.