Tài liệu trình bày tổng quan về hang đá Long Môn; lịch sử hình thành; các điểm tham quan nổi tiếng tại hang đá Long Môn; nền phật giáo cổ xưa tại Long Môn thạch động; nền phật giáo cổ xưa tại Long Môn thạch động.
Trang 1KHÁM PHÁ HANG ĐÁ LONG MÔN N I TI NG T I TRUNG QU CỔ Ế Ạ Ố
Trung Qu c là m t đ t n ố ộ ấ ướ c có lãnh th r ng l n nh t th gi i. Cùng v i đó, qu c ổ ộ ớ ấ ế ớ ớ ố gia này có r t nhi u đ a danh, th ng c nh du l ch đ p và n i ti ng. Trong đó, ấ ề ị ắ ả ị ẹ ổ ế hang đá Long Môn là n i thu hút r t nhi u khách du l ch tham quan hàng năm. Hang đá Long ơ ấ ề ị Môn n m trên vách núi d ng đ ng trên thung lũng Long Môn ằ ự ứ
T NG QUAN V HANG ĐÁ LONG MÔNỔ Ề
GI I THI U CHUNGỚ Ệ
Long Môn th ch đ ng đã đạ ộ ược UNESCO công nh n là di s n văn hóa th gi i vàoậ ả ế ớ năm 2000. Đây là m t công trình n i b t c a s sáng t o ngh thu t c a con ngộ ổ ậ ủ ự ạ ệ ậ ủ ườ i
C mụ hang đá Long Môn còn đ c xem là vi n b o tàng ngh thu t điêu kh c đá c aượ ệ ả ệ ậ ắ ủ Trung Qu c.ố
Hang đá Long Môn là m t b ng ch ng cho tài năng và s c sáng t o c a ng ộ ằ ứ ứ ạ ủ ườ i dân
Trung Hoa.
K t h p cùng s hoàn h o c a lo i hình ngh thu t và s gói g n c a văn hóa nhàế ợ ự ả ủ ạ ệ ậ ự ọ ủ
Đường. Hang đá Long Môn là m t trong ba đ a đi m điêu kh c c đ i n i ti ng nh t ộ ị ể ắ ổ ạ ổ ế ấ ở Trung Qu c. Có th nói khu di tích kh ng l này nh là m t b ng ch ng cho tài năngố ể ổ ồ ư ộ ằ ứ
và s c sáng t o, đ i thay t o hóa c a ngứ ạ ổ ạ ủ ười Trung Qu c nói riêng và loài ngố ười nói chung
Tên g i c a hang đá này đọ ủ ược d ch theo nghĩa là “hang đá c ng r ng”. Tên Long Mônị ổ ồ
b t ngu n t s gi ng nhau c a hai dãy đ i c n tr dòng ch y c a sông Y t i c ngắ ồ ừ ự ố ủ ồ ả ở ả ủ ớ ổ Trung Hoa. Là đi n hình đánh d u l i vào phía nam c a L c Dể ấ ố ủ ạ ương. K t h p v iế ợ ớ
Trang 2phong c nh h u tình, non xanh nả ữ ước bi c, khí h u d ch u c a vùng đ t n i đây. Longế ậ ễ ị ủ ấ ơ Môn đã tr thành đ a đi m du l ch t nhiên có r t nhi u lở ị ể ị ự ấ ề ượt khách đ v ổ ề
L CH S HÌNH THÀNHỊ Ử
Trong kho ng th i gian Hoàng đ B c Ng y Hi u Văn Đ d i đô đ n L c Dả ờ ế ắ ụ ế ế ờ ế ạ ươ ng cũng là lúc hang đá Long Môn b t đ u đắ ầ ượ ạc t c. T c kho ng t năm 471 – 477 SCNứ ả ừ theo tài li u x a ghi l i. Ph i m t đ n h n 400 năm sau đ t c xong hang đá này.ệ ư ạ ả ấ ế ơ ể ạ Công vi c này đệ ược ti p t c l n lế ụ ầ ượt qua các tri u đ i Đông Ng y, Tây Ng y, B cề ạ ụ ụ ắ
T , Tùy, Đề ường, B c T ng,…ắ ố
Ph n l n hang đá Long Môn đầ ớ ược xây d ng vào th i nhà Đự ờ ường (chi m 60%). Th iế ờ
B c Ng y đắ ụ ược xây kho ng 30% và các th i k còn l i chi m 10%. Nh ng hang đ ngả ờ ỳ ạ ế ữ ộ
l n nh t b phía tây đớ ấ ở ờ ược ghi nh n là có t th i B c Ng y, Tùy, Đậ ừ ờ ắ ụ ường. Trong khi các hang đá b phía đông hoàn toàn đở ờ ược xây d ng th i nhà Đự ở ờ ường. Tính đ n nay,ế hang đá này đã có h n 1500 năm l ch s hình thành.ơ ị ử
Trong hang có kho ng 1300 hang nh , 2300 khám hang và h n 50 tháp Ph t v i 10 v nả ỏ ơ ậ ớ ạ
b c tứ ượng Ph t b ng đá. T i đây có ch a 3600 bia đá và c v t có l i đ Vì v y, n iậ ằ ạ ứ ổ ậ ờ ề ậ ơ đây còn được g i là “R ng bia c đ i” Có r t nhi u hình nh, tranh v , phù điêu đáọ ừ ổ ạ ấ ề ả ẽ
được ch m kh c. Chúng xu t hi n c bên trong l n bên ngoài hang đá vôi nhân t oạ ắ ấ ệ ả ẫ ạ
c a vách đá Hủ ương S n và dãy núi Long Môn. Các tác ph m theo th i gian th hi nơ ẩ ờ ể ệ
đượ ự ếc s ti n b trong phong cách. Ngoài ra còn có nhi u tộ ề ượng là hình nh ngả ười phụ
n và quan l i tri u đình.ữ ạ ề
CÁC ĐI M THAM QUAN N I TI NG T I HANG ĐÁ LONG MÔNỂ Ổ Ế Ạ
Đ i b ph n các đ ng đá này n m t i hang Đông S n và Tây S n. Gi a hai ng n núiạ ộ ậ ộ ằ ạ ơ ơ ữ ọ này đượ ắc c t ngang b i sông Y. Kho ng tr ng gi a 2 ng n núi t o thành hình c a m tở ả ố ữ ọ ạ ủ ộ cánh c ng kh ng l Trong đó, hang C Dổ ổ ồ ổ ương, Tân Dương và chùa Ph ng Tiên là n iụ ổ
ti ng nh t v i du khách.ế ấ ớ
Ngoài các hang đ ng v i nh ng tộ ớ ữ ượng Ph t có kích thậ ướ ớc l n nh khác nhau. M t sỏ ộ ố ngôi chùa Ph t giáo đậ ược xây d ng v i không gian m v i phong c nh tuy t đ p n mự ớ ở ớ ả ệ ẹ ằ trong qu n th này. Đi n hình là chùa Ph ng Tiên. Tuy nhiên, nh ng công trình nàyầ ể ể ụ ữ
ch y u n m trong đ ng đ nát b i chi n tranh.ủ ế ằ ố ổ ở ế
HANG C DỔ ƯƠNG
C Dổ ương là hang đ ng độ ượ ạc t c s m nh t trong c c m Long Môn th ch đ ng.ớ ấ ả ụ ạ ộ Hang đ ng C Dộ ổ ương này năm v trí trung tâm c a đ i Tây. Nó đở ị ủ ồ ượ ạc t c theo m nhệ
l nh c a B c Ng y Hi u Văn Đ năm 478. Đây là kho ng th i gian sau khi ông đã choệ ủ ắ ụ ế ế ả ờ
Trang 3d i kinh đ t Đ i Đ ng v L c Dờ ộ ừ ạ ồ ề ạ ương. Mang tính đ i di n cho th i B c Ng y (nămạ ệ ờ ắ ụ
386 – 512). Hang đá C Dổ ương có n i dung phong phú nh t.ộ ấ
Các tượng Ph t đậ ược điêu kh c cùng 800 ch kh c th pháp các tác ph m th i B cắ ữ ắ ư ẩ ờ ắ
Ng y. V i kho ng 800 ch kh c này, đây là hang đ ng có ch kh c nhi u h n b t cụ ớ ả ữ ắ ộ ữ ắ ề ơ ấ ứ hang đ ng nào t i Trung Qu c.ộ ạ ố
T i đây có ch a r t nhi u khám Ph t. Nh ng khám Ph t này ph n l n đ u có l i đ ,ạ ứ ấ ề ậ ữ ậ ầ ớ ề ờ ề ghi l i h tên c a các tác gi h i b y gi C năm tháng và nguyên nhân c a nó cũngạ ọ ủ ả ồ ấ ờ ả ủ
được ghi chép c th Vì v y, đây đụ ể ậ ược coi là ngu n tài li u quý giá đ nghiên c uồ ệ ể ứ
th pháp và ngh thu t điêu kh c th i B c Ng y.ư ệ ậ ắ ờ ắ ụ
Long Môn 12 tác ph m là c t m c l ch s th pháp Trung Qu c. Ph n l n đ u t pẩ ộ ố ị ử ư ố ầ ớ ề ậ trung t i hang đá C Dạ ổ ương này. Nét ch ngay ng n và thành th o k t h p cùng v iữ ắ ạ ế ợ ớ khí th m nh m , c ng cáp. Th hi n đế ạ ẽ ứ ể ệ ược nét tinh hoa c a ngh thu t th c Trungủ ệ ậ ư ổ Hoa
HANG TÂN DƯƠNG
Hang Tân Dương là tác ph m tiêu bi u c a th i B c Ng y. Đẩ ể ủ ờ ắ ụ ược thi công trong su tố
24 năm m i hoàn thành. Chính vì v y, hang Tân Dớ ậ ương là hang kh c t c trong th iắ ạ ờ gian lâu nh t. T i đây có ba hang đ ng nh h n là Tân Dấ ạ ộ ỏ ơ ương B c, Tân Dắ ương Trung
và Tân Dương Nam. Trong đó, n i b t nh t hang đ ng Tân Dổ ậ ấ ộ ương Nam v i các phoớ
tượng Ph t.ậ
Bên trong hang đá có 11 b c tứ ượng Ph t v i kích thậ ớ ướ ớc l n. Trong đó, tượng Ph tậ Thích Ca Mâu Ni là pho tượng chính. Được coi là ki t tác ngh thu t điêu kh c đ đáệ ệ ậ ắ ồ
c a th i B c Ng y. Pho tủ ờ ắ ụ ượng được xây d ng vào năm 500 và hoàn thành vào nămự
523. trỞ ướ ược t ng Ph t Thích Ca Mâu Ni còn có hai con s t đ c kh e m nh. Haiậ ư ử ự ỏ ạ
đ t đ ng và hai v B Tát đ ng hai bênệ ử ứ ị ồ ứ ở tượng đá Ph t Thích Caậ Nét m t c aặ ủ
nh ng b c tữ ứ ượng này đượ ạc t c h t s c đôn h u và thanh tú.ế ứ ậ
Trang 4Các b c t ứ ượ ng Ph t đá trong hang Tân D ậ ươ ng đ ượ c coi là ki t tác ngh thu t điêu ệ ệ ậ
kh c đ đá c a th i B c Ng y ắ ồ ủ ờ ắ ụ
T i hang đ ng này còn có 2 b c phù điêu l n c a đám cạ ộ ứ ớ ủ ưới hoàng gia th i B c Ng yờ ắ ụ
Hi u Văn Đ Tuy nhiên chúng đã b đánh c p vào gi a nh ng năm 1930. Hi n các b cế ế ị ắ ữ ữ ệ ứ phù điêu này được tr ng bày 2 vi n b o tàng c a M Ngoài ra, trong hang cònư ở ệ ả ủ ỹ ở
kh c t c nhi u pho tắ ạ ề ượng Ph t khác. Nhậ ư tượng đá Quan Âm và các đ t đang l ngệ ử ắ nghe kinh Ph t. T t c t o nên nét sinh đ ng và đ c s c cho hang đá này.ậ ấ ả ạ ộ ặ ắ
CHÙA PH NG TIÊNỤ
Năm 675, đ ng chùa Ph ng Tiên độ ụ ược hoàn thành trong th i cai tr nhà Đờ ị ường. Chùa
Ph ng Tiên là m t ngôi chùa l thiên. Ph ng Tiên là hang đá l n nh t c a c m hang đáụ ộ ộ ụ ớ ấ ủ ụ Long Môn. Đây là n i đ i di n cho phong cách ngh thu t kh c đá c a th i nhàơ ạ ệ ệ ậ ắ ủ ờ
Đường
Trang 5Di n tích c a chùa v i chi u r ng và chi u dài đ u h n 30m. Các c m điêu kh c ệ ủ ớ ề ộ ề ề ơ ụ ắ ở chùa Ph ng Tiên t o nên m t ch nh th ngh thu t vô cùng hoàn m Khi t i đây,ụ ạ ộ ỉ ể ệ ậ ỹ ớ không th nào không nh c đ n b c tể ắ ế ứ ượng Ph t L Sá. Pho tậ ư ượng Ph t này đậ ược coi là
m t ki t tác ngh thu t không gì tuy t h o h n. Đây là pho tộ ệ ệ ậ ệ ả ơ ượng do Hoàng đ Võế
T c Thiên cho t c d ng.ắ ạ ự
Trang 6Chùa Ph ng Tiên là n i đ i di n cho phong cách ngh thu t kh c đá c a th i nhà ụ ơ ạ ệ ệ ậ ắ ủ ờ
Đ ườ ng.
Trang 7Tượng Ph t L Sá (Vairocana) có t ng chi u cao là 17m, đôi tai dài 2m. Thân hình c aậ ư ổ ề ủ
tượng Ph t đậ ược kh c đ y đ n, trang nhã và h t s c sinh đ ng. Ánh m t đ y trí tuắ ầ ặ ế ứ ộ ắ ầ ệ
c a Ngài nhìn hủ ướng xu ng. Thu hút ngố ười chiêm ngưỡng ngước lên, v a v n b từ ặ ắ
g p ánh m t c a Ngài. Đi u này thu hút không ít du khách v i đ y s c h p d n nghặ ắ ủ ề ớ ầ ứ ấ ẫ ệ thu t.ậ
Bên c nh đó, hai bên tạ ở ượng Ph t còn có tậ ượng ngài Ca Di p, A Nan tôn gi Cùngế ả
v i đó là vô s các tớ ố ượng B Tát Thiên Vồ ương, l c sĩ v i quy mô l n nh khác nhau.ự ớ ớ ỏ
B c tứ ượng nào cũng sinh đ ng và th n thái, dung m o t bi, l t t độ ầ ạ ừ ộ ả ược tinh th n Ph tầ ậ
đ o.ạ
N N PH T GIÁO C X A T I LONG MÔN TH CH Đ NGỀ Ậ Ổ Ư Ạ Ạ Ộ
Khác v i Thi u Lâm T là đi n hình cho ki n trúc chùa chi n Ph t giáo t i Trungớ ế ự ể ế ề ậ ạ
Qu c. Long Môn th ch đ ng chính là hình m u c a các công trình ch m kh c tố ạ ộ ẫ ủ ạ ắ ượ ng
Ph t trên vách núi đá. Hàng nghìn b c tậ ứ ượng Ph t đá đậ ược ch m kh c vào vách đá dàiạ ắ
1 km d c theo 2 b sông. H u h t công vi c đọ ờ ầ ế ệ ược th c hi n b phía tây. Trong khiự ệ ở ờ
b phía đông có s lờ ố ượng nh h n, đỏ ơ ược dùng làm n i cho các nhà s ơ ở ư
Trang 8Hàng nghìn b c t ứ ượ ng Ph t đá đ ậ ượ c ch m kh c vào vách đá dài 1 km d c theo 2 b ạ ắ ọ ờ
sông.
Là m t trong 3 hang đ ng n i ti ng nh t t i Trung Qu c. Cùng v i hang M c Caoộ ộ ổ ế ấ ạ ố ớ ạ
n m t nh Cam Túc và hang Vân Cằ ở ỉ ương t i t nh S n Tây. Hang đá Long Môn đạ ỉ ơ ươ c coi là kho báu ngh thu t Ph t giáo. B i n i đây có hàng nghìn hang đ ng ch a vô sệ ậ ậ ở ơ ộ ứ ố
tượng Ph t và ch kh c.ậ ữ ắ
Hang đá Long Môn là m t k quan Ph t giáo c x a n i ti ng trên th gi i. M t trongộ ỳ ậ ổ ư ổ ế ế ớ ộ
nh ng đi m thu hút du khách n i đây nh t đó chính là các b cữ ể ở ơ ấ ứ tượng Ph t b ng đáậ ằ Ngh thu t t c kh c hang đ ng Ph t giáo t i đây r t đ c đáo v i hàng v n tác ph m.ệ ậ ạ ắ ộ ậ ạ ấ ộ ớ ạ ẩ
Được công nh n là ki t tác ch m kh c tiêu bi u cho th i k phát tri n r c r c aậ ệ ạ ắ ể ờ ỳ ể ự ỡ ủ
Ph t giáo Trung Qu c c đ i.ậ ố ổ ạ
CÁC M U TẪ ƯỢNG PH T B NG ĐÁ HI N NAY T I HANG ĐÁ LONG MÔNẬ Ằ Ệ Ạ
Theo s li u t vi n nghiên c u, các b c tố ệ ừ ệ ứ ứ ượng t i đây cao t 2,5cm đ n 17m. Cácạ ừ ế
b c tứ ượng n m trong 2345 hang đ ng và h c đá. Có h n 40 ngôi chùa Long Mônằ ở ộ ố ơ ở
l u gi r t nhi u tài li u c x a. Nh ng tài li u này ghi chép v ngh thu t, âm nh c,ư ữ ấ ề ệ ổ ư ữ ệ ề ệ ậ ạ tôn giáo, th pháp, y h c, trang ph c và ki n trúc th i đó. Th m chí còn có nh ng bàiư ọ ụ ế ờ ậ ữ thu c y h c có niên đ i t năm 575. M t s phố ọ ạ ừ ộ ố ương thu c v n còn đố ẫ ược dùng đ nế ngày nay đ ch a tr nhi u lo i b nh.ể ữ ị ề ạ ệ
Trang 9Nh ng b c t ữ ứ ượ ng Ph t b ng đá v i kích th ậ ằ ớ ướ c nh n m trong các h c đá t i hang đá ỏ ằ ố ạ
Long Môn.
Tr i qua nhi u l n b tàn phá trong phong trào ch ng Ph t giáo th k th 9. Và sả ề ầ ị ố ậ ở ế ỷ ứ ự xâm h i c a phạ ủ ương Tây th h 19, 20. Nhi u tở ế ệ ề ượng Ph t đá t i đây đã b h y ho iậ ạ ị ủ ạ
và mang đi. Hi n có r t nhi u b c tệ ấ ề ứ ượng xu t hi n các vi n b o tàng trên th gi i.ấ ệ ở ệ ả ế ớ
Nh vi n b o tàng ngh thu t Metropolitan (New York, M ), b o tàng Atkinsonư ệ ả ệ ậ ỹ ả (Kansas, M ) và b o tàng qu c gia Tokyo (Nh t B n).ỹ ả ố ậ ả
Đ c bi t, có nhi u hi n v t quan tr ng c a Long Môn hi n đang trong b o tàngặ ệ ề ệ ậ ọ ủ ệ ở ả
Nh t B n. B i cu c chi n trang Trung – Nh t l n th hai, ngậ ả ở ộ ế ậ ầ ứ ười Nh t đã đ a nhi uậ ư ề
b c tứ ượng v Nh t B n. Còn phề ậ ả ở ương Tây, các hi n v t chính đã b các nhà s u t pệ ậ ị ư ậ
c v t săn lùng đ u th k 20. S khác đã b phá h y trong Đ i Cách m ng Văn hóaổ ậ ở ầ ế ỷ ố ị ủ ạ ạ
vô s n. C 2 vi n b o tàng t i M hi n đang s h u 2 b c trang tả ả ệ ả ạ ỹ ệ ở ữ ứ ường thu nh pậ
từ hang đá Long Môn
Xem thêm: https://damynghehuyhungnt.com/tintuc/khamphahangdalongmonnoi tiengtaitrungquoc.html