Đề cương chi tiết học phần: Độc chất học thú y

Học phần Độc chất học thú y giúp sinh viên nắm được các kiến thức cơ bản về chất độc, bản chất lý, hoá học của chất độc, con đường xâm nhập, phương thức gây độc của chất độc, biến đổi chất độc trong cơ thể, ảnh hưởng của chất độc trong cơ thể sống, sự chuyển hoá thải trừ của chất độc. Mời các bạn cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

BỘ MÔN DƯỢC LÝ VÀ VSATTP

NGUYỄN QUANG TÍNH ĐÀO VĂN CƯỜNG

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

Học phần: ĐỘC CHẤT HỌC THÚ Y

Số tín chỉ: 02

Mã số: VTO321

Thái Nguyên, 3/2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHOA CHĂN NUÔI THÚ Y

BỘ MÔN DƯỢC LÝ VÀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

1 Tên học phần: Độc chất học thú y

- Mã số học phần: VTO 321

- Số tín chỉ: 2

- Tính chất của học phần: Bắt buộc

- Học phần thay thế, tương đương: Không

- Ngành (chuyên ngành) đào tạo: Thú y

2 Phân bổ thời gian học tập:

- Số tiết học lý thuyết trên lớp: 21 tiết

- Số tiết làm bài tập, thảo luận trên lớp: 7 tiết

- Số tiết thí nghiệm, thực hành: 2 tiết

- Số tiết sinh viên tự học: 60

3 Đánh giá học phần

- Điểm chuyên cần: trọng số 0,2

- Điểm kiểm tra giữa kỳ: trọng số 0,3

- Điểm thi kết thúc học phần: trọng số 0,5

4 Điều kiện học

- Học phần học trước: Hoá học, sinh hoá động vật, dược lý 1

- Học phần song hành:

5 Mục tiêu đạt được sau khi kết thúc học phần:

5.1 Kiến thức: Nhằm trang bị cho sinh viên những kiễn thức cơ bản về chất độc, bản chất lý, hoá học của chất độc, con đường xâm nhập, phương thức gây độc của chất độc, biến đổi chất độc trong cơ thể, ảnh hưởng của chất độc trong

cơ thể sống, sự chuyển hoá thải trừ của chất độc

5.2 Kỹ năng: Sinh viên có khả năng vận dụng những kiến thức đã học để đưa

ra những biện pháp phòng ngừa, bảo vệ sức khoẻ con người và vật nuôi

6 Nội dung kiến thức và phương thức giảng dạy:

6.1 Giảng dạy lý thuyết

tiết

Phương phỏp giảng dạy

Chương 1:

Một số vấn đề cơ bản về độc chất học

7

và phỏt vấn 1.1 Độc chất học

1.1.1 Định nghĩa và đối tượng của độc chất học

1.1.2 Sự liờn quan của độc chất học với mụn học khỏc

1.1.3 Cỏc lĩnh vực nghiờn cứu của độc chất học

1.2 Chất độc

1.2.1 Khỏi niệm chất độc

1.2.2 Khỏi niệm độc tớnh và độc lực

1.2.3 Cỏc nguồn chất độc

1.3 Ngộ độc

1.3.1 Khỏi niệm ngộ độc

1.3.2 Phõn loại ngộ độc

và phỏt vấn 2.1 Sự xõm nhập của chất độc

2.1.1 Chất độc xõm nhập qua màng sinh học

2.1.2 Con đường xõm nhập của chất độc vào cơ thể

2.2 Sự phõn bố chất độc

2.3 Sự chuyển húa chất độc

2.3.1 Vai trũ của sự chuyển húa

2.3.2 Cỏc phản ứng chuyển húa chớnh

2.4 Sự đào thải chất độc

2.4.1 Đào thải chất độc qua thận

2.4.2 Đào thải chất độc qua mật

2.4.3 Đào thải chất độc qua phổi

2.4.4 Đào thải chất độc qua sữa

trỡnh bày 3.1 Cơ sở phõn tử của tế bào tổn thương do ngộ độc 1

3.2 Cơ chế gây độc đặc tr-ng trên cơ quan, tổ chức 1 Thuyết trỡnh

và phỏt vấn 3.2.1 Cơ chế gây tổn th-ơng hóa học

3.2.2 Cơ chế gây hoại tử tế bào biểu mô

3.2.3 Cơ chế tác động thông qua ức chế hoặc cạnh tranh

enzyme

3.2.4 Cơ chế tác dụng trên hệ thần kinh

3.2.5 Cơ chế gây tổn th-ơng hệ mạch và máu

3.2.6 Các chất có tác dụng t-ơng tự những sản phẩm

chuyển hoá và chất dinh d-ỡng thông th-ờng

3.2.7 Cơ chế tác dụng gây quái thai, chết thai

3.2.8 Cơ chế tác dụng gây ung th-

3.3 ảnh h-ởng độc hại của chất độc

3.3.1 ảnh h-ởng đến hệ thần kinh

3.3.2 ảnh h-ởng đến bộ máy tiêu hoá

3.3.3 ảnh h-ởng đến gan

3.3.4 ảnh h-ởng đến tim mạch

4 Các yếu tố ảnh h-ởng đến tác dụng của chất độc 1 Thuyết trỡnh

Phỏt vấn Trỡnh chiếu

4.1 Các yếu tố thuộc về chất độc

4.1.1 Bản chất vật lý và hoá học của chất độc

4.1.2 ảnh h-ởng của tá d-ợc

4.1.3 T-ơng tác hóa học trực tiếp

4.1.4 Liều lượng chất độc

4.2 Các yếu tố môi tr-ờng

4.2.1 Đ-ờng xâm nhiễm chất độc

4.2.2 Khối l-ợng và nồng độ của chất độc

4.2.3 Nhiệt độ môi tr-ờng

4.2.4 áp suất không khí

4.2.5 Chế độ ăn uống và dinh d-ỡng 1 Thuyết trỡnh

Trỡnh chiếu Phỏt vấn

4.2.6 Nguyên nhân gây ngộ độc

4.3 Các yếu tố thuộc về cơ thể

4.3.1 Loài động vật

4.3.2 Tính biệt

4.3.3 Tuổi

4.3.4 Khối l-ợng cơ thể

4.3.5 ảnh h-ởng của qúa trình phân bố và đào thải đến

tác dụng của chất độc

4.3.6 Yếu tố bệnh lý

4.3.7 Hiện t-ợng cơ thể nhờn với chất độc

Chương 2: Chẩn đoỏn và điều trị ngộ độc 3

1

1.1

Chẩn đoán ngộ độc

Khái niệm

1 Thuyết trỡnh Phỏt vấn Trỡnh chiếu 1.2 Chẩn đoán ngộ độc:

1.2.1 Thu thập thông tin về nguyên nhân và điều kiện

gây ngộ độc

1.2.2 Kiểm tra các triệu chứng lâm sàng

1.2.3 Kiểm tra các tổn th-ơng bệnh lý

1.2.4 Các xét nghiệm cơ bản cần thiết

1.3 Lấy mẫu cho các xét nghiệm chẩn đoán ngộ độc 1 Trỡnh chiếu

Phỏt vấn Thuyết trỡnh

1.3.1 Các nguyên tắc lấy mẫu kiểm tra ngộ độc

1.3.2 Các mẫu bệnh phẩm và mẫu từ môi tr-ờng cần

thiết cho chẩn đoán ngộ độc

1.3.3 Bảo quản mẫu gửi xét nghiệm

1.4 Chẩn đoán phân biệt

Phỏt vấn Trỡnh chiếu

2.1 Loại chất độc ra khỏi cơ thể

2.1.1 Loại chất độc bám trên da, mắt

2.1.2 Loại chất độc qua đ-ờng tiêu hóa

2.1.3 Thải chất độc qua đ-ờng khác

2.2 Phá huỷ hoặc trung hoà chất độc bằng các chất

kháng độc

2.3 Hồi sức cấp cứu và điều trị triệu chứng

3 Đề phòng ngộ độc

Chương 3: Cỏc chất độc vụ cơ 6

Trỡnh chiếu Phỏt vấn

1.1 Nguyên nhân gây ô nhiễm chất độc vô cơ

1.2 Tác hại của chất độc vô cơ

2

2.1 Ngộ độc các chất độc vô cơ

Ngộ độc kim loại nặng

2.1.1 Asen (As)

Phỏt vấn 2.1.3 Cadimi (Cd)

2.1.4

Phỏt vấn

Phỏt vấn 2.1.6 Kẽm (Zn)

2.1.7 Selen (Se)

Phỏt vấn 2.1.9 Thiếc (Sn)

2.2 Ngộ độc các chất độc vô cơ khác 1 Thuyết trỡnh

Phỏt vấn 2.2.1 Fluorid

2.2.2 Nitrat, nitrit vô cơ

2.2.3 Ngộ độc muối ăn

Chương 4: Ngộ độc thuốc thỳ y 4

1.1 Nguyên nhân Xem video

Phỏt vấn 1.2

Biện pháp đề phòng ngộ độc thuốc thú y

1.4 Tác dụng phụ của thuốc

Trỡnh bày Túm tắt

2.3 Thuốc hạ sốt, giảm đau và chống viêm

2.4 Các chất sát khuẩn

Chương 5: Ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật 4

Trỡnh chiếu Phỏt vấn

1.1 Phân loại hoá chất BVTV

1.2 Sự tồn l-u hoá chất BVTV trong môi tr-ờng

1.3 Độc tính và độc lực của hoá chất BVTV

2 Ngộ độc hoá chất BVTV

2.1 Ngộ độc hợp chất phospho hữu cơ

2.2 Ngộ độc các hợp chất carbamat 1 Thuyết trỡnh

Trỡnh chiếu Phỏt vấn

2.2.1 Cấu tạo hóa học và tính chất

2.2.2 Động học chất độc carbamat

2.2.3 Cơ chế gây độc

2.2.4 Độc lực

2.2.5 Chẩn đoán ngộ độc carbamat

2.2.6 Điều trị ngộ độc carbamat

Trỡnh bày

3 Ngộ độc thuốc diệt chuột

1 Một số loài nấm mốc gây độc hại cho gia súc, gia

cầm

1 Thuyết trỡnh Thảo luận Phỏt vấn 1.1 Nấm mốc ở đồng ruộng tr-ớc và trong thu hoạch

1.2 Nấm mốc trong quá trình bảo quản

2 Độc tố nấm mốc và bệnh độc tố nấm mốc

2.1 Định nghĩa độc tố nấm mốc và bệnh độc tố nấm

mốc

2.2 Cơ chế chính phát sinh độc tố nấm mốc

2.3 Một số độc tố và bệnh độc tố nấm mốc 2 Thảo luận

Làm việc nhúm

3 Các biện pháp phòng chống độc hại của độc tố

nấm mốc

1 Thuyết trỡnh Phỏt vấn 3.1 Các biện pháp hạn chế phát triển và lan nhiễm của

nấm độc

3.2 Các biện pháp khử độc tố nấm mốc

6.2 Cỏc bài thực hành

Tờn bài Nội dung thực hành Số

tiết

Phương phỏp thực

hành

Bài 1 Ngộ độc

muối ở gia cầm - Đỏnh giỏ tỏc dụng gõy độc của muối ăn đối với

gia cầm

2 Làm thớ nghiệm và quan sỏt, ghi chộp, đỏnh giỏ

7 Tài liệu học tập:

Phạm Đức Chương, Trần Tố, Nguyễn Quang Tuyờn, Nguyễn Văn Sửu (2004),

Độc chất học thỳ y, Nhà xuất bản Nụng Nghiệp

8 Tài liệu tham khảo:

1 Dương Thanh Liờm, Trần Văn An, Nguyễn Quang Thiệu (2013), Độc chất học & vệ sinh an toàn nụng sản - thực phẩm, Nxb Nụng Nghiệp Hà Nội

2 Đậu Ngọc Hào (2007), Độc chất học thỳ y (Giỏo trỡnh giảng dạy Đại học và Cao

học), Nhà xuất bản Nụng Nghiệp

3 Phạm Đức Chương (2008), Độc chất học thỳ y : Tài liệu sử dụng cho học viờn cao học

và sinh viờn đại học ngành thỳ y, Nxb Nụng nghiệp Hà Nội

4 Lờ Huy Bỏ (2008), Độc chất mụi trường : Phần chuyờn đề, Nxb Khoa học và kỹ

thuật

5 Trịnh Thị Thanh (2008), Độc học, mụi trường và sức khoẻ con người, In lần thứ 3,

Nxb ĐHQGHN

9 Cỏn bộ giảng dạy:

STT Họ và tờn giảng viờn Thuộc đơn vị quản lý Học vị, học hàm

Thỏi Nguyờn, ngày thỏng 3 năm 2017

Trưởng khoa Trưởng Bộ mụn

Giảng viờn

Phan Thị Hồng Phúc Nguyễn Thị Ngân Nguyễn Quang Tính