HỘI GIẢNG Người trình bày : Trần Thị Tuyết Hà KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ HỘI GIẢNG Tiết 27 – BÀI 4 MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Trường : THCS Chi Lăng 1/ Thế nào là 2 đại lượng tỉ lệ nghịch? Nêu tính chất của 2 đại lượng tỉ lệ ghịch? 2/ Nếu y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ là 30. Thì khi đó x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ là: a. – 30 b. – 1/30 c. 30 d. 1/30 * Áp dụng: Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghòch. Tính . x -6 2 y 3 1,5 - 1 4 KIỂM TRA BÀI CŨ 3 1 x ; y 3 x 1 y Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo cơng thức hay xy = a (a là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ a. a y= x • Tích hai giá trị tương ứng của chúng ln khơng đổi (bằng hệ số tỉ lệ) • Tỉ số hai giá trị bất kì của đại lượng này bằng nghịch đảo của tỉ số hai giá trị tương ứng của đại lượng kia. Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH 1) Bài toán 1. Một người đi từ A đến B hết 2 giờ. Hỏi người đó đi từ B về A hết bao nhiêu giờ nếu vận tốc đi từ B về A bằng 0,5 lần vận tốc đi từ A đến B? v 2 t 2 v t v 1 t 1 • Bài toán cho những đại lượng nào? Bài toán yêu cầu tìm đại lượng nào? =2 1 =0,5v • Những đại lượng này có sự tương quan như thế nào ? • Tóm tắt đề toán : • Vận dụng tính chất nào để giải được bài toán một cách hợp lý ? Hướng dẫn giải: Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH 1. Bài toán 1 2. Bài toán 2 Bốn đội máy cày có 36 máy (có cùng năng suất) làm việc trên bốn cánh đồng có diện tích bằng nhau. Đội thứ nhất hoàn thành công việc trong 4 ngày , đội thứ hai trong 6 ngày , đội thứ ba trong 10 ngày và đội thứ tư trong 12 ngày. Hỏi mỗi đội có mấy máy. Đội 1 Đội 2 Đội 3 Đội 4 Số máy Số ngày 4 6 10 12 x 1 x 2 x 3 x 4 • Bài toán cho những đại lượng nào? Bài toán yêu cầu tìm đại lượng nào? • Những đại lượng này có sự tương quan như thế nào ? • Tóm tắt đề toán : • Vận dụng tính chất nào để giải được bài toán một cách hợp lý ? Hướng dẫn giải: 1 2 3 4 x +x +x +x =36 Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH 1) Bài toán 1 2) Bài toán 2 Nhận xét: x tỉ lệ nghịch với y thì x tỉ lệ thuận với 1 y Cách phát biểu và lời giải khác về bài toán 2: Chia số 36 thành 4 phần tỉ lệ với các số: 1 2 3 4 x , x , x , x 1 1 1 1 ; ; ; 4 6 10 12 3 1 2 4 x x x x 1 1 1 1 4 6 10 12 ⇒ = = = Áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có: 3 1 2 3 4 1 2 4 x x +x +x +x x x x 1 1 1 1 1 1 1 1 4 6 10 12 4 6 10 12 = = = = + + + 36 36 60 = 60= Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH 1) Bài toán 1 2) Bài toán 2 ? ? Cho 3 đại lượng x , y , z . Hãy cho biết mối liên hệ giữa hai đại lượng x và z , biết rằng : a) x và y tỉ lệ nghịch , y và z cũng tỉ lệ nghịch . Lời giải : x và y tỉ lệ nghịch , suy ra: y và z tỉ lệ nghịch , suy ra: Vậy x tỉ lệ thuận với z (hệ số tỉ lệ là ) b) x và y tỉ lệ nghịch , y và z tỉ lệ thuận . Lời giải : x và y tỉ lệ nghịch , suy ra: y và z tỉ lệ nghịch , suy ra: x = a bz Vậy x tỉ lệ nghịch với z (hệ số tỉ lệ là ) a b a b a x= y b y= z a x= y y = bz (1) (2) Thay (2) vào (1) ta có: a x= b z b =a: z z =a. b a.z = b a = .z b (3) (4) Thay (4) vào (3) ta có: xbz=a⇒ (xz).b=a⇒ a xz= b ⇒ Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH LUYỆN TẬP CỦNG CỐ Bài 18 – SGK ( 61) Cho biết 3 người làm cỏ một cánh đồng hết 6 giờ. Hỏi 12 người (với cùng năng suất như thế ) làm cỏ cánh đồng đó hết bao nhiêu thời gian? • Bài toán cho những đại lượng nào? Bài toán yêu cầu tìm đại lượng nào? • Những đại lượng này có sự tương quan như thế nào ? • Tóm tắt đề toán : • Vận dụng tính chất nào để giải được bài toán một cách hợp lý ? Hướng dẫn giải: Số người Thời gian (h) 1 x =3 2 x =12 1 y =6 2 y =? Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Bài 18 – SGK ( 61) Cho biết 3 người làm cỏ một cánh đồng hết 6 giờ. Hỏi 12 người (với cùng năng suất như thế ) làm cỏ cánh đồng đó hết bao nhiêu thời gian? Lời giải: LUYỆN TẬP CỦNG CỐ Gọi thời gian 12 người làm cỏ hết cánh đồng là: …… (h) Vì số người ……………………với số ngày hoàn thành công việc nên ta có: 3 . 6=………… …… = =……. Vậy 12 người làm cỏ cánh đồng hết ……. giờ. ⇒ tỉ lệ nghịch 2 y 2 12.y 2 y 3.6 . 1,5 12 1,5 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Về nhà xem lại cách giải bài toán về tỉ lệ nghịch. Biết chuyển từ toán chia tỉ lệ nghịch sang chia tỉ lệ thuận . - Ôn tập đại lượng tỉ lệ thuận ; tỉ lệ nghịch . - Bài tập về nhà : 16 , 17 , 18 SGK trang 61 25 , 26 , 27 SBT trang 46 Tiết 27 Bài 4: MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ ĐẠI LƯỢNG TỈ LỆ NGHỊCH Bài 17 – SGK ( 61) Hai đại lượng x và y tỉ lệ nghịch với nhau . Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau : X 1 - 8 10 y 8 - 4 1,6 Theo bài ra ta có : x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau ⇒ x. y = 10 .1,6 x. y = 16 Từ đó ta có : x = y = 16 y 16 x 2 2 3 HƯỚNG DẪN: