KẾ HOẠCH GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT HỌC SINH MÔN VẬT LÍ THPT Thực hiện Công văn số 2384BGDĐTGDTrH, ngày 01 tháng 7 năm 2020 của Bộ GDĐT về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh; Căn cứ Công văn số 3280BGDĐTGDTrH ngày 27 tháng 8 năm 2020 Vv hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS,THPT; Căn cứ Chương trình giáo dục phổ thông cấp THPT (ban hành kèm theo Quyết định số 162006QĐBGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo); Để tiếp tục triển khai thực hiện Công văn số 1233SGDĐTGDTrH ngày 10102017 của Sở GDĐT về việc hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh từ năm học 20172018; Căn cứ điều kiện thực tế nhà trường, đội ngũ giáo viên của tổ chuyên môn KHTN và đối tượng học sinh; Căn cứ chỉ đạo của Hiệu trưởng trường THPT Mèo Vạc về việc xây dựng kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh, năm học 2020 – 2021. Tổ KHTN nghệ xây dựng kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn Vật Lí năm học 2020 – 2021 như sau:
Trang 1KẾ HOẠCH GIÁO DỤC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT HỌC SINH
Căn cứ điều kiện thực tế nhà trường, đội ngũ giáo viên của tổ chuyên môn KHTN và đối tượng học sinh;
Căn cứ chỉ đạo của Hiệu trưởng trường THPT Mèo Vạc về việc xây dựng kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển nănglực học sinh, năm học 2020 – 2021
Tổ KHTN nghệ xây dựng kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn Vật Lí năm học 2020 – 2021như sau:
I Mục đích, yêu cầu của việc xây dựng kế hoạch giáo dục
1 Mục đích
Rà soát các chủ đề trong Chương trình (CT) giáo dục phổ thông hiện hành, đối chiếu nội dung các bài học trong sách giáo khoavới các yêu cầu cần đạt của chủ đề trong chương trình, Cấu trúc lại CT giảng dạy, giảm tải những nội dung quá khó hoặc không cầnthiết đối với học sinh và nội dung trùng lặp
Tăng cường các nội dung mang tính thực hành - ứng dụng…
Tăng cường những hình thức tổ chức dạy học giúp học sinh tiếp cận kiến thức dễ dàng, hiệu quả hơn, nâng cao năng lực, phẩmchất học sinh…
Trang 2Tăng cường tính quản trị của nhà trường, tổ chuyên môn, nhóm bộ môn trong việc xây dựng và thực hiện CT giáo dục nhàtrường.
Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học, phát triển CT giáo dục nhà trường phổ thông của cơ sở giáo dục
2 Yêu cầu
- Nâng cao được kết quả thực hiện mục tiêu giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành
- Đảm bảo tính lôgic của mạch kiến thức và tính thống nhất giữa các môn học và các hoạt động giáo dục
- Đảm bảo tính khả thi, phù hợp với điều kiện dạy học và cơ sở vật chất của trường, của tổ, nhóm chuyên môn
- Đáp ứng được yêu cầu định hướng phát triển năng lực chung và các phẩm chất chủ yếu:
Đảm bảo tổng thời lượng các môn học và các hoạt động giáo dục trong mỗi năm học không nhỏ hơn thời lượng quy định trong
Năng lực chuyên biệt được hình thành qua môn Vật Lí
- Đánh giá được mức độ chính xác nguồn thông tin
- Đặt được câu hỏi về hiện tượng sự vật quanh ta
- Tóm tắt được nội dung vật lí trọng tâm của văn bản
- Tóm tắt thông tin bằng sơ đồ tư duy, bản đồ khái niệm, bảng biểu,
sơ đồ khối
- Tự đặt câu hỏi và thiết kế, tiến hành được phương án thí nghiệm
để trả lời cho các câu hỏi đó
Năng lực giải quyết vấn đề (Đặc biệt quan trọng
là NL giải quyết vấn đề bằng con đường thực nghiệm - Đặc biệt quan trọng là năng lực thực nghiệmĐặt được những câu hỏi về hiện tượng tự nhiên: Hiện tượng… diễn
Trang 3hay còn gọi là NL thực nghiệm) - Đưa ra được cách thức tìm ra câu trả lời cho các câu hỏi đã đặt ra.- Tiến hành thực hiện các cách thức tìm câu trả lời bằng suy luận lí
thuyết hoặc khảo sát thực nghiệm
- Khái quát hóa rút ra kết luận từ kết quả thu được
- Đánh giá độ tin cậy và kết quả thu được
Năng lực sáng tạo
- Thiết kế được phương án thí nghiệm để kiểm tra giả thuyết (hoặc
dự đoán)
- Lựa chọn được phương án thí nghiệm tối ưu
- Giải được bài tập sáng tạo
- Lựa chọn được cách thức giải quyết vấn đề một cách tối ưuNăng lực giao tiếp - Sử dụng được ngôn ngữ vật lí để mô tả hiện tượng
- Lập được bảng và mô tả bảng số liệu thực nghiệm
- Vẽ được đồ thị từ bảng số liệu cho trước
- Vẽ được sơ đồ thí nghiệm
- Mô tả được sơ đồ thí nghiệm
- Đưa ra các lập luận lô gic, biện chứngNăng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền
thông (ICT) - Sử dụng một số phần mềm chuyên dụng (maple, coachs…) để môhình hóa quá trình vật lí
- Sử dụng phần mềm mô phỏng để mô tả đối tượng vật líNăng lực sử dụng ngôn ngữ - Sử dụng ngôn ngữ khoa học để diễn tả quy luật vật lí
- Sử dụng bảng biểu, đồ thị để diễn tả quy luật vật lí
- Đọc hiểu được đồ thị, bảng biểu
- Tiến hành thí nghiệm theo các khu vực khác nhauNăng lực tính toán - Mô hình hóa quy luật vật lí bằng các công thức toán học
- Sử dụng toán học để suy luận từ kiến thức đã biết ra hệ quả hoặc
ra kiến thức mới
Trang 4+ Chủ đề 1: Chủ đề Đại cương về dao động điều hòa (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK).
+ Chủ đề 2: Chủ đề Sóng cơ (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 3: Chủ đề Sóng âm (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 4: Chủ đề Các mạch điện xoay chiều (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 5: Chủ đề Các loại máy điện (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 6: Chủ đề Sóng điện từ (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 7: Chủ đề Các hiện tượng quang điện (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
+ Chủ đề 8: Chủ đề Ứng dụng của phản ứng hạt nhân (xây dựng mới do giảm tải chương trình, SGK)
2 Về việc xây dựng các chủ đề dạy học liên môn
+ Chủ đề Các loại máy điện : Tích hợp liên môn vật lí- công nghệ
+ Tích hợp liên môn Vật lí - Hóa học để dạy bài Tính chất và cấu tạo hạt nhân
III Tổ chức thực hiện
1 Tổ trưởng/nhóm trưởng chuyên môn
- Chủ trì rà soát nội dung CT SGK hiện hành, cùng với giáo viên trong tổ nghiên cứu, rà soát nội dung, chương trình SGK hiệnhành, cấu trúc lại chương trình giảng dạy, giảm tải những nội dung quá khó hoặc không cần thiết đối với học sinh, tăng cường các nộidung mang tính thực hành - ứng dụng, coi trọng phát triển năng lực hợp tác, năng lực tư duy – vận dụng sáng tạo của học sinh
Thống nhất xây dựng các chủ đề dạy học của từng môn học, chủ đề tích hợp liên môn
- Giúp Hiệu trưởng kiểm soát kế hoạch dạy học của các giáo viên trong tổ
- Chủ trì sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn
- Đôn đốc việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên trong tổ
- Tham gia vào quá trình bình xét thi đua
2 Giáo viên
- Xây dựng kế hoạch dạy học bộ môn được phân công giảng dạy chi tiết, khả thi
-Thiết kế bài giảng đúng chuẩn kiến thức – kỹ năng, đúng mẫu quy định theo đặc thù bộ môn
- Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng kỹ thuật dạy học tích cực trong tổ chức dạy học nhằm phát huy tính chủđộng, sáng tạo, tự giác của học sinh, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh,…
- Chịu sự kiểm tra, giám sát của Ban Giám hiệu, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn Có quyền kiến nghị, đề xuất ý kiến của mìnhvới Ban giám hiệu, tổ chuyên môn trong quá trình triển khai xây dựng và thực hiện kế hoạch
3 Thời gian thực hiện
Trang 5PHÊ DUYỆT CỦA HIỆU TRƯỞNG
TM TỔ CHUYÊN MÔN
Tổ trưởng
Trang 6
Học kỳ II: 34 tiết LỚP 12
Số tiết Mục tiêu của chương, bài, chủ đề
(Tư tưởng, kiến thức, kỹ năng, tư duy, phát triển phẩm
Hướng dẫn thực hiện Bài PPCT
- Học sinh nêu được định nghĩa của dao động điều hoà; li
độ, tần số, biên độ, chu kỳ, pha , pha ban đầu
2 Kĩ năng:
- Phương trình của dao động điều hoà và giải thích đượccác đại lượng
- Công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kỳ và tần số
- Công thức vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà
- Vẽ được đồ thị của li độ theo thời gian với pha ban đầubằng không
Mục I - Dao động cơ, Mục III.1: Chu kì và
Trang 7kỳ, tần số, tần số góc của dao động điều hoà.
- Tính được li độ, vận tốc và gia tốc ứng với một thời điểmbất kỳ
- Viết được phương trình động lực học và phương trìnhdao động điều hoà, cộng thức tính chu kỳ, tần số dao độngđiều hoà của con lắc lò xo
- Viết được công thức tính thế năng, động năng và cơ năngcủa con lắc lò xo
- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên động năng
và thế năng trong dao động điều hoà của con lắc lò xo vàhiểu được trong dao đông của con lắc được bảo toàn
2 Kĩ năng:
- Hiểu được khi vật chịu tác dụng của lực đàn hồi thì vật
Trang 8đề
dao động điều hoà
- Giải được các bài tập đơn giản về con lắc lò xo dao độngđiều hoà
+ Cấu tạo của con lắc đơn
+ Điều kiện để con lắc đơn dao động điều hoà
- Viết được:
+ Viết được phương trình động lực học và phương trìnhdao động điều hòa của con lắc đơn
+ Công thức tính chu kỳ dao động của con lắc đơn
+ Viết được công thức tính thế năng, cơ năng của con lắcđơn
2 Kĩ năng:
- Xác định lực kéo về tác dụng lên con lắc đơn
- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên của độngnăng và thế năng khi con lắc dao động
- Áp dụng các công thức và định luật có trong bài để làmbài tập
3 Thái độ:
- HS thấy được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác
Mục III - Khảo sát dao động củacon lắc đơn về mặt năng lượng (Chỉ cần khảo sát định tính)
Trang 9Bài tập 6 trang 17SGK (Không yêu cầu
- Giải thích được nguyên nhân của dao động tắt dần
- Nêu được điều kiện cộng hưởng, một vài ví dụ về tầmquan trọng hiện tượng cộng hưởng
2 Kĩ năng: Vận dụng được điều kiện cộng hưởng để giải
thích một số hiện tượng liên quan
3 Thái độ:
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sử
Trang 10-Nêu được phương pháp giản đồ Frenen.
-Viết được biểu thức tính biên độ, pha ban đầu của daođộng tổng hợp
- Hs vận dụng được công thức tính biên độ và pha ban đầucủa dao động tổng hợp của 2 dao động điều hoà cùngphương, cùng tần số để giải các bài tập đơn giản
Trang 11- Kỹ năng thu thập và sử lý kết quả thí nghiệm.
- Phát biểu được định nghĩa của sóng cơ
- Phát biểu được định nghĩa các khái niệm liên quan vớisóng: sóng dọc, sóng ngang, tốc độ truyền sóng, tần số,
Mục II - Cực đại vàcực tiểu (Chỉ cần nêucông thức (8.2),
Trang 12chu kì , bước sóng, pha.
- Viết được phương trình sóng
- Nêu được các đặc trưng của sóng là biên độ, chu kì haytần số, bước sóng và năng lượng sóng
2 – Kĩ năng:
- Giải được các bài tập đơn giản về sóng cơ
- Tự làm được thí nghiệm về sự truyền sóng trên một sợidây
công thức(8.3) và kết luận.)
Tính độ lệch pha của một điểm, của 2 điểm
Trang 13- Mô tả được hiện tượng giao thoa của hai sóng mặt nước
và nêu được các điều kiện để có sự giao thoa của hai sóng
- Thiết lập được phương trình tổng hợp giao thoa của haisóng, Viết được công thức xác định vị trí của cực đại vàcực tiểu giao thoa
- Xác định điều kiện để có vân giao thoa
2 – Kĩ năng:
- Xác định được vị trí của các vân giao thoa
- Giải thích được hiện tượng giao thoa và giải một số cácbài tập liên quan
Trang 149 Chủ đề:
Sóng âm 1 18 1 Kiến thức: - Khái niêm sóng âm, nguồn âm, phân loại sóng âm
- Phân tích được bản chất sự truyền âm trong các môitrường
- Các đặc trưng vật lý, sinh lý của âm: Tần số, chu kỳ,cường độ – mức cường độ và đồ thị dao động âm
2 Kĩ năng:
Phân biệt được các loại nguồn âm dựa vào các đặc trưng
-Tự học có hướng dẫn;
Trang 15đề
vật lý của chúng
3 Thái độ: Sử dụng trong khoa học của sóng siêu âm, ảnh
hưởng của âm đối với đời sống
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
10 giữa kỳÔn tập 1 19
1 Kiến thức:
- Nhằm hệ thống hoá kiến thức các bài lý thuyết đã học
- Vận dụng công thức đã học để giải bài tập trắc nghiệm
2 Kỹ năng:
- Giúp học sinh ôn lại kiến thức của chương trình đã học
- Khả năng tư duy và lĩnh hội kiến thức của học sinh
3 Thái độ: Cẩn thận, trung thực, khách quan
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
Trang 16- Phát biểu được định nghĩa dòng điện và điện áp tức thời.
- Viết được biểu thức tức thời của dòng điện xoay chiều
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của I,U
2 Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức chương I để xác định được các đạilượng T,f; giá trị hiệu dụng của I,U
3 Thái độ: Hứng thú trong học tập vì được sự ứng dụng
rộng rãi của dòng điện trong thực tế
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
- Mục III - Giá trị hiệu dụng (Chỉ cần nêu công thức (12.9)
và kết luận)
- Bài tập 3 và bài tập
10 trang 66 SGK (Không yêu cầu HS phải làm)
Trang 17đề
- Viết được công thức tính dung kháng và cảm kháng
3 Thái độ: Hứng thú trong học tập vì được sự ứng dụng
rộng rãi của dòng điện trong thực tế
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
Trang 18đề
Fre-nen –Viết được công thức tổng trở
- Viết được công thức định luật Ôm cho đoạn mạch xoaychiều có R,L,C mắc nối tiếp
- Viết được công thức tính độ lệch pha giữa dòng điện vàđiện áp có R,L,C nối tiếp
- Nêu được đặc điểm của đoạn mạch có R,L,C nối tiếp khixảy ra cộng hưởng điện
2 Kĩ năng: - Sử dụng thành thạo phương pháp giản đồ
Frex-nen trong mạch điện xoay chiều
- Xác định được các đại lượng ZC, ZL, φ Sử dụng thànhthạo công thức định luật Ôm
- Từ biểu thức u(t) ↔ i(t)
- Lưu ý đến trường hợp cộng hưởng
3.Thái độ: yêu thích môn học.
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
- Công thức tính tổng trở mạch RLC nối tiếp; Điều kiện,
hệ quả cộng hưởng điện
2.Kĩ năng:
- Vận dụng kiến thức giải bài tập
Trang 19đề
- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập
- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắcnghiệm
3.Thái độ: Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc
lập nghiên cứu và có tính tập thể
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
1.Kiến thức: - Phát biểu được định nghĩa và thiết lập công
thức của công suất trung bình tiêu thụ trong một mạch điệnxoay chiều
- Phát biểu được định nghĩa của hệ số công suất
- Nêu vai trò của hệ số công suất trong mạch điện
- Viết được công thức của hệ số công suất đối với mạchRLC nối tiếp
Mục I.1: Biểu thức công suất (Chỉ cần đưa ra công thức (15.1))
1.Kiến thức:
Trang 20- Phát biểu được định nghĩa của hệ số công suất.
- Nêu được vai trò của hệ số công suất trong mạch điệnxoay chiều
- Viết được công thức của hệ số công suất đối với mạchRLC nối tiếp
2.Kĩ năng:
- Vận dụng thành thạo kiến thức giải bài tập
- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắcnghiệm
3.Thái độ: Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc
lập nghiên cứu và có tính tập thể
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
- Viết được công suất hao phí trên đường dây tải điện; từ
đó suy ra những giải pháp giảm công suất hao phí trênđường dây tải điện, trong đó tăng áp là biện pháp triệt để
2.Kĩ năng: Vận dụng kiến thức giải bài tập
Mục II.2: Khảo sát thực nghiệm một máybiến áp (Chỉ cần nêu công thức (16.2), (16.3) và kết luận.)
Trang 21- Trình bày được khái niệm từ trường quay.
- Trình bày được cách tạo ra từ trường quay
- Mục II.2 bài 17:
Cách mắc mạch bapha (Tự học cóhướng dẫn)
- Mục II bài 18 - Động cơ không đồng bộ
ba pha (Tự học cóhướng dẫn)
Trang 22đề
2.Kĩ năng:
- Vận dụng thành thạo kiến thức giải bài tập
- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắcnghiệm
3.Thái độ: Rèn luyện phong cách làm việc khoa học, độc
lập nghiên cứu và có tính tập thể
4 Năng lực người học
- Học sinh cần đạt được các năng lực sau: Năng lực sửdụng kiến thức, năng lực phương pháp, năng lực trao đổithông tin, năng lực cá nhân
2 Kĩ năng:
- Sử dụng được đồng hồ đa năng hiện số để đo điện ápxoay chiều: lựa chọn đúng phạm vi đo, đọc đúng kết quả
đo, xác định đúng sai số đo
- Vận dụng được phương pháp giản đồ Fre-nen để xác định
L, r của ống dây, điện dung C của tụ điện, góc lệch ϕ giữacường độ dòng điện i và điện áp u ở từng phần tử của đoạnmạch
3 Thái độ: Trunng thực, khách quan, chính xác và khoa
học
Thực hành