tiet 112 cau tran thuat don co tu la

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C - V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.. Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm

C - V tạo thành, dùng

để giới thiệu, tả hoặc

kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.

Câu trần thuật đơn

là gì? Cho ví dụ.

Kiểm tra bài cũ

Tiết 112 Câu trần thuật đơn có từ là

I .Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là

1.Tìm hiểu ví dụ:

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau:

a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

(Theo Ngữ văn 6, tập một)

c.Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.

(Nguyễn Tuân)

d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại

a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.

(Vũ Trinh)

/

C V

b Truyền thuyết là loại truyện dâ n gian kể về các nhâ n vật và

sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kì ảo (Theo Ngữ văn 6, tập hai)

/

C V c.Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa (Nguyễn Tuân)

Qua việc tìm hiểu và phân tích cấu trúc ngữ pháp của

những ví dụ trên , con thấy chúng có đặc điểm cuả loại

câu nào mà chúng ta vừa học?

lµ + Danh tõ (Côm danh tõ)

a, Bà đỡ Trần // ………là người huyện Đông Triều.

b,Truyền thuyết// ……… là loại truyện dân

gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch

sử thời quá khứ, thường có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo

c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô//……… là một ngày

trong trẻo, sáng sủa

d,Dế Mèn trêu chị Cốc //……… là dại

không phải chưa ( chưa phải )

•Lưu y:

-Khụng phải bất kỳ cõu nào cú từ là đều gọi là cõu trần thuật đơn có từ là

VD: Người ta gọi chàng là Sơn Tinh

Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà.

Cõu trần thuật đơn cú từ là phải là cõu cú VN do từ là kết hợp với cỏc từ ngữ khỏc tạo thành

II.Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là

1.Ví dụ:

a.Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều

-> VN cú tỏc dụng giới thiệu sự vật núi ở CN.

b.Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái

niệm bằng tên của … gợi cảm cho sự diễn đạt.

->VN trỡnh bày cỏch hiểu về sự vật, hiện tượng, khỏi

niệm núi ở CN.

c.Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày

trong trẻo, sáng sủa.

-> VN miờu tả đặc điểm của sự vật, hiện tượng, khỏi

niệm núi ở CN.

d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.

-> VN thể hiện sự đỏnh giỏ đối với sự vật núi ở CN. Câu đánh giá

Câu miêu tả

Câu định nghĩa

Câu giới thiệu

Vị ngữ của câu nào trình bày cách hiểu về sự vật, hiện tượng, khái niệm nói

ở chủ ngữ?

Vị ngữ của câu nào thể hiện sự

đánh giá đối với sự vật, hiện tượng, khái niệm nói ở chủ ngữ?

Vị ngữ của câu nào có tác dụng giới

thiệu sự vật, hiện tượng, khái niệm nói

ở chủ ngữ?

1, Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm

bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác

có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

=> Câu định nghĩa

c) - Tre là cánh tay của người nông dân [ ].

- Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.

- [ ] Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc của

d) Bồ các là bác chim ri

Chim ri là dì sáo sậu

Sáo sậu là cậu sáo đen

e) Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm

Trên đường đi như những bóng âm thầm

Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

Bài tập 3: Viết một đoạn văn ngắn từ năm đến bảy câu tả một người bạn của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ là Nêu tác dụng của câu trần thuật đơn có từ là trong đoạn văn.

Nam là bạn thân của em Bạn Nam học rất giỏi Năm nào, bạn ấy cũng là học sinh xuất sắc, là

…Cháu ngoan Bác Hồ… Em rất thán phục bạn và hứa sẽ phấn đấu học giỏi như bạn Nam.

nó kết hợp với các cụm từ

…không phải ”

” chưa phải ”

Câu

đánh giá

Câu giới thiệu

Câu miêu tả

Câu

định nghĩa

Bài tâ ̣p củng cố:

1 Câu sau đây có phải là câu trần thuật đơn có từ là không?

“Cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam, của nhân

dân Việt Nam.”

Bài 2.ẹieàn chửừ ủuựng (ẹ) hoaởc sai (S) vaứo caực caõu sau:

a Trong câu: “ Tôi là học sinh”, vị ngữ là một động

của sự vật…, là câu định nghĩa?

e. Khi muốn biểu thị ý phủ định cần có các cụm từ

…không phải… … chưa phải… đứng trước từ là ?

S S

Đ S ẹ ẹ

- Các phép tu từ:

+ So sánh (nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ) là gì? Cho ví dụ.

+ Các kiểu so sánh (nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ)

- Về câu:

+ Các thành phần chính của câu (chủ ngữ, vị ngữ)

+ Thế nào là câu trần thuật đơn?

+ Thế nào là câu trần thuật đơn có từ là? Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là

- Bài tập: Xem lại các bài tập trong SGK, tìm, viết một số

đoạn văn (thơ) có sử dụng các phép tu từ hoặc kiểu câu ở trên.

Hà Nội

Truyện cười là truyện dõn gian kể

về những thúi hư tật xấu trong xó

hội để gõy cười hoặc phờ phỏn

Hà Nội là thủ đụ của

nước ta

Vịnh Hạ Long là nơi nỳi non trựng

điệp ,nước biển xanh trong

Cỏc bạn là những người con

ngoan trũ giỏi

Bài2:Đặt câu trần thuật đơn có từ là tương ứng với nội dung từng bức tranh

Câu định nghĩa Câu đánh giá

a) Bố em là công nhân

b, Bà đỡ Tr n là ngầ ười huy n ệ Đông Tri uề

c) Truy n thuy t ề ế là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử qúa khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì

ảo

d ) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa

e) Dế Mèn trêu chị Cốc là dại

h ) Thi đua là yêu nước

? Xác định BPCN- BPVN của các câu sau đây và cho biết chúng có phải là câu trần thuật đơn không?

a) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều b)Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể c) Ngày thứ là một ngày trong trẻo sáng sủa d)Dế Mèn là dại.

không phải

a) Bố em là công nhân.

b, Bà đỡ Tr n // ầ là người huy n ệ Đông Tri u.ề

c) Truy n thuy t // ề ế là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử qúa khứ, thường có yếu tố tưởng tượng kì

h ) Thi đua // là yêu nước

Xác định BPCN- BPVN của các câu sau đây:

a) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều b)Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể c) Ngày thứ là một ngày trong trẻo sáng sủa d)Dế Mèn là dại.

không phải

Bài tập 1:Tìm câu trần thuật đơn có từ “là” trong những câu dưới đây? Phân tích CN, VN ?

a Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật , hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình,

gợi cảm cho sự diễn đạt

(Ngữ Văn 6 tập II)

b Người ta gọi chàng là Thuỷ Tinh

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

c Tre là cánh tay của người nông dân {…}

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

{…} Nhạc của trúc, nhạc của tre là khúc nhạc đồng quê

(Thép Mới).

CN

CN

CN CN

CN

VN

VN

VN VN

a: Hoán dụ // là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái

niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái

niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng

sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

c: Tre // là cánh tay của người nông dân.

Tre // còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

Nhạc của trúc, nạc của tre // là khúc nhạc của

đồng quê,

d: Bồ các// là bác chim ri

Chim ri // là dì sáo sậu

Sáo sậu // là cậu sáo đen

a) Bà đỡ Trần// là người huyện Đông Triều.

b) Truyền thuyết//

và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường có

yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo.

là loại truyện dân gian kể về các nhân vật

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô// là một ngày trong trẻo,

sáng sủa

Dế Mèn trêu chị Cốc// là dại

4, Đánh giá đối với sự vật

a) Bà đỡ Trần là người ở đâu? (Đông Triều)

b) Truyền thuyết là loại truyện gì? (truyện

DG )

c) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày như thế nào? (trong trẻo, sáng sủa)

d) Dế Mèn trêu chị Cốc là làm sao? (dại)