Tiết 112: Câu trần thuật đơn có từ là

Ví dụI, Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là” a, Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều Vũ Trinh b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên q

Giáo viên: Vũ Thị Ngà

Tr ờng THCS Bình Dân – Kim Thành – Hải Dương Kim Thành – Kim Thành – Hải Dương Hải D ơng

lÊy vÝ dô vµ ph©n tÝch?

TiÕt 112: TiÕng ViÖt:

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần

thuật đơn có từ “là” a, Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về

các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời

quá khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kỳ ảo.

(Tô Hoài)

c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong

trẻo, sáng sủa

(Nguyễn Tuân)

d, Dế mèn trêu chị cốc là dại

2 Nhận xét

Em h y xác định chủ ngữ, vị ngữ Em h y xác định chủ ngữ, vị ngữ ãy xác định chủ ngữ, vị ngữ ãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trên?

Vị ngữ của các câu đó do những từ hoặc cụm từ nào tạo thành?

Em có nhận xét gì về cấu trúc của vị ngữ?

Chọn các từ hoặc cụm từ phủ định: không, không phải, ch a, ch a phải điền vào tr ớc vị ngữ của các câu trên?

Cụm danh từ

Cụm danh từ

Cụm danh từ

Tính từ

V V

V

V

C C

C

C

Câu a, b, c: V: là + cụm danh “ ”

từ

Câu d: V: là + tính từ“ ”

1 Ví dụ

I, Các kiểu câu trần

thuật đơn có từ “là” a, Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về

các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời

quá khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kỳ ảo.

(Tô Hoài)

c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong

trẻo, sáng sủa

(Nguyễn Tuân)

d, Dế mèn trêu chị cốc là dại

2 Nhận xét

Chọn các từ hoặc cụm từ phủ định: không, không phải, ch a, ch a phải điền vào tr ớc vị ngữ của các câu trên?

Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định thì cấu trúc đó phải thay đổi nh thế nào?

Tiết 112: Tiếng Việt:

Cụm danh từ

Cụm danh từ

Cụm danh từ

Tính từ

V V

V

V

C C

C

C

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là + cụm danh từ (tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần

thuật đơn có từ “là” a, Bà đỡ Trần là ng ời huyện Đông Triều

(Vũ Trinh)

b, Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về

các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, th ờng có yếu tố t ởng t ợng kỳ ảo.

(Tô Hoài)

c, Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong

trẻo, sáng sủa

(Nguyễn Tuân)

d, Dế mèn trêu chị cốc là dại

2 Nhận xét

1, Câu có vị ngữ trình bày cách hiểu (định nghĩa) về

sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

2, Câu có vị ngữ giới thiệu sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

3, Câu có vị ngữ miêu tả đặc điểm, trạng thái của sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

4,Câu có vị ngữ thể hiện sự nhận xét, đánh giá đối với sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là + cụm danh từ (tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

II, Các kiểu câu trần

thuật đơn có từ “là”

2 Nhận xét

1 Ví dụ

b a

c

d

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần

thuật đơn có từ “là”

2 Nhận xét

1, Câu có vị ngữ trình bày cách hiểu (định nghĩa) về

sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

2, Câu có vị ngữ giới thiệu sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

3, Câu có vị ngữ miêu tả đặc điểm, trạng thái của sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

4,Câu có vị ngữ thể hiện sự nhận xét, đánh giá đối với sự vật, hiện t ợng, khái niệm nói ở chủ ngữ.

Tiết 112: Tiếng Việt:

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là +cụm danh từ(tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

II, Các kiểu câu trần thuật

đơn có từ “là”

2 Nhận xét

1 Ví dụ

b a

c

d

Qua phân tích ví dụ em thấy có mấy kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”?

Ghi nhớ : SGK

3 Kết luận

III, Luyện tập

BàI 1:

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần

thuật đơn có từ “là”

2 Nhận xét

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là +cụm danh từ(tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

II, Các kiểu câu trần thuật

đơn có từ “là”

2 Nhận xét

1 Ví dụ

Ghi nhớ : SGK

3 Kết luận

III, Luyện tập

BàI 1:

a, Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

(Ngữ văn 6, tập 2)

b, Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

(Thép mối)

d, Bồ các là bác chim ri Chim ri là dì sáo sậu Sáo sậu là cậu sáo đen Sáo đen là em tu hú

Tu hú là chú bồ các

(Đồng dao) đ, Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên V ơng và lập

đền thờ ngay ở quê nhà

(Thánh Gióng)

e, Khóc là nhục Rên hèn Van yếu đuối

Và dại khờ là một lũ ng ời câm Trên đ ờng đi nh những bóng âm thầm Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng (Tố Hữu)

Tìm câu trần thuật đơn có từ là? Xác định chủ ngữ vị ngữ trong câu? Xác định kiểu câu?

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần thuật

đơn có từ “là”

2 Nhận xét

Tiết 112: Tiếng Việt:

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là +cụm danh từ(tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

II, Các kiểu câu trần thuật đơn

có từ “là”

2 Nhận xét

1 Ví dụ

Ghi nhớ : SGK

3 Kết luận

III, Luyện tập

BàI 1:

a, Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện t ợng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện t ợng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

(Ngữ văn 6, tập 2)

Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ

(Thép mối)

b, Ng ời ta gọi chàng là Sơn Tinh

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh) đ, Vua nhớ công ơn phong là Phù Đổng Thiên V ơng và lập

đền thờ ngay ở quê nhà

(Thánh Gióng)

d, Bồ các là bác chim ri Chim ri là dì sáo sậu Sáo sậu là cậu sáo đen Sáo đen là em tu hú

Tu hú là chú bồ các

e, Khóc là nhục Rên hèn Van yếu đuối

Và dại khờ là một lũ ng ời câm

Tìm câu trần thuật đơn có từ là? Xác định chủ ngữ vị ngữ trong câu? Xác định kiểu câu?

V C

V C

V C

V C

Câu trần thuật đơn có từ là: a,c

Bài 2

Câu định nghĩa: a

Câu miêu tả: c

V C

V C

V C

,d

V C

V C

Câu giới thiệu: d

,e

(1,4)

Câu đánh giá: e

1 Ví dụ

I, Đặc điểm của câu trần thuật

đơn có từ “là”

2 Nhận xét

Ghi nhớ : SGK

- Câu a, b, c: V: là + cụm danh từ“ ”

- Câu d: V: là + tính từ.“ ”

- Vị ngữ (phủ đinh): Từ phủ định +

là +cụm danh từ(tính từ, động

” ”

từ…))

3 Kết luận

II, Các kiểu câu trần thuật đơn

có từ “là”

2 Nhận xét

1 Ví dụ

Ghi nhớ : SGK

3 Kết luận

III, Luyện tập

BàI 1:

Viết một đoạn văn từ năm đến bảy câu tả một

ng ời bạn của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ “là” Nêu tác dụng tác dụng của câu trần thuật đơn có từ là trong đoạn văn.

Câu trần thuật đơn có từ là: a,c

Bài 2:

Câu định nghĩa: a

Câu miêu tả: c

,d

Câu giới thiệu: d

,e

(1,4)

Câu đánh giá: e

Bài 3:

Nam là bạn thân của em Bạn Nam học rất giỏi Năm nào, bạn ấy cũng là học sinh xuất sắc, là

“Cháu ngoan Bác Hồ” Em rất thán phục bạn và hứa sẽ phấn đấu học giỏi nh bạn Nam.

MÆt trêi cµng lªn tá

ChiÒn chiÖn cao tiÕng hãt

VÇn