33 chay mau sau de cô liên

ĐỊNH NGHĨA Chảy máu sau đẻ là chảy máu với số l ợng từ 500ml trở lên, máu chảy từ bộ phận sinh dục trong vòng 24 giờ sau khi sổ thai và có ảnh h ởng đến toàn trạng của sản phụ... Đại

CHẢY MÁU SAU ĐẺ

Ths ĐÀM THỊ QUỲNH LIÊN

MỤC TIấU

 Định nghĩa đ ợc chảy máu sau đẻ (CMSĐ)

 Liệt kê đ ợc những nguyên nhân gây

ĐỊNH NGHĨA

 Chảy máu sau đẻ là chảy máu với

số l ợng từ 500ml trở lên, máu chảy

từ bộ phận sinh dục trong vòng

24 giờ sau khi sổ thai và có ảnh h ởng đến toàn trạng của sản phụ

CÁC NGUYÊN NHÂN CMSĐ

 Rau không bong.

 Rau cài răng lược.

1 Rau không bong

Định nghĩa

 Lµ hiÖn t îng sau khi sæ thai ® îc

30 phót trë lªn, lµm nghiÖm ph¸p bong rau thÊy rau vÉn ch a bong

vµ xuèng ®o¹n d íi

 Rau bong kh«ng hoµn toµn sÏ

g©y ch¶y m¸u, cßn lo¹i rau kh«ng bong hoµn toµn th× sÏ kh«ng cã hiÖn t îng nµy

Triệu chứng

 Sau khi sổ thai, thấy âm đạo ra

máu đỏ t ơi Làm nghiệm pháp bong rau thấy thất bại.

 Toàn trạng mẹ thay đổi tuỳ theo

tình trạng mất máu

Xử trí

 Håi søc, gi¶m ®au

 TiÕn hµnh bãc rau nh©n t¹o vµ

kiÓm so¸t tö cung

 Dïng thªm c¸c thuèc co håi tö

cung vµ kh¸ng sinh.

 Nếu không bóc được ⇒ Rau cài răng

lược.

2 Rau cài răng lược

Đại cương

 §©y còng lµ mét trong nh÷ng

nguyªn nh©n g©y ra t×nh tr¹ng rau kh«ng bong.

 Cã hai lo¹i rau cµi r¨ng l îc lµ lo¹i

hoµn toµn vµ kh«ng hoµn toµn

 Ch¶y m¸u th êng gÆp trong c¸c tr

êng hîp rau cµi r¨ng l îc kh«ng hoµn toµn.

Triệu chứng và xử trí

 Triệu chứng: Th êng chØ ph¸t

hiÖn ra trong khi bãc rau nh©n t¹o, thÊy rÊt khã bãc hoặc không thể bóc được, bÒ mÆt tö cung ë diÖn rau b¸m nham nhë, m¸u vÉn tiÕp tôc ch¶y.

 Xử trí: Mæ cÊp cøu vµ th êng ph¶i

c¾t tö cung b¸n phÇn.

Xử trí

 Th êng chØ ph¸t hiÖn ra trong khi

bãc rau nh©n t¹o, thÊy rÊt khã bãc hoặc không thể bóc được, bÒ mÆt tö cung ë diÖn rau b¸m nham nhë, m¸u vÉn tiÕp tôc ch¶y

3 Sót rau

Đại cương

 Đây là một trong những nguyên

nhân gây chảy máu âm đạo th ờng hay gặp nhất trong giai

đoạn 3 của cuộc chuyển dạ

 Có thể phát hiện dễ dàng qua

kiểm tra rau sau khi rau sổ.

Triệu chứng

 Sau khi sổ rau, máu âm đạo tiếp tục ra

nhiều, hoặc ít một, máu đỏ t ơi Toàn trạng mẹ thay đổi tuỳ theo số l ợng máu mất

 Tử cung co hồi kém

 Kiểm tra bánh rau thấy thiếu, có thể

thiếu một miếng nhỏ, thậm chí có thể thiếu hẳn một miếng rau phụ, do vậy phải kiểm tra kỹ cả màng rau để phát hiện mạch máu bất th ờng

Xử trớ

 Giảm đau tốt

 Kiểm soát tử cung, đặc biệt l u

ý mặt sau, góc bên trái dễ bỏ sót

 Các thuốc co hồi tử cung và

kháng sinh

4 Đờ tử cung

Cỏc yếu tố thuận lợi

 Chất l ợng cơ tử cung kém: do đẻ nhiều

lần, tử cung có sẹo, u xơ tử cung, tử cung dị dạng

 Tử cung quá căng do đa thai, đa ối, thai

to

 Chuyển dạ kéo dài hoặc đẻ chỉ huy lâu

với oxytocin.

 Nhiễm khuẩn ối.

 Sản phụ bị suy nh ợc, suy dinh d ỡng,

thiếu máu nặng, tiền sản giật

 Gây mê sâu

Triệu chứng

 Sau khi thai và rau ra, máu âm

đạo vẫn tiếp tục chảy, máu đỏ t

ơi, mặc dù kiểm tra bánh rau

đủ.

 Khám: Khám bụng không thấy có

khối an toàn của tử cung

Xử trí

 C¸c thuèc co håi tö cung

 TiÕn hµnh kiÓm so¸t tö cung

kÕt hîp víi xoa bãp t¹i chç

 TruyÒn m¸u trong tr êng hîp

thiÕu m¸u nÆng.

Xử trớ

Các thuốc co hồi tử cung:

 Dùng oxytocin tiêm bắp, hoặc tiờm

thẳng vào cơ tử cung, hoặc có thể duy trì bằng đ ờng truyền tĩnh mạch với tổng liều có thể tới 60 đơn vị

 Kết hợp thêm với Ecgotamin tiêm bắp

hay tĩnh mạch, hoặc postaglandin (cytotec) ngậm hay đặt hậu môn để kéo dài thời gian co khối an toàn của tử cung

5 Vỡ tử cung

Đại cương

 Đây là một trong những tai biến sản khoa

nguy hiểm, nếu không đ ợc phát hiện kịp thời có thể nhanh chóng dẫn tới tử vong của mẹ.

 Th ờng hay gặp vỡ tử cung sau đẻ mà

không đ ợc phát hiện ngay trong chuyển dạ là ở những tr ờng hợp làm thủ thuật khó khăn nh forcep khi ngôi còn lọt cao, nội xoay thai, hoặc ở sản phụ có sẹo mổ cũ

Triệu chứng

 Ra máu âm đạo đỏ t ơi, bụng có thể ch

ớng nhẹ, nh ng triệu chứng này th ờng rất khó phát hiện

 Toàn trạng mẹ thay đổi tuỳ theo tình

trạng mất máu.

 Kiểm soát tử cung thấy buồng tử cung

không toàn vẹn, tử cung th ờng hay bị

vỡ ở mặt sau bên trái cho nên rất cần l

u ý điểm này khi kiểm soát cùng với tình trạng đoạn d ới của tử cung

Xử trớ

 Vừa hồi sức vừa tiến hành mổ

cấp cứu ngay

 Tuỳ tình trạng của mẹ, nhu cầu

sinh đẻ, mức độ và vị trí của vết

vỡ tử cung mà tiến hành cắt tử cung hay khâu bảo tồn

6 Lộn tử cung

Triệu chứng

 Rất hiếm gặp, th ờng chỉ gặp ở những

sản phụ đẻ nhiều lần, tiến hành đỡ rau quá thô bạo

 Buồng tử cung bị lộn và tụt ra ngoài âm

đạo, âm hộ, có màu đỏ nh miếng thịt bò

Xử trớ

 Giảm đau, chống choáng cho

bệnh nhân (chủ yếu do đau)

 Tiến hành đẩy cho buồng tử cung

tụt trở lại vào trong

 Các thuốc co hồi tử cung để tránh

lộn trở lại

7 Chảy máu phần mềm

đường sinh dục

Triệu chứng

 Chảy máu âm đạo đỏ t ơi, ít một,

rỉ rả.

 Mặc dù đã kiểm soát tử cung để

loại trừ các nguyên nhân tại tử cung, nh ng tình trạng chảy máu

âm đạo vẫn còn

 Khám thấy tử cung co hồi tốt, có

khối an toàn.

Triệu chứng

 L u ý trong một số tr ờng hợp bệnh

nhân đã đ ợc khâu vết rách và vết cắt tại tầng sinh môn nh ng do khâu không đúng kỹ thuật, để lại đ òng hầm, hậu quả dẫn tới là có khối máu tụ

to, nhiều khi bị lóc lên cao vào vùng

ổ bụng nên bệnh nhân có choáng mất máu mặc dù máu âm đạo ra ít

Xử trớ

 Đặt 2 van âm đạo để kiểm tra

sự toàn vẹn của cổ tử cung, thành âm đạo, âm hộ.

 Khâu cầm máu và phục hồi các

vùng phần mềm bị tổn th ơng Phải bảo đảm khâu hết đỉnh và

đáy vết rách mà không để lại đ ờng hầm

8 Chảy máu do rối loạn

đông máu

Thai lưu

 Th ờng ở những thai to, đã chết l u lâu

ngày.

 Để tránh nguy cơ chảy máu, tất cả các tr

ờng hợp thai l u đều phải đ ợc xét nghiệm sinh sợi huyết tr ớc khi thai ra

 Trong tr ờng hợp sinh sợi huyết thấp hoặc

thậm chí không có thì phải đ ợc truyền bồi phục sinh sợi huyết hoặc máu t ơi

Viờm gan do virus

 Đây là hình thái bệnh lý vô cùng nguy

hiểm ở các sản phụ chuyển dạ mà lại đang

bị viêm gan tiến triển, do nguy cơ hôn mê

và chảy máu sau đẻ vì teo gan cấp.

 Triệu chứng: Bệnh nhân viêm gan tiến

triển với tình trạng vàng da, củng mạc vàng.

 Xét nghiệm: Men gan tăng cao, sinh sợi

huyết giảm.

 Xử trí: Chủ yếu là hồi sức cho mẹ và

truyền bồi phục sinh sợi huyết

DỰ PHÒNG

 Tránh chuyển dạ kéo dài

gây mê, thuốc giảm đau trong thời kỳ chuyển dạ.

nếu không đỳng chỉ định hoặc khi ch a đủ

điều kiện Khi làm thủ thuật phải bảo đảm nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật.

nếu thấy rau không đủ hoặc nghi ngờ sót rau

 Kiểm tra đ ờng sinh dục một cách có

hệ thống sau những tr ờng hợp chuyển dạ kéo dài, sinh khó khăn, hoặc sau những tr ờng hợp đẻ thủ thuật

do đờ tử cung đối với những sản phụ

có nguy cơ.

đẻ nhiều lần là một trong những nguyên nhân chính gây đờ tử cung.