Hô hấp NK hô hấp cấp cô yến

Mục tiêu học tậpvà xử trí NKHHC ở trẻ em thường trong điều trị NKHHCT ở trẻ em tại tuyến cơ sở em bị NKHHCT...  Tỷ lệ mắc bệnh rất cao: trung bình mỗi trẻ dưới 5 tuổi mắc NKHHC 3-4 lầ

NHIỄM KHUẨN HÔ

HẤP CẤP TÍNH Ở TRẺ

EM

Nguyễn Thị Yến

Mục tiêu học tập

NKHHC ở trẻ em và mục tiêu của

chương trình phòng chống NKHHC

tố thuận lợi gây NKHHCT ở trẻ em

giải phẫu và mức độ bệnh

Mục tiêu học tập

và xử trí NKHHC ở trẻ em

thường trong điều trị NKHHCT ở trẻ

em tại tuyến cơ sở

em bị NKHHCT

DỊCH TỄ HỌC

 NKHHC là bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi

 Tỷ lệ mắc bệnh rất cao: trung bình mỗi trẻ dưới

5 tuổi mắc NKHHC 3-4 lần/năm, thời gian điều trị trung bình 5-7 ngày

 Là một trong 3 nguyên nhân chủ yếu gây tử

vong ở trẻ em các nước phát triển Theo WHO

1993 trong 12,2 triệu trẻ tử vong có 4 triệu trẻ chết do viêm phổi

NGUYÊN NHÂN

 Virus: 60-70%

- Phần lớn virus có ái lực với đường HH

- Khả năng lây lan của virus dễ dàng

- Tỷ lệ người lành mang virus cao

- Khả năng miễn dịch với virus yếu và ngắn

NGUYÊN NHÂN

 Vi khuẩn: là nguyên nhân quan trọng gây

NKHHCT ở trẻ em các nước đang phát triển

YẾU TỐ THUẬN LỢI

 Tuổi: Tuổi càng nhỏ càng dễ NKHH

 Thời tiết: mùa đông xuân, thời tiết lạnh,

thay đổi độ ẩm hoặc lúc chuyển mùa

 Môi trường: nhà cửa chật chội, ẩm thấp, bụi, khói ( thuốc lá, bếp than…)

 Dinh dưỡng, bệnh tật: NKHH hay gặp ở trẻ SDD, đẻ non, di tật bẩm sinh

 Cơ địa: cơ địa dị ứng, thể tạng tiết dịch

PHÂN LOẠI

 Phân loại theo giải phẫu:

Nắp thanh quản làm ranh giới

- NKHH trên: ho, cảm lạnh, viêm tai giữa, viêm

mũi họng Chiếm 70-80%, thường nhẹ

- NKHH dưới: viêm thanh quản, khí quản, phế

quản, tiểu phế quản, phổi và màng phổi Bệnh ít gặp hơn, thường nặng

- NKHHCT rất nặng (viêm phổi rất nặng hoặc

bệnh rất nặng): điều trị cấp cứu tại bệnh viện

Xử trí *Gửi cấp cứu đi bệnh viện

*Cho liều kháng sinh đầu

*Điều trị sốt ( nếu có)

*Điều trị khò khè (nếu có)

*Nếu nghi ngờ sốt rét cho uống thuốc chống sốt rét

Phân loại và xử trí 5T)

trí * Gửi cấp cứu đi bệnh viên

* Cho kháng sinh liều

đầu

* Điều trị sốt (nếu có)

* Điều trị khò khè

(nếu có)

Nếu không có điều

kiện chuyển đi B/viện

phải điều trị với 1

kháng sinh và theo dõi

sát

* Hướng dẫn bà mẹ cách chăm sóc tại nhà

* Cho một kháng sinh

* Điều trị sốt ( nếu có)

* Điều trị khò khè ( nếu có)

Theo dõi sát sau 2 ngày ( hoặc sớm hơn nếu tình trạng xấu) phải đánh giá lại

* Nếu ho trên 30 ngày cần đến bệnh viện khám tìm nguyên nhân

* Đánh giá và xử trí vấn

đề tai hoặc họng (nếu có)

* Đánh giá và xử trí các vấn đề khác

* Hướng dẫn bà mẹ

* Điều trị sốt ( nếu có)

* Điều trị khò khè ( nếu có)

VIÊM PHỔI

Sau 2 ngày điều trị với 1 kháng sinh cần

đánh giá lại, nếu:

Khá hơn

* Thở chậm hơn

* Giảm sốt

* Ăn uống tốt hơn

* Không RL lồng ngực mạnh

* Hướng dẫn bà mẹ theo dõi

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ

 Kháng sinh

Chỉ định sử dụng kháng sinh tuyến 1 ( tại nhà và

cơ sở y tế)

-Viêm phổi (trẻ 2th-5T) cán bộ y tế hoặc các bà mẹ

có thể dùng một trong các loại kháng sinh sau + Co-trimoxazole uống

+ Amoxicilline uống

+ Penicilline G ( Benzyl penicilline)

Thời gian 5-7 ngày

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ

Viêm phổi nặng: gửi đi bệnh viện điều trị, trước

khi đi cần cho trẻ kháng sinh liều đầu ( Tiêm 1 mũi Penicilline hoặc uống 1 liều

Cotrimoxazole)

Nếu bệnh viện gần ( khoảng cách từ nhà đến

bệnh viện dưới 5 km, đi bộ dưới 1 giờ) thì

không cần cho liều kháng sinh đầu mà đưa trẻ đến bệnh viện ngay

3 lần/ngày x 5-7 ngày

Viên Siro

BENZYL PENICILLINE (TB 2 lần/ngày trong 5-

7 ngày tại cơ sở y tế) Dạng bột pha nước cất

Người lớn 80mg TMP +400mg SMX

Trẻ em 20mgT

MP + 100mg SMX

400mg TMP + 200mg SMX

250mg 125mg

trong 5ml

Lọ 0,5g 1g

1 2 3

2,5 5 7,5

¼

½ 1

2,5 5 10

100.000đv/kg/lần x 2 lần/ngày hoặc

50.000đv/lần x 4 lần/ngày

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ

 NKHHCT nặng ( viêm phổi nặng hoặc bệnh rất nặng) điều trị tại bệnh viện và sử dụng kháng sinh tuyến 2

 Có thể sử dụng một trong các công thức sau:

+ Benzyl penicilline + Benzyl penicilline+Gentamycin + Chloramphenicol

+ Cephalosporine

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ

 Điều trị triệu chứng

- Sốt cao ≥38,5 0 C 10 - 15mg/kg/lần, 6 giờ có thể nhắc lại nếu trẻ vẫn sốt cao

- Khò khè: Salbutamol khí dung hoặc dạng hít

- Giảm ho: có thể dùng các thuốc ho đông y,

kinh nghiệm dân gian như quả quất, mật ong, hoa hồng bạch …

+ Mệt nặng hơn

CHĂM SÓC TẠI NHÀ

 Dưới 2 tháng

- Giữ ấm cho trẻ

- Cho bú thường xuyên

- Làm thông thoáng mũi

- Đưa trẻ đến y tế khám lại khi :

+ Khó thở hơn + Thở nhanh hơn + Bú kém

+ Mệt nặng hơn

PHÒNG BỆNH

 Bú mẹ sau đẻ càng sớm càng tốt, cho trẻ ăn

sam đúng, đảm bảo dinh dưỡng hàng ngày

 Vệ sinh cá nhân và môi trường sạch sẽ, không hút thuốc, đun bếp gần nơi nuôi trẻ

 Giữ ấm cho trẻ, nhất là mùa lạnh và khi thay đổi thời tiết

 Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch

 Phát hiện sớm và xử trí kịp thời các trường hợp NKHHCT