Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính

trong điều trị NKHHCT ở trẻ em tại tuyến cơ sở... PHÂN LOẠI Phân loại theo mức độ: mức độ nặng nhẹ thường sử dụng để xây dựng phác đồ chẩn đoán và xử trí dùng kháng sinh, chăm sóc tại n

NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP CẤP TÍNH Ở TRẺ EM

Phạm Thu Nga

Bộ môn Nhi

MỤC TIÊU

ở trẻ em và mục tiêu của chương trình phòng chống NKHHC

lợi gây NKHHCT ở trẻ em

và mức độ bệnh

MỤC TIÊU

NKHHC ở trẻ em

trong điều trị NKHHCT ở trẻ em tại tuyến cơ sở

NKHHCT

DỊCH TỄ HỌC

biệt trẻ dưới 5 tuổi

dưới 5 tuổi mắc NKHHC 3-4 lần/năm, thời

gian điều trị trung bình 5-7 ngày

vong ở trẻ Theo WHO 1993 trong 12,2 triệu trẻ tử vong có 4 triệu trẻ chết do viêm phổi

NGUYÊN NHÂN

- Phần lớn virus có ái lực với đường hô hấp

- Khả năng lây lan của virus dễ dàng

- Tỷ lệ người lành mang virus cao

- Khả năng miễn dịch với virus yếu và ngắn

NGUYÊN NHÂN

NKHHCT ở trẻ em các nước đang phát triển

ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI

đổi độ ẩm hoặc lúc chuyển mùa

khói ( thuốc lá, bếp than…)

SDD, đẻ non, di tật bẩm sinh

PHÂN LOẠI

 Phân loại theo giải phẫu: lấy nắp thanh quảnlàm ranh giới, tổn thương trên nắp thanhquản là NKHH trên, tổn thương dưới nắpthanh quản là NKHH dưới

mũi họng (bao gồm cả viêm VA, amidan) Chiếm 70-80%, thường nhẹ

quản, tiểu phế quản, phổi và màng phổi.Bệnh ít gặp hơn, thường nặng

PHÂN LOẠI

 Phân loại theo mức độ: mức độ nặng nhẹ

thường sử dụng để xây dựng phác đồ chẩn

đoán và xử trí

dùng kháng sinh, chăm sóc tại nhà

- NKHHCT thể vừa (viêm phổi): dùng kháng sinh tại nhà, trạm xá

bệnh viện

cứu tại bệnh viện

Phân loại và xử trí NKHHCT ( trẻ 2 tháng đến 5 tuổi)

Dấu hiệu *Không uống được

Xử trí *Gửi cấp cứu đi bệnh viện

*Cho liều kháng sinh đầu

*Điều trị sốt ( nếu có)

*Điều trị khò khè (nếu có)

*Nếu nghi ngờ sốt rét cho uống thuốc chống sốt rét

Không rút lõm lồng ngực

Không thở nhanh Xếp

Nếu không có điều kiện

chuyển đi bệnh viện

phải điều trị với 1

kháng sinh và theo dõi

sát.

*Hướng dẫn bà mẹ cách chăm sóc tại nhà

*Cho một kháng sinh

*Điều trị sốt (nếu có)

*Điều trị khò khè (nếu có).

Theo dõi sát sau 2 ngày (hoặc sớm hơn nếu tình trạng xấu) phải đánh giá lại.

*Nếu ho trên 30 ngày cần đến bệnh viện khám tìm nguyên nhân.

* Đánh giá và xử trí vấn đề tai hoặc họng (nếu có).

*Đánh giá và xử trí các vấn đề khác.

* Hướng dẫn bà mẹ

* Điều trị sốt ( nếu có)

* Điều trị khò khè ( nếu có)

Khá hơn

* Thở chậm hơn

* Giảm sốt.

* Ăn uống tốt hơn.

Cho kháng sinh

đủ 5 ngày

Phân loại và xử trí NKHHCT(<2th)

Dấu hiệu * Rút lõm lồng ngực mạnh

* Hoặc thở nhanh (≥60lần/phút)

* Không rút lõm lồng ngực mạnh

* Không thở nhanh (< 60 lần/phút) Xếp loại VIÊM PHỔI NẶNG KHÔNG VIÊM PHỔI ( Ho, cảm lạnh)

Xử trí * Gửi cấp cứu đi bệnh viện

* Giữ ấm cho trẻ

* Cho kháng sinh liều đầu (Nếu không có điều kiện gửi đi bệnh viện phải điều trị với một kháng sinh và theo dõi sát).

* Hướng dẫn bà mẹ theo dõi

* Chăm sóc tại nhà

* Tăng cường bú mẹ

* Làm sạch mũi nếu gây cản trở bú mẹ

* Đưa trẻ đến bệnh viện nếu:

+ Thở trở nên khó khăn + Nhịp thở nhanh

+Ăn kém, cho ăn khó khăn + Trẻ ốm hơn, mệt hơn

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ

Chỉ định sử dụng kháng sinh tuyến 1 (tại nhà

và cơ sở y tế):

-Viêm phổi (trẻ 2th-5T) cán bộ y tế hoặc các bà

mẹ có thể dùng một trong các loại kháng sinh sau

+ Co-trimoxazole (uống)

+ Amoxicilline (uống)

+ Penicilline G ( Benzyl penicilline)

Thời gian 5-7 ngày

HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ

Tuổi hoặc

cân nặng

COTRIMOXAZOLE ( Trimethoprim +Sulfamethoxazol)

2 lần/ngày x 5-7 ngày.

Viên Viên Siro

AMOXICILLINE

3 lần/ngày x 5-7 ngày

Viên Siro

BENZYL PENICILLINE (TB 2 lần/ngày trong 5-7 ngày tại cơ sở y tế)

Dạng bột pha nước cất

Người lớn 80mg TMP +400mg SMX

Trẻ em 20mgTM

P + 100mg SMX

400mg TMP + 200mg SMX

250mg 125mg

trong 5ml

Lọ 0,5g 1g

2,5 5 7,5

¼

½

1

2,5 5 10

100.000đv/kg/lần x 2 lần/ngày hoặc

50.000đv/lần x 4 lần/ngày

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ

rất nặng) điều trị tại bệnh viện và sử dụng kháng sinh tuyến 2

+ Benzyl penicilline

+ Benzyl penicilline+Gentamycin

+ Chloramphenicol

+ Cephalosporine

HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ

Paracetamol: 10 - 15mg/kg/lần, 6 giờ có thể nhắc lại nếu trẻ vẫn sốt cao

- Khò khè: Salbutamol khí dung hoặc dạng hít

- Giảm ho: có thể dùng các thuốc ho đông y, kinh nghiệm dân gian như quả quất, mật

ong, hoa hồng bạch …

+ Khó thở hơn+ Thở nhanh hơn+ Bú kém

+ Mệt nặng hơn

CHĂM SÓC TẠI NHÀ

Giữ ấm cho trẻ

Cho bú thường xuyên

Làm thông thoáng mũi

Đưa trẻ đến y tế khám lại khi :

+ Khó thở hơn+ Thở nhanh hơn+ Bú kém

+ Mệt nặng hơn

PHÕNG BỆNH

sam đúng, đảm bảo dinh dưỡng hàng ngày

không hút thuốc, đun bếp gần nơi nuôi

dưỡng trẻ

đổi thời tiết

hợp NKHHCT