Chi tiết máy - Trục

Chi tiết máy ( Nguyễn Văn Thạnh - BKHCM ) NỘI DUNG GỒM CÓ : - Đề thi tham khảo - Bài tập tham khảo - Giáo trìnhn chi tiết máy

TRUC

Trục thường được chế tạo ở dạng trụ tròn gồm nhiều đoạn có

Ngõng trục A: phần trục tiếp xúc với ổ trục (ổ trượt hoặc ổ

lăn)

Đường kính ngõng trục thường được tiêu chuẩn hóa theo

đường kính trong của 6 lan: 7⁄2, 742, 77, 20 Z2, 30, 32, 40, 442 ;

Thân trục B: phần trục để lắp các chi tiết máy quay như bánh

dai, banh răng, đĩa xích, khớp nối

Đường kính thân trục cần lấy theo tiêu chuẩn trong dãy số sau: 10; 10,5; I1; 12; 13; 14; 15; 16; 17; 18; 19; 20; 21; 22; 24;

oF Of p », OU, OY, Sg

75, 80; 85; 90; 95; 100; 105; 110; 120; 125; 130; 140; 150; 160

phan truc nim

vai truc (mat định vị và góc lượn); mặt côn; bạc; vít

và đai ốc Đường kính các bề mặt chuyển tiếp

không cần lấy theo tiêu chuẩn

Kết cấu trục là hợp lý khi đường kính các đoạn trục

phù hợp với sự thay đối của tải trọng, thuận tiện cho

lap ghép các chi tiết lên trục đồng thời thuận tiện

2®

¢ Vi truc chiu ứng suất thay đổi cho nên thường bị

hồng do mỏi, để nâng cao sức bến mỗi của trục,

giảm sự tập trung ứng suất ngoài những biện pháp

về công nghệ như phun bị, lăn nén, tôi ,

> Khi định kết cấu trục cần chú ý các biện pháp

làm giảm tập trung ứng suất tại các chỗ lắp chi tiết

2

6) những nơi sử dụng các mối ghép như then, then

hoa có thể tăng sức bến mỏi bằng các phương

0háp như:

I) Sử dụng kiểu ghép then hoa thân khai (vì có chiều

dày đáy lớn nhất trong các loại then hoa)

2) Đường kính trong của mối ghép then bằng chiều

dày trục, ở bề mặt bên cạnh hoặc tại những chỗ

tiếp xúc tại đầu mối phép với trục phải làm goc lượn để ở những chỗ đó có sự tập trung ứng suất nhỏ nhất

vậy đoạn cuối then được vát thành cung tròn để

ø1ảm tập trung ứng suất

- Đa số các trục dùng thép các bon và thép hợp kim 45, 40CTr

nhiệt luyện

- Đối với trục chịu ứng suất lớn và trục sử dụng trong các máy

30CrMnÏT1, 30CrMnS1A Trục chế tạo từ các loại mands nay thường được tôi cải thiện, tôi rồi ram ở nhiệt độ cao

Các dạng hỏng chủ yếu của trục bao gồm gãy trục, mòn trục, không đủ

Gấy trục: do quá tải hay do những nguyên nhân sau:

- Thường xuyên làm việc quá tải do đánh giá không đúng đặc điểm và

trị số của tải trọng trong tính toán

- Không đáng øsiá đúng ảnh hưởng của sự tập trung ứng suất do kết cấu

truc gay nền

- Có sự tập trung ứng suất lớn do chất lượng chế tạo xấu

- Sử dụng và lắp ráp không đúng kỹ thuật hoặc lắp không đúng kiểu lắp ghép

cầu kỹ thuật thì màng dầu bôi trơn không hình thành được sinh ra

ma sát trên bề mặt làm việc, ngõng trục bị mòn nhanh, trục có thể bị

Trục không du do cứng: trục bị biến dạng ảnh hưởng đến khả năng làm

việc của các tiết WDE

Ngoài ra trục còn có thể hỏng do biến dạng xoắn hay do dao động

Tính đường kính sơ bộ của trục chỉ theo mômen xoắn

Thường dưa vào kinh nghiệm đề chọn đường kính sơ bộ

6.5.2 Tỉnh chính xác:

Qua các bước tính sau đề xác định đường kính chính xác của trục dựa

3 Thay trục bằng 1 dâm sức bền tĩnh định

4 Giải phóng liên kết, tính phản lực gồi tựa

Sử dụng các phương trình cân bằng lực và mômen đề xác định các

phản lực tại các gồi tựa

Phương trình cân bằng mômen quanh điểm A trong mặt phẳng đứng

» Mẹ =—M,TaFj + M, +(a+b)F¿; +(2a+b)R„y =0

Phương trình cân bằng lực theo phương y

YF, =—-Ryy + Fp, — Fry — Rey =0

Trong mat phang ngang

Phuong trinh can bang mémen quanh diém A trong mat phang ngang

3» Mƒ =-aF,—(a+b)F„, +(2a+b)R„y =0

Phương trình cân bằng lực theo phương x

Y3 Fy =—R„y +F„ + F,, — Ñ„y =0

5 Vẽ các biêu đồ nội lực :

biêu đồ mômen trong mặt phẳng đứng

L 180.000 240.000

biêu đồ mômen trong mặt phẳng ngang

Vẽ kết câu trục

Kiểm tra độ cứng trục cho các trục quan trọng

HET CHUONG 8