Chi tiết máy ( Nguyễn Văn Thạnh - BKHCM ) NỘI DUNG GỒM CÓ : - Đề thi tham khảo - Bài tập tham khảo - Giáo trìnhn chi tiết máy
Trang 1TRÌNH TỰ TÍNH TOÁN THIẾT KẾ BỘ TRUYỀN TRỤC VÍT
Thông số đầu vào: công suất truyền P trên trục vít hoặc bánh vít (hoặc mômen xoắn T), vận tốc góc 1 và 2 (hoặc số vòng quay n1 và tỷ số truyền u), điều kiện làm việc bộ truyền
1 Xác định tỷ số truyền 1 1
2 2
n u n
2 Dự đoán vận tốc trượt v s theo công thức:
1 3
(3, 7 4,6) 0,02 0,05)
10
s
n
Chọn vật liệu bánh vít, trục vít, phương pháp chế tạo, nhiệt luyện, cấp chính xác
3 Xác định ứng suất tiếp xúc cho phép bánh vít :
[H] (276 300) 25 v s 218,5 242,5 MPa
Chọn [H] = 225 MPa
- Ứng suất uốn cho phép :
9 9
6
24.10 57,6
FE N MPa
2
T
T
4 Chọn số mối ren z1 theo tỷ số truyền u Khi z 1 4 thì u 8 15; khi z 1 2 thì
16 30
u ; khi z 1 1 thì 80 u 30
Tỷ số truyền bộ truyền trục vít được chọn theo dãy số tiêu chuẩn sau:
Dãy 1 8; 10; 12,5; 16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80
Dãy 2 9; 11,2; 14; 18; 22,4; 28; 35,5; 45; 56; 71
Tính z2 uz1 (với z 2 28) Tính lại tỷ số truyền u Chọn hệ số đường kính q theo tiêu chuẩn thỏa mãn điều kiện 0, 4q z/ 20, 22 (bảng 7.2), thông thường chọn 2
5 Chọn sơ bộ theo công thức:
Trang 20,9(1 )
200
u
6 Tính khoảng cách trục a w theo độ bền tiếp xúc theo công thức:
2 2 3
170 1
H w
H
T K q
a
Tính mođun:
2
2a w m
z q
và chọn m theo tiêu chuẩn:
Dãy 1 1; 1,25; 1,6; 2; 2,5; 3,15; 4; 5; 6,3; 8; 10; 12,5; 16; 20; 25 Dãy 2 1,5; 3; 3,5; 6; 7; 12
Sau đó tính toán lại khoảng cách trục, nếu khoảng cách trục không phải tiêu chuẩn hoặc số nguyên ta phải tiến hành dịch chỉnh bánh vít Nếu bộ truyền quay tay thì ta tính môđun theo độ bền uốn bằng công thức:
2 3 2
1,5
F F F
T Y K m
z q
7 Xác định các kích thước chính bộ truyền:
Trục vít
Đường kính vòng lăn d w1 m q( 2 )x
Đường kính vòng đỉnh d a1d12m
Đường kính vòng đáy d f1 d1 2, 4m
arctg q
Chiều dài phần cắt ren trục
vít
(11 0,06 )
b z m
Bánh vít
Đường kính vòng đỉnh d a2 m z( 2 2 2 )x
Đường kính vòng đáy d f2 m z( 2 2, 4 2 ) x
Khoảng cách trục a w 0,5 (m q z 22 )x
Đường kính lớn nhất bánh vít
1
6 2
aM a
m
z
Chiều rộng bánh vít b2 b2 0,75d a1
8 Kiểm nghiệm vận tốc trượt theo công thức: 1 2 2
1
19500
s
mn
Trang 3- Hệ số tải trọng tính theo bảng 7.6 và công thức: K 1 z2 (1 X)
- Hiệu suất theo công thức: 0,95
tg tg
trong đó ' - góc ma sát thay thế ' arctgf ' với f ' là hệ số ma sát thay thế
Giá trị hệ số ma sát thay thế f ' phụ thuộc vào vận tốc trượt v s, được xác định theo bảng 7.5 nếu vật liệu trục vít là thép và bánh vít bằng đồng thanh có thiếc Hoặc f ' có thể xác định theo công thức gần đúng:
0,36
0,048 '
s
f v
(cặp thép – đồng thanh)
0,06 '
s
f v
(cặp thép – gang)
9 Nếu vật liệu bánh vít chế tạo từ đồng thanh có độ rắn cao hoặc gang thì tính toán lại giá trị ứng suất tiếp xúc cho phép với vận tốc trượt vừa tìm được, giá trị vừa tính không được nhỏ hơn 10% hoặc lớn hơn 5% giá trị sơ bộ trên mục 3 Nếu không
ta tiến hành tính toán thiết kế lại
10 Xác định số răng tương đương bánh vít z 2theo công thức 2
cos
v
z z
, chọn
hệ số Y F2 theo bảng 7.10 và kiểm nghiệm ứng suất uốn của bánh vít theo công thức:
2
2 2
1, 2
F F
T Y K
d b m
Thông thường giá trị ứng suất uốn tính toán F nhỏ hơn ứng suất uốn cho phép
[F] rất nhiều
11 Kiểm nghiệm độ bền thân trục theo hệ số an toàn (tham khảo chương Trục)
12 Tính toán nhiệt theo công thức:
1
[ ]
o T
P
K A
trong đó [ ]t1 là nhiệt độ làm việc cho phép tùy vào loại dầu bôi trơn, có giá trị lớn nhất 95 C
13 Xác định giá trị các lực :
2
2 1
2
2
t a
T
d
F F F tg
F F F tg
Trang 414 Kiểm tra độ bền uốn của trục theo công thức:
1 3 1
F E
M
trong đó M F là tổng mômen uốn tương đương, xác định theo công thức:
F
M
Ứng suất uốn cho phép trục vít có thể tra trong bảng 7.11
15 Kiểm tra độ cứng trục vít theo công thức:
1 1 [ ] 48
r t e
EI
trong đó: l - khoảng cách giữa hai ổ, sơ bộ có thể chọn l(0,9 1)d2
1
r
F , F t1 - tải trọng hướng tâm và lực vòng tác dụng lên bộ truyền
e
I - mômen quán tính tương đương mặt cắt trục vít, mm4:
4 1 1 1
0,625 0,375
64
a f f
e
d d d
I
Giá trị độ võng cho phép [ ] (0,01 0,005)f m, với m là môđun trục vít Nếu không thỏa mãn điều kiện trên thì ta phải tăng hệ số đường kính q hoặc giảm khoảng cách giữa các trục a w