de tai doi moi

Và kĩ năng đọc mỗi khi được hỡnh thành ở cỏc em, nú sẽ theo cỏc em suốt cả cuộc đời khụng những thế mà để cỏc em phỏt triển tư duy, cảm nhận cỏi hay, cỏi đẹp trong mỗi bài học, hiểu được

I đặt vấn đề

Trong bối cảnh của cụng cuộc đổi mới đất nước, bờn cạnh những biến đổi sõu sắc và lớn lao của nền kinh tế cũng như chớnh tri, văn hoỏ xó hội thỡ giỏo dục đào tạo cũng đang trờn đà phỏt triển và đổi mới Bởi vậy Đảng và nhà nước

ta đó nờu cao vai trũ: Giỏo dục đào tạo là quốc sỏch hàng đầu, bậc tiểu học là nền tảng Cho nờn mục tiờu giỏo dục cũng nhấn mạnh: hỡnh thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự nghiệp phỏt triển đỳng đắn và lõu dài về tỡnh cảm, trớ tuệ, thể chất và cỏc kĩ năng cơ bản ban đầu để cỏc em học tiếp cỏc cấp tiếp theo hoặc đi vào cuộc sống lao động vững vàng hơn

Trong quỏ trỡnh đổi mới phương phỏp và nội dung dạy học của bậc tiểu học với mục tiờu giỏo dục toàn diện cỏc em được học 9 cỏc mụn học trong đú mụn Tiếng Việt là mụn học hết sức quan trọng Nhất là đối với lớp 1, là lớp đầu cấp Người ta thường núi “ cấp 1 là nền, lớp 1 là múng” múng cú chắc thỡ nền mới vững

Ơ lứa tuổi này cỏc em bắt đầu làm quen với nghe, núi, đọc,viết Và kĩ năng đọc mỗi khi được hỡnh thành ở cỏc em, nú sẽ theo cỏc em suốt cả cuộc đời khụng những thế mà để cỏc em phỏt triển tư duy, cảm nhận cỏi hay, cỏi đẹp trong mỗi bài học, hiểu được nghĩa của tiếng, từ mỡnh vừa đọc và cỏc em cú thể nắm được kho tàng tri thức của loài người Mặt khỏc ở lớp 1 cỏc em đọc đỳng, đọc thành thạo thỡ khi lờn cỏc lớp trờn cỏc em học mới vững vàng và khi biết đọc cỏc em sẽ cú điều kiện học cỏc mụn học khỏc cú trong chương trỡnh được tốt hơn Để làm được điều đú điều đầu tiờn người giỏo viờn phải làm là nắm được tõm lớ của học sinh, dạy học phải mang tớnh chuẩn xỏc, khoa học Mục đớch tìm biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các bài tập đọc là giỳp cỏc em

cảm nhận được cái hay, cái đẹp, nhận thức về thế giới xung quanh, về cuộc sống của con người và xã hội

Đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước trong giai đoạn hiện nay ngành giáo dục cũng đang chuyển mình theo để đào tạo Một trong những sự chuyển mình đó là môn Tiếng Việt Tập đọc là phân môn Tiếng Việt có nhiệm vụ: Hình thành năng lực đọc cho học sinh, năng lực đọc tạo nên từ 4 kĩ năng cũng là 4 yêu cầu về chất lượng"đọc"đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức(đọc hiểu)

và đọc diễn cảm Bốn kĩ năng này được hình thành trong hai hình thức đọc, đọc thành tiếng và đọc thầm 1 trong 4 kỹ năng sẽ tác dụng đến các kỹ năng khác Vì vậy trong dạy đọc không nên xem nhẹ kỹ năng nào Giáo dục cho học sinh lòng ham đọc sách, hình thành phương pháp, thói quen làm việc với văn bản, làm việc với sách cho học sinh Làm cho sách trở thành một sự sùng ngự trị trong nhà trường, đó là một trong những điều kiện để trường học thực sự thành trung tâm văn hóa nói cách khác đi, thông qua việc dạy đọc, phải làm cho học sinh thích đọc và thấy rằng khả năng đọc là có lợi ích cho các em trong cả cuộc đời , phải làm cho học sinh thấy đó là một con đường quan trọng để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ đầy đủ và phát triển

Làm giàu kiến thức về ngôn ngữ và tư duy cho học sinh

Giáo dục tư tưởng tình cảm , đạo đức và khiếu thẩm mĩ

Thực tế ở lớp 1 các trường tiểu học của huyện cho thấy hoạt động dạy học đã đáp ứng được phần nào yêu cầu và nhiệm vụ dạy học, cụ thể là: giáo viên đã tự trang bị cho mình những tri thức tối thiểu và học sinh cũng đã được 1 cách tương đối thành thạo

Tuy nhiên nếu so sánh với mục tiêu dạy học thì hoạt động dạy học phân môn tập đọc còn một số hạn chế và kết quả dạy học cha cao Ví Dụ : Một số học sinh

đọc còn chưa được lưu loát , trôi chảy , còn phát âm sai một số lỗi của địa phương chưa biết cách khai thác nội dung bài học

Xuất phát từ nhiệm vụ, hình thức thực tế hiện nay thì việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường được xem là nhiệm vụ hàng đầu Nhưng làm thế nào để chất lượng dạy và học ở một trường thuộc khu vực miền núi, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, trình độ dân chí thấp Phương pháp giảng dạy đang được đổi mới là một vấn đề rất quan trọng và rất cần thiết đó là việc lựa chọn phương pháp cách thức giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh đặc biệt đối với môn Tiếng Việt mà

cụ thể là phân môn Tập đọc Nó không dừng lại ở thiết bị , kiến thức, mà phải hình thành cho các em những kĩ sảo ngôn ngữ cơ bản nhất ( nghe, đọc, nói, viết ) nó góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ ở tiểu học theo đặc trưng của bộ môn mình Việc dạy Tiếng việt trong nhà trường rÌn cho các em năng lực tư duy Tiếng việt để suy nghĩ, giao tiếp và học tập Giáo dục cho các em những tư tưởng tình cảm lành mạnh, trong sáng.Vậy với tư cách là bộ môn công cụ Tiếng việt có quan hệ khăng khít với các môn khác trong trường Học sinh muốn tiếp tục chi thức khoa học phải bằng con đường nghe và đọc, thầy cô giáo muốn đánh giá kết quả của học sinh cũng phải thông qua năng lực nói và viết của các em Có thể nói, không có Tiếng việt sẽ không có bất cứ hoạt động nào trong nhà trường.Vì vậy việc tìm tòi và xác định biện pháp, cách thức dạy học cho phù hợp với phân môn Tập đọc là một vấn đề quan trọng

Trong dạy học môn Tập đọc ở Tiểu học, việc rèn đọc hiểu chiếm vị trí đặc biệt quan trọng Việc đọc hiểu được sử dụng để tìm hiểu nội dung bài mới Rèn đọc hiểu giúp việc nâng cao năng lực tư duy của học sinh, từ đó các em tự chiếm lĩnh kiến thức mới và vận dụng kiến thức đó theo năng lực bản thân

Ta nhận thấy rằng, việc đọc hiểu ở tiểu học có nhiều phương pháp (cách dạy) khác nhau, phương pháp nào cũng mang tính đặc trưng riêng của phương pháp đó,

sao cho cú tớnh khoa học, tớnh logic Nhưng qua thực tế giảng dạy, việc rốn kĩ năng đọc hiểu thỡ một số giỏo viờn cũn chưa hiểu được một cỏch sõu sắc yờu cầu đặc trưng của mụn học

Xuất phỏt từ thực tiễn dạy học mụn Tập đọc lớp 1 tụi tiến hành nghiờn cứu việc “Tỡm biện phỏp giỳp học sinh đọc tốt cỏc bài Tập đọc”

Tập đọc là một phõn mụn cú tầm quan trọng để rốn luyện mụt trong bốn kĩ năng của học sinh Đọc là kĩ năng thứ nhất , đọc là quỏ trỡnh rốn luyện cho học sinh đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức và đọc diễn cảm Bốn kỹ năng này đợc hình thành trong hai hình thức đọc, đọc thành tiếng, đọc thầm Qua phần đọc của học sinh sẽ thấy được quỏ trỡnh tụi luyện của học sinh, thấy được sự cẩn thận, bền bỉ hay khụng ở học sinh

Bản thõn là người giỏo viờn dạy lớp Một , tụi luụn tõm niệm một điều rằng : Cần phải coi trọng việc dạy cho học sinh đọc đỳng, đọc rừ ràng ngay từ những ngày đầu tiờn của năm học Nếu ở lớp Một mà khụng rốn được cho học sinh đọc tốt thỡ lờn lớp trờn lại khú cú thể rốn được Muốn thực hiện được điều

đú, trong những ngày đầu năm làm quen với học sinh lúp Một, tụi đó khảo sỏt thực tế tỡnh hỡnh “đọc trơn các câu ứng dụng “ của học sinh lớp mỡnh và đề ra biện phỏp giúp học sinh đọc tốt các bài tập đọc sao cho phự hợp với lớp mỡnh trong suốt năm học Qua đú giỏo dục cho cỏc em tỡnh yờu dõn tộc, yờu quờ hương đất nước Chớnh vỡ thế mà tụi lựa chọn đề tài này

II NHỮNG THUẬN LỢI – KHể KHĂN :

1/ Thuận lợi :

+ Học sinh:

- Đa số cỏc em đó qua lớp mầm non, ớt xa lạ khi làm quen với mụi trường mới.

- Phụ huynh quan tõm , chuẩn bị đầy đủ đồ dựng , sỏch vở để con vào học lớp Một

- Khỏ đụng học sinh cú tinh thần ham học, cú tõm thế tốt khi vào học lớp Một

+ Giỏo viờn : Được học tập và bồi dưỡng việc giảng dạy chương trỡnh thay sỏch

giỏo khoa mới Cơ sở vật chất , phương tiện dạy học của nhà trường trang bị đầy

đủ Giỏo viờn nhiệt tỡnh cụng tỏc, mạnh dạn vận dụng phương phỏp dạy học tớch cực, thường xuyờn học tập, trau dồi về chuyờn mụn nghiệp vụ …

2/ Khú khăn:

- Đa số do nhu cầu cuộc sống nờn phụ huynh cú tõm lớ “ trăm sự nhờ

cụ” và ớt cú thời gian theo sỏt cỏc em mỗi ngày để hướng dẫn uốn nắn

cỏc em đọc tại ở nhà

- Trỡnh độ tiếp thu của HS khụng đồng đều Học sinh yếu qua quan sỏt nhận xột

từ đầu năm học đờn nay là : 5/5 HS của lớp, tỉ lệ : 50% Điều nay ảnh hưởng nhiều đến chất lượng học tập của cỏc em

- Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này chỳng tụi tự tỡm tũi học hỏi cộng với một số ớt kinh nghiệm trong giảng dạy, chỳng tụi đó đi sõu tỡm hiểu, nghiờn cứu để tỡm ra biện giúp học sinh lớp 1 học tốt các bài Tập đọc

III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :

Để dạy tốt tiết 1 của mụn học vần người giỏo viờn cần phải rốn luyện cho HS

4 kĩ năng cơ bản : nghe, núi, đọc và viết, riờng đối với tiết học vần 1 chỳng ta cần tập trung rốn kĩ năng đọc và kĩ năng viết cho cỏc em

Rốn kĩ năng đọc :

- Ở HS lớp 1 phần kiến thức mới rất khú với cỏc em, muốn nắm được kiến thức đú, HS chỉ dựa vào sự truyền đạt của GV qua cỏc hỡnh thức tổ chức học tập của từng tiết dạy Hỡnh thành kiến thức mới như thế nào, ra sao cũn đũi hỏi kiến thức và kỉ năng sư phạm của người giỏo viờn

- GV phải chuẩn bị bài chu đỏo trước khi lờn lớp, GV lờn lớp phải cú kế hoạch bài học, việc lập kế hoạch bài học phải thể hiện rừ nội dung và cỏc hỡnh thức dạy học cho phự hợp với từng đối tượng HS và phải bỏm sỏt mục tiờu yờu cầu cựa từng bài học

- GV cần phải phỏt õm chuẩn xỏc, chỳ ý chỉnh sửa rốn cỏch phỏt õm cho HS

VD : Những tiếng cú thanh hỏi, ngó, cú chứa vần dễ lẫn như : ui, uụi; ưu, ươu; an, ang; ac, at…

- Sử dụng đồ dựng trang thiết bị dạy học phải thành thạo, đỳng lỳc, đỳng chỗ mới đạt hiệu quả cao

- Tuỳ từng nội dung bài học mà GV linh hoạt thay đổi cỏc hỡnh thức tổ chức dạy học cho phự hợp để giỳp cỏc em lĩnh hội tốt kiến thức và vận dụng tốt vào thực hành

- Trong giờ dạy GV cần tạo điều kiện cho học sinh được đọc nhiều lần, với nhiều hỡnh thức khỏc nhau, đặc biệt chỳ ý những đối tượng HS yếu kộm

- GV cần tạo khụng khớ lớp học thõn thiện, cởi mở động viờn khen ngợi kịp thời nhằm kỡch thớch sự hứng thỳ và ham mờ học tập của cỏc em GV là phải gần gũi, thương yờu HS, kiờn trỡ, cẩn thận chịu cực chịu khú và luụn yờu nghề mến trẻ “ Tất cả vỡ học sinh thõn yờu”

Muốn học sinh đọc đỳng , đọc nhanh tụi đó thực hiện một số biện phỏp sau:

+ giai đoạn 1:

Giai đoạnn trẻ bắt đầu học õm và chữ cỏi:

Muốn học sinh chóng biết đọc thì người giáo viên cần phải biết kết hợp với cha mẹ học sinh kèm cặp, giúp đỡ trẻ nhanh chóng thuộc tất cả những chữ cái đã học Phân biệt được nguyên âm, phụ âm và thanh điệu để làm cơ sở cho việc xây dựng tiếng mới, từ mới Sau đó học sinh biết ghép phụ âm với nguyên âm rồi thanh điệu để tích luỹ vốn từ cho mình Để giúp các em hiểu, dễ dàng tìm ra được nhiều tiếng mới, tôi hướng dẫn các em thông qua bảng ghép tiếng

Bảng 1:

G m 16 con ch ghi ph âm ụ âm đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ở đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ởu (b, v, l, c, n, m, d, , t, x, s, r, k, p, g) vi t đ ết ở ở

c t d c đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ởu tiên phía bên trái Phía trên đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ởu 6 c t d c còn l i ghi các thanhại ghi các thanh (“ngang” – không d u “s c”, “huy n”, “n ng”, “h i” “ngã”).ấu “sắc”, “huyền”, “nặng”, “hỏi” “ngã”) ắc”, “huyền”, “nặng”, “hỏi” “ngã”) ền”, “nặng”, “hỏi” “ngã”) ặng”, “hỏi” “ngã”) ỏi” “ngã”)

Thanh

Âm đầu

…………

Bảng 2:

G m các ph âm ụ âm đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ở đầu (b, v, l, c, n, m, d, đ, t, x, s, r, k, p, g) viết ở được ghi bằng 2, 3 con chữ (th, ch, kkh, ph, nh, gh,u c ghi b ng 2, 3 con ch (th, ch, kkh, ph, nh, gh,ằng 2, 3 con chữ (th, ch, kkh, ph, nh, gh,

qu, ng, ngh, tr) được ghi bằng 2, 3 con chữ (th, ch, kkh, ph, nh, gh,c ghi c t d c, v 6 c t ghi thanh nh b ng 1ở à 6 cột ghi thanh như ở bảng 1 ư ở ảng 1

Thanh

Âm đầu

…………

Hai bảng này tôi có thể làm lấy và để dùng cho nhiều năm Tôi có thể sử dụng

để các em chơi trò chơi học tập hoặc củng cố bài vừa học

Ví dụ: ở bảng 1.

Khi học bài âm: i – a các em sẽ ghép được rất nhiều tiếng từ đơn.

Thanh

Âm đầu

…………

Khi ghép được các tiếng mới rồi thì các em rất chóng thuộc bài, nhanh biết đọc và viết đúng chính tả Trên cơ sở các tiếng đơn đó, học sinh sẽ ghép các tiếng

đã học với các tiếng vừa xây dựng được để thành từ bằng cách sử dụng hộp đồ dùng thực hành tiếng Việt Qua việc làm này học sinh sẽ có được vốn từ phong phú

Ví dụ:

bà ba con bò

ba sa quần bò

số ba bò sữa bò

bá bò gạo

ba lô bò lê bò càng

ba ba .

.

Đối với một số từ còn khó hiểu đối với học sinh tôi giảng giải nghĩa từ thật ngắn gọn để giúp các em hiểu và sử dụng từ tốt

ë đây giáo viên có rấ nhiều hình thức sử dụng để giảng giải nghĩa từ cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ như: dùng tranh minh hoạ, đồ dùng trực quan, hành động, lời nói,

Ví dụ:

Từ “ba ba” tôi dùng tranh minh hoạ con ba ba

Từ “ba lô” sử dụng vật thật cña chiÕc ba l«

Từ “số ba” tôi viết chữ số ba dưới nhóm ba đồ vật để minh hoạ

Từ “bò lê bò càng” là một thành ng÷ ý chỉ đánh đau đến nỗi phải bò, phải lê

(dùng cả chân và tay để di chuyển)

Từ đó giúp các em hiểu từ và nhận biết các đồ vật chính xác qua từ

Với các âm g – gh, ng – ngh, c- k tôi hướng dẫn các em n¾m vững luật chính

tả khi sử dụng để ghép tiếng, ghép từ

Ví dụ:

g gh

ng a, o, ô, ơ, u, ư ngh e, ê, i, (y)

c k

Trên cơ sở luật chính tả đó khi gặp một số từ như:

nghi ngờ – kì cọ

ghế gỗ – nghô nghê

Các em sẽ không viết sai lỗi chính tả và dùng từ một cách chính xác hơn

+Giai đoạn 2:

Đây là lúc trẻ chuyển sang học vần

Khi việc tìm ra tiếng và từ mới của học sinh đã thành thạo và thành kĩ năng rồi thì sang phần vần các em tìm từ mới khá nhanh và tiết học diễn ra sinh động hơn

Các em sẽ thi nhau tìm và phát hiện ra nhiều từ mới kể cả học sinh trung bình ở lớp Qua thực tế đó vốn từ ngữ của các em sẽ rất nhiÒu và phong phú Ë giai đoạn này, giáo viên cũng có thể sử dụng phương pháp dùng bảng ghép như ở trên: Ghép

âm đầu với các vần rồi thanh điệu Nhưng hiệu quả sẽ không cao và không phát huy được trí lực của học sinh Muốn đạt được kết quả cao trong bài học thì ta có thể thay bằng việc giải quyết các bài tập Tiếng Việt dưới dạng trò chơi học tập để học sinh tự ghép và viết được các từ (giáo viên phải đầu tư suy nghĩ để đưa ra trò chơi hợp lí, phù hợp với đối tượng học sinh)

Ví dụ:

Khi dạy bai vần: uê - uy, tôi đưa ra dạng bài sau để học sinh chơi

Nối âm với vần để thành tiếng có nghĩa.

th

r uê

ng

t uy

kh

Trên cơ sở đó học sinh phải suy nghĩ để tìm được tiếng có nghĩa trong thực tế, rồi giáo viên sẽ dẫn dắt các em ghép thêm dấu thanh để được các từ mới khác nữa Theo cách ghép này các em sẽ tìm được nhiều từ hay, có nghĩa Từ đó, các em có vốn từ phong phú để áp dụng cho việc học tốt môn tiéng Việt ở các lớp trên

Ví dụ:

Các em có thể tìm được như: thuê nhà, ruy băng, đóng thuế, nguy hiểm, tuy

nhiên, ma tuý, khuy áo, tuỳ ý,tuỷ sống, tận tuỵ, nguỵ trang

Trong quá trình học sinh ghép tiếng mới, từ mới nếu gặp những từ không bình thường, thiếu văn hoá hoặc không có trong thực tế thì giáo viên cần uốn nắn ngay

+ Giai đoạn 3

Giai đoạn tập đọc

Chuyển sang giai đoạn tập đọc thì việc tìm từ đã ở mức đòi hỏi cao hơn Ngoài việc giúp học sinh hiểu để tiến tới rèn đọc lưu loát, diễn cảm các bài Tập đọc sách giáo khoa thì giáo viên dần dần hướng dẫn các em bước đầu tìm những từ cùng nghĩa và từ gần nghĩa hay trái nghĩa (ở mức độ dễ) ë đây giáo viên có thể sử dụng tranh minh hoạ để học sinh dễ tư duy và phát huy được tính tích cực của nhiều học sinh

Ví dụ:

Khi dạy bài tập đọc: “Sau cơn mưa”

Qua việc đưa tranh minh hoạ khi giảng bài của giáo viên, học sinh hiểu: sau trận mưa rào, bầu trời, mặt đất, mọi vật đều tươi đẹp Vậy khi học sinh xem tranh cảm thụ được vẻ đẹp và nội dung tranh rồi, tôi rèn cho học sinh và hướng dẫn các

em chú ý vào từ mà tôi định cho các em khai thác thêm Cụ thể trong câu:

“Những đoá râm bụt thêm đỏ chói”

Tôi rút ra từ: “đỏ chói” và yêu cầu các em tìm những từ cùng nghĩa và gần

nghĩa (hay những từ chỉ các sắc độ khác nhau của màu đỏ) Các em sẽ tìm được rất

nhiều từ như: đỏ thắm, đỏ bừng, đo đỏ, đỏ au, đỏ tía, đỏ ửng, đỏ rực, đỏ tươi,

đỏ lựng, đỏ quạch

Sau đó các em có thể diễn đạt lại màu đỏ của hoa râm bụt theo cảm nhận của mình

Ví dụ:

“đỏ chói” có thể thay bằng các từ khác như: đỏ rực - đỏ thắm - đỏ tươi để

diễn đạt theo ý hiểu của mình Đây cũng là cơ sở giúp cho các em có vốn từ phong phú khi luyện nói câu, tập đặt câu chứa tiếng có vần đã học sau này