Vai trò - Văn biểu cảm đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của con người và là nhu cầu tất yếu, không thể thiếu.. -> Có thể nói Biểu cảm là sợi dây liên kết con người lại
Trang 1V¨n b¶n biÓu c¶m
Tæ 3
Trang 2Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
I/ Khái quát về văn biểu cảm
1.Khái niệm
- Biểu cảm là sự biểu lộ tình cảm, tư tưởng của con
người nhờ ngôn ngữ hay một số phương tiện khác Tâm lý học định nghĩa: Biểu cảm được hiểu là
việc “ Biểu lộ những tình cảm sâu kín qua một số hành động, lời nói, có thể là nhảy múa, là khóc, cư
ời, nói, vẽ, diễn kịch, ”
Trang 3Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
2 Vai trò
- Văn biểu cảm đóng vai trò quan trọng trong cuộc
sống hàng ngày của con người và là nhu cầu tất yếu, không thể thiếu Những niềm vui, nối buồn, tất cả
cần được phô diễn, sẻ chia, gửi gắm, cảm thông,
-> Có thể nói Biểu cảm là sợi dây liên kết con người lại với nhau trong một sự đồng cảm vĩ đại, vững chắc và trường tồn
Trang 4Trong quan niệm hiện nay biểu cảm được coi là
một kiểu văn bản, phân biệt với tự sự, miêu tả, lập
luận, Sự phân biệt đó dựa trên 2 tiêu chí:
+ Đích giao tiếp
+ Phương thức tạo lập văn bản
Trang 5Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
*/ Trên phương diện mục đích giao tiếp, văn biểu
cảm được sản sinh khi con người xuất hiện nhu cầu bày tỏ tình cảm, phát biểu suy nghĩ quan điểm trước những đối tượng gây cảm xúc hay những vấn đề cấp thiết đặt ra trong cuộc sống
*/ Xét về phương thức tạo lập văn bản, văn Biểu cảm
được sản sinh nhờ sự bộc lộ cảm xúc hay suy tư Điều này phân biết với tái hiện trong văn miêu tả, tính chất trình bày trong văn tự sự, lập luận trong văn nghị
luận,
Trang 6Như vậy, khái niệm văn biểu cảm bao hàm cả 2 dạng nói và
viết, nó bao trùm cả lĩnh vực nghệ thuật và lĩnh vực đời sống hàng ngày.
Trang 7- Tính sư phạm: Là đặc tính đáp ứng yêu cầu của việc
dạy học như: Sự phù hợp với lứa tuổi, khả năng trở thành mẫu mực, khuôn mẫu cho hành vi biểu cảm nói chung
Trang 8Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
6 Biểu cảm và các kiểu văn bản khác
6.1> Biểu cảm với miêu tả
- Giống nhau:
+ Trong văn biểu cảm sử dụng khá phổ biến yếu
tố miêu tả như: màu sắc, ánh sáng, âm thanh,
+ Trong văn miêu tả có rất nhiều yếu tố cảm xúc ( Chỉ là phương tiện miêu tả cảnh vật)
Trang 9Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
- Khác nhau:
+Mục đích :
- Văn biểu cảm: Biểu lộ nội tâm chủ thể
- Văn miêu tả: Tái hiện đối tượng trong thế giới khách quan
+ Phương thức:
- Văn biểu cảm: Chất liệu gợi tình
- Văn miêu tả: Chất liệu tạo hình
Trang 11Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
6.3> Biểu cảm với thuyết minh, nghị luận
- Có mối quan hệ khăng khít với nhau vì: Biểu cảm không chỉ có mục đích biểu thị tình cảm mà còn có cả chức năng diễn đạt tư tưởng
- Tuy nhiên:
+ Thuyết minh khi bộc lộ một quan điểm của chủ thể trong một văn bản biểu cảm về một giai đoạn, một tác gia văn học, Người ta phải giới thiệu một cách tổng quát nghĩa là chúng có mối quan hệ đan xen
Trang 12Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
+ Nghị luận thiên về lập luận sử dụng bằng chứng,
lí lẽ để phân tích, giải thích, chứng minh, trong văn biểu cảm nhiều khi người biểu cảm chỉ cần phát biểu cảm tưởng, cảm giác của mình nghĩa là để biểu thị đư
ợc cảm xúc cần phải có thao tác giải thích, chứng
minh,
Trang 13Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
II/ Đặc điểm văn biểu cảm
1 Đối tượng biểu cảm: Là sự việc hiện tượng có thể
gợi ra cho chủ thể những tình cảm, cảm xúc hay suy tư
Trang 14+ Thường bộc lộ cái tôi một cách có ý thức.
+ Cái “Tôi” chủ thể phải mang được ý nghĩa xã hội, nhân văn nhất định
+ Quyết định điểm nhìn trong văn bản
Trang 15Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
3 Nội dung biểu cảm Luôn phong phú, sinh động
và linh hoạt
3.1> Cảm xúc trước thiên nhiên:
- Ta thường gặp trong văn bản biểu cảm là tình yêu
thiên nhiên: đó là sự rung cảm của mỗi cá nhân con người trước cảnh đẹp của thiên nhiên
Ví dụ:
Bài thơ: “Mới ra tù tập leo núi”
Trang 16Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
3.2> Tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa
- Trong văn bản biểu cảm, ta thường gặp các văn
bản thể hiện tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa, tình bạn bè ruột thịt, Đó là những tình cảm trong đời
sống hàng ngày cảm hoài trước nhân tình thế thái và
số phận con người
3.4> Hoài niệm và ước mơ hoài bão
- Đó là cảm xúc hướng về quá khứ và hướng tới tư
ơng lai:
+ Quá khứ: tâm trạng hoài niệm
+ Tương lai: Những giấc mơ, niềm tin và hi vọng
Trang 18Rất đậm hương và rộn tiếng chim”
( Từ ấy – Tố Hữu)
Trang 195.3> CÇn ph¶i cã kinh nghiÖm vèn sèng vµ tµi n¨ng.
5.4> Ng«n ng÷ ph¶i linh ho¹t, tinh tÕ
Trang 20- Là công việc gắn liền với tìm hiểu đề
- Trước hết cần huy động những kết quả quan sát đư
ợc thường ngày về đối tượng và xác định tình cảm chủ đạo cho bài viết
Trang 21Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
3.Lập dàn ý
3.1> Mở bài
- Giới thiệu đối tượng Cách giới thiệu có thể trực tiêp
hoặc gián tiếp.
- Giới thiệu hoàn cảnh( không gian, thời gian): Tạo tâm thế biểu cảm.
Trang 22Văn bản biểu cảm - - - - - - - -Tổ 3
4 Hành văn
- Khi hành văn cần lưu ý phải luôn luôn phát động
được cảm hứng khô khan, cộc lốc, nghèo nàn Muốn vậy cần bám sát đối tượng, thả cho tâm hồn mình tự
do, liên tưởng, tượng Mặt khác phải luyện cho cảm xúc, tưởng tượng chỉ xoay quanh những nội dung đã
định trước, tránh lan man, dàn trải, lạc đề
- Thường dùng biện pháp và phương thức tu từ như
ẩn dụ, so sánh, phép lặp, phép đối
-> Bộc lộ nhiều cảm xúc