Bài 26. Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận

Thứ ngày tháng năm 2008Bài 26 I Yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận Hãy xác định ph ơng thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên.. Bài tập 1: Hãy chỉ ra các yếu tố biểu cảm trong phần I

Trang 1

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh

Ng÷ v¨n 8 : T×m hiÓu yÕu tè biÓu c¶m trong v¨n

nghÞ luËn Gi¸o viªn : NguyÔn thÞ h êng

§¬n vÞ : Tr êng thcs V¹n h ¬ng

N¨m häc : 2007 - 2008

Trang 2

“…(1) Phải yêu th ơng chăm lo, quan tâm đến binh sĩ với thái độ chân thành, Trần Quốc Tuấn mới có cái nhìn sâu sắc đến thế (2) Ông đã vạch cho binh sĩ thấy rõ: nhục và vinh, thắng và bại, mất và còn, sống và chết khi đất n ớc có giặc.(3) Ông không chỉ lo cho cá nhân binh sĩ ấy, mà còn lo cho gia đình tổ tiên họ (4)Họ chính

là nhân dân nói chung.(5) Ông luôn lo cho binh sĩ từ việc ăn mặc, đến đời sống tinh thần, từ việc nhỏ đến việc lớn.(6) Hịch t ớng sĩ do ông thảo ra ở câu chữ nào “ “ cũng thấy nặng lòng chân tình vì dân, yêu th ơng nhân dân “

Hãy lựa chọn đáp án đúng nhất : 1.Đoặn văn nghị luận vấn đề gì ?

A.Trần Quốc Tuấn luôn luôn quan tâm đén việc chăm lo hạnh phúc lâu bền của muôn dân.

B Ông khẳng định mình và các t ớng sĩ là những ng ời cùng cảnh ngộ.

C.Ông phê phán các t ớng sĩ

2.Luận điểm chính của đoặn văn trên là câu nào ?

A Câu 2 B.Câu3 C.Câu1 D.Câu6

3.Luận điểm chính của đoặn văn đ ợc trình bày theo cách :

A.Diễn dịch B Song hành C Quy nạp

4 Em có nhận xét gì về cách lập luận của đoặn văn ?

Trang 3

“…(1) Phải yêu th ơng chăm lo, quan tâm đến binh sĩ với thái độ chân thành, Trần Quốc Tuấn mới có cái nhìn sâu sắc đến thế (2) Ông đã vạch cho binh sĩ thấy rõ: nhục và vinh, thắng và bại, mất và còn, sống và chết khi đất n ớc có giặc.(3) Ông không chỉ lo cho cá nhân binh sĩ ấy, mà còn lo cho gia đình tổ tiên họ (4)Họ chính là nhân dân nói chung.(5) Ông luôn lo cho binh sĩ từ việc ăn mặc, đến đời sống tinh thần, từ việc nhỏ

đến việc lớn.(6) Hịch t ớng sĩ do ông thảo ra ở câu chữ nào “ “ cũng thấy nặng lòng chân tình vì dân, yêu th ơng nhân dân “

Hãy lựa chọn đáp án đúng nhất : 1.Đoặn văn nghị luận vấn đề gì ?

A.Trần Quốc Tuấn luôn luôn quan tâm đén việc chăm lo hạnh phúc lâu bền của muôn dân.

B Ông khẳng định mình và các t ớng sĩ là những ng ời cùng cảnh ngộ.

C.Ông phê phán các t ớng sĩ

2.Luận điểm chính của đoặn văn trên là câu nào ?

A Câu 2 B.Câu3 C.Câu1 D.Câu6

3.Luận điẻm chính của đoặn văn đ ợc trình bày theo cách :

A.Diễn dịch B Song hành C Quy nạp

4 Em có nhận xét gì về cách lập luận của đoặn văn ?

Trang 4

Thø ngµy th¸ng n¨m 2008

Bµi 26

I YÕu tè biÓu c¶m trong v¨n nghÞ luËn

Trang 5

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Hỡi đồng bào toàn quốc !

Chúng ta muốn hoà bình , chúng ta phải nhân nh ợng Nh ng chúng ta càng nhân nh ợng , thực dân Pháp càng lấn tới , vì chúng quyết tâm c ớp n ớc ta lần nữa !

Không ! Chúng ta thà hi sinh tất cả , chứ nhất định không chịu mất n ớc , nhất định không chịu làm nô lệ

Hỡi đồng bào !

Chúng ta phải đứng lên !

Bất kì đàn ông , đàn bà , bất kì ng ời già , ng ời trẻ , không chia tôn giáo , đảng phái dân tộc Hễ là ng ời Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có g ơm dùng g ơm , không có g ơm thì dùng cuốc, thuổng , gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu n ớc

Hỡi anh em binh sĩ , tự vệ , dân quân !

Giờ cứu n ớc đã đến Ta phải hi sinh đến gịot máu cuối cùng , để giữ gìn đất n ớc

Dù phải gian lao kháng chiến , nh ng với một lòng kiên quyết hi sinh , thắng lợi nhất

định về dân tộc ta !

Việt Nam độc lập và thống nhất muôn năm !

Kháng chiến thắng lợi muôn năm !

Hà Nội , ngày 19 tháng 12 năm 1946

Hồ Chí Minh

Trang 6

Ng«i nhµ ë lµng V¹n Phóc, thÞ x· Hµ §«ng ( tØnh Hµ T©y )

n¬i Chñ tich Hå ChÝ Minh viÕt Lêi kªu gäi

Toµn quèc kh¸ng chiÕn, ngµy 19-12-1946.

Trang 7

Thứ ngày tháng năm 2008

Bài 26

I Yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận

Hãy xác định ph ơng thức biểu đạt chính trong đoạn văn trên?

Ngoài ph ơng thức nghị luận, đoạn văn còn sử dụng ph ơng tiện biểu

đạt nào khác?

Hãy tìm các từ ngữ, những câu cảm thán bộc lộ tình cảm trong đoạn văn trên?

Trang 8

Chúng ta muốn hoà bình , chúng ta phải nhân nh ợng Nh ng chúng ta càng nhân nh ợng , thực dân Pháp càng lấn tới , vì chúng quyết tâm c ớp n ớc ta một lần nữa !

Bất kì đàn ông , đàn bà , bất kì ng ời già , ng ời trẻ , không chia tôn giáo , đảng phái dân tộc Hễ là ng ời Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có g ơm dùng g ơm , không có g ơm thì dùng cuốc thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu n ớc

Giừ cứu n ớc đã đến Ta phải hi sinh đến gịot máu cuối cùng , để giữ gìn đất n ớc

Hồ Chí Minh

Trang 10

Bài 26

Những từ ngữ và câu văn đó bộc lộ tình cảm gì của Bác?

Gần đây các em học văn bản nghị luận nào có tính chất là lời kêu gọi cũng sử dụng những từ ngữ và câu văn biểu cảm?

Trang 11

(1) (2)

Thấy sứ giặc đi lại ngoài đ ờng,

sỉ mắng triều đình, bắt nạt tể

phụ.

Ngó thấy sứ giặc đi lại

nghênh ngang ngoài đ ờng,

uốn l ỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó

mà bắt nạt tể phụ.

Lúc bấy giờ ta cùng các ng ơi

sẽ bị bắt Lúc bấy giờ, ta cùng các ng ơi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng

nào!

Chúng ta sẵn sàng hi sinh tất

cả, chứ không thể mất n ớc,

không thể làm nô lệ.

Không ! Chúng ta thà hi sinh tất cả , chứ nhất định không chịu mất n ớc, nhất định không chịu làm nô lệ.

Chúng ta cần phải đứng lên. Hỡi đồng bào !

Chúng ta phải đứng lên!

Em thấy ở cột nào có cách diễn đạt hay hơn Vì sao?

Trang 12

Bài 26

Qua tìm hiểu các văn bản nghị luận trên em rút ra nhận xét gì?

1 2

- Không có các từ ngữ biểu

cảm.

- Không có các câu cảm.

-> Không có yếu tố biểu cảm.

-> Chỉ đúng mà ch a hay.

- Có nhiều từ ngữ biểu cảm.

- Có nhiều câu cảm.

- > Có yếu tố biểu cảm.

- > Vừa đúng vừa hay.

-Văn nghị luận rất cần các yếu tố biểu

cảm.

- Tăng sức thuyết phục.

Trang 13

Chúng ta muốn hoà bình , chúng ta phải nhân nh ợng Nh ng chúng ta càng nhân nh ợng , thực dân Pháp càng lấn tới , vì chúng quyết tâm c ớp n ớc ta một lần nữa !

Bất kì đàn ông , đàn bà , bất kì ng ời già , ng ời trẻ , không chia tôn giáo , đảng phái dân tộc Hễ là ng ời Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có g ơm dùng g ơm , không có g ơm thì dùng cuốc thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu n ớc

Giừ cứu n ớc đã đến Ta phải hi sinh đến gịot máu cuối cùng , để giữ gìn đất n ớc

Hồ Chí Minh

Trang 14

Bài tập 1:

Hãy chỉ ra các yếu tố biểu cảm trong phần I Chiến tranh và ng ời

bản xứ ( ở văn bản Thuế máu) và cho biết tác giả đã sử dụng

những biện pháp gì để biẻu cảm Tác dụng của biểu cảm đó là gì?

Dẫn chứng Biện pháp biểu cảm Tác dụng nghệ thuật

Tên da đen bẩn thỉu,

tên An-nam- mít bẩn “An-nam- mít”bẩn ”bẩn

thỉu, cuộc chiến tranh

vui t ơi, con yêu, bạn

hiền, chién sĩ bảo vệ

công lí và tự do

Giễu nhại, đối lập Phơi bày bản chất dối

trá, lừa bịp của bọn thực dân Pháp một cách rõ nét và nổi bật

và gây c ời -> tiếng c ời châm biếm sâu cay

Nhiều ng ời bản xứ đã

chứng kiến cảnh kì

diệu của trò biểu diễn

phóng ng lôi, đã

xuống tận dáy biển để

bảo vệ tổ quốc, những

loài thuỷ quái, …

Từ ngữ ,hình ảnh mỉa mai, giọng diệu tuyên truyền của bọn thực dân

Thể hiện thái độ khinh bỉ sâu sấc và cả sự chế nhạo, c ời cợt -> tiếng c ời châm biếm sâu cay

Trang 15

Bài 2 : Có bài tập viết đoạn văn trình bày luận điểm : Các bạn ấy ch a “An-nam- mít”bẩn

thấy rằng ,bây giờ càng ham vui chơi , không chịu học hành thì sau này càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống”bẩn

Một bạn học sinh đã viết :

“An-nam- mít”bẩn Các bạn ấy ch a thấy rằng , bây giờ càng ham vui chơi , không chịu

học hành thì sau này càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống Sau này khi lớn lên , thật sung s ớng biết bao nhiêu vì chúng mình sống

trong thời đại mà trình độ khoa học kĩ thuật và văn hoá nghệ thuật

phát triẻn cao Bạn biết không, trong xã hội ấy , làm việc gì cũng cần phải có tri thức Chúng mình muốn có tri thức thì phải chăm chỉ học tập , ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà tr ờng đấy các bạn ạ.Do đó , ng ời học sinh hôm nay càng ham vui chơi không chăm học thì ngày mai khó

có thể làm đ ợc việc gì có ý nghĩa và do đó càng khó có đ ợc niềm vui

trong cuộc sống.”bẩn

Xác định yếu tố biểu cảm trong đoặn văn trên?

Trang 16

thấy rằng ,bây giờ càng ham vui chơi , không chịu học hành thì sau này càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống”bẩn

học hành thì sau này càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống Sau này khi lớn lên , thật sung s ớng biết bao nhiêu vì chúng mình sống

trong thời đại mà trình độ khoa học kĩ thuật và văn hoá nghệ thuật

phát triẻn cao Bạn biết không , trong xã hội ấy , làm việc gì cũng cần phải có tri thức Chúng mình muốn có tri thức thì phải chăm chỉ học tập , ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà tr ờng đấy các bạn ạ Do đó , ng ời học sinh hôm nay càng ham vui chơi không chăm học thì ngày mai khó

có thể làm đ ợc việc gì có ý nghĩa và do đó càng khó có đ ợc niềm vui

trong cuộc sống.”bẩn

Em có nhận xét gì về việc sử dụng yếu tố biểu cảm

trong đoặn văn trên?

Em có thể sửa lại bằng cách bỏ đi những yếu tố biểu cảm ch a phù hợp ?

Trang 17

thấy rằng ,bây giờ càng ham vui chơi , không chịu học hành thì sau này

càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống”bẩn

học hành thì sau này càng khó có đ ợc niềm vui trong cuộc sống Sau

này khi lớn lên , chúng mình sống trong thời đại mà trình độ khoa học

kĩ thuật và văn hoá nghệ thuật phát triẻn cao Trong xã hội ấy , làm

việc gì cũng cần phải có tri thức Chúng mình muốn có tri thức thì phải

chăm chỉ học tập , ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà tr ờng đấy các bạn

ạ Do đó , ng ời học sinh hôm nay càng ham vui chơi không chăm học thì

ngày mai khó có thể làm đ ợc việc gì có ý nghĩa và do đó càng khó có đ

ợc niềm vui trong cuộc sống.”bẩn

Từ đó em có đồng ý với ý kiến 1 bạn học sinh cho rằng : “An-nam- mít”bẩn càng dùng nhiều

từ biểu cảm , càng đặt nhiều câu cảm thán thì giá trị biểu cảm càng tăng “An-nam- mít”bẩn không ? Vì sao?

Qua tìm hiểu đoan văn trên , cần l u ý điều gì trong quá trình đ u yếu tố biểu cảm vào văn nghị luận ?

Trang 18

Bài 26

-Văn nghị luận rất cần các yếu tố biểu

cảm Tăng sức thuyết phục.

Bài tập 1:

II Luyện tập

- Cảm xúc chân thành tr ớc những

điều muốn nói, diễn tả bằng những từ

ngữ câu văn có sức truyền cảm, đảm

bảo mạch lạc.

* Ghi nhớ

Bài tập2 :

Bài tập3:

Theo em để viết đoạn văn trình bày luận điểm trên , cần đ a ra những luận cứ nào cho phù hợp ?

-Học vẹt là học nh thế nào ? Học tủ

là học nh thế nào ? Tác hại ? -Hai lối học sai trái ấy có gì đáng phê phán ?

Cần có ph ơng pháp học tập đúng

đắn nh thế nào?

Trang 19

H íng dÉn vÒ nhµ

1 Häc ghi nhí

2.Lµm bµi tËp 2(SGKt/97)

+ NhËn biÕt yÕu tè biÓu c¶m qua ®o¹n v¨n.

+T×m hiÓu t¸c dông cña yÕu tè biÓu c¶m trong ®o¹n v¨n Êy 3.Hoµn thµnh bµi tËp 3( SGK) Chóng ta sÏ luyÖn tËp ® a yÕu

tè biÓu c¶m vµo v¨n nghÞ luËn ë tiÕt sau.

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,17 MB