bai giang 2010 (linh)

Mô hình nguyên tử có hạt nhân phóng xạ Hiện tượng một hạt nhân không bền vững tự phát phân rã, phát ra các tia phóng xạ và biến đổi thành hạt nhân khác gọi là hiện tượng phóng xạ... HIỆ

QUÝ THẦY, CÔ VỀ DỰ HỘI GIẢNG

GIÁO VIÊN GIỎI CỤM HUYỆN TIỀN HẢI

N¨m häc: 2009 - 2010

Sở Giáo dục - Đào tạo Thái Bình Trường THPT đông tiền hải

NÂNG CAO

Vũ Thuỳ Linh

Giáo viên:

( Tiết 1 )

Hãy chọn một câu hỏi :

+Tia α+Tia β+Tia γ

phãng x¹

CÁC NHÀ VẬT LÝ ĐI TIÊN PHONG NGHIÊN CỨU HIỆN TƯỢNG PHÓNG XẠ

Becquerel

(1852-1908)

Nhà vật lý người

Pháp giải Nobel

năm 1903

Pierre Curie

(1859-1906) Nhà vật lý người Pháp giải Nobel năm 1903

Marie Curie

(1867-1934) Nhà vật lý người Pháp giải Nobel năm 1903 và hóa học năm 1911

Mô hình nguyên tử có hạt

nhân phóng xạ

Hiện tượng một hạt nhân không bền vững tự phát phân rã, phát ra các tia phóng xạ và biến đổi thành hạt nhân khác gọi là hiện tượng phóng xạ

Đặc điểm của sự phóng xạ

Tăng áp suất

Không ảnh hưởng đến sự phóng xạ

I HIỆN TƯỢNG PHÓNG XẠ

1- Thế nào là hiện tượng phóng xạ

2- Đặc điểm của hiện tượng phóng xạ

phãng x¹

Đặc điểm của sự phóng xạ

Tăng nhiệt độ Không ảnh hưởng đến sự phóng xạ

Quá trình phân rã phóng xạ chỉ do các nguyên nhân bên trong gây ra

và hoàn toàn không chịu tác động của các yếu tố thuộc môi trường ngoài như nhiệt độ, áp suất

I HIỆN TƯỢNG PHÓNG XẠ

1- Thế nào là hiện tượng phóng xạ

2- Đặc điểm của hiện tượng phóng xạ

phãng x¹

Là quá trình dẫn đến sự biến đổi hạt nhân

Hạt nhân phóng xạ là hạt nhân mẹ.

Hạt nhân sản phẩm phân rã là hạt nhân con

P P

P

P

P N

N

N

N N

1- Thế nào là hiện tượng phóng xạ

2- Đặc điểm của hiện tượng phóng xạ

3- Khái niệm quá trình phân rã phóng xạ

P

phãng x¹

ur

-NGUỒN PHÓNG XẠ

NGUỒN PHÓNG XẠ

Đối với các phản ứng hố học:

Các phản ứng hố học

chưa xảy ra

phãng x¹

NGUỒN PHÓNG XẠ

•

Kích thích một số phản ứng hố học

Đối với các phản ứng hố học

phãng x¹

Nguồn phóng xạ

Đối với các chất khí

Io n h

Tác dụng đâm xuyên: γ

T bìa dày 1mm ờ

α

β

Tấm nhôm dày vài mm

Tấm bêtông dày

Các tia phĩng xạ khác nhau thì tính chất

đâm xuyên cũng khác nhau

phãng x¹

NGUỒN PHÓNG XẠ

Đối với các loại tế bào sống

Tế bào chưa bị phân huỷ

phãng x¹

NGUỒN PHÓNG XẠ

Tia α ? + Tia α là các hạt nhân của nguyên tử heli ( )4He

2

Tờ bìa dày 1mm PHÓNG XẠ NGUỒN α

+ Được phĩng ra từ hạt nhân với vận tốc khoảng 2.10 7 m/s

8cm

+Tia α cĩ tác dụng ion hố mạnh nên mất năng lượng nhanh, v ì vậy chỉ đi được tối đa khoảng 8cm trong khơng khí

+ Cĩ tác dụng đâm xuyên yếu

II-CÁC LOẠI TIA PHĨNG XẠ

1- C ác loại tia phĩng xạ

2- Bản chất các loại tia phĩng xạ

phãng x¹

Tia β ?

Tấm nhôm dày vài mm

+ -

+Tia β là các hạt phĩng ra với vận tốc

rất lớn: 3.10 8 m/s

+ Tia β cũng làm ion hố mơi trường

nhưng yếu hơn tia α.

+ Tia β đi được quãng đường dài hơn,

tới vài mét trong khơng khí và cĩ thể

xuyên qua được lá nhơm dày cỡ milimét

e

0 1

PAO-LI Wolfgang Pauli; 1900 - 1958

Giải thưởng Nôben (1945).

Ngoài ra nhà vật lí lí thuyết Thuỵ Sĩ gốc Áo đã tiên đoán (1930) sự tồn tại

của hạt sơ cấp mới trong phân rã β là

nơtrino (kí hiệu ν ) và phản nơtrino ( kí hiệu ) Các hạt này không mang điện, có khối lượng nghỉ bằng 0,

chuyển động với tốc độ bằng tốc độ ánh sáng

Tấm bêtông

dày

+ Cĩ khả năng đâm xuyên

rất lớn

+ Trong phân rã α và β, hạt nhân con

sinh ra ở trang thái kích thích và phĩng

xạ tia γ để trở về trạng thái cơ bản.

NGUỒN PHÓNG XẠ γ

II-CÁC LOẠI TIA PHĨNG XẠ

1- C ác loại tia phĩng xạ

2- Bản chất các loại tia phĩng xạ

phãng x¹

CÂU 1: Các tia không bị lệch trong điện trường

và từ trường là:

A.Tia α và tia β

B.Tia β và tia γ

C.Tia α và tia Rơnghen

D.Tia γ và tia Rơnghen

XEM

CÂU HỎI VẬN DỤNG

phãng x¹

CÂU 2: Chọn câu phát biểu đúng

A Khi tăng nhiệt độ, hiện tượng phóng xạ xảy ra mạnh hơn.

B Khi giảm áp suất của môi trường, hiện tượng phóng xạ bị chậm lại.

C Quá trình phân rã phóng xạ chỉ do các nguyên nhân bên trong gây ra

và hoàn toàn không chịu tác động của các yếu tố thuộc môi trường ngoài như nhiệt độ, áp suất

D Muốn điều chỉnh quá trình phóng xạ người ta phải dùng điện trường hoặc từ trường cực mạnh.

CÂU HỎI VẬN DỤNG

phãng x¹

Câu 3: Chọn câu đúng:

Phóng xạ là một hiện tượng hạt nhân

A) phát ra một bức xạ điện từ

B) tự phát phóng ra các tia α, β và γ nhưng khơng thay

đổi hạt nhân

C) tự phát phóng ra các tia phóng xạ và biến thành các

hạt nhân khác

D) phóng ra các tia phóng xạ khi bị bắn phá bằng

những hạt chuyển động nhanh

phãng x¹

CÂU HỎI VẬN DỤNG

Câu 4: Điều nào sau đây là sai khi nói về tia α ?

A) Tia α phóng ra từ hạt nhân với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng

B) Khi đi qua điện trường giữa hai bản tụ điện, tia α bị lệch về phía bản âm của tụ điện.

C) Tia α thực chất là hạt nhân nguyên tử hêli

D) Khi đi qua không khí, tia α ion hóa không khí và

mất dần năng lượng

CÂU HỎI VẬN DỤNG

phãng x¹

Câu 5: Điều nào sau đây là sai khi nói về tia β- : A) Hạt β- thực chất là electron.

B) Trong điện trường, tia β - bị lệch với phía bản dương của tụ điện và lệch nhiều hơn so với tia α C) Tia β - có thể xuyên qua một tấm chì dày cỡ centimet.

D) vận tốc truyền là 3.10 8 (m/s)

phãng x¹

CÂU HỎI VẬN DỤNG

CHÚNG TA

CẦN

Thảm họa

Vào sáng ngày 6/8/1945, quả bom nguyên tử đã phát nổ từ độ cao 580m trên bầu trời thành phố Hiroshima với một ánh sáng chói lòa, tạo ra quả cầu lửa

khổng lồ và nhiệt độ bề mặt tăng lên đến 4000 0 C Sức nóng

và phóng xạ vỡ tung ra theo nhiều hướng, tạo thành những cột khói áp suất cực cao ngay lập tức làm bốc hơi hàng chục vạn người và động vật, làm tan chảy những tòa nhà và xe cộ trên đường, biến một thành phố

400 năm tuổi thành tro bụi.

Đám mây hình nấm do quả bom nguyên

tử ném xuống Nagasaki, Nhật Bản vào

năm 1945 cao đến 18 km

Sự nguy hiểm chết người của các chất phóng xạ thậm chí còn tiếp diễn nhiều ngày sau đó “Không vì

lý do gì rõ ràng, sức khỏe của họ bắt đầu suy giảm nghiêm trọng

Họ không muốn ăn Tóc

rụng Các vết thâm tím

xuất hiện khắp cơ thể

Và máu bắt đầu chảy ra

từ tai, miệng và mũi.”

Các nhà máy điện nguyên tử trên thế giới

Nhà máy đang hoạt

động

Một nhà máy điện hạt

nhân

BÀI HỌC KẾT THÚC TẠI ĐÂY

A có thể âm hoặc dương

2 Đối với hạt nhân nguyên tử :

X: tên của hạt nhân , N: số nơtrôn,

3, Hạt nhân của nguyên tử chứa

p

p p

n

n