Bai giang cương lĩnh xây dựng đất nước

1. Khái niệm cương lĩnh: + Sự cần thiết của cương lĩnh: Trong lịch sử xã hội có phân chia giai cấp. Đấu tranh giai cấp từ tự phát (mục tiêu kinh tế)– tự giác(mục tiêu chính trị giành, giữ chính quyền…) Đấu tranh chính trị. Mục tiêu cơ bản của ĐTCT là đấu tranh giành chính quyền. Thông thường, ĐTCT bao giờ cũng gắn liền với đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng. Đấu tranh vũ trang là hình thức cao nhất của ĐTCT. Đấu tranh chính trị đòi hỏi phải có đảng chính trị lãnh đạo. Đảng chính trị hoàn thành sứ mệnh của mình phải đề ra cương lĩnh chính trị. Như vậy, cương lĩnh chính trị là công cụ lý luận vô cùng quan trọng để đảng chính trị tập hợp lực lượng làm cuộc cách mạng. Lịch sử thực sự của Đảng chính trị chỉ bắt đầu từ thời kì Đại cách mạng tư sản Pháp (cuối thế kỉ 18). Trong xã hội hiện đại, tương ứng với cơ cấu giai cấp của nó, các ĐCT có thể là đảng tư sản, đảng vô sản, đảng tiểu tư sản... => Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, ĐTCT là cuộc đấu tranh giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản. Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, ĐTCT nhằm chống lại các lực lượng thù địch, bảo đảm công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta phải trải qua thời kỳ quá độ. Thời kỳ quá độ lên CNXH là thời kì cải biến cách mạng sâu sắc toàn bộ các lĩnh vực đời sống xã hội, nó bắt đầu từ khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành được chính quyền nhà nước cho đến khi tạo ra được những cơ sở của CNXH trên các lĩnh vực đời sống xã hội. => Nói tóm lại, mọi thứ đều chưa đạt đến độ hoàn thiện mà đang dở dang ở mức lưng chừng, có thể sinh ra nhiều bất ổn. Là thời kỳ đấu tranh gay go, phức tạp trong quá trình cải tạo, tổ chức xây dựng những yếu tố XH mới đủ sức chống lại các yếu tố tàn dư của XH cũ, không phải thực hiện trong vòng 1 thời gian xác định cho mọi quốc gia và tính phức tạp của nó phụ thuộc vào điều kiện cụ thể, điểm xuất phát

Bài 2: CƯƠNG LĨNH XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG

THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

A CƯƠNG LĨNH VÀ CÁC CƯƠNG LĨNH CỦA ĐẢNG

I CƯƠNG LĨNH

1 Khái niệm cương lĩnh:

+ Sự cần thiết của cương lĩnh:

Trong lịch sử xã hội có phân chia giai cấp Đấu tranh giai cấp từ tự phát (mụctiêu kinh tế)– tự giác(mục tiêu chính trị- giành, giữ chính quyền…)- Đấu tranh chínhtrị

Mục tiêu cơ bản của ĐTCT là đấu tranh giành chính quyền Thông thường,

ĐTCT bao giờ cũng gắn liền với đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng Đấu tranh vũtrang là hình thức cao nhất của ĐTCT

Đấu tranh chính trị đòi hỏi phải có đảng chính trị lãnh đạo Đảng chính trị hoànthành sứ mệnh của mình phải đề ra cương lĩnh chính trị Như vậy, cương lĩnh chính trị

là công cụ lý luận vô cùng quan trọng để đảng chính trị tập hợp lực lượng làm cuộccách mạng

Lịch sử thực sự của Đảng chính trị chỉ bắt đầu từ thời kì Đại cách mạng tư sảnPháp (cuối thế kỉ 18) Trong xã hội hiện đại, tương ứng với cơ cấu giai cấp của nó,các ĐCT có thể là đảng tư sản, đảng vô sản, đảng tiểu tư sản

=> Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, ĐTCT là cuộc đấu tranh giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, ĐTCT nhằm chống lại các lực lượng thù địch, bảo đảm công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội

+ Cương lĩnh chính trị là gì?

Cương lĩnh chính trị là văn bản trình bày những nội dung cơ bản về mục tiêu, đường lối, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng trong một giai đoạn lịch sử nhất định.

+ Ý nghĩa cương lĩnh: Cương lĩnh chính trị là cơ sở thống nhất ý chí và hành

động của toàn Đảng, là ngọn cờ tập hợp, cổ vũ các lực lượng xã hội phấn đấu cho mụctiêu, lý tưởng của Đảng

2 Tính chất của Cương lĩnh:

- Cương lĩnh là bản tuyên ngôn Bày tỏ công khai chính kiến của một chính

đảng, một tổ chức chính trị Tuyên bố của đảng về mục đích, tôn chỉ của đảng; mụctiêu lý tưởng mà đảng phấn đấu để đạt được trước thế giới, trước công chúng, quầnchúng nhân dân

- Cương lĩnh là lời hiệu triệu Ngôn ngữ văn bản thể hiện lời kêu gọi, tập hợp,

hiệu triệu đối với đảng viên và dân chúng Với Đảng ta, Cương lĩnh chính trị là cơ sởthống nhất ý chí và hành động của toàn Đảng, là ngọn cờ tập hợp, cổ vũ các lực lượng xãhội phấn đấu cho mục tiêu, lý tưởng của Đảng

- Cương lĩnh là văn bản pháp lý cao nhất của Đảng Về mặt nhà nước Hiến pháp

luật gốc, luật mẹ, luật của tất cả các luật…

Cương lĩnh là văn bản gốc(văn bản mẹ) của các văn bản của Đảng, định hướngcho các văn bản quan trọng của đảng Mọi văn bản, nghị quyết khác của đảng đều phảituân thủ, phù hợp, không được trái với cương lĩnh, kể cả điều lệ Đảng

- Cương lĩnh là văn bản có tính chiến lược lâu dài Báo cáo chính trị của một

nhiệm kỳ, chiến lược phát triển kinh tế có thể 10 năm, thì Cương lĩnh chính trị địnhhướng sự phát triển đất nước trong một thời kỳ dài, thậm chí cả thời kỳ quá độ…

- Cương lĩnh là cơ sở của công tác xây dựng Đảng Mọi tổ chức đảng và đảng

viên phải đều phải biết và chấp hành Cương lĩnh Tự nguyện gia nhập đảng và thực hiệntheo quy định điều lệ đảng

Phân tích: Những vấn đề bất di, bất dịch, nguyên tắc trong công tác xây dựng

đảng: Chủ nghĩa Mác – lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đảm bảo sự lãnh đạo tuyệtđối của Đảng cộng sản Việt Nam và con đường đi lên CNXH ở nước ta

II CÁC CƯƠNG LĨNH CỦA ĐẢNG

1 Những cương lĩnh đầu tiên của Đảng:

- Trước khi có Đảng, có nhiều con đường cứu nước nhưng đều thất bại, do bếtắc về đường lối Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, bắt gặp luận cương của Lê Nin

Tư tưởng Hồ Chí Minh ra đời, đó là muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không cócon đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản

1.1 Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, chương trình tóm tắt và Điều lệ vắntắt trực tiếp do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khởi thảo được thông qua tại hội nghị hợpnhất các tổ chức cộng sản, tháng 2/1930 Tất cả văn bản này, hợp thành nội dungCương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Toàn bộ Cương lĩnh đầu tiên của Đảng toát lên tư tưởng lớn là cách mạng dân tộc dân chủ Việt Nam tất yếu đi tới cách mạng xã hội chủ nghĩa, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; sự nghiệp đó là của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

1.2 Luận cương cách mạng tư sản dân quyền, được thông qua tại hội nghị BCH

TƯ, tháng 10/1930 Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng sản Đông Dương (10-1930):

Hoàn cảnh ra đời: Tháng 10-1930, sau 8 tháng Đảng ra đời, Hội nghị lần thứ

nhất Ban Chấp hành Trung ương lâm thời có ý nghĩa như một Đại hội cũng tổ chứctại Hương Cảng do điều kiện trong nước bị đế quốc đàn áp khủng bố gắt gao phongtrào cách mạng Hội nghị Trung ương quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Namthành Đảng Cộng sản Đông Dương, bầu đồng chí Trần Phú làm Tổng Bí thư, nênCương lĩnh thứ hai mà bản Luận cương chánh trị là văn kiện quan trọng, mang tên làCương lĩnh của Đảng Cộng sản Đông Dương

Chủ trương làm cách mạng tư sản dân quyền trong toàn cõi Đông Dương; xácđịnh mối quan hệ giữa nhiệm vụ chống đế quốc với nhiệm vụ chống phong kiến, giữađộc lập dân tộc và dân chủ nhân dân

2 Chính cương Đảng Lao động Việt Nam, thông qua tại Đại hội toàn quốc

lần thứ II của Đảng, tháng 2/1951

Hoàn cảnh ra đời: Tình hình trong nước và khu vực có nhiều thay đổi Cục

diện trên các chiến trường, phong trào kháng chiến mỗi nước Đại hội lần thứ II, quyếtđịnh đưa Đảng ra công khai và lấy tên Đảng Lao động Việt Nam Tư tưởng nổi bậtCương lĩnh là chống đế quốc và phong kiến, đối tượng của cách mạng Việt Nam làthực dân Pháp và can thiệp Mỹ cùng bè lũ Việt gian bù nhìn bán nước; làm cho ViệtNam hoàn toàn độc lập thống nhất, xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phongkiến làm cho người cày có ruộng, phát triển chế độ dân chủ nhân dân; xây dựng chủnghĩa xã hội

=> Ý nghĩa: Như vậy, 3 cương lĩnh từ 1930 đến 1951, tư tưởng nổi bật là chống đế quốc, chống phong kiến, thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ để tiến lên làm cách mạng XHCN Các cương lĩnh đã khẳng định tính đúng đắn, sáng tạo khoa học và trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng ta trong mọi thời

kì cách mạng Dưới ánh sáng của các cương lĩnh đó, chúng ta đã tiến hành cuộc cách mạng tháng 8/1945 thắng lợi, đưa cả nước đi theo con đường CNXH và bắt đầu công cuộc đổi mới.

3 Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(gọi tắt là cương lĩnh 1991).

Hoàn cảnh ra đời: Khủng hoảng mô hình CNXH: Liên Xô và các nước đông

âu sụp đổ Trong nước, một bộ phận Đảng viên hoài nghi, bi quan, đòi đa nguyên đađảng Trần Xuân Bách - Ủy viên BCT, Bí thư Trung ương Đảng; Trung tướng TrầnĐộ - Nhận huy chương Hồ Chí Minh, 17 tuổi hoạt động cách mạng – , 23 tuổi chính

uỷ Mặt trận Hà Nội, thứ trưởng bộ văn hoá, khai trừ ra khỏi đảng…

Cương lĩnh năm 1991 là bước phát triển, hoàn chỉnh các Cương lĩnh trước đócủa Đảng, mở đầu cho quá trình nhận thức đầy đủ hơn, ngày càng rõ ràng hơn về chủnghĩa xã hội và xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Nội dung: Cương lĩnh đã tổng kết hơn 60 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt

Nam, từ năm 1930, đúc rút 5 bài học lớn; nêu 6 đặc trưng cơ bản của xã hội xã hộichủ nghĩa Việt Nam và phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội

Ý nghĩa: Xuất phát từ Cương lĩnh đó, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng, vượt

qua tình trạng nước nghèo và kém phát triển, bước vào nhóm nước đang phát triển có thu nhập trung bình, mô hình xã hội chủ nghĩa hình thành trên những nét cơ bản

4 Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ( bổ sung, phát triển năm 2011)

+ Tại sao lại cần phải có sự bổ sung cương lĩnh 1991:

- Sau 20 năm thực hiện Cương lĩnh 1991, tình hình trong nước và thế giới đã cónhững biến đổi sâu sắc Trật tự thế giới đa cực đang hình thành Cuộc cách mạngkhoa học và công nghệ, quá trình toàn cầu hóa và sự hội nhập của Việt Nam

- Cương lĩnh 1991, có những khiếm khuyết về câu chữ

+ Về cơ bản kế thừa những quan điểm, tư tưởng Cương lĩnh 1991:

- Ba thắng lợi vĩ đại mà Đảng và nhân dân ta giành được kể từ khi thành lậpĐảng; một số sai lầm khuyết điểm; 5 bài học kinh nghiệm lớn

- Bối cảnh quốc tế và trong nước, những thuận lợi và khó khăn, khẳng định loàingười nhất định sẽ tiến lên chủ nghĩa xã hội; sự đổ vỡ của Liên Xô; bản chất tiềmnăng của CNTB; đặc điểm của Châu á –Thái Bình Dương; mô hình XHCN mà nhândân ta xây dựng; hệ thống chính trị và vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Namđối với xã hội, về bản chất của Đảng cộng sản, phương hướng xây dựng Đảng…

B NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CƯƠNG LĨNH (BỔ SUNG, PHÁT TRIỂNNĂM 2011)

Phần I Quá trình cách mạng và những bài học kinh nghiệm.

1 Những thắng lợi vĩ đại: Có 3 sự thay đổi có tính cách mạng: Thành tựu thứ

nhất là sự thay đổi vận mệnh đất nước, dân tộc Chính nhờ những thắng lợi vĩ đại nóitrên mà vận mệnh đất nước thay đổi, từ một xứ nô lệ của thực dân Pháp trở thành mộtquốc gia độc lập, có chủ quyền, độc lập, phát triển theo con đường XHCN Thành tựu

thứ hai, là sự thay đổi thân phận con người Chính nhờ những thắng lợi vĩ đại đó màcon người Việt Nam ta từ thân phận của những người nô lệ đã trở thành những ngườilàm chủ đất nước và xã hội Thành tựu thứ ba, có ý nghĩa lịch sử là sự thay đổi cụcdiện và vị thế của đất nước, từ một đất nước nghèo, kém phát triển chúng ta đã đẩymạnh CNH, HĐH, có quan hệ quốc tế rộng rãi, có vị thế ngày càng quan trọng trongkhu vực và thế giới.

Cương lĩnh khẳng định:

+ Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đập tan ách thống trị của

thực dân, phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, đưa dân tộc ta tiếnvào kỷ nguyên độc lập, tự do.(lập nước)

Liên hệ: cuộc sống khốn khổ của tầng lớp nông dân Việt Nam đầu thế kỉ 20dưới ách đô hộ của thực dân Pháp Hoàn cảnh chị Dậu – Tắt đèn Ngô Tất Tố Đỉnhđiểm của cơn cùng cực là việc chị Dậu phải bán con, khoai và bán cả bầy chó để lấy

tiền nộp sưu thuế cho chồng và cảnh chị Dậu chạy ra giữa màn trời đêm tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị.

=> Điều đặc biệt là, chúng ta tuyên bố từ một nước thuộc địa nửa phong kiến đilên CNXH là một dấu ấn trong lịch sử rất quan trọng Hệ quả này là từ cuộc cáchmạng tháng tám mang lại

+ Thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống xâm lược, mà đỉnh cao là chiến

thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954, đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóngdân tộc, thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc, làm tròn nghĩa vụ quốc tế

- Phân tích: Chíên thắng Điện Biên Phủ không chỉ lừng lẫy năm châu, chấn

động địa cầu, giải phóng nửa nước, mà có ảnh hướng đến cả quốc tế, mở đầu cho sựsụp đổ của chủ nghĩa thực dân kiểu cũ Đại thắng 1975, mở đầu cho sự sụp đổ của chủnghĩa thực dân mới Nhân dân Việt Nam có quyền tự hào, mãi mãi tự hào của chiếnthắng 1954 và đại thắng mùa xuân năm 1975

- Các cuộc kháng chiến; nghĩa vụ quốc tế: Chiến tranh biên giới Việt - Trung

năm 1979, Chống xâm lược Pônpôt ở mặt trận Tây Nam(1978-1979) Việc nhân dân,Chính phủ và Quân tình nguyện Việt Nam giúp đỡ nhân dân Cam-pu-chia thoát khỏihọa diệt chủng Pôn Pốt và hồi sinh dân tộc là một sự nghiệp cao cả, sáng ngời chínhnghĩa trong thế kỷ 20

+ Thắng lợi của công cuộc đổi mới, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa vàhội nhập quốc tế, tiếp tục đưa nước ta từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội với nhậnthức và tư duy đúng đắn, phù hợp thực tiễn Việt Nam

Ảnh hưởng khủng hoảng, lạm phát 1988 – 1998, Liên Xô, Đông Âu sụp đổ, sựchống phá của các thế lực thù địch 1986 nay, ưới sự lãnh đạo của Đảng, VN ra khỏi thếbao vây, kìm kẹp, vượt qua khủng hoảng, vị thế nước ta trên trường quốc tế được nânglên: Gia nhập WTO, quan hệ các nước, thoát khỏi nhóm nước nghèo, an sinh xã hội đảmbảo; là bạn, quan hệ với tất cả các nước trên thế giới, đảm bảo độc lập dân tộc và conđường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta…có vị thế ngày càng quan trọng trong khu vực

và trên thế giới: Ủy viên không thường trực LHQ, các nước xem Việt Nam là đối tácchiến lược

+ Đảng thừa nhận những sai lầm, khuyết điểm: Có lúc cũng phạm sai lầm, khuyết điểm; có những sai lầm khuyết điểm nghiêm trọng…đảng đã nghiêm túc tự phê bình và

sữa chữa, tự đổi mới, chỉnh đốn

Có lúc – không phải lúc nào cũng mắc sai lầm Có những: Không phải chỉ mộtlần mắc sai lầm khuyết điểm nghiêm trọng, mà phải có vài lần mắc sai lầm khuyếtđiểm nghiêm trọng Chúng ta dám nhận sai lầm khuyết điểm nghiêm trọng ấy

Ví dụ: Sai lầm trong cải cách ruộng đất 1954 Đây là sai lầm lớn nhất từ khi cóĐảng Bác Hồ đã khóc và nhận lỗi trước quốc dân đồng bào Trường Chinh xin nghỉchức Tổng bí thư của Đảng Nhiều cán bộ cao cấp đã bị cách chức, từ chức…Đây làsai lầm nghiêm trọng đầu tiên

- Sai lầm nghiêm trọng tiếp theo Đó là, sau khi Miền Nam được giải phóng, thìchúng ta lại tiếp tục muốn nhanh chóng xóa bỏ các thành phần kinh tế, chỉ duy trì mộtthành phần duy nhất kinh tế xã hội chủ nghĩa Đó là kinh tế quốc doanh và tập thể.Nôn nóng phát triển công nghiệp nặng Sai lầm nghiêm trọng trong cải cách giá cảtiền lương Hạn chế tự do thông thương, duy trì kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp

=> Dẫn tới tình trạng năm 1987, 1988 tỉ lệ lạm phát là 223,1%(năm 2011 – lạm phát

20 % báo động) Nền kinh tế Việt Nam trên bờ vực thẳm Đất nước suýt sụp đổ.

2 Những bài học kinh nghiệm lớn:

Từ thực tiễn phong phú của các cuộc cách mạng, Đảng ta rút ra 5 bài học kinh

nghiệm(cơ bản giữ nguyên 5 bài học như cương lĩnh 1991):

2.1 Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Hai vấn đề này có quan hệ hữu cơ với nhau.

Đây là bài học xuyên suốt quá trình cách mạng ở nước ta Độc lập dân tộc làđiều kiện tiên quyết để thực hiện CNXH và CNXH là cơ sở đảm bảo vững chắc chođộc lập dân tộc Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hainhiệm vụ chiến lược có quan hệ chặt chẽ với nhau

Phân tích: Hiện nay, âm mưu DBHB các thế lực thù địch Tỉnh táo, mất độc

lập, thay đổi thể chế Mất định hướng Chủ nghĩa xã hội: Dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh

- 12/1946, kháng chiến toàn quốc bùng nổ, thể hiện quyết tâm bảo vệ độc lập

và chủ quyền dân tộc, Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến: “chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”.

Theo Bác: Nước được độc lập, phải đi đôi với nhân dân được ấm no, hạnh

phúc; người dân chỉ biết giá trị của độc lập tự do khi họ được ăn no, mặc ấm, đượchọc hành Ham muốn tột bậc của người: Nước hoàn toàn độc lập, dân tự do, đồng bào

ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

2.2 Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân:

Hỏi: Đồng chí hiểu thế nào về vấn đề này?

Chủ nghĩa Mác - Lênin và thực tiễn cách mạng nước ta khẳng định: Quần

chúng nhân dân là người làm nên lịch sử(lịch sử các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, kháng chiên trường kỳ toàn dân, toàn diện, chiến tranh du kích lực lượng chủ yếu là từ nhân dân) Năm 1405, trước nguy cơ xâm lược của giặc Minh, Hồ Quý Ly

cho họp quần thần để bàn kế chống giặc Khi được hỏi, con trai ông là Hồ NguyênTrừng đã nói: Thần không ngại đánh, chỉ sợ lòng dân không theo Dân không theo, đó

là đại họa

Ví dụ: - Từ 5000 đảng viên năm 1945 mà thực hiện kháng chiến thành công,

bởi khi đó, đã quy tụ được quần chúng xung quanh mình Bây giờ mấy triệu đảngviên, số lượng nhiều nhưng chất lượng đảng viên thì phải xem lại

=> Thế nào là vì nhân dân? Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn

minh Phát động phong trào vì người nghèo, an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới

…giảm khoảng cách giàu nghèo các vùng miền, không tăng giá xăng, dầu, điện…tất

cả những điều đó là vì mục tiêu nhân dân, chỉ có vì nhân dân, nhân dân mới tin theo

và ủng hộ đảng Đây chính là bản chất ưu việt của chế độ XHCN mà chúng ta đangxây dựng

2.3 Không ngừng củng cố, tăng cường đoàn kết, đoàn kết toàn đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế.

- Đoàn kết là truyền thống quý báu của dân tộc ta Từ những ngày đầu dựngnước, giữ nước nhân dân ta đã đoàn kết đấu tranh chống thiên tai, chống kẻ thù xâmlược và khi Đảng ra đời, khối đoàn kết dân tộc được củng cố và làm nên các cuộccách mạng thần kỳ

Theo Bác: “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và dân ta.Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải gìn giữ sự đoàn kết nhất trí củaĐảng như gìn giữ con ngươi của mắt mình”

Câu hỏi: Đồng chí nêu một số dẫn chứng về tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn

kết quốc tế trong lịch sử?

Ví dụ: Năm 1257 vua Mông cổ đưa 3 vạn quân sang xâm lược Đại Việt, lần 2

lên 50 vạn, đến năm 1288, Hốt Tất Liệt đưa 30 vạn Với lực lượng mạnh như vậynhưng đều thất bại Sự đoàn kết quân, dân đời trần…

- Sự đoàn kết giúp đỡ quốc tế là nhân tố có ý nghĩa quyết định thắng lợi củacách mạng Việt Nam Chính sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau làm thế giới văn minh hơn

Về đoàn kết quốc tế: Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước chúng ta nhậnđược sự ủng hộ rất lớn của các nước: Liên Xô, Trung Quốc, Cu ba

'Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình' Tuyên bố của Chủ tịch Fidel Castro Ruz, thể hiện tình đoàn kết chiến đấu của nhân dân Cuba dành cho nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước gian khổ và ác liệt.

=> Liên hệ: Hiện nay, sự đoàn kết trong Đảng, trong cơ quan, địa phương như

thế nào? Nếu không đoàn kết sẽ thế nào?

2.4 Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và quốc tế:

- Theo Hồ Chí Minh, sức mạnh dân tộc chính là sức mạnh của chủ nghĩa yêunước : tinh thần đoàn kết và ý chí đấu tranh anh hùng,bất khuất cho độc lập tự do –giặc đến nhà đàn bà cũng đánh – bà trưng, bà triệu, chị út tịch, võ thị sáu, con ong, cáikiến cũng thành chiến sỹ; sức mạnh của dân tộc trước hết thể hiện ở tinh thần độclập ,tự chủ ,tự lực tự cường Bằng chứng là nó làm cho dân tộc Việt Nam không bịđồng hoá trong 1000 năm Bắc thuộc ,không bị diệt vong dưới ách thống trị của thựcdân phương Tây

- Sức mạnh thời đại thể hiện ở những điều sau:

Sức mạnh của nhân dân các nước thuộc địa trong phong trào đấu tranh giảiphóng dân tộc Sức mạnh của giai cấp vô sản và cách mạng vô sản Hồ Chí Minh

“muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con

đường cách mạng vô sản” Sự phát triển của lực lượng sản xuất, của cách mạng khoahọc kĩ thuật - một động lực phát triển xã hội

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là quan điểm cơ bản của Đảng

và cũng là một bài học lớn của cách mạng Việt Nam

Hiện nay, bối cảnh quốc tế, khu vực có những biến đổi to lớn và sâu sắc, vớinhiều mối quan hệ đan xen, đa dạng, phức tạp; trong đó, các nước với chế độ xã hội

và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranhgay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc Khu vực Đông Nam Á tiếp tục phát triển năngđộng, nhưng vẫn tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định, nhất là các hoạt độngkhủng bố, xung đột tôn giáo, tranh chấp tài nguyên, lãnh thổ, biển, đảo cùng nhữngvấn đề toàn cầu khác, như: đói nghèo, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và các thảm họathiên nhiên , đòi hỏi phải có sự hợp tác giải quyết của các nước trong khu vực vàcộng đồng quốc tế

Xuất phát từ bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước, kế thừa và phát triểnnhững kinh nghiệm kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong quá khứ,Đảng ta đã rút ra bài học và xác định rõ mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sứcmạnh thời đại, giữa yếu tố nội lực và ngoại lực trong quá trình phát triển kinh tế - xãhội của đất nước; trong đó, coi “phát huy nội lực và sức mạnh dân tộc là yếu tố quyếtđịnh, đồng thời tranh thủ ngoại lực và sức mạnh thời đại là yếu tố quan trọng”

Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là tất yếu khách quan; trongđó và trước hết phải giữ vững độc lập, tự chủ, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, phát huycao nhất các yếu tố nội lực, dựa vào nguồn lực trong nước là chính, bao gồm nguồnlực con người, đất đai, tài nguyên, trí tuệ, truyền thống (lịch sử, văn hoá) của dân tộc.Nếu thực hiện không tốt vấn đề này, thì nước ta không thể đứng vững, đi lên một cáchlâu bền và cũng không thể hội nhập quốc tế một cách bình đẳng, sâu rộng và có hiệuquả

Ví dụ: - Về kinh tế: Chúng ta chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, tranh thủ

sự hợp tác, liên kết với các nước để khai thác nguồn vốn đầu tư, khoa học, kỹ thuật,công nghệ và kinh nghiệm quản lý, điều hành đất nước

- Về quân sự, chúng ta tranh thủ tối đa ngoại lực để xây dựng quân đội, củng cốquốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, trên nguyên tắc: tận lực khai thác mọi tiềm năng của đấtnước, kinh nghiệm và truyền thống của dân tộc; giữ vững độc lập, tự chủ, phát huy ý chí tựlực, tự cường, sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân độinhân dân là lực lượng nòng cốt hợp đồng mua vũ khí các nước, đào tạo cán bộ…biểnđông

- Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại nhưng phải dựa vào sức

mình là chính; tức là phải tự lực cánh sinh Đại hội XI: "Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; vì lợi ích quốc gia, dân tộc, vì một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh”

Liên hệ: Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và

trên thế giới vẫn tồn tại Trình độ khoa học công nghệ ta kém các nước trong khu vực

2 đến 3 thế hệ Chúng ta cho nước ngoài đầu tư nhưng không bị lệ thuộc Đầu tư nướcngoài, tiếp thu các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất Ví dụ: Sữa TH…

Đây là bài học xuyên suốt của cách mạng Việt Nam, đấu tranh vì bảo vệ độclập dân tộc và CNXH và cũng là xu thế chung hiện nay, trong quá trình toàn cầu hóa,hội nhập kinh tế quốc tế"

2.5 Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi

của cách mạng Việt Nam:

- Trước khi có đảng, các cuộc khởi nghĩa đều thất bại Sau khi có đảng, nhờ cóđường lối đúng đắn(thắng lợi 1945, thắng lợi 1975, thắng lợi của sự nghiệp đổimới…) Những thắng lợi to lớn có ý nghĩa chiến lược của cách mạng Việt Nam giànhđược trong hơn 7 thập kỷ qua bắt nguồn từ nhiều nhân tố, trong đó nhân tố hàng đầuquyết định là sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng ta- Đảng Cộng sản ViệtNam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện - một Đảng cách mạng thực sự

vì nước, vì dân, ngoài lợi ích đó Đảng không có lợi ích nào khác Giành độc lập chodân tộc, tự do hạnh phúc cho nhân dân là mục tiêu lý tưởng của Đảng

- Sự lãnh đạo đúng đắn khác với sự lãnh đạo không đúng: Lịch sử mắc phảinhững sai lầm, khuyết điểm: Cải cách ruộng đất Đường lối chính trị đúng đắn nghĩa

là đường lối đó phải phản ánh được xu thế vận động của lịch sử, đồng thời phù hợpvới nguyện vọng và lợi ích chân chính của đa số nhân dân Sức mạnh của Đảng chính

là sự đồng tình ủng hộ của nhân dân, mà sự đồng tình và tin cậy của nhân dân đối vớiĐảng trước hết nhờ có đường lối đúng đắn của Đảng

Đường lối cách mạng của Đảng có vai trò to lớn trong việc thống nhất về chínhtrị, tư tưởng và tổ chức, củng cố niềm tin vào Đảng, ngăn chặn và đẩy lùi nhữngkhuynh hướng sai lầm về chính trị và tư tưởng làm cho Đảng ngày càng vững mạnh

- Mọi đường lối, chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trọng quyluật khách quan Phải phòng và chống những nguy cơ lớn: sai lầm về đường lối, bệnhquan liêu và sự thoái hoá, biến chất của cán bộ, đảng viên Thắng lợi công cuộc đổimới là nhờ sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam…

Hỏi: Bức tranh kinh tế, chính trị, xã hội của thị xã Hoàng Mai sau 3 năm thành

lập Nguyên nhân, kết quả đó là gì?

* Lưu ý: Nhiều doanh nghiệp coi thường sự lãnh đạo của Đảng: Doanh nghiệp

tôi không có tổ chức Đảng, công đoàn, vẫn làm ăn tốt Doanh nghiệp ông có tổ chứcđầy đủ - làm ăn thua lỗ Đây là một cách hiểu, cách nhìn hạn hẹp

Kết luận: 5 bài học trên có quan hệ chặt chẽ với nhau Sự vận dụng và phát

triển sáng tạo 5 bài học này vào thực tiễn cách mạng VN, là yếu tố quyết định góp phần thúc đẩy sự nghiệp CNH, HĐH theo định hướng XHCN.

Phần II Quá độ lên CNXH ở nước ta:

Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta phải trải qua thời kỳ quá độ Thời kỳ quáđộ lên CNXH là thời kì cải biến cách mạng sâu sắc toàn bộ các lĩnh vực đời sống xãhội, nó bắt đầu từ khi giai cấp công nhân và nhân dân lao động giành được chínhquyền nhà nước cho đến khi tạo ra được những cơ sở của CNXH trên các lĩnh vực đờisống xã hội

=> Nói tóm lại, mọi thứ đều chưa đạt đến độ hoàn thiện mà đang dở dang ởmức lưng chừng, có thể sinh ra nhiều bất ổn Là thời kỳ đấu tranh gay go, phức tạptrong quá trình cải tạo, tổ chức xây dựng những yếu tố XH mới đủ sức chống lại các

yếu tố tàn dư của XH cũ, không phải thực hiện trong vòng 1 thời gian xác định chomọi quốc gia và tính phức tạp của nó phụ thuộc vào điều kiện cụ thể, điểm xuất phátcủa từng quốc gia Chính vì vậy, Lênin đã khẳng định: TKQĐ lên CNXH như nhưngcơn đau đẻ kéo dài

1 Bối cảnh quốc tế:

1.1 Tình hình thế giới và khu vực:

Sự quá độ lên CNXH ở nước ta diễn ra trong hoàn cảnh quốc tế có những biến

đổi to lớn, sâu sắc, phức tạp, với những đặc điểm cơ bản là:

+ Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình toàn cầuhóa diễn ra mạnh mẽ tác động sâu sắc đến sự phát triển của nhiều nước

Ngày nay, không một nước nào đứng ngoài xu thế đó lại có thể nhanh chóngxây dựng được nền kinh tế vững mạnh Các nước muốn phát triển phải hội nhập, hộinhập vừa thời cơ vừa thách thức, rất dể bị lệ thuộc về kinh tế, chính trị nếu không tỉnhtáo và sự hiểu biết

Phân tích: - Hội nhập kinh tế quốc tế khi gia nhập WTO phải chấp nhận luật

chơi Sản phẩm nông nghiệp Việt Nam mất chỗ đứng trên sân nhà Việt Nam là nướcnông nghiệp với 75% dân số làm nông nghiệp Phi nông bất ổn Quan tâm vấn đề nàytrong thời kỳ hội nhập Công nghiệp ô tô?

+ Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới nhiều hình thức và mức độkhác nhau vẫn tồn tại và phát triển

+ Khu vực Châu á – Thái Bình Dương và Đông Nam Á phát triển năng động,nhưng cũng tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định

1.2 Tình hình các nước XHCN, phong trào cộng sản:

+ Nhiều nước XHCN lâm vào khủng hoảng trầm trọng, mâu thuẫn giữa CNXH

và CNTB đang diễn ra gay gắt

Phân tích: Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ

- Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ là tổn thất lớn đối vớiphong trào cách mạng thế giới, nhưng một số nước theo con đường xã hội chủ nghĩa,trong đó có Việt Nam, vẫn kiên định mục tiêu, lý tưởng, tiến hành cải cách, đổi mới,giành được những thành tựu to lớn, tiếp tục phát triển; phong trào cộng sản và côngnhân quốc tế có những bước hồi phục

1.3 CNTB còn tiềm năng phát triển:

Bản chất vẫn là chế độ áp bức, bóc lột, bất công mâu thuần cơ bản của CNTBngày càng sâu rắc; mâu thuẫn giữa các nước đang phát triển và các nước TB phát triểnngày càng tăng; mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân với giai cấp tư sản, giữa cáctập đoàn tư bản độc quyền ngày càng tăng

Phân tích: Chúng ta thừa nhận tiềm năng còn có của CNTB Đó là CNTB còn

tiềm năng, phát triển, nhưng bản chất vẫn là chế độ áp bức, bóc lột và bất công

Bản chất CNTB không thay đổi: CNTB đã điều chỉnh, thích nghi thời đại,

thực tế, hai thập kỷ qua, CNTB phát triển tất cả mọi mặt, đem lại thay đổi trong đờisống nhân dân Nhưng bản chất áp bức, bóc lột, bất công vẫn không thay đổi

- Nếu trước đây, hình thức xâm lược của chủ nghĩa đế quốc là chủ nghĩa thực dân kiểu cũ, thì sau chiến tranh thế giới thứ hai, hình thức xâm lược của nó là chủ nghĩa thực dân kiểu mới, thực hiện xâm lược, thôn tính thông qua bàn tay người bản

xứ, dưới chiêu bài "độc lập", "quốc gia" giả hiệu Hiện nay, là can thiệp, lật đổ, dựng lên bộ máy chính quyền có lợi…

1.4 Nhiều vấn đề toàn cầu cấp bách cần phải giải quyết:

Đó là giữ gìn hòa bình, đẩy lùi chiến tranh; dân số, bệnh tật, nghèo đói-mô, môitrường vv cần phải giải quyết

Ví dụ: - Khủng bố và chống khủng bố ứng phó biến đổi khí hậu: Hạn hán ở

Việt Nam, sóng thần ở Nhật Bản, Thái Lan ; tan băng ở Bắc Cực, nước biển dângcao 1m, Việt Nam bị ảnh hưởng mạnh nhất là ở đồng bằng Sông Cửu Long

=> Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại là các nước với chế

độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác, vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển là xu thế lớn

2 Đặc trưng của XHXHCN mà nhân dân ta xây dựng:

Mô hình XHCN mà nhân dân ta xây dựng không phải là mô hình CNXH của

Liên Xô (tập trung, quan liêu, bao cấp) Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu là sự sụp

đổ về mô hình chứ không phải sự sụp đổ về bản chất của CNXH, sự sụp đổ của Chủnghĩa Mác - Lênin

Chúng ta xây dựng mô hình CNXH mới, với 8 đặc trưng cơ bản:

2.1 Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Đây là điểm mới bổ sung so với cương lĩnh 91, đặc trưng tổng quát, mục tiêucách mạng XHCN ở nước ta

- Khi nói dân giàu thì bao gồm cả tổng GDP của nước nhà và GDP tính theođầu người Năm 2016, GDP bình quân đầu người ước đạt 48,6 triệu đồng, tươngđương 2.215 USD

- Một nước được coi là mạnh, trước hết là mạnh về kinh tế và mạnh về quân sự,quốc phòng Về kinh tế, phải tự lo được các cân đối lớn trong nước, có dự trữ lớn, đốiphó được với thiên tai, địch họa, không những đủ lo đời sống nhân dân mình mà còn

dư lực giúp đỡ các dân tộc khác, các quốc gia khác, khi cần Về quốc phòng, phải đủsức ứng phó được với chiến tranh mà kẻ thù xâm lược sử dụng vũ khí công nghệ cao,

đủ sức bảo vệ Tổ quốc trong bất cứ tình huống nào Tổng GDP Việt Nam năm 2016,đạt trên 200 tỷ USD, tương đương 4,5 triệu tỷ đồng

- Dân chủ, công bằng, văn minh Vấn đề này không phải ta mà các chính giới tư

bản cũng nói, các nước Anh, Mỹ, Đức, Pháp cũng nói Nhưng quan niệm và tổ chứcthực hiện thì khác ta về bản chất Đảng ta quan tâm công bằng xã hội trước hết là thuhẹp khoảng cách giàu nghèo, giảm bớt sự chênh lệch giữa thành thị với nông thôn,miền xuôi với miền núi

Xã hội văn minh mà Đảng và nhân dân ta quan niệm và quan tâm trước hết làdân tộc độc lập, tự chủ, bình đẳng giữa các chủng tộc và các quốc gia trên thế giới;nhân dân ta phấn đấu có cuộc sống phong phú, đa dạng, con người có điều kiện pháttriển toàn diện, luôn luôn thích ứng với nền công nghiệp và công nghệ hiện đại, v.v

2.2 Do nhân dân làm chủ

Xã hội phong kiến, vua là người làm chủ - Quyền lực thuộc về tầng lớp quan lại; xã hội tư bản, người làm chủ là các nhà tư bản; chỉ có dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, nhân dân là người làm chủ

Câu hỏi: Hiện nay nhân dân ta đã thực sự là người làm chủ chưa?

Chúng ta đã khẳng định xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân,

do nhân dân, vì nhân dân Đại đa số nhân dân là người lao động Trong điều kiện pháttriển nền kinh tế nhiều thành phần và phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, bao gồm

nhiều giai cấp, tầng lớp, nói nhân dân làm chủ phù hợp với thực tế hơn, thực hiện đạiđoàn kết toàn dân tộc.

Hỏi: Để thực sự làn người làm chủ, trách nhiệm người dân phải như thế nào?

Đây là đặc trưng khác biệt hoàn toàn về chất so với CNTB, thể hiện lý tưởngcao đẹp của nhân loại

- Nhân dân làm chủ được bảo đảm trên thực tế, trong mọi mặt đời sống xã hội,thực hiện trên cả hai hình thức: Làm chủ đại diện và làm chủ trực tiếp theo quy địnhcủa pháp luật

Dân chủ trực tiếp là một hình thức thực hiện dân chủ mà theo đó các thànhviên trong xã hội tự bàn bạc và quyết định công việc của chính mình

Ví dụ: Các công dân của một thôn bàn bạc và quyết định việc cải tạo đường xá

của thôn

Dân chủ gián tiếp là hình thức thực hiện dân chủ mà theo đó các thành viêntrong xã hội bầu ra các đại diện và giao cho họ trách nhiệm thay mặt mình bàn bạc vàquyết định các công việc chung

2.3 Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp.

Xác định ở nước ta có 3 chế độ sở hữu: Toàn dân, tập thể và tư nhân; nhiềuhình thức sở hữu và loại hình sản xuất kinh doanh nên quan hệ trong xã hội có sự đanxen và phức tạp và đang phát triển

Khái niệm quan hệ sản xuất phù hợp được hiểu không chỉ phù hợp với trình độphát triển của lực lượng sản xuất mà còn phù hợp với xu thế phát triển khách quancủa xã hội loài người; phù hợp với bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa và phù hợpvới đường lối, chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hànhtheo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước

Chú trọng nắm vững và giải quyết tốt trong suốt quá trình xây dựng chủ nghĩaxã hội ở nước ta là quan hệ "giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoànthiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa"; "Phát triển mạnh mẽ lực lượngsản xuất với trình độ khoa học, công nghệ ngày càng cao đồng thời hoàn thiện quan

hệ sản xuất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa"

=>Để phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, phát huy được caođộ mọi nguồn lực cho phát triển, bước vào thời kỳ mới, Đảng ta đã dứt khoát xoá bỏ

cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp(Cơ chế đó từ nhiều năm không tạo được động lực phát triển, kìm hãm sản xuất, gây rối loạn trong phân phối lưu thông và làm phát sinh nhiều tiêu cực trong xã hội), bao cấp, chuyển sang cơ chế vận hành của nền kinh

tế hàng hoá, và tiếp đó là cơ chế vận hành của nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa

Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa về cơ bản đã được hìnhthành và ngày càng hoàn thiện, huy động được các nguồn lực trong và ngoài nước vàophát triển kinh tế - xã hội Về cơ bản đã xoá bỏ cơ chế quản lý tập trung quan liêu,bao cấp; từng bước tách quản lý nhà nước về kinh tế và quản lý sản xuất kinh doanhcủa doanh nghiệp, bảo đảm quyền tự chủ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thuộcmọi thành phần kinh tế Đã dần hình thành và phát triển tương đối đồng bộ các thịtrường cơ bản; thực hiện lưu thông tự do và giá thị trường với hầu hết các loại hànghoá, dịch vụ Tiền lương, tiền công, lãi suất ngân hàng, giá cả đất đai được địnhhướng theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước

2.4 Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà con người sáng tạo raphục vụ cho nhu cầu của họ

- Văn hóa tiên tiến:

Là yêu nước và tiến bộ, mà nội dung cốt lõi là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội Nhằm mục tiêu tất cả vì con người, vì hạnh phúc và sự phát triển toàn diện củacon người Là nền văn hóa tiến bộ bao gồm những giá trị cao đẹp, tiến bộ của dân tộc,nhân loại

Bản sắc dân tộc: Dân tộc Việt Nam là ái? Dân tộc VN có khác gì các dân tộckhác? Bản sắc dân tộc là những giá trị tinh thần bền vững mà lịch sử đất nước hàngngàn năm hun đúc lên

Việt Nam: Hình ảnh vọng phu, tà áo dài, yêu nước, đoàn kết, cần cù lao động,

nhân ái, khoan dung, trọng tình đạo lý

Liên hệ đời sống Văn hóa Hoàng Mai: ?

2.5 Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện

Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về phát triển con người toàn diện,được Đại hội Đảng lần thứ IX khẳng định: “Xây dựng con người Việt Nam phát triểntoàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thứccộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan

hệ hài hòa trong gia đình, cộng đồng và xã hội Văn hóa trở thành nhân tố thúc đẩycon người tự hoàn thiện nhân cách, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, pháthuy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường xây dựng và bảo vệ tổ quốc”

Đại hội Đảng lần thứ X chỉ rõ: “Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách conngười Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ cộngnghiệp hoá, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế Bồi dưỡng các giá trị văn hoátrong thanh niên học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trítuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa con người Việt Nam”

Đại hội XI tiếp tục chỉ rõ: “Chú trọng xây dựng nhân cách con người Việt Nam

về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xãhội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ” “Phát triển và nâng cao chấtlượng nguồn nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết địnhđẩy mạnh phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ cơ cấu lại nền kinh tế”

Tư tưởng trên của Đảng ta về xây dựng con người Việt Nam phát triển toàndiện là sự chuẩn bị tích cực chủ động nhất nguồn nhân lực chất lượng cao cho tươnglai phát triển đất nước và dân tộc Việt Nam; đồng thời, là sự cụ thể hóa một bướcquan điểm sau đây về xây dựng con người Việt Nam đã được nêu lên trong Cươnglĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 (bổ sung,phát triển năm 2011): “Chăm lo xây dựng con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có

ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân; có tri thức, sức khỏe, lao động giỏi, sống cóvăn hóa, nghĩa tình; có tinh thần quốc tế chân chính”; là sự vận dụng quan điểm cơbản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: phát triển toàn diện con người

là một tất yếu lịch sử mang tính quy luật về giải pháp con người; giải pháp dân tộc,phát triển xã hội “Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự

do của tất cả mọi người”