giao an van 7 ki 2 giam tai (1)

Các loại văn bản trên khó có thể vận dụng để thực hiện mục đích, khó có thể giải quyết được vấn đề kêu gọi mọi người chống nạn thất học một cách ngắn gọn, chặt chẽ, rõ ràng và đầy đủ Tư

Trang 1

- Tích hợp với phần Tiếng việt ë bài ôn tập và ở bài “Tìm hiểu chung về văn nghị luận”.

- Rèn k/n phân tích ý nghĩa của các câu tục ngữ

- Bước đầu vận dụng các câu tục ngữ vào cuộc sống, tạo lập văn bản

B Chuẩn bị

- Giáo viên: giáo án, sgk, sgv

- Học sinh: soạn bài

C Các bước lên lớp

1 Bµi cò: Gv kiểm tra sự chuẩn bị bài , sách vở của học sinh

2 Bµi míi.

* Gv giíi thiÖu bµi.

Trong lao động sản xuất, trong cuộc sống hàng ngày ông cha ta đã đúc rút được nhiều kinhnghiệm Những kinh nghiệm ấy được thể hiện rõ qua các tục ngữ.Hôm nay chúng ta sẽ cùngtìm hiểu

- Gv hướng dẫn đọc: giọng đọc chậm rãi,

Các câu tục ngữ trong bài có thể chia làm

mấy nhóm? Gọi tên từng nhóm đó?

ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiệnkinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt

Trang 2

+ Nhóm 2: câu 5,6,7,8: lao động sản xuất )

Đọc câu tục ngữ số 1?

Em hãy chỉ ra những biện pháp nghệ thuật

được sử dụng trong câu tục ngữ?

Đêm tháng năm/ chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười/ chưa cười đã tối

- Nhịp 3/2/2

- Vần lưng

- Phép đối: đối xứng và đối lập:

đêmngày, tháng năm – tháng mười, nằm

-cười, sáng - tối

- Cường điệu: chưa nằm đã sáng

Chưa cười đã tối

Câu tục ngữ trên có bắt nguồn từ cơ sở

khoa học nào không? Nghĩa thực của nó là

gì?

(Không dựa vào cơ sở khoa học chỉ dựa

vào kinh nghiệm quan sát thực tế )

Em nhận xét gì về cách nói trong câu tục

( Mau: nhiều, dày, vắng: ít, thưa )

So sánh câu 2 và 1 về nội dung và nghệ

thuật

(Thảo luận nhóm - Báo cáo

Gièng: Nội dung: cùng nói về thời tiết

Nghệ thuật: sử dụng vần lưng, đối

Kh¸c: Câu 2: nêu khái niệm về thời tiết

bằng cách xem sao trên trời, ít nhiều có cơ

sở khoa học )

Theo em kinh nghiệm đó hoàn toàn chính

xác không? Vì sao?

( Kinh nghiệm đó chưa tuyệt đối chính

xác vì nhiều khi vắng sao mà vẫn nắng

hoặc ngược lại )

Câu trúc cú pháp của câu tục ngữ như thế

2 Câu số 2

- Sử dụng vần lưng, phép đối nêu lênkinh nghiệm dự đoán thời tiết nếu trờinhiều sao thì nắng ít sao thì mưa

- Nhắc chúng ta có kế hoạch phù hợpthời tiết

Trang 3

( Cấu trúc theo kiểu điều kiện- giả

thiết-kết quả)

GV: Người Việt chủ yếu làm nông nghiệp

nên họ rất quan tâm đến việc nắng, mưa vì

thời tiết ảnh hưởng đến việc được mùa hay

mất mùa

- Học sinh theo dõi câu tục ngữ số 3

“ Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ”

Em hiểu “ ráng” và “ ráng mỡ gà” là gì?

- Ráng: màu sắc: vàng, trắng, đỏ phía chân

trời do ánh nắng mặt trời chiếu vào mây

- Ráng mỡ gà: ráng có màu mỡ gà

Câu này sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

( Hình thức: câu này sử dụng ẩn dụ :

Ráng mỡ gà: màu mây: màu mỡ gà )

? Nội dung của câu tục ngữ này?

? Em đã học văn bản nói đến tác hại của

hiện tượng thời tiết này?

( Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Đỗ

phủ

GV: Câu tục ngữ này cho thấy bão giông ,

lũ lụt là hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm

khôn lường cũng cho thấy ý thức thường

trực chống giông bão của nhân dân ta mà

tiêu biểu là truyền thuyết Sơn Tinh - Thuỷ

- Hiện tượng bão lụt được báo trước bằng

việc kiến di chuyển chỗ ở từng đàn vào

tháng 7

Qua câu tục ngữ, em thấy được gì về tâm

trạng của người nông dân?

Bốn câu tục ngữ vừa tìm hiểu có điểm gì

chung?

(Đúc rút kinh nghiệm về thời gian, thời tiết

bão lụt cho thấy phần nào cuộc sống vất vả

thiên nhiên khắc nghiệt ở đất nước ta)

5 Câu số 5

Trang 4

- Học sinh theo dõi sgk.

Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật được sử

dụng trong câu tục ngữ?

Câu tục ngữ cho thấy điều gì?

Tìm một câu ca dao có nội dung tương tự?

Ai ơi chớ bỏ ruộng hoang

Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu

Nội dung của câu tục ngữ là gì? Kinh

nghiệm có hoàn toàn đúng không?

(Câu tục ngữ có tính chất tương đối, kinh

nghiệm này chỉ áp dụng ở những nơi thuận

tiện cho nghề trên phát triển và ngược lại)

Ý nghĩa của câu tục ngữ?

- Theo dõi câu tục ngữ số 7

“ Nhất nước nhì phân tam cần tứ giống”

Kinh nghiệm gì được tuyên truyền phổ

biến trong câu này? Qua hình thức nghệ

Thể hiện nội dung gì?

Câu tục ngữ khuyên người lao động điều

- Giúp con người biết khai thác tốt điềukiện, hoàn cảnh tự nhiên để tạo ra củacải vật chất

7 Câu số 7

- So sánh -> tầm quan trọng của các yếu

tố nước, phân, cần, giống trong sản xuấtnông nghiệp

8 Câu số 8

- Kết cấu ngắn gọn, so sánh -> khẳngđịnh tầm trọng của thời vụ và sự chuyêncần thành thạo trong sản xuất lao động

- Khuyên người làm ruộng không đượcquên thời vụ, không được sao nhãngviệc đồng áng

Ghi nhớ sgk.

III Luyện tập: Sưu tầm một số câu tục

Trang 5

Học sinh đọc, nờu yờu cầu

Làm bài

Gọi một số học sinh đọc kết quả -> nhận

xột nhận xột

Gv sửa chữa, bổ sung

Tỏm cõu tục ngữ trờn cú điểm gỡ chung?

- Học thuộc lũng 8 cõu tục ngữ Nắm nghệ thuật, nội dung 8 cõu

- Chuẩn bị bài “ Chương trỡnh địa phương phần Văn,Ttập làm văn”.

=============================================

Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết 74: Chơng trình địa phơng

Trang 6

- Giỏo viờn: stk: ca dao- tục ngữ VN

- Học sinh: sưu tõm tục ngữ

C Cỏc bước lờn lớp

1 Bài cũ: Tục ngữ là gỡ? Đọc một cõu tục ngữ và nờu nội dung và nghệ thuật?

- Tục ngữ là những cõu núi dõn gian ngắn gọn, ổn định, cú nhịp điệu, hỡnh ảnh thể hiện kinhnghiệm của nhõn dõn về mọi mặt

2 Bài mới.

* Gv giới thiệu bài.

Để giỳp cỏc em hiểu sõu hơn về tục ngữ, ca dao, dõn ca và đặc biệt hiểu rộng hơn về tục ngữ,

ca dao, dõn ca ở địa phương mỡnh Hụm nay cụ trũ ta cựng thực hiện chương trỡnh văn học địaphương phần Văn và Tập làm văn

Thế nào là ca dao ,dân ca, tục ngữ ?

Em có thể su tầm những câu ca dao ,dân ca

,tục ngữ ở địa phơng em Ứng Hòa -Thanh

phố Ha Nội

Tục ngữ

-Dại Vân Đình bằng tinh thiên hạ.

-Tăm Phú Lương , hương X Ki à Ki ều

Mà ăn vịt cỏ , mà xem thịt cầy !

-Cua Ngọ, Bỳn Bặt: vừa thật, vừa ngon, Hỡi cụ mỏ lỳm đồng tiền ,

Bỳn riờu cú thớch thỡ liền theo anh.

Làng anh đẹp tựa bức tranh, Bỳn mềm , cua bộo ngọt lành Tỡnh Quờ.

- Giếng Võn Đỡnh vừa trong vừa mỏt, Đường Võn Đỡnh mịn cỏt dễ đi.

-Đất Tảo Khờ ngàn năm văn vật Người Tảo Khờ chõn thật, hiền hũa,

Ai ơi về với Ứng Hũa , Xuống thăm làng Gỏo, thăm nhà Bảo Chõu

Trang 7

( Quê gốc của Giáo sư Toán học Ngô Bảo Châu:Th«n T¶o Khª -x· T¶o D¬ng V¨n -øng Hßa -Hµ Néi )

…

4 Cñng cè: GV tãm t¾t néi dung

5 Hướng dẫn học bµi - Học lại các khái niệm ca dao - dân ca - tục ngữ

- Tiếp tục sưu tầm các câu ca dao, tục ngữ huyện ¦ng Hßa

- Soạn bµi : Tìm hiểu chung về văn nghị luận.

Ngµy so¹n:

Ngµy d¹y :

TiÕt 75: T×m hiÓu chung vÒ v¨n nghÞ luËn

A Mục tiêu cần đạt

- Bước đầu làm quen với kiểu văn bản nghị luận

- Hiểu được nhu cầu nghị luận trong đời sống là rất phổ biến và cần thiết Nắm được nhữngđặc điểm chung của văn nghị luận

- Tích hợp với văn ở bài tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất với Tiếng Việt ở bài ôntập

- Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách, báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn vềkiểu văn bản quan trọng này

Trang 8

B Chuẩn bị

- Giỏo viờn: giỏo ỏn, sgk, sgv

1 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs.

2 Bài mới.

Trong cuộc sống chỳng ta thường xuyờn sử dụng văn nghị luận Vậy văn nghị luận là gỡ? Núđược hỡnh thành như thế nào? Tỏc dụng của nú ra sao? Hụm nay chỳng ta sẽ được giải đỏp

Trong đời sống, em cú thường gặp cỏc vấn

đề và cõu hỏi kiểu như:

- Vỡ sao em đi học?

- Vỡ sao con người cần phải cú bạn bố?

- Theo em, như thế nào là sống đẹp?

- Trẻ em hỳt thuốc lỏ là tốt hay xấu, lợi

hay hại?

(Trong cuộc sống, chỳng ta thường

xuyờn gặp những cõu hỏi như vậy)

Hóy nờu thờm cỏc cõu hỏi tương tự?

VD: Vỡ sao em thớch đọc sỏch?

Vỡ sao em thớch xem phim?

Vỡ sao em học giỏi ngữ văn?

Cõu thành ngữ “ chọn bạn mà chơi” cú ý

nghĩa như thế nào?

* Gv: Những cõu hỏi trờn rất hay nú cũng

chớnh là những vấn đề phỏt sinh trong cuộc

sống hàng ngày khiến người ta phải bận

tõm và nhiều khi phải tỡm cỏch giải quyết

Khi gặp cỏc cõu hỏi kiểu đú em cú thể trả

lời bằng văn bản tự sự, miờu tả đợc khụng?

Giải thớch vỡ sao?

( Ta khụng thể dựng cỏc kiểu văn bản

trờn trả lời vỡ tự sự và miờu tả khụng thớch

hợp giải quyết cỏc vấn đề, văn bản biểu

+ Tự sự là thuật, kể cõu chuyện dự đời

thường hay tưởng tượng, dự hấp dẫn, sinh

động đến đõu vẫn mang tớnh cụ thể hỡnh

I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận.

1 Nhu cầu nghị luận

a Bài tập

b Nhận xột

- Trong đời sống, ta thường xuyờn gặp vănnghị luận dưới dạng: ý kiến bài xó luận, bỡnhluận, phỏt biểu ý kiến

- Khi cú những vấn đề, những ý kiến cần giảiquyết ta phải dựng văn nghị luận

Trang 9

ảnh, chưa có sức khái quát, chưa có khả

năng thuyết phục

+ Miêu tả: dựng lại chân dung cảnh, người

vật, sự vật, sinh hoạt

+ Biểu cảm cũng ít nhiều dùng lí lẽ, lập

luận nhưng chủ yếu vẫn là cảm xúc, tình

cảm không có khả năng giải quyết vấn đề

VD: Để trả lời câu hỏi vì sao con người

cần có bạn bè ta không thể chỉ kể một câu

chuyện về người bạn tốt mà phải dùng lí

lẽ, lập luận làm rõ vấn đề

Để trả lời những câu hỏi đó, hàng ngày

trên báo chí, qua qua đài phát thanh,

truyền hình, em thường gặp kiểu văn bản

nào?

Hãy kể tên một vài kiểu văn bản mà em

biết?

( Xã luận, bình luận, bình luận thời sự,

bình luận thể thao, các mục nghiên cứu,

phê bình, hội thảo khoa học, trao đổi kinh

nghiệm về học thuật)

* Gv nêu vài ví dụ cụ thể

Bước đầu em hiểu thế nào là văn bản nghị

luận?

- Học sinh đọc văn bản ( sgk - hai em)

Bác Hồ viết văn bản này nhằm mục đích

gì?

- Mục đích: Chống giặc dốt: một trong ba

thứ giặc nguy hại sau CMT8/1945, chống

nạn thất häc do cuộc sống ngu dân của

thực dân Pháp để lại

Đối tượng Bác hướng tới là ai?

(Là quốc dân Việt Nam, toàn thể nhân dân

Việt Nam, đối tượng rất đông đảo, rộng

rãi.)

Để thực hiện mục đích ấy, bài nêu ra

những ý kiến nào, những ý kiến ấy được

diễn đạt thành những luận điểm nào?

Tìm câu văn mang luận điểm ấy?

“ Mọi người Việt Nam phải biết quyền

- Văn bản nghị luận là loại văn bản được viết

ra (nói) nhằm nêu ra và xác lập cho ngườiđọc (nghe) một tư tưởng, một vấn đề nào đó.Văn nghị luận nhất thiết phải có luận điểm(tư tưởng) rõ ràng và lí lẽ, dẫn chứng thíchhợp

2 Đặc điểm chung của văn bản nghị luận

- Lí lẽ:

Trang 10

lời… biết viết chữ quốc ngữ”

Để thuyết phục bài viết nêu ra những lí lẽ

nào? Hãy liệt kê những lí lẽ ấy?

- Chính sách ngu dân của thực dân Pháp

làm cho hầu hết người Việt Nam mù chữ

- Thanh niên cần sốt sắng giúp đỡ

Tác giả đưa ra những dẫn chứng nào?

(95% dân số VN mù chữ, công việc quan

Nếu tác giả thực hiện mục đích cña mình

bằng văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm có

được không? Vì sao?

( Các loại văn bản trên khó có thể vận

dụng để thực hiện mục đích, khó có thể

giải quyết được vấn đề kêu gọi mọi người

chống nạn thất học một cách ngắn gọn,

chặt chẽ, rõ ràng và đầy đủ)

Tư tưởng, quan điểm của tác giả trong bài

nghị luận có hướng tới vấn đề trong cuộc

II Ghi nhớ ( sgk)

4 Cñng cè:

GV tãm t¾t néi dung

5 Híng dÉn häc bµi

- N¾m kÜ néi dung bµi häc

- Häc bµi vµ so¹n bµi míi

=============================================

Trang 11

Ngµy so¹n:

Ngµy d¹y :

TiÕt 76: T×m hiÓu chung v¨n nghÞ luËn

- Củng cố kiến thức về văn nghị luận thông qua việc giải các bài tập sgk

- Nhận biết và nắm được đặc điểm của văn nghị luận: Luận điểm, dẫn chứng, lí lẽ

- Có ý thức vận dụng văn nghị luận để giải quyết vấn đề trong cuộc sống, văn hoá

Tiết trước các em đã nắm được khái niệm và đặc điểm của văn nghị luận Để khắc sâu kiếnthức đó giúp các em nhận diện được các văn bản nghị luận, giờ này chúng ta cùng làm bài tập

Trang 12

Tỏc giả đề xuất ý kiến gỡ? Những

dũng những cõu nào thể hiện ý

kiến đú?

Để làm sỏng tỏ lớ lẽ đú, tỏc giả đưa

ra những dẫn chứng nào?

Bài văn nghị luận này cú nhằm giải

quyết vấn đề trong cuộc sống

khụng? Em cú tỏn thành ý kiến của

bài viết khụng? Vỡ sao?

Gv gọi vài em học sinh đọc đoạn

văn sưu tầm

- Học sinh nhận xột

- Gv sửa chữa, kết luận

Giải:

a Đõy chớnh là một văn bản nghị luận vỡ:

+ Vấn đề đưa ra để bàn luận và giải quyết là một vấn

đề xó hội: cần tạo ra thúi quen tốt trong đời sống xóhội -một vấn đề thuộc lối sống đạo đức

+ Để giải quyết vấn đề trờn, tỏc giả sử dụng nhiều lớ

lẽ, lập luận và dẫn chứng để trỡnh bày và bảo vệ quanđiểm của mỡnh

b.Tỏc giả đề xuất ý kiến: cần phõn biệt thúi quen tốt

và thúi quen xấu.Cần tạo thúi quen tố và khắc phụcthúi quen xấu trong đời sống hàng ngày từ nhữngviệc tưởng chừng rất nhỏ

- Cõu văn biểu hiện ý kiến trờn:

“ Cú người biết phõn biệt tốt và xấu văn minh cho xóhội” -> đú là lớ lẽ

- Dẫn chứng:

+ Thúi quen tốt: luụn dậy sớm, luụn đỳng hẹn, giữlời hứa, luụn đọc sỏch

+ Thúi quen xấu: hỳt thuốc lỏ, hay cỏu giận, mất trật

tự, gạt tàn bừa bói, vứt rỏc bừa bói

c Bài nghị luận nhằm đỳng vấn đề thực tế trờn khắp

cả nước, nhất là ở thành phố, đụ thị

- Về cơ bản chỳng ta tỏn thành ý kiến trong bài viết

vỡ những kiến giải tỏc giả đưa ra đều đỳng đắn và cụthể,nhưng thiết nghĩ cần phối hợp nhiều biện phỏphơn, nhiều tổ chức hơn

Bài tập 2: Sưu tầm hai đoạn văn nghị luận chộp vào

vởĐoạn văn

Ta thường tới bữa quờn ăn, nửa đờm vỗ gối ruột đaunhư cắt nước mắt đầm đỡa, chỉ tiếc rằng chưa được

xả thịt , lột da, moi gan, nuốt mỏu quõn thự.Dẫu chotrăm thõn này phơi ngoài nội cỏ, nghỡn xỏc này gúitrong da ngựa ta cũng vui lũng

Bài 3: Nhận diện và tỡm hiểu văn bản “ Hai biển hồ”

- Văn bản “Hai biển hồ ” là văn bản nghị luận vỡ:

+ Nú được trỡnh bày chặt chẽ, rừ ràng, sỏng sủa,khỳc chiết

+ Văn bản này đợc trỡnh bày giỏn tiếp, hỡnh ảnh búngbẩy, kớn đỏo

- Mục đớch của văn bản: Tả cuộc sống tự nhiờn vàcon người quanh hồ nhưng khụng phải chủ yếunhằm tả hồ, kể cuộc sống nhõn dõn quanh hồ hoặcphỏt biểu cảm tưởng về hồ

Trang 13

- Học sinh đọc BT3.Nêu yêu cầu

=============================================

Trang 14

- Rốn kĩ năng phõn tớch, cảm thụ, tỡm hiểu giỏ trị của tục ngữ

- Cú ý thức tỡm tũi, nghiờn cứu để hiểu một số cõu tục ngữ thụng dụng sưu tầm

B Chuẩn bị

- Giỏo viờn: giỏo ỏn, sgk+sgv

- Học sinh: chuẩn bị bài

1 Bài cũ: Tục ngữ là gỡ? Đọc một vài cõu tục ngữ mà em sưu tầm được và nờu nội dung,

nghệ thuật

2 Bài mới.

* GV giới thiệu bài.

Trong cuộc sống nhõn dõn ta khụng chỉ quan sỏt và đỳc kết những kinh nghiệm về thiờn nhiờn,lao động sản xuất mà cũn cú cả những vấn đề về con người và xó hội Để hiểu thờm và mởrộng kiến thức về tục ngữ hụm nay chỳng ta sẽ tiếp tục học: Tục ngữ về con người và xó hội

- GV hướng dẫn đọc: Giọng dứt khoỏt, rừ

ràng, chỳ ý ngắt nhịp đúng quy định

- Gv đọc mẫu

- Gọi 2 em học sinh đọc

- Học sinh và Gv nhận xột

Em hiểu “ mặt người” và “ mặt của” là gỡ?

“ khụng tày” cú nghĩa như thế nào?

Trang 15

- Ẩn dụ: mặt người

- Nhân hoá: mặt của

- So sánh, số từ

Câu tục ngữ đề cao cái gì? Câu tục ngữ

còn phê phán ai? Phê phán điều gì?

Nó còn có tác dụng an ủi khi nào? Tìm

những câu tục ngữ tương tự?

- Người sống đống vàng

- Người là vàng của là ngãi

- Của đi thay người

- Người làm ra của chứ của không làm ra

tư cách con người )

Tại sao nói “cái răng cái tóc là góc con

người”

( Cái răng cái tóc cũng thể hiện một phần

hình thức, tính cách con người Người

răng trắng, tóc đen mượt mà là người khoẻ

mạnh, người tóc bạc răng long là biểu hiện

của tuổi già….)

->Những gì thuộc về hình thức bên ngoài

của con người đều biểu hiện tính cách của

Câu tục ngữ có ý nghĩa gì? Thường sử

dụng trong những trường hợp nào?

( Sử dụng trong những tình huống dễ sa

đà trượt ngã )

Tìm câu tục ngữ tương tự?

- Giấy rách phải giữ lấy lề

- Đề cao giá trị con người so với mọi thứ củacải, người quý hơn của gấp nhiều lần

- An ủi những ngêi không may mất của

b Câu 2

- Khuyên nhủ mọi người cần giữ gìn răng tóccủa mình

- Thể hiện cách bình phẩm, nhìn nhận conngười qua hình thức của người đó

Trang 16

- No nờn bụt, đúi nờn ma.

Học sinh theo dừi sgk, đọc thầm câu 4?

Về cấu tạo cõu tục ngữ này cú gỡ đặc biệt?

Điệp từ “ học” cú tỏc dụng gỡ?

( Nhấn mạnh, mở ra những điều con

người cần phải học )

Em hiểu “ học ăn, học núi’ như thế nào?

Vỡ sao phải “ học ăn, học núi”?

( Ta phải học ăn, học núi sao cho lịch sự

dễ nghe )

Em hiểu gỡ về “ học gúi, học mở”

( Theo cỏc cụ già kể lại, người Hà Nội

xưa một số gia đỡnh giàu sang thường

dựng lỏ chuối tươi để gúi nước mắm đựng

vào bỏt Lỏ chuối giũn, muốn gúi được

phải học Khi lấy ra ăn cũng phải khộo

tay, nhẹ nhàng để khụng bắn vào người

khỏc -> phải học )

Cõu tục ngữ cú ý nghĩa như thế nào?

Đọc thầm cõu số 5

Cỏi hay của cõu tục ngữ này là gỡ?

( Đề cao vai trũ của người thầy trong

việc giỏo dục, dạy học và đào tạo con

- Muốn sang sụng thỡ bắc cầu kiều

Muốn con hay chữ thỡ yờu lấy thầy

Đọc câu số 6?

- Học thầy khụng tày học bạn

Cõu tục ngữ này cú gỡ mõu thuẫn với cõu

trờn khụng? tại sao?

( Thảo luận nhúm 4 thời gian 2phỳt

- Đại diện bỏo cỏo -> học sinh nhận xột

- Gv nhận xột, kết luận

-> Cõu tục ngữ cú hai vế đặt theo lối so

sỏnh Người bỡnh dõn đề cao việc học thầy

nhưng cũng đề cao việc học bạn Hai cõu

bổ sung cho nhau

Chỉ ra biện phỏp nghệ thuật của cõu tục

- 4 vế đẳng lập, bổ sung cho nhau

- Điệp từ: học

- Muốn sống cho cú văn hoỏ, lịch sự thỡ cầnphải học, học từ cỏi lớn đến cỏi nhỏ, họchàng ngày

Trang 17

Em hiểu câu tục ngữ trên như thế nào?

Tìm các câu tục ngữ có cùng nội dung?

- Lá lành đùm lá rách

- Bầu ơi thương lấy bí cùng,

Tuy rằng khác giống nhưng chung một

giàn

-Tiên trách kỉ, hậu trách nhân

Tìm hiểu nghĩa đen và nghĩa bóng của câu

tục ngữ?

Câu tục ngữ được áp dụng trong những

hoàn cảnh nào?

(Trong nhiều hoàn cảnh khác nhau: con

cháu biết ơn ông bà, cha mẹ, học trò biết

ơn thầy cô, nhân dân biết ơn anh hùng liệt

sĩ )

Học sinh đọc c©u 9?

Em thấy cách nói trong câu tục ngữ như

thế nào?

- Tưởng như vô lí: một cây không thể làm

nên núi, đáng ra phải nói là nên rừng Ba

cây chụm lại sẽ nên hòn núi cao -> phải là

nên rừng

-> ẩn dụ

Nêu lên chân lý gì?

Em có nhận xét gì về kết cấu của các câu

tục ngữ trên?

- Ngắn gọn, chặt chẽ

-> đó là cách lập luận của văn nghị luận

- Học sinh đọc ghi nhớ Gv khái quát

- Khi được hưởng thành quả phải nhớ công

ơn của người gây dựng

Câu 9

- Ẩn dụ

- Nêu lên chân lý về sức mạnh của sự đoànkết, chia sẽ, lẻ loi thì chẳng làm được gì, nếubiết hợp sức đồng lòng thì sẽ làm nên việclớn

- Hợm của khinh người

- Người sống của còn, người chết của hết

- Tham vàng phụ ngãi

Trang 18

- Nắm được cách rút gọn câu Hiểu tác dụng của việc rút gọn câu khi nói, viết

- Rèn luyện kĩ năng chuyển đổi từ câu rút gọn sang câu đầy đủ và ngược lại

- Có ý thức sử dụng linh hoạt các kiểu câu khi viết

B Chuẩn bị

- Giáo viện: giáo án, sgk,sgv

1 Bài cũ: kiÓm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.

2 Bµi míi.

Khi viết đặc biệt khi nói chúng ta thường lược bớt một số thành phần của câu để tiện lợi choviệc giao tiếp và diễn đạt Cách làm như vậy gọi là rút gọn câu Vậy rút gọn câu như thế nào? Tác dụng của nó ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu hôm nay

Học sinh đọc bài tập sgk

Cấu tạo của hai câu trên có gì khác nhau?

Thảo luận nhóm Nêu kết quả

Bài tập 2:

* Nhận xét

- Câu a lược bỏ vị ngữ để tránh lặp từ ngữ đãxuất hiện ở câu trước

- Câu b: lược chủ ngữ, vị ngữ -> tránh lặp, câu

Trang 19

Tác dụng của việc lược bỏ?

( Câu ngắn gọn, thông tin nhanh, tránh

được lặp từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước.)

Khi nào ta có thể rút gọn câu?

( Khi ngụ ý hành động, đặc điểm nói

trong câu là chung cho mọi người ( ta có

- Thưa mẹ, ạ, con được điểm 10

Khi rút gọn câu cần chú ý những điểm gì?

- Gv sửa chữa, bổ sung

ngắn gọn hơn, thông tin nhanh hơn

Trang 20

- Học sinh đọc yêu cầu bài tập 2?

- Nêu yêu cầu bài tập

- Học sinh nêu kết quả

- GV và học sinh nhận xét, bổ sung

- Gv nờu yờu cầu bài tập bổ sung

- Cho cỏc cõu rỳt gọn sau:

a.In tạp chớ này mỗi số năm nghỡn bản

b.In tạp chớ này mỗi số cú năm nghỡn bản

c.In tạp chớ này mỗi số cũng năm nghỡn

bản

d.In tạp chớ này mỗi số những năm nghỡn

bản

Hóy xỏc định thành phần cõu lược bỏ?

Nhận xột ý nghĩa của mỗi cõu sau khi khụi

phục

(Thấy ) lom khom dưới nỳi…

(Thấy ) lỏc đỏc bờn sụng…

(Tụi) nhớ nước đau lũng…

(Tụi ) thương nhà…

b ( Người ta) đồn rằng…

(Vua) ban khen…

(Quan tướng) đỏnh giặc…

trở về gọi mẹ

* Trong thơ ca hay sử dụng cõu rỳt gọn vỡ núphự hợp với sự cụ đọng, sỳc tớch, ngắn gọn củathể loại thơ, sự gieo vần -> luật của thơ

Bài bổ sung

Giảia.Lược bỏ chủ ngữb.Khụi phục: Thờm chủ ngữ:người ta, họ, nhàxuất bản…

c.Nhận xột ý nghĩa mỗi cõu sau khi đó khụiphục

-Cõu a: Thụng bỏo khỏch quan, khẳng định

Trang 21

Ngµy so¹n:

Ngµy d¹y :

TiÕt 79: §Æc ®iÓm cña v¨n b¶n nghÞ luËn

- Nắm được đặc điểm của văn nghị luận: bao giờ cũng phải có một hệ thống luận điểm, luận

cứ và lập luận gắn bó mật thiết với nhau

- Biết cách xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn nghị luận

- Biết xây dựng luận điểm, luận cứ và lập luận cho một đề bài

B Chuẩn bị

- Giáo viên: giáo án, sgk, sgv

- Học sinh: chuẩn bị bài, tham khảo sbt

1 Bµi cò: Thế nào là văn nghị luận? Văn nghị luận có những đặc điểm gì?

Là loại văn bản nói ra, viết ra nhằm xác định cho người đọc, người nghe một quan điểm, tưtưởng nhất định.Văn nghị luận phải có tư tưởng rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục vàdẫn chứng sát hợp.Văn nghị luận phải hướng tới (đặt ra) giải quyết một vấn đề trong cuộcsống, xã hội

2 Bµi míi.

* GV giíi thiÖu bµi.

Để hiểu kĩ đặc điểm của văn nghi luận nhằm giúp các em trong việc sử dụng văn nghị luận,hôm nay chúng ta sẽ học “ đặc điểm văn bản nghị luận”

Đọc văn bản” Chống nạn thất học”

Xác định ý chính của bài viết và cho biết ý

chính đó được thể hiện dưới dạng nào?

Các câu nào đã cụ thể hoá ý chính đó?

- Mọi người Việt Nam…

- Những người đã biết chữ…

- Những người chưa biết chữ…

Vai trò của ý chính trong bài văn nghị

luận?

Những yêu cầu để ý chính có tính thuyết

phục ?

- Ý chính phải rõ ràng, sâu sắc, có tính phổ

biến ( vấn đề được nhiều người quan tâm)

GV: Ý kiến trong văn bản nghị luận chính

là luận điểm, em hiểu luận điểm là gì?

I Luận điểm, luận cứ và lập luận.

Trang 22

Người viết triển khai ý chính ( luận điểm )

bằng cách nào?

(Triển khai luận điểm bằng lí lẽ và dẫn

chứng cụ thể làm cơ sở cho luận điểm,

giúp cho luận điểm đạt tới sự rõ ràng, đúng

trong văn bản nghị luận?

( Vai trò quan trọng trong việc làm sáng

rõ tư tưởng, luận điểm, bảo vệ luận điểm )

Muốn có tính thuyết phục, lí lẽ và dẫn

chứng cần đảm bảo yêu cầu gì?

* GV: Luận cứ chính là lí lẽ và dẫn chứng

trong bài văn nghị luận, trả lời câu hỏi vì

sao phải nêu luận điểm? nêu ra để làm gì?

Luận điểm ấy có đáng tin cậy không?

Luận điểm, luận cứ thường được diễn đạt

dưới hình thức nào? Có tính chất gì?

( Luận điểm luận cứ thường được diễn

đạt thành lời văn cụ thể, những lời văn đó

Cách sắp xếp, trình bày luận cứ gọi là lập

luận Em hiểu lập luận là gì?

LËp luËn có vai trò như thế nào?

( Lập luận có vai trò cụ thể hoá luận điểm,

luận cứ thành các câu văn, đoạn văn có

tính liên kết về hình thức và nội dung để

đảm bảo cho mạch tư tưởng nhất quán, có

* Nhận xét

- Lập luận là cách lựa chọn sắp xếp trìnhbày luận cứ sao cho chúng làm cơ sởvững chắc cho luận điểm

+ Luận cứ 2: Có người biết phân biệt tốt

và xấu nhưng vì đã thành thói quen nên

Trang 23

Chỉ ra luận điểm, luận cứ, lập luận trong

bài nghị luận trờn?

- Học sinh đọc bài đọc thêm

khú bỏ, khú sửa+ Luận cứ 3: Tạo được thúi quen tốt làrất khú Nhưng nhiễm thúi xấu rất dễ

- Lập luận:

+ Dạy sớm … Là thúi quen tốt+ Hỳt thuốc lỏ……thúi quen xấu+ Một thúi quen xấu ta thường gặp hàngngày

+ Cú nờn xem lại mình ngay

2 Đọc thờm

4 Củng cố: GV tóm tắt nội dung

5 Hớng dẫn học bài

- Học ghi nhớ, xem lại bài tập

- Chuẩn bị bài: “ Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận

Trang 24

- Giỏo viờn: giỏo ỏn, sgk Sgv

1 Bài cũ: kiểm tra sự chuẩn bị của hs

2 Bài mới.

Với văn bản tự sự, miờu tả, biểu cảm… trước khi làm bài, người viết phải tỡm hiểu kĩ càng đềbài và yờu cầu của đề Văn nghị luận cũng vậy, nhưng đề nghị luận yờu cầu của bài văn nghịluận vấn cú đặc điểm riờng

Đọc cỏc đề văn ( sgk 21)

Cỏc vấn đề trong 11 để trờn đều xuất phỏt

từ đõu?

- 11 đề nờu ra cỏc vấn đề khỏc nhau nhưng

cựng xuất phỏt từ nguồn gốc là cuộc sống

Gv: Vậy luận điểm là vấn đề mà người ra

đề đặt ra để người viết giải quyết

VD: Luận điểm ở đề số 1 là : lối sống giản

- Đề 5: tầm quan trọng của tỡnh bạn đối

với cuộc sống con người

- Đề 6: Quý, tiết kiệm thời gian

- Đề 7: Cần phải khiờm tốn

- Đề 8: Quan hệ giữa hai cõu tục ngữ

- Đề 9: Vai trũ, ảnh hưởng khỏch quan của

mụi trường, yếu tố bờn ngoài

I Tìm hiểu đề văn nghị luận

1 Nội dung và tính chất của đề văn nghị luận.

-Trong luận điểm chủ chốt, cú thể cú nhữngluận điểm nhỏ hơn

- Đề 1,2,3 thể hiện thỏi độ: ca ngợi, biết ơn,thành kớnh, Tự hào

Trang 25

- Đề 10: Hưởng thụ và làm việc cái gì nên

- Đề 8 - Học thầy không tày học bạn

-Không thầy đố mày làm nên

Các đề còn lại có mấy luận điểm?

- Có một luận điểm

Ở các đề 1,2,3.thể hiện thái độ, tình cảm

của người viết như thế nào?

Các đề còn lại thể hiện điều gì?

- Sự phân tích khách quan

Gv: Đề nghị luận đòi hỏi ở người viÕt một

thái độ tình cảm phù hợp: khẳng định hay

phủ định, tán thành hay phản đối; CM giải

thích hay tranh luận

Em hãy nêu ra những luận điểm gần gũi

với luận điểm của đề bài?

Cụ thể hoá luận điểm chính = luận điểm

phụ?

- Tự phụ là gì?

- Vì sao chớ nên tự phụ?

- Muốn không tự phụ phải làm gì?

- Hãy chọn và liệt kê những điều có h¹i do

Ta nên bắt đầu lời khuyên “ chớ nên tự

II Lập ý cho bài văn nghị luận

* Đề bài: Chớ nên tự phụ

1 Xác định luận điểm

2 Xây dựng lập luận

- Giải thích khái niệm tự phụ

- Nêu tác hại của tự phụ

- Nêu dẫn chứng về tác hại đó

-> Lập ý là tìm luận điểm, luận cứ và xây dựnglập luận

Ghi nhớ ( sgk) III Luyện tập: Tìm hiểu đề và lập ý cho đề:

Trang 26

Tìm luận điểm của đề trên ?

Sách có tác dụng gì đối với con người ?

Khi đọc sách cần chú ý điều gì?

“Sách là người bạn lớn của con người”

1 Tìm hiểu đề.

- Tư tưởng : tầm quan trọng của sách

- Tính chất: Thái độ yêu quý, trân trọng sách

2 Lập ý.

a, Xác định luận điểm: Tầm quan träng cñas¸ch

b, Tìm luận cứ

- Giúp học tập, rèn luyện hàng ngày

- Mở mang trí tuệ, tìm hiểu thế giới

- Nối liền quá khứ, hiện tại và tương lai

- Cảm thông, chia sẻ với con người, dân tộc,nhân loại

- Thư giãn, thưởng thức, trò chơi

- Cần biết chọn sách và quý sách

Trang 27

- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, phân tích bố cục, cách nêu luận điểm, cách đưa luận chứng trongbài nghị luận chứng minh.

B Chuẩn bị

- Giáo viên: gi¸o ¸n

1 Bài cũ: Đọc thuộc lòng 5 câu tục ngữ về con người và xã hội? Phân tích nội dung, nghệ

thuật em cho là lý thú nhất?

2 Bµi míi.

Mùa xuân năm 1951, tại một khu rừng Việt Bắc, Đại hội Đảng lao động Việt Nam (nay là

ĐCSVN) lần thứ II được tổ chức, Hồ Chủ Tịch đã thay mặt BCHTW Đảng đọc báo cáo chínhtrị quan trọng trong đó có đoạn bàn về “tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

+ P1: Nêu vấn đề đoạn (đoạn1)

+ P2: Giải quyết vấn đề ( đoạn 2,3)

+ P3: Kết thúc vấn đề (đoạn 4)

* Gv: Đoạn trích ngắn nhưng rất hoàn chỉnh, có

thể coi đây là một bài nghị luận mẫu mực

- Đọc đoạn 1 trang 24, 1em

Vấn đề chủ chốt mà tác giả đưa ra để nghị luận là

vấn đề gì? được thể hiện ở những câu nào?

(Vấn đề nghị luận: Truyền thèng yêu nước của

nhân dân ta được thể hiện ở câu 1và câu 2.)

Như vậy tác giả đã nêu vấn đề bằng cách nào? Tác

dụng nghệ thuật của cách ấy?

( Nêu vấn đề trực tiếp, rõ ràng, rành mạch, dứt

khoát và khẳng định bằng kết cấu C có V; C là V.)

Giải thích từ “Nồng nàn”, “Truyền thống”?

- Các từ này dùng để cụ thể hoá mức độ của tư

tưởng yêu nước: Sôi nổi, mạnh mẽ, dâng trào, vừa

khái quát theo thời gian lịch sử vừa khẳng định

II Tìm hiểu văn bản

1 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.

- Cách nêu vấn đề ngắn gọn, sinh độnghấp dẫn theo lối so sánh cụ thể khẳngđịnh và trực tiếp thể hiện được sứcmạnh to lớn, vô tận, và tất yếu của lòngyêu nước

Trang 28

- Truyền thống: là những giá trị đã trở nên bền

vững trải qua một thời gian dài

So sánh câu 1, 2, với câu 3, em thấy câu 3 có cấu

trúc ntn?

( Dài và phức tạp hơn.)

Tác dụng của nó là gì?

( Hình ảnh so sánh chính xác, mới mẻ Tư tưởng

yêu nước, như làn sóng -> giúp ta hình dung sức

mạnh to lớn, vô tận và tất yếu của lòng yêu nước.)

Em nhận xét gì về tác dụng của các động từ

“lướt”, “nhấn chìm” trong câu?

( Gợi cho ta sự nhanh chóng, linh hoạt và mạnh

mẽ của tư tưởng yêu nước.)

Đoạn văn giúp em hiểu gì về tinh thần yêu nước

của nhân dân ta?

* Đọc thầm đoạn 2, đoạn 3

Đoạn 2, 3 nói về vần đề gi?

( Những biểu hiện của tinh thần yêu nước)

GV: tích hợp: Đoạn 2,3 là phần giải quyết vấn đề,

( Tác giả dùng biện pháp liệt kê theo trình tự

thời gian và chơi chữ: anh hùng dân tộc – dân tộc

Các biện pháp nghệ thuật trên đã cho thấy tinh

thần yêu nước của nhân dân ta trong lịch sử như

2 Thể hiện của tinh thần yêu nước

a Tinh thần yêu nước trong lịch sử chống ngoại xâm

- Sử dụng liệt kê, chơi chữ, điệp từ ->trong lịch sử nhân dân ta có nhiều tấmgương tiêu biểu thể hiện lòng yêu nướcnồng nàn của nhân dân ta

Trang 29

tác giả?

( Cách lập luận chặt chẽ, mạch lạc, dẫn chứng

theo:

+ Lứa tuổi: từ cụ già -> nhi đồng

+ Không gian: trong nước -> ngoài nước, kiều bào

ngoài nước -> đồng bào vùng tạm chiến

+ Nhiệm vụ, công việc, chiến đấu, sản xuất

+ Con người: bộ đội, công nhân, nông dân, phụ nữ

+ Việc làm: chịu đói, nhịn ăn, diệt giặc, vận tải,

sản xuất, săn sóc, yêu thương bộ đội

- Đọc đoạn 4 sgk- 1 em

Trước khi đề ra những nhiệm vụ, Bác phân tích

sâu hơn những biểu hiện của tinh thần yêu nước,

đó là biểu hiện gì? Được so sánh bằng những hình

ảnh như thế nào?

- Đó là cách so sánh tinh tế, sâu sắc để tiếp tục

phân tích biểu hiện của tư tưởng yêu nước đồng

thời đề ra nhiệm vụ

Đó là nhiệm vụ gì?

Em nhận xét gì về kết thúc của bài viết?

- Kết thúc tự nhiên, hợp lí, sâu sắc và tinh tế dựa

trên sự am hiểu thực tiễn cuộc sống phong phú,

sâu sắc, tâm nhìn chiến lược của vị lãnh tự tối cao

của Đảng Cách kết thúc thể hiện rõ phong cách

nghị luận của tác giả: giản di, rõ ràng, cụ thể, chặt

Sau học kỳ I, phòng trào thi đua của lớp em

sôi nổi hẳn lên Từ các thầy cô giáo đến các bạn

học sinh, từ các bạn nữ đến các bạn nam, từ học

sinh giỏi đến học sinh yếu, từ những bạn xưa nay

rất trầm đến các bạn sôi nổi, có thành tích cao Tất

cả đều cố gắng để đạt được thành tích cao nhất

b Tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong hiện tại

- Lí lẽ lập luận giản dÞ, chủ yếu là dẫnchứng -> Tinh thần yêu nước của nhândân ta được thể hiện ở mọi đối tượng,mọi nơi, mọi lúc -> đã khơi dậy kíchthích, khởi động tinh thần dân tộc, sự tựhào, tin tưởng vào chiến thắng của cuộckháng chiến

3 Nhiệm vụ của chúng ta

- Phải ra sức tổ chức, tuyên truyền, lãnhđạo làm cho tư tưởng yêu nước đượcthực hành

Ghi nhớ ( sgk)

III Luyện tập

1 Học sinh đọc thuộc lòng từ đầu đến

Trang 30

“ tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”

2 Viết đoạn văn theo lối liệt kê ( 4-5câu) sử dụng mô hình liên kết từ… đến

- Nắm được khái niệm câu đặc biệt, hiểu được tác dụng của câu đặc biệt

- Biết sử dụng câu đặc biệt khi nói và viết

B Chuẩn bị

- Giáo viên: Bảng phụ

1 Bµi cò: Câu rút gọn là gì? Đặt câu rút gọn ?

- Là những câu có một thành phần nào đó bị lược bỏ khi hoàn cảnh sử dụng cho phép

VD: - Bạn đã đi xem phim không?

- Có ( câu rút gọn )

2 Bµi míi.

Trang 31

Trong Tiếng Việt có rất nhiều kiểu câu, mỗi câu có tác dụng khác nhau Câu đặc biệt là mộttrong các kiểu câu ấy Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.

Bài tập nhanh: Xác định câu đặc biệt trong hai

đoạn văn sau: Gv treo bảng phụ

1 Rầm! Mọi người ngoảnh lại nhìn hai chiếc xe

máy đã tông vào nhau.Thật khủng khiếp!

2 Hai chiếc xe máy đều lạng lách, phóng nhanh

vượt ẩu Bỗng một tiếng rầm khủng khiếp vang

lên Chúng đã tông vào nhau

- Đọc ghi nhớ ( sgk 28) – 2 em

- GV treo bảng phụ Học sinh đọc, đánh dấu x vào

ô trống? ( Các tác dụng của câu)

( Thảo luận nhóm 4- thời gian 2phút

a) Một đêm mùa xuân

b) Tiếng reo Tiếng vỗ tay

c) Trời ơi!

d) Sơn! Em Sơn! Sơn ơi!

- Chị An ơi!

- Gọi đại diện trình bày GV kết luận

Qua bài tập, em thấy câu đặc biệt có những đặc

điểm, tác dụng gì?

( Nêu thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được

nói đến trong đoạn văn, liệt kê, th«ng báo về sự

tồn tại của sự vật hiện tượng, bộc lộ cảm xúc , gọi

đáp)

- Đọc ghi nhớ 2 sgk?

Hãy các định và nêu tác dụng của câu đặc biệt

trong truyện sau:

Hai ông sợ vợ tâm sự với nhau Một ông thở dài:

- Hôm qua, sau một trận cãi vã tơi bời khói lửa, tớ

buộc bà ấy phải quỳ

Câu c: Bộc lộ cảm xúc

Câu d: Gọi đáp

=> Ghi nhớ 2 ( sgk)

Trang 32

- Thế cơ à? Rồi sao nữa?

- Bà ấy quỳ xuống đất và bảo: Thụi! Bũ ra khỏi

Bài tập 2( trang 29)

- Ba giõy… Bốn giõy… Năm giõyXỏc định thời gian

- Lõu quỏ! Sốt ruột ( bộc lộ cảm xỳc)

- Một hồi cũi ( tường thuật)

- Lỏ ơi! (Gọi đỏp)

4 Củng cố: GV tóm tắt nội dung

Điền dấu x vào ý kiến đỳng

- Cõu đặc biệt là cõu:

A: Cú CN và VN

B: CN và VN bị lược bỏ

C: Khụng xỏc định được CN, VN (x)

Trang 33

- Tác dụng của câu đặc biệt:

A: Xác định thời gian, nơi chốn

B: Liệt kê, thông báo về sự tồn tại sự vật, hiện tượng

C: Bộ lộ cảm xúc

D: Gọi đáp

E: Tất cả ý kiến trên (x)

trong bµi v¨n nghÞ luËn

-Luyện tập về phương phap lập luận trong văn nghị luận

- Biết cách lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận

- Nắm được mối quan hệ giữa bố cục và phương pháp lập luận của bài văn nghị luận

- Rèn kĩ năng xây dựng bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận

B Chuẩn bị

- Giáo viên: sgk + sgv

- Học sinh: Soạn bài

1 Bài cũ: Nêu quá trình tìm hiểu đề và lập ý cho bài văn nghị luận?

- Tìm hiểu đề là xác định đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận để làm bài khỏisai lệch

- Sau khi tìm hiểu đề: lập ý: xác định luận điểm cụ thể hoá luận điểm chính thành các luậnđiểm phục, tìm luận cứ -> sắp xếp theo trình tự hợp lí

Trang 34

2 Bµi míi.

Sau khi tìm hiểu đề, lập ý cho bài nghị luận, các em cần nắm bắt được bố cục bài văn nghị luận

có mấy phần? Nhịêm vụ của từng phần và phương pháp lập luận ra sao?

Chúng ta cùng tìm hiểu

Học sinh đọc bài: “ Tinh thần yêu nước của nhân

dân ta”

Xem sơ đồ theo hàng dọc, hàng ngang nhận xét về

bố cục và cách lập luận?

Bài văn có mấy phần? Mỗi phần có mấy đoạn?

Hãy chỉ ra luận điểm ở từng đoạn?

- Đoạn 1: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu

nước…

- Đoạn 2: Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ

đại…

- Đoạn 3: đồng bào ta ngày nay…

- Đoạn 4: Bổn phận của chúng ta…

Phương pháp lập luận được sử dụng trong bài

Đ2: Trong hiện tại: C1: Khái quát chuyển ý

C2,3,4: liệt kê dẫn chứng theo các bình diện

C5: Khái quát nhận định, đánh giá

* Kết thúc vấn đề

C1: So sánh, khái quát giá trị tinh thần yêu nước

C2,3: hai biểu hiện khác nhau của lòng yêu nước

C4: Xác định trách nhiệm, bæn phận của chúng ta

Hãy xác định các phương pháp lập luận trong bài

văn?

Hãy chứng minh các quan hệ trong phương pháp

lập luận của bài văn? ( Học sinh thảo luận nhóm 4

thời gian 3phút)

Nói quan hệ hàng dọc 1,2 là lập luận tương đồng

I Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận

1 Bài tập

2 Nhận xét

* Bài văn có bố cục ba phÇnP1: Đoạn đầu: đặt vấn đềP2: § 2, 3: giải quyết vấn đềP3: đoạn 4: kết thúc vấn đề

- Tßan đoạn có 15 câu, 1 câu nêu vấn

đề, 13 câu làm rõ vấn đề, 1 câu chốt lại

Trang 35

theo thời gian đúng hay sai? Tại sao?

- Đúng Vì 3 đoạn đầu đều tập trung nói lên tinh

thÇn yêu nước , đoạn cuối nói lên bổn phận của

chúng ta trong hiện tại, khơi dậy tinh thần yêu

nước của nhân dân ta

Vậy phương pháp lập luận ở đây là gì?

* Phương pháp lập luận như chất keo gắn bố cục

với lập luận của bài văn nghị luận

- Học sinh đọc ghi nhớ Gv chốt

- Học sinh đọc, xác định yêu cÇu, làm bài

- GV vµ HS cïng lµm

+ Hàng ngang1: Quan hệ nhân quả

+ Hàng ngang 2: Quan hệ nhân quả.+ Hàng ngang 3: Tổng-phân-hợp

+ Hàng ngang 4: Suy luận tương đồng.+ Hàng dọc 1: Suy luận tương đồng theothời gian

+ Hàng dọc 2: suy luận tương đồng theothời gian

+Hàng dọc 3: Quan hệ nhân quả, sosánh

- Cách tạo mối liên kết giữa bố cục vàcác phần

- Mở bài: trùng với câu: “ Ở đời… tài”

- Thân bài: Danh hoạ… mọi thứ

- Kết bài: Đoạn còn lại

- Đơ Vanhxi… rất đặc biệt

- Em… giống như

- Câu chuyện… tiền đồ

- Học lý thuyết, xem lại bài tập Làm bài tập trong sbt

- Chuẩn bị bài: “ Luyện tập về phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận” Trả lời các

câu hỏi sgk

==============================

Trang 36

- Khắc sâu kiến thức về khái niệm trong văn nghị luận

- Cã kĩ năng lập luận khi t¹o lËp mét v¨n b¶n nghÞ luËn

Tiết trước các em đã được học về phương pháp lập luận trong bài nghị luận Để củng cố kiếnthức tiết trước, chúng ta cùng luyện tập

( Quan hệ nguyên nhân - kết quả )

Nhận xét về vị trí của luận cứ và kết luận?

( Có thể thay đổi được vị trí giữa luận cứ và kết

I Lập luận trong đời sống

1 Bài tập 1, 2, 3

2 NhËn xÐt

- Biểu hiện trong mỗi mối quan hệgiữa luận cứ và luận điểm (khái niệm)thường nằm trong một cấu trúc câunhất định

- Mỗi luận cứ có thể đưa đến nhiềuluận điểm và ngược lại

Trang 37

Hãy bổ sung luận cứ cho các kết luận sau đây?

a) Em rất yêu trường em.Vì nơi đây từng gắn bó với

em từ thuở ấu thơ

b) Nói dối rất có hại Vì sẽ chẳng còn ai tin mình

nữa

c) Đau đầu quá, nghỉ một lát nghe nhạc thôi

d) Ở nhà, trẻ em cần biết nghe lời cha mẹ

e) Những ngày nghỉ em rất thích đi tham quan

Viết tiếp kết luận cho các luận cứ sau nhằm thể hiện

tư tưởng, quan điểm của người nói?

a) Ngồi mãi ở nhà chán lắm, đến thư viện đọc sách

d) Các bạn… phải gương mẫu chứ

e) Cậu này… chẳng ngó ngàng gì đến việc học hành

Qua các bài tập trên, em hãy cho biết lập luận trong

đời sống thường xuất hiện dưới hình thức nào?

- Học sinh đọc, xác định yêu cầu

Đọc các luận điểm, so sánh các kết luận ở mục I với

các luận điểm ở mục II?

( Học sinh thảo luận nhóm 3 phút Báo cáo)

- Ở mục II, luận điểm trong văn nghị luận thường

mang tính khái quát và có ý nghĩa tường minh

Tác dụng của luận điểm trong văn nghị luận?

- Là cơ sở triển khai luận cứ

- Là kết luận của lập luận

Hãy lập luận cho luận điểm “ Sách là người bạn lớn”

Vì sao sách là người bạn lớn của con người?

Sách là người bạn lớn của con người có thực tế

Rút thành luận điểm và lập luận cho luận điểm ở

II Lập luận trong văn nghị luận

Trang 38

truyện ngụ ngôn “Ếch ngồi đáy giếng”?

- Luận điểm: Cái giá phải trả cho những kẻ dốt nát,

kiêu ngạo

- Luận cứ: Ếch sống lâu trong giếng, bên cạnh những

con vật nhỏ bé Các loài này sợ tiếng kêu của ếch

Ếch thấy mình oai phong như một vị chúa tể Trời

mưa to đưa ếch ra ngoài Theo thói quen cũ, ếch đi

nghênh ngang… BÞ con trâu giẫm bẹp

- Lập luận: theo trình tự thời gian

- Xem lại bài tập, học lý thuyết, làm bài tập 3

- Soạn bµi: Sự giàu đẹp của tiÕng ViÖt

==============================

Trang 39

- Nắm vững khái niệm trạng ngữ trong cấu trúc câu.

- Biết phân loại trạng ngữ theo nội dung mà nó biểu thị

- Ôn lại các loại trạng ngữ đã học ở tiểu học

- Có kĩ năng thêm thành phần trạng ngữ vào câu ở các vị trí khác nhau

B Chuẩn bị

- Giáo viên: gi¸o ¸n, b¶ng phô

- Học sinh: so¹n bµi, b¶ng nhãm

1 Bài cũ: Thế nào là câu đặc biệt? Cho ví dụ?

- Câu đặc biệt là câu không cã cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

Ví dụ: mùa xuân!

2 Bµi míi.

- Đoạn văn của Thép mới (1 học sinh đọc)

Xác định trạng ngữ trong các câu trên?

- GV ghi lên bảng các trạng ngữ vừa tìm được

Xét về ý nghĩa, em thấy trạng ngữ có vai trò gì ?

Nếu bỏ các trạng ngữ đi, ý nghĩa của câu sẽ như

thế nào?

( Ý nghĩa của câu sẽ không rõ ràng, cụ thể nữa)

Trạng ngữ đứng ở vị trí nào trong câu và thường

nhận biết bằng dấu hiệu nào?

* GV: Về bản chất, thêm trạng ngữ cho câu tức là

VD: Đằng kia, mây đen ùn ùn kéo đến

Trong hai cặp câu sau, câu nào có trạng ngữ, câu

nào không có trạng ngữ? Tại sao?

1.a Tôi đọc báo hôm nay

Trang 40

b Hôm nay tôi đọc báo.

2.a Thầy giáo giảng bài hai giờ

b Hai giờ, thầy giáo giảng bài

(Các câu b có trạng ngữ vì “ hôm nay” và “hai

giờ" có tác dụng cụ thể hoá ý nghĩa của câu Câu a

của 2 cặp câu không có trạng ngữ vì “ hôm nay”

là định ngữ bổ sung ý nghĩa cho danh từ “ b¸o”

“Hai giờ” là bổ ngữ bổ sung ý nghĩa cho động từ

“ giảng”

* Lưu ý: Khi viết cần phân biệt trạng ngữ ở cuối

câu với thành phần phụ khác ( bổ ngữ, định ngữ)

cần đặt dấu phẩy giữa trạng ngữ với nòng cốt câu

- Học sinh đọc bài tập 1 Nêu yêu cầu bài tập

- Thảo luận nhóm 4 thời gian 3phút.

- Báo cáo

- Học sinh nhận xét

- Học sinh đọc, xác định yêu cầu, làm bài

- Học sinh nhân xét

- Học sinh đọc bài tập 3 Nêu yêu cầu bài

- Gọi 2 học sinh lên bảng giải -> nhận xét

- Gv sửa chữa

II Luyện tập

1 Bài tập 1 ( 40): Xác định trạng ngữ

trong các câuCâu a: Mùa xuân… mùa xuân ( chủ ngữ

và vị ngữ)Câu b: Mùa xuân -> trạng ngữCâu c: Mùa xuân -> bổ ngữCâu d: Mùa xuân là câu đặc biệt

2 Bài 2: Tìm trạng ngữ trong phần trích

dưới đây:

1.Như báo trước mùa về của một thứcquà thanh nhã và tinh khiết

2 Khi đi qua những cánh đồng xanh

3 Trong cái vỏ xanh kia

4 Dưới ánh nắng

5 Với khả năng thích ứng

3 Bài 3: Phân loại trạng ngữ

Câu 1: Trạng ngữ cách thứcCâu 2: trạng ngữ chỉ địa điểmCâu 3: Trạng ngữ chỉ nơi chốnCâu 4: Trạng ngữ chỉ cách thức

Định dạng
Số trang	130
Dung lượng	0,92 MB