Ngoại khóa:Truyện dân gian việt Nam Sử thi Thần thoại Truyền thuyết Ngụ ngôn Truyện cười Cổ tích... Phân loại : Dựa theo nội dung truyền thuyết Việt Nam ta có thể chia theo các thời kì
Trang 1Phòng giáo dục & đào tạo thái thụy
Trường thcs Thái Xuyên
GD
Trang 2Bốn nhóm
Truyện
dân gian
vần điệu
Sân khấu
- Thần thoại
- Sử thi
- Truyền thuyết
- Cổ tích
- Ca dao
- Dân ca
- Tục ngữ
- Câu đó
- Chèo -Tuồng
Trang 3Ngoại khóa:Truyện dân gian việt Nam
Sử thi
Thần
thoại Truyền thuyết
Ngụ ngôn
Truyện cười
Cổ tích
Trang 4I ThÇn tho¹i
Th n tho i l nh ng truy n k xu t hi n t khi con ngầ ạ à ữ ệ ể ấ ệ ừ ười còn s ng th nh ố à
th t c ,b l c.Hình tị ộ ộ ạ ượng c b n c a th n tho i l các v “th n”tơ ả ủ ầ ạ à ị ầ ư ng tr ng î ư
cho các l c lự ượng t nhiên.ự
2 Phân lo i :ạ
1 nh ngh a :Đị ĩ
- V ngu n g c v tr v ề ồ ố ũ ụ à c¸c hiÖn tượng t nhiên: Th n tr tr i,Ông tr i ,ự ầ ụ ờ ờ
N th n M t tr ng, Th n M t tr i,Th n m a ữ ầ ặ ă ầ ặ ờ ầ ư
- V ngu n g c các lo i th c v t :Cu c tu b các gi ng v t,Th n Lúa ề ồ ố à ự ậ ộ ổ ố ậ ầ
- V g c con ngề ố ườ ài v ngu n g c dân t c Vi t Nam ồ ố ộ ệ ;«ng trêi th n Nông ,ầ
Mười Hai b M à ụ
- Ngo i ra th n tho i còn bi n tà ầ ạ ế ướng trong Ph t tho i ,Tiên tho i ,truy n c tích, ậ ạ ạ ệ ổ truy n ng ngôn:Cóc ki n tr i ,Ch ệ ụ ệ ờ ử Đồng T .ho c mang d u n xã h i nguyên ử ặ ấ ấ ộ
Trang 6II Truyền thuyết
1 Khái niệm :
2 Phân loại :
Dựa theo nội dung truyền thuyết Việt Nam ta có thể chia theo các thời kì sau
: mang tính chất sử thi, phản ánh không khí anh hùng ca thời Hùng Vương dựng nước và trình độ khá văn minh của người Văn Lang:
- Các truyền thuyết tiêu biểu của thời kì này là : Con Rồng cháu Tiên – Sơn Tinh Thuỷ Tinh,Thánh Gióng,Thánh Hùng Linh Công,Hùng Vương thứ sáu
b Những truyền thuyết sau thời các vua Hùng:
a Thời kì các vua Hùng
Trang 7Gồm những truyền thuyết kế về những sự kiện ,nhân vật lịch sử thuộc những thời kì lịch sử khác nhau, tính từ thời sau các vua Hùng cho đến suốt thời đại phong kiến.
Các truyền thuyết này gồm các nhóm :
*Thời kì An Dương Vương:(257TCN - 208 TCN):An Dương Vương xây thành Cổ Loa ,
Mị Châu Trọng Thủy.
*Thời kì Bắc thuộc (207TCN-938):Hai Bà Trưng,Bà Triệu ,Lý Bí
Thời kì phong kiến tự chủ: Từ thế kỉ X- XV giai cấp phong kiến Việt Nam xây dựng được nhà nước thống nhất củng cố nền độc lập dân tộc Từ thế Kỉ XVI-XIX là suy sụp của các triều đại phong kiến Các truyền thuyết thời kì này có thể chia theo chủ đề sau:
Anh hùng chống giặc ngoại xâm : Yết Kiêu,Trần Hưng Đạo ,Nguyễn Trãi…
Danh nhân văn hóa :Chu Văn An ,Trạng Trình…
Lịch sử địa danh :Sự tích Hồ Gươm,sự tích núi Ngũ Hành
Anh hùng nông dân :Chàng Lía,Quận He,Ba Vành…
Anh hùng nông dân không có yếu tố thần kì :Hầu Tạo ,chàng Lía,Lê Văn Khôi…
a Thời kì các vua Hùng
b Những truyền thuyết sau thời các vua Hùng:
2 Phân loại : Ngoại khóa:Truyện dân gian việt Nam
Trang 8IIi Cổ tích:
1 Khái niệm
Truyện cổ tích là loại truyện dân gian kể về các kiểu nhân vật quen thuộc như:
+ Nhân vật bất hạnh :người mồ côi, con riêng, người em út ,người có hình dạng xấu xí + Nhân vật dũng sĩ và nhân vật có tài năng kì lạ
+ Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch
+ Nhân vật là động vật biết nói năng hoạt động như con người
Truyện cổ tích thường có yếu tưởng tượng kì ảo hoang đường thể hiện ước mơ niềm tin của nhân dân về chiến tháng cuối cung của cái thiện đối với cái ác,cái tốt với cái xấu,sự công bằng với sự bất công
Trang 102.Phân loại
Tuyện cổ
tích loài vật
Truyện cổ tích thế tục
Tuyện cổ tích thần kì
- Trâu và Ngựa.
- Sự tích cù Lao
ông Hổ.
- Tấm Cám
- Câykhế.
- Người thợ săn và
mụ chằn.
-Trương chi.
-Sự tích chim hít cô.
- Gái ngoan dạy chồng
Trang 112 Phân loại
Đả kích giai cấp thống trị :đó là thói ngang ngược,đạo đức giả của kẻ quyền thế:Chèo bẻo và ác là,khi chúa sơn lâm ngoạ bệnh
Phê phán thói hư tật xấu của con người:thói huênh hoang
đi kèm với bênh chủ quan ,tính tham lam ,thói đoán mò : ếch ngồi đáy giếng,Cà cuống với người tịt mũi
Nêu lên kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn cuộc sống:Khuyên con người nên đứng đúng vị trí của mình ,sống cần có lập trường,nêu lên sức mạnh đoàn kết ,tác hại của óc
xa rưòi thực tế : Quạ mặc lông công,Đẽo cày giữa đường ,Chị bán nồi đất
IV.Truyện ngụ ngôn
Ngoại khóa:Truyện dân gian việt Nam
1 Định nghĩ.a
Trang 13Khái Niệm Phận loại
Truyện cười kết chuỗi Truyện cười không kết chuỗi Loại truyện kể
về những hiện tư
ợng đáng cười
trong cuộc sống
nhằm tạo tiếng
cười mua vui
hoặc phê phán
những thói hư,tật
xấu trong xã hội
Nhóm truyện cười về nhân vật trung tâm
là đối tượng của tiếng cười phê phán:
Trạng Lợn
Nhóm truyện cư
ời về nhân vật trung tâm là ngưòi được ca ngợi ,thán phục ,đã dũng cảm đáu tranh chống cái ác : Trạng Quỳnh.
Truyện khôi hài (giải trí là chủ yếu )
Truyện trào phúng (phê phán là chủ yếu)
Truy
ện tiếu lâm (có yếu
tố tục)
Ngoại khóa:Truyện dân gian việt Nam
V Truyện cười
Truyện cười không kết chuỗi
Trang 14Định nghĩa:Sử thi là thuật ngữ văn học dùng để chỉ những tca phẩm theo thể tự sự,có nội dung hàm chứa những bức tranh sâu rộng và hoàn chỉnh về đưòi sống nhân dân với nhân vật trung tâm là những anh hùng dũng sĩ đại diện cho một thế giới nào đó