ngoai khoa van 12

TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG GIẢNG DẠY MÔN NGỮ VĂNMỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TƯ TUỞNG HỒ CHÍ MINH MÔN NGỮ VĂN VỚI VIỆC GIÁO DỤCTƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG THỰ

TÍCH HỢP

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TRONG GIẢNG DẠY

MÔN NGỮ VĂNMỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TƯ TUỞNG HỒ CHÍ MINH

MÔN NGỮ VĂN VỚI VIỆC GIÁO DỤCTƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

THỰC HÀNH SOẠN GIẢNG BÀI HỌC NGỮ VĂN

CÓ GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

* Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo

đức Hồ Chí Minh trong toàn Đảng, toàn dân:

- Từ Đại hội VII (1991) đến Đại hội IX, lần đầu tiên, khái niệm

“Tư tưởng Hồ Chí Minh” được trình bày khá đầy đủ, khoa học, khẳng định những nội dung cơ bản trong hệ thống

TTHCM.

-Ngày 27/3/2003, Ban Bí thư có Chỉ thị số 23 CT/TW về đẩy

mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới

- Ngày 7/11/2006, Bộ CT có Chỉ thị 06-CT/BCT về tổ chức Cuộc vận động: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh”.

Đảng CSVN lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và TTHCM làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của Đảng và nhân dân ta

PHẦN MỘT

I Nhận thức về tư tưởng đạo đức HCM

II Nội dung GD tư tưởng đạo đức HCM III.Thực trạng GD tư tưởng HCM ở

trường phổ thông

I NHẬN THỨC VỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH

A NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HCM

1. Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn

từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam

2 Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự kế thừa

và phát triển những tư tưởng đạo đức tốt đẹp truyền thống của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây

3 Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết

hợp giữa đạo đức truyền thống với tư tưởng đạo đức cộng sản

*Truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam

+ Quan niệm nhân cách: " đói cho sạch, rách cho thơm "

+ Coi trọng đạo lý làm người: " có nghĩa có nhân ",

" chị ngã em nâng ", " một con ngựa đau cả tàu

không ăn cỏ ", " nhiễu điều phủ lấy giá gương,

người trong một nước thì thương nhau cùng ”; + Đề cao sức mạnh đoàn kết " một cây làm chẳng

nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao ";

+ Đề cao tinh thần đấu tranh anh dũng, kiên cường bất khuất trước quân thù, " chết vinh còn hơn

sống nhục “…

*Sự kế thừa và phát triển những tư tưởng đạo đức tốt đẹp truyền thống của nhân loại, cả

phương Đông và phương Tây

mĩ như những người bạn thân thiết Tôi cố gắng làm người học trò nhỏ của các vị ấy”.( Hồ Chí

Minh)

* Sự kết hợp giữa đạo đức truyền thống với tư tưởng đạo đức cộng sản.

- “Xem xét lại CN Mac về cơ sở lịch sử của nó, củng cố

- Lênin là người “đã nêu cho chúng ta một tấm gương sáng về sự giản dị vĩ đại và sự khiêm tốn cao độ” “là đạo đức vĩ đại và cao đẹp của người thầy, đã ảnh hưởng lớn lao tới các dân tộc châu Á và đã khiến cho trái tim của họ hướng về Người không gì ngăn cản nổi” (HCMinh)

I NHẬN THỨC VỀ TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH

A NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HCM

B CÁC GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH TTHCM VỀ ĐẠO ĐỨC (Tài liệu tập huấn trang 9,10)

1 Giai đoạn thứ nhất: từ thuở niên thiếu đến

năm 1911

2 Giai đoạn thứ hai (1911 – 1941): đi tìm đường

cứu nước, trở thành người cộng sản rồi về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

3 Giai đoạn thứ ba (1941 – 1969): trực tiếp về

lãnh đạo cách mạng Việt Nam

II NỘI DUNG TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC

HỒ CHÍ MINH

1 Đạo đức HCM là đạo đức mới, đối lập

với đạo đức cá nhân chủ nghĩa, ích kỉ

2 Đạo đức HCM là đạo đức CM.

- Trung với nước, hiếu với dân

- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

3 Yêu thương con người.

4 Tinh thần quốc tế trong sáng.

“Hiểu sao hết Người đi tìm hình của Nước

Không phải hình một bài thơ đá tạc nên người

Một góc quê hương, nửa đời quen thuộc,

Hay một đấng vô hình sương khói xa xôi…”(CLV)

“Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp

Giấc mơ con đè nát cuộc đời con

Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp

Một mái nhà yên rủ bóng xuống tâm hồn.”(CLV)

Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Đảng xã hội Pháp họp ở Tua

* Đạo đức CM

“ Cũng như sông thì có nguồn mới có nước Không

có nguồn thì sông cạn.

Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo.

Người Cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân.”

(Đường kách mệnh) (Đường kách mệnh)

10/12/13

“ Các vua Hùng đã

có công dựng nước Bác cháu

ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”

(Bác Hồ thăm đền Hùng)

*Trung với nước, hiếu với dân

* Tinh thần, ý chí, niềm lạc quan CM

“Sáng ra bờ suối tối vào hang,

Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn

10/12/13

* Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư

* Cần, kiệm, liêm, chính

- Cần : là lao động cần cù, siêng năng; “lao động là

nghĩa vụ thiêng liêng”.

- Kiệm : là tiết kiệm sức lao động, thì giờ, tiền của của

dân, nước, của bản thân; phải tiết kiệm từ cái to

đến cái nhỏ

- Liêm : là “luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và

của dân” (liêm khiết)

- Chính : “nghĩa là không tà, thẳng thắn, đúng đắn”.

- Cần, kiệm, liêm, chính, có quan hệ mật thiết với

nhau Cần, kiệm, liêm, chính là bốn đức của con

người: " Thiếu một đức, thì không thành người ".

* chí công, vô tư

- Đặt lợi ích chung trên lợi ích cá nhân.

- “Khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi

hạ chi lạc nhi lạc)

*Tính tốt ấy gồm có năm điều: nhân, nghĩa, trí,

- Trí là đầu óc sáng suốt, biết xem người, biết xét việc

- Dũng là dũng cảm, gan góc, gặp việc phải có gan làm, thấy khuyết điểm phải có gan sửa chữa, cực khổ khó khăn

phải cố gắng chịu đựng…

- Liêm là “luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân”

“Giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể

chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục”.

Người đọc Tuyên ngôn…Rồi chợt hỏi:

“Đồng bào nghe tôi nói rõ không?”

Ôi câu hỏi hơn một lần kêu gọi Rất đơn sơ mà ấm bao lòng!

“ Bác vẫn đi kia…giữa cánh đồng Thăm từng ruộng lúa, hỏi từng bông

Ghé từng hợp tác, qua thôn xóm Xem mấy trường tươi, mấy giếng trong…”

Bác sống như trời đất của ta Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ Sữa để em thơ, lụa tặng già…

Bác để tình thương cho chúng con Một đời thanh bạch, chẳng vàng son Mong manh áo vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn…

“ Tôi chỉ có một sự ham

muốn, ham muốn tột bậc, là

làm sao cho nước ta được

hoàn toàn độc lập, dân ta được

hoàn toàn tự do, đồng bào ai

cũng có cơm ăn áo mặc, ai

cũng được học hành.”

(Trả lời các nhà báo

nước ngoài 1-1946)

10/12/13

* Tinh thần quốc tế trong sáng

“Bốn phương vô sản đều là anh em…” (HCMinh)

Như đỉnh non cao tự dấu mình

Trong rừng xanh lá ghét hư vinh…

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một kho tàng đầy

của báu, là di sản chứa đựng bao giá trị, giá trị đó, nói cho cùng, là giá trị văn hoá mà chúng ta khai thác chưa được bao nhiêu ”

(Phạm Văn Đồng: Văn hóa và đổi mới, Nxb

Chính trị quốc gia, H.1994, tr 126 )

* THẢO LUẬN

Thầy, cô có ý kiến gì

về thực trạng giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho HS trong nhà trường hiện nay? Nguyên nhân của thực trạng là

gì?

III.Thực trạng GD tư tưởng HCM ở trường phổ

thông

1.Thực trạng hiểu biết tư tưởng Hồ Chí Minh của HS PT

- 95% học sinh từ TH đến THPT đều có hiểu biết cơ bản về

tư tưởng Hồ Chí Minh (qua học tập các môn học KHXH, sinh hoạt Đoàn, Đội, tiếp nhận những thông tin đại

chúng, tiến hành các hoạt động công ích xã hội )

- Một phần nhỏ không nhiệt tình trong việc tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh, mà chỉ học thuộc để trả

bài.

III.Thực trạng GD tư tưởng HCM ở trường phổ thông

III.Thực trạng GD tư tưởng HCM ở trường phổ thông

3 Kết luận chung:

- Hiểu biết của HS phổ thông về Hồ Chí Minh và

tư tưởng của Người còn đơn giản, nặng về cảm tính, tác động của TTHCM đến suy nghĩ, hành động của HS chưa mạnh mẽ, hiệu quả chưa

cao.

- Về mặt lý tưởng, tình cảm cách mạng, HS đã

“sống, học tập, lao động theo gương Bác Hồ vĩ đại”, nhưng chưa hiểu gì nhiều về tư tưởng của Bác.

“ Giáo dục thế hệ Cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết …”

(HCMinh)

PHẦN HAI

MÔN NGỮ VĂN VỚI VIỆC GIÁO DỤC

TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG

I Khả năng GD tư tưởng HCM trong môn Ngữ văn

II Yêu cầu nguyên tắc của việc giáo dục tư tưởng HCM trong môn Ngữ văn

III.Nội dung và địa chỉ GD tư tưởng HCM

trong môn Ngữ văn.

IV Mức độ tích hợp.

I Khả năng GD tư tưởng HCM trong môn

2.Nội dung môn học có nhiều địa chỉ có thể GD tư

tưởng Hồ Chí Minh (các bài học viết về Nguyễn Ái

Quốc, Hồ Chí Minh; các tác phẩm của chính Nguyễn

Ái Quốc Hồ Chí Minh; Những tác phẩm có nội dung gần gũi với tư tưởng Hồ Chí Minh ).

II.Yêu cầu, nguyên tắc GD tư tưởng HCM trong

3 Dựa trên cơ sở đổi mới PPDH để GD tư tưởng Hồ Chí

Minh (con đường giáo dục thông qua đổi mới PPDH: HS

tự nguyện, hứng thú, tự giác học tập; Nâng cao sự tự

giáo dục, tự rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh; đa dạng hóa các PPDH và các hình thức tổ chức dạy học (DH theo dự án, sưu tầm tư liệu, thu thập

và xử lí thông tin, ngoại khóa, chuyên đề )

II.Yờu cầu, nguyờn tắc GD tư tưởng HCM trong mụn Ngữ văn

4 Tạo mụi trường giỏo dục cú kết hợp giỏo dục của

nhà trường với giỏo dục gia đỡnh và xó hội đề cao việc

nờu gương giỏo dục theo con đường “ Mưa dầm

thấm lõu” nhẹ nhàng, tự nhiờn, khụng gượng ộp

liệu v tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ề làm phong

phú, có sức hấp dẫn đối với bài học, tạo cho HS niềm say

mê hứng thú cho HS

6 Kiểm tra đánh giá, trên cơ sở đánh giá bám sát Chuẩn kiến thức, kĩ năng bảo đảm những yêu cầu tối thiểu cần

kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS bộ môn

III Nội dung và địa chỉ GD tư tưởng HCM

trong môn Ngữ văn:

- Tài liệu hướng dẫn

- Tích hợp toàn phần : nội dung giáo dục của bài

học trùng hoàn toàn với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức HCM.

PH N BA Ầ

THỰC HÀNH SOẠN GIẢNG

BÀI HỌC NGỮ VĂN

CÓ GD TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

I CHIẾU CẦU HIỀN ( Ngô Thì Nhậm )

II MỘ ( Chiều tối - Hồ Chí Minh )

NGÔ THÌ NHẬM

I M C TIấU B I H C: Ụ À Ọ Giúp học sinh:

Ki n th c: ế ứ

- Hiểu được chủ trương cầu hiền đúng đắn của vua Quang Trung sau ngày dẹp yên thù trong giăc ngoài để thấy tầm chiến lược sâu rộng cũng như tấm lòng vì dân,vì nước của ông.

- Hiểu được cách diễn đạt bằng những lời lẽ có sức thuyết phục cao

và lập luận chặt chẽ của tác giả trong văn b ả n.

K n ng: ĩ ă

-Biết đọc - hiểu văn bản nghị luận cổ(thể chiếu).

-Xác định được các giá trị cao đẹp của con người trong cuộc sống

NGÔ THÌ NHẬM

- Hs trả lời

- Gv liờn h : ệ

+ Năm 1925,trong bài “ Gửi thanh niên An

Nam “,NAQ đã nhắc nhở: “ Hỡi Đông Dương đáng thương hại,Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh “

+ Vì thế,ngay từ buổi ban đầu hoạt động cách

mạng,Người đã truyền bá tư tưởng CM dân tộc,CN Mác Lê-nin cho thanh niên,tập hợp những người ưu tú,trẻ tuổi vào tổ chức Hội Vnam CM thanh niên để bồi dưỡng và đào tạo hạt nhân cho phong trào

CM,làm cho thanh niên luôn nâng cao tinh thần

yêu tổ quốc,yêu CNXH,tuyệt đối trung thành với sự nghiêp CM,triệt để tin tưởng vào sự lãnh đạo của

Đảng,sẵn sàng nhận bất kì nhiệm vụ nào mà Đảng

và nhân dân giao cho.

+ Trước lúc đi xa,năm 1969,trong Di chúc của

mình,Người căn dặn: “ Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và rất

cần thiết “.

->Tuy chỉ là một lời dặn dò nhưng luận điểm này thể hiện tầm nhìn xa rộng của một nhà văn hóa lớn, trở thành một chân lí cách mạng.

Quang Trung đọc Chiếu cầu hiền

Tranh minh họa

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,

Cô vân mạn mạn độ thiên không;

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không; Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.

(Hồ Chí Minh)

*Tích hơp tư tưởng của Hồ Chí Minh:

- Mức độ : Bộ phận.

- Phương phỏp, kĩ năng : HĐ nhúm, cú thể vận dụng nhiều KNDG

- Nội dung: Sự kết hợp hài hoà giữa tỡnh yờu thiờn nhiờn cuộc sống và bản lĩnh người chiến sĩ cỏch mạng Hồ Chớ Minh.

* Hoàn cảnh ra đời bài thơ:

- Là bài thứ 31/ 134 trong tập thơ “Nhật

kí trong tù” của Hồ Chí Minh.

- HCM làm trên đường chuyển lao từ nhà ngục Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo (1942), qua một vùng rừng núi vào lúc

chiều tối.

Phân tích:

a Bức tranh thiên nhiên chiều tối đẹp, gợi

buồn(2 câu đầu)

+ Nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương

+ Khát khao tự do.

b Bứùc tranh sinh hoạt, khỏe khoắn, tràn đầy sức sống(2 câu sau)

ánh sáng, niềm vui.

-> Bức tranh thiên nhiên gửi gắm tâm

sự của người tù - Vẻ đẹp tâm hồn của

+ Tình yêu thương con người cảm

động.

+ Tình đời ấm áp.

cuộc sống và bản lĩnh người chiến sĩ cách mạng

Hồ Chí Minh.

( ND T ích hợp)