Tiet 4,5,6 - thuc hanh su dung dong ho dien

Các dụng cụ đo lường điện như vôn kế, am pe kế, vạn năng kế, công tơ được sử dụng rất rộng rãi trong sản … xuất và trong sinh hoạt.. Các dụng cụ này được sử dụng nhằm mục đích xác định c

Các dụng cụ đo lường điện như vôn kế, am pe kế, vạn năng kế, công tơ được sử dụng rất rộng rãi trong sản … xuất và trong sinh hoạt Các dụng cụ này được sử dụng nhằm mục đích xác định các đại lượng như điện áp, cư ờng độ dòng điện, điện trở, điện năng Cũng nhờ các … dụng cụ đo lường điện ta có thể phát hiện những hư hỏng nặng, sự làm việc không bình thường của các thiết

bị điện và mạch điện Mỗi dụng cụ đo có đặc tính sử dụng riêng, vì thế để sử dụng đúng và tránh các sai lầm

đáng tiếc cần nắm vững chức năng của từng loại dụng

cụ đo

Để củng cố kiến thức, kĩ năng về đo lường điện chúng

ta cùng làm bài thực hành.

Bài 4:

Thực hành sử dụng đồng

hồ đo điện

Thực hiện : 3 tiết

MOÄT SOÁ LOAẽI ẹIEÄN KEÁ VAẽN NAấNG

ẹieọn keỏ vaùn naờng keỏt hụùp ủieọn keỏ kỡm Voõn keỏ

ẹieọn keỏ vaùn naờng keỏt hụùp

Ampe keỏ

- Quan sỏt cỏc loại đồng hồ đo điện:

- Mệ̃T Sễ́ KÍ HIậ́U CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

ý nghĩa- chức năng Kí hiợ̀u Dụng cụ đo điện áp: Vôn kế

Dụng cụ đo dòng điện áp: ampe kế

Dụng cụ đo công suất: oát kế

Dụng cụ đo điện năng: công tơ

Dụng cụ đo kiểu điện từ

Dụng cụ đo kiểu điện động

Dụng cụ đo kiểu cảm ứng

Dụng cụ có cơ cấu đo kiểu tĩnh điện

MỘT SỐ KÍ HIỆU CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

ý nghÜa- chøc n¨ng Kí hiệu Dông cô dïng víi dßng ®iÖn 1 chiÒu

Dông cô dïng víi dßng ®iÖn xoay chiÒu

Dông cô dïng víi dßng ®iÖn xoay chiÒu vµ

1 chiÒu.

Dông cô dïng víi dßng ®iÖ 3 pha.

Mệ̃T Sễ́ KÍ HIậ́U CỦA ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN

ý nghĩa- chức năng Kí hiợ̀u

Điện thế thử cách điện của dụng cụ là 2kV

Hoặc

2kV

2

Ngoài kí hiệu theo đại lượng cần đo, theo nguyên

lí làm việc, trên mặt dụng cụ đo còn có nhiều kí hiệu khác chỉ loại dòng điện, vị trí đặt, cấp chính xác.

Cần phải chú ý đồng hồ đo điện xoay chiều hay một chiều, thang đo của đồng hồ.

I DỤNG CỤ, VẬT LIỆU VÀ THIẾT BỊ

thụ của mạch điện” ta phải chọn những dụng cụ , vật liệu , thiết

bị nào sau đây ?

x x

x x x

Oát kế Bóng đèn (220V – 100W)

x

x

x

II Nội dung thực hành

- Tỡm hiểu cỏc kớ hiệu được ghi trờn mặt đồng hồ.

- Chức năng của đồng hồ đo: đo đại lượng

gỡ?

- Tỡm hiểu đại lượng đo và thang đo.

- Cấu tạo bờn ngoài đồng hồ đo: cỏc bộ phận chớnh và cỏc nỳm điều chỉnh của đồng hồ

1.Tìm hiểu đồng hồ đo điện :

Ví dụ: Trên mặt đồng hồ có ghi

1

Vôn kế Cơ cấu đo

kiểu điện từ.

Cấp chính xác cấp 1 Đặt nằm ngang Điện áp thử cách

điện 2KV

Chức năng của các núm điều khiển của đồng hồ đo điện:

+ 2 núm 2 bên để nối với nguồn điện và phụ tải.

+ Núm còn lại dùng để điều chỉnh vị trí kim đồng hồ về vị trí số 0 trước khi thực hành.

CẤU TẠO CHUNG

Các bộ phận của ampe kế 1: nam châm 2: lò xo xoắn 3: chốt giữ lò xo 4: thước hình cung 5: cuộn dây dẫn điện 6: kim

Gồm 2 phần: cơ cấu đo và mạch đo

CƠ CẤU ĐO

Muèn ®o ®iÖn ¸p cña nguån ®iÖn thùc hµnh h·y lµm quen víi c cÊu ®o kiÓu ®iÖn tõ, lµ c¬ cÊu ®o phæ biÕn ơ trong dông cô ®o ®iÖn ¸p xoay chiÒu.

+ Cấu tạo:Phần tĩnh của cơ cấu đo kiểu điện từ là cuộn dây bẹt (H5a) hoặc cuộn dây tròn (H5b) Phần động là một

miếng sắt lệch tâm (H5a) gắn với trục quay và kim Đối với cơ cấu đo có cuộn dây tròn, phần động là miếng sắt gắn với trục và kim.Ngoài ra còn một miếng sắt nữa gắn với cuộn dây phần tĩnh (H5b).

+ Nguyên lí làm việc:Khi cho dòng điện cần đo vào cuộn dây phần

tĩnh sẽ tạo nên từ trường làm từ hoá miếng sắt phần động.Từ trường này sẽ hút miếng sắt lệch tâm tạo nên mô men quay Khi miếng thép

bị hút làm cho lò xo bị xoắn lại tạo nên mô men cản ở vị trí cân bằng, mô men quay bằng mô men cản và góc quay tỉ lệ với dòng điện cần

đo ở cơ cấu cuộn dây tròn, khi đưa dòng điện cần đo vào cuộn dây sẽ

từ hoá miếng sắt cùng cực tính và sinh ra lực đẩy làm cho phần động quay.

+ Đặc điểm sử dụng:

-Góc quay tỉ lệ với bình phương của dòng điện cần đo, thang

đo chia không đều.

-Dụng cụ kiểu điện từ không có cực tính, do đó đo được cả

dòng điện xoay chiều và dòng điện 1 chiều.

-Dụng cụ có độ chính xác không cao, chịu ảnh hưởng của từ

trường ngoài vì từ trường của bản thân yếu.

-Cấu tạo đơn giản, rẻ tiền.

-Khả năng quá tải tốt vì cuộn dây ở phần tĩnh nên có thể

chế tạo tiết diện lớn

Hóy cho biết cỏc chức năng của đồng hồ đo vạn năng?

• Ampe kế _ đo cường độ dũng điện một chiều

• Vụn kế _ đo điện thế một chiều và xoay chiều

• ễm kế _ đo điện trở

• Ampe kế _ đo cường độ dũng điện một chiều

• Vụn kế _ đo điện thế một chiều và xoay chiều

• ễm kế _ đo điện trở

* Chọn phương án 2 : Đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng.

2 Thực hành sử dụng đồng hồ đo điện.

Nỳm chỉnh khụng của ụm

Khúa chuyển mạch

Bước 1: Tìm hiểu cách sử dụng đồng hồ vạn năng

Thước giá trị điện trở

Thước giá trị điện trở

Thước giá trị điện thế xoay chiều

Thước giá trị điện thế xoay chiều

ĐỒNG HỒ ĐO VẠN NĂNG (V.O.M)

Thang đo điện thế xoay

chiều

Thang đo điện thế xoay

chiều

Thang đo điện trở

Thang đo điện trở

* Đo điện áp một chiều DC bằng đồng hồ vạn năng

Nguồn DC 6V

cần đo

Cắm dây màu đỏ vào cực dương , cắm dây màu đen vào cực âm của nguồn điện cần đo

Không chọn thang giá trị nhỏ

hơn giá trị cần đo (kim sẽ báo” kịch kim”) Không chọn thang giá trị quá lớn

vì kết quả đo không chính xác

Đo điện áp một chiều DC bằng đồng hồ vạn năng

Chỉnh kim về giá trị số 0 (bằng vít điều chỉnh)

Chuyển thang đo về thang DC và để ở thang đo lớn hơn điện áp cần đo

Ví dụ : Đo điện áp 6V ta để DC 10V

+ Nếu để ở thang đo thấp hơn điện áp (<6) kim báo

Những thao tác bị SAI trong quá trình đo điện áp

Nguồn DC 6V

Đồng hồ bị hỏng ngay

Bước 2: * ẹo ủieọn trụỷ baống ủoàng hoà vaùn naờng

Chaùm que ủo vaứo 2 ủaàu ủieọn trụỷ caàn ủo -> ủoùc giaự trũ Trong quaự trỡnh ủo ủeồ coự giaự trũ chớnh xaực ta phaỷi ủieàu chổnh thang ủo tửứ cao -> thaỏp cho ủeỏn khi

ủoùc ủửụùc giaự trũchớnh xaực.

12 10 × K = 120KΩ

10 Ω

Đo giá trị của điện trở sau đây

12 10 × K = 120KΩ

NGUYÊN TẮC CHUNG KHI ĐO ĐIỆN TRỞ

* Điều chỉnh núm chỉnh 0

Chập mạch hai đầu que đo (nghĩa là điện trở đo bằng 0), nếu kim

chưa chỉ về 0 thì cần phải xoay núm chỉnh 0 để kim chỉ về số 0 của thang đo.

Thao tác này cần được thực hiện cho mỗi lần đo.

* Đo điện trở

Khi đo cần bắt đầu thang đo lớn nhất rồi

giảm dần, cho đến khi nhận được kết quả

đo thích hợp Điều này tránh cho kim bị va

đập mạnh.

Chọn thang Rx1 Nối chập mạch hai đầu que đo

và hiệu chỉnh để kim về 0 Lần lượt thực hiện đo

Sụỷ hửừu cuỷa : COÂNG TY ẹIEÄN LệẽC 2

+ THệẽC HAỉNH SệÛ DUẽNG COÂNG Tễ ẹIEÄN

Bửụực 1:

ẹoùc vaứ giaỷi thớch nhửừng kyự hieọu ghi treõn maởt coõng tụ

ủieọn 1 3 5 2 laứ soỏ kWh

Soỏ 4 laứ soỏ leỷ.

Soỏ ủieọn naờng tieõu thuù ủửụùc tớnh :

K.1352 = 1.1352 = 1352 kWh

(K=1)

Kyự hieọu 450v/kWh : 1kWh dúa nhoõm quay 450 voứng

cửụứng ủoọ ủũnh mửực cuỷa coõng tụ

b, Phương án 1

Tham khảo

Bước 2: Tìm hiểu sơ cấu tạo của Công tơ điện

Dĩa nhômCuộn dây điện áp

nối dây

Bước 3 : Tìm hiểu sơ đồ mạch điện của Công tơ điện

Các nhóm quan sát sơ đồ mạch điện hình 4.2 SGK.

-> Trả lời các câu hỏi sau :

Mạch điện có bao nhiêu phần tử ? Kể tên các phần tử đó ? Các phần tử đó được nối với nhau như thế nào ?

Mạch điện có 3 phần tử : Công tơ điện, Ampekế và phụ tải Các phần tử mắc nối tiếp với nhau

Nguồn điện được nối với những đầu nào của Công tơ điện ? Phụ tải nối với những đầu nào của Công tơ điện ?

Nguồn điện được nối với đầu số 1 và số 3 của công tơ điện Phụ tải được nối với đầu số 2 và số 4 của công tơ điện.

NHỮNG SỰ CỐ THƯỜNG GẶP

- Dĩa nhôm quay ngược

Do công tơ điện kiểu cảm ứng có cực tính Điều

này chứng tỏ cực tính của cuộn dây cường độ

hoặc cuộn dây điện áp bị sai -> Phải đổi lại một

trong hai cuộn dây. - Khi ngắt dòng điện mà công tơ vẫn quay (hiện tượng tự quay)

Do lỗi của nơi sản xuất -> Ta phải điều chỉnh vị trí của mấu từ trên trục của công tơ

(việc này phải do Sở điện lực thực hiện )

Hệ thống cân đồng hồ điện

Bước 4 : Đo điện năng tiêu thụ của mạch điện

Trình tự thực hành : Đọc và ghi chỉ số của công tơ trước khi tiến hành

đo Quan sát tình trạng làm việc của công tơ

Tính điện năng tiêu thụ điện năng sau 30 phút ( của 4 đèn)

Viết báo cáo thực hành theo bảng 4.1 SGK / tr 22

III TỔNG KẾT SAU THỰC HÀNH

Giáo viên nhận xét , đánh giá :

+ Thu phiếu thực hành

+ Thái độ tham gia thực hành của nhóm

+ Đảm bảo an toàn lao động

+ Vệï sinh sau khi thực hành

Công việc về nhà :

+ Xem kiến thức đo điện trở bằng

đồng hồvạn năng /Tr 20 – 21 SGK

+ Chuẩn bị thực hành : Sử dụng

đồng hồ vạn năng