Em hãy đọc thuộc bài thơ: “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê”.. Ngẩng đầu nhỡn trăng sáng Cúi đầu nhớ cố hương Tương Như - dịch 2./ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê Trẻ đi già t
Trang 1`
Trang 2Em hãy đọc thuộc bài thơ: “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” Nêu nội dung nghệ thuật của bài.
Trang 3Tiết 39: TỪ trái nghĩa
Ví dụ 1: Tỡm nh ữ ng cặp từ trái nghĩa trong 2 v ă n bản sau: 1./ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
đầu giường ánh trăng rọi , Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhỡn trăng sáng Cúi đầu nhớ cố hương
( Tương Như - dịch)
2./ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê Trẻ đi già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cười hỏi : “Khách từ đâu đến làng”
( Trần Trọng San - dịch)
I./ Tỡm hiểu bài
1 Th n o l ế à à
t ừ trỏi nghĩa?
Ví dụ 1:
- Ng ng-ẩ cỳi
Hoạt động của đầu theo
chiều lên xuống.
- Tr -gi ẻ à
Trái nghĩa về tuổi tác
- Đ i- tr l i ở ạ
Trái nghĩa về sự chuyển
rời.
Nghĩa trỏi ngược
nhau -> từ trỏi
nghĩa
Trang 4VÝ dô 2: (th o lu : (th o lu ả ả ận) Tìm tõ tr¸i nghÜa víi tõ giµ trong:
- Rau giµ
- Cau giµ
Rau gi ><Rau non à
Cau gi >< Cau non à
Ví dụ 2:
Một từ nhiều nghĩa có
thể thuộc nhiều cặp từ
trái nghĩa khác nhau
*Ghi nhớ 1: sgk/128
Trang 5Ví dụ 3: đọc lại 2 văn bản sau:
1./ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
đầu giường ánh trăng rọi , Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nh ỡ n trăng sáng
Cúi đầu nhớ cố hương
( Tương Như - dịch)
2./ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
Trẻ đi đi già già trở lại trở lại nhà,
Giọng quê không đổi sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cười hỏi :”Khách từ đâu đến làng”
( Trần Trọng San -dịch)
2 Sử dụng từ trái nghĩa:
Vd 3:
Việc sử dụng cỏc
từ trỏi nghĩa
trong 2 bài thơ
=> Tạo nờn phộp
đối,làm nổi bật tỡnh
cảm nhớ quờ hương
của nhà thơ.
Trang 6Ví dụ 4:
So sánh hai cách diễn đạt sau: :
Cách1 :
“ Chào đồng chí! Chúc đồng chí đi chí bền, lực khoẻ ,
vượt qua được mọi khó khăn,nguy hiểm nhé! Đi nhé!”
“ Chào đồng chí! Chúc đồng chí đi chân cứng đá mềm nhé! Đi nhé!”
=> Gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh động => Gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh động
* Ghi nhớ 2: SGK /198
Trang 7II.Luy n t p: ệ ậ
Bài t p 1: Tìm t trái nghĩa trong các câu ca ậ ừ
dao, t c ng sau: ụ ữ
Ngày ba mươi tết thịt treo trong nhà
Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
Trang 8Bài tập 2 : Tỡm các từ trái nghĩa với những từ in đậm trong các
cụm rừ sau đây:
Tươi
> < hoa héo
> < đất tốt
Xấu
c hữ xấu
đất xấu
> < c hữ đẹp
cá tươi
hoa tươi
> < cá ươn
Yếu
ăn yếu > < ăn khỏe
học lực yếu > < học lực giỏi
Trang 9Bài tập 3: điền các từ trái nghĩa thích hợp vào các thành
ngữ sau:
mềm lại
xa
mở ngửa phạt trọng
đực
cao ráo
Trang 10Bài 4: vi t đo n văn ng n v tình c m quê h vi t đo n văn ng n v tình c m quê h ế ế ạ ạ ắ ắ ề ề ả ả ươ ươ ng, có s ng, có s ử ử
d ng t trái nghĩa: ụ ừ
Ai sinh ra mà chẳng có một quê
hương Khi xa quê ai mà chẳng
nhớ, tôi cũng vậy Khi xa, tôi
nhớ hết thảy những gì thuộc về
quê Nhưng có lẽ tôi nhớ nhất
là con sông quê Tôi nhớ nó
trong những ngày
trong những ngày nắngnắng ấm áp,
nước sông lấp lánh như dát bạc,
nhớ cả những ngày
nhớ cả những ngày mưamưa nước
ào ạt xô bờ Nhớ cả con nước
khi
khi vơivơi, khi đầy, khi đầy Nhớ những
con thuyền khi
con thuyền khi xuôixuôi, khi ngược, khi ngược
Tôi nhớ tất cả những gì gắn bó
với dòng sông
Trang 12T R
T ớ
H
R
A
ắ
T
ử
C
N
N
Ê
L
I
á
G N
I
ạ
ĩ B
P H
N G
ư ở
a
ấ
ư
T
x
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
iền từ thích hợp vào ô trống
Đ
Câu 1 : … kính dưới nhường
Câu 2:Nửa … nửa lo
Câu 5:Buổi đực buổi …
Câu 8: Vô … vô phạt
Câu 6:Có đi có ….
Câu 10: cực thái lai
Trang 13 Dặn dò
1 Học thuộc phần ghi nhớ
2 Hoàn thành các bài tâp còn lại
3 Soạn bài : Luyện nói văn biểu cảm
về sự vật con người.
- Mỗi em chuẩn bị 1 đề( lập dàn ý).