Nguyên tắc chung Các lưu ý tổng quát ở bệnh nhân chấn thương Vai trò hình ảnh học và ưu tiên điều trị DCS vs IR chấn thương Khái niệm PRESTO DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương I
Trang 1X quang và can thiệp chấn
thương Thực hiện như thế nào ?
Yasuo Nakajima M.D.Department of Radiology
St Marianna University School of
Medicine
Trang 2St Marianna Univ.
Tokyo
Trang 3Disclosure Yasuo Nakajima M.D.
Consultant /Advisory Board:
Guerbet, GE
Research funding provided by Daiichi Sankyo, Eisai, Fuji Pharmaceutics,
Toshiba Medical Systems, Philips
Medical Systems co
Trang 4Tử vong do tai nạn giao thông
(tử vong trong vòng 30 ngày/100,000 dân)
International Road Federation, World Road Statistics 2009
Malaysia 24.1 Philippine 20.0 Thailand 19.6 India 16.8 China 16.5 Indonesia 16.2 Vietnam 16.1 Singapore 4.8 WHO 2009
Trang 5Bệnh nhân chết do chấn thương khi n
ào?
-Phân bố tử vong ba yếu vị (trimodal)
Trang 6Thay đổi hàng năm về tổn thương do giao thông
Trang 7Nguyên tắc chung
Các lưu ý tổng quát ở bệnh nhân chấn thương
Vai trò hình ảnh học và ưu tiên điều trị
DCS vs IR chấn thương
Khái niệm PRESTO
DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương
IR: X quang can thiệp
Trang 8Nguyên nhân hàng đầu của tử vo
ng sớm do chấn thương
Nạn nhân chấn thương nặng phải có bệnh lý đô
ng máu
Đối diện với bệnh lý đông máu là vấn đề thách t hức để giảm tử vong có thể ngăn ngừa được
Trang 9Cơ chế bệnh lý đông máu cấp của sốc chấn thươn
g (ACoTS)
J Trauma 2008;65:748 –754.
Trang 10Sản sinh Cytokine Sản sinh Anti-cytokine
Trauma
Prolonged inflammation
Diển tiến thời gian sản xuất các yếu tố mô tro
ng SIRS ( hc đáp ứng viêm hệ thống ) sau chấn thương
Sản xuất yếu tố mô bắt
đầu từ thời gian tổn
thương
Trang 11Tỉ lệ tử vong và điểm độ nặng tổn thươ
ng
- ảnh hưởng của bệnh lý đông
máu-Early coagulopathy in multiple injury:
An analysis from the German Trauma Registry
on 8724 patients Injury 2007;38:298 –304
Nếu điều trị hướng đếu điều chỉnh tích cực bệnh lý đông máu, tỉ lệ tử vong có thể giảm một cách sâu sắc ngay cả ở bệnh nhân chấn thương nặng.
J Trauma 2007;63:805– 813.
Trang 12 A ge (tuổi)
B leeding points/space (điểm/khoang chảy máu)
C oagulopathy (bệnh lý đông máu)
D rug & history (thuốc & bệnh sử)
E vent to study time (biến cố với thời gian khảo sá
Các yếu tố ảnh hưởng dự báo
chảy máu trong tương lai
ABCDEFGs
Liên quan chặt chẽ với nhau
Trang 13Nguyên tắc chung
Các lưu ý tổng quát ở bệnh nhân chấn thương
Vai trò hình ảnh học và ưu tiên điều trị
DCS vs IR chấn thương
Khái niệm PRESTO
DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương
IR: X quang can thiệp
Trang 14Nữ, 91 tuổi
Bn bị rung nhĩ, suy tim được điều trị bằng nhiều thuốc bao gồm thuốc kháng đông
t, HA 132/74 mmHg
Trang 17Thủ thuật TAE
Thân cổ giáp trái
Sử dụng NBCA (1/5)
Có thoát mạch Không thoát mạch
TAEs đã được thực hiện với nhiều
Trang 18NBCA : N-butyl Cyano-Acrylate
B.BRAUN, Melsungen, Germany
Trang 19Ưu điểm của NBCA-LPD khi làm chất thuyên tắc
ngay, không phụ thuộc vào tình trạng đôn
g máu
uyên tắc bằng cách thay đổi tỉ lệ trộn của NBCA và LPD
g ở vị trí tương đối gần
hả vào để ngăn dòng bang hệ không mon
g muốn
Trang 20Tóm tắt ca này
Nguy cơ
Đang dùng thuốc kháng đông
Các tổn thương nhỏ ở bn lớn tuổi : chảy máu bên trong khoang trong c
Trang 21 A ge (tuổi)
B leeding points/space (điểm/khoang chảy máu)
C oagulopathy (bệnh lý đông máu)
D rug & history (thuốc & bệnh sử)
E vent to study time (biến cố với thời gian khảo sá t)
F orm of organ injury (dạng tổn thương cơ quan)
G rade of Energy/GCS
S hock & vital signs (Sốc và các dấu hiệu sinh tồn)
Các yếu tố ảnh hưởng dự báo
chảy máu trong tương lai
Có thể xác nhận tổn thương mạch máu và khoang chảy máu bằng CT cản quang chất
lượng cao
Trang 24Các dấu hiệu CT chính
Động mạch hay Tĩnh mạch
Thoát mạch hay Giả phình
Trong hay ngoài tạng đặc
Có hay không có vỡ vỏ bao
Màng phổi, phúc mạc hay sau phúc mạc
Trang 25Độ chặt khoang chảy máu
Khoang trống
Khoang màng phổi, khoang màng ngoài tim, phúc mạc
Khoang sau phúc mạc và lách ở bn cao tuổi
Trong gan và trong thận nằm trong bao
Khoang trong cơ ở bn trẻ
Hiệu ứng chèn ép ít xảy ra.
Trang 26Nguyên tắc chung
Các lưu ý tổng quát ở bệnh nhân chấn thương
Vai trò hình ảnh học và ưu tiên điều trị
DCS vs IR chấn thương
Khái niệm PRESTO
DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương
IR: X quang can thiệp
Trang 27DCS đối với tổn thương ga
n
Thuyết minh đầu tiên về thủ thuật ép quanh gan :
Thùy gan bị di động và được khâu
Có thể chảy máu nhiều hơn
Vì vậy, khoang trên gan đã được ép lại làm ngừng chảy máu gần như hoàn toàn
Pringle J ; Notes on the arrest of hepatic hemorrhage due to trauma.
Ann Surg1908;48:541–549
Trang 28Tiêu chuẩn của DCS để
H.H Stone, P.R Strom, R.J Mullins
Management of the major coagulopathy with onset during laparotomy
Ann Surg, 197 (1983), pp 532–535
M.F Rotondo, C.W Schwab, M.D McGonigal
Damage control: an approach for improved survival in exsanguinating
penetrating abdominal injury
J Trauma, 35 (3) (1993), p 375
Trang 29Khuyến cáo về chấn thương chậu theo hướng dẫn xử trí thực hành ở
MỸ và Châu Âu
BN ổn định:
Cần phải chụp CT để kiểm tra chảy máu hoạt tín
h, chảy máu hoạt tính cần phải tiến hành làm TAE
BN huyết động không ổ định với FAST ( ) cần phải tiến hành ngay TAE
BN huyết động không ổn định với FAST ( ) cầ
n phải tiến hành mở bụng thám sát ngay
Fu Cy et al Intra-abdominal injury is easily overlooked in the patients with
concomitant unstable hemodynamics and pelvic fractures Am J Emerg Med
2014 Feb 17
Trang 30Hơn 85% xuất huyết liên quan với gãy
khung chậu không ổn định có nguồn gốc tĩnh mạch.
Agolini SF, Kamalesh S, Jaffe J, et al Arterial embolization is a rapid and effective technique for controlling pelvic fracture hemorrhage J Trauma
1997;43:395–9 Spahn DR, Cerny V, Coats TJ, et al Management of bleeding
following major trauma—a European guideline Crit Care
2007;11:R17.
Huittinen VM, Slatis P Postmortem angiography and dissection of the
hypogastric artery in pelvic fractures Surgery 1973;73:454–62.
TAE không phải luôn có hiệu
quả đối với xuất huyết sau
phúc mạc do chấn thương chậu
Trang 31Ép khung chậu có hay khô
ng có cố định ngoài
t
Trang 32Ép khung chậu trước phúc mạc đối
với gãy khung chậu huyết động kh
ông ổn định: chuyển đổi mô hình
Cothren, C Clay MD et al Journal of Trauma-Injury Infection & Critical Care: 62 (2007 ) 834-842
Direct retroperitoneal pelvic packing versus pelvic angiography: A comparison of two management protocols for haemodynamically
unstable pelvic Fx
Patrick M Osborn et al.
Injury, Int J Care Injured 40 (2009) 54–60
Thủ thuật ép khung chậu có thể làm giảm
truyền máu và tử vong khi kết hợp với nút
mạch
Trang 33TAE đầu tiên
DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương
Trang 34Chuyển đến phòng
phẫu thuật để làm thủ
thuật ép quanh gan,
nhưng HA không cải
thiện
Nữ, 23 tuổi
Người đàn ông 120Kg nhảy và đá vào
bụng người vợ 40 Kg
PHP: Thủ thuật ép quanh gan= Phẫu thuật kiểm soát tổn thương
Đối tương không đáp
ứng
Trang 35Chụp động mạch thân tạng
Trang 36Đầu microcatheter
Chụp động mạch gan trái
Trang 37TAE với các hạt GS (gelatin sponge)
Trang 39Nam 45 tuổi
Trang 41Chụp động mạch gan
Trang 42Tỉ lệ NBCA-Lipiodol 1:3
Trang 43POST TAE
CHỤP MẠCH SAU TAE
Thời gian thủ thuật: 6 phút
Ngay cả vết thương do
bị đâm, TAE có hiệu
quản khi kết hợp với
DCS
Trang 44Điều trị kết hợp DCS và DCIR!
Trang 46Số liệu của JATEC
Hondo K, Shiraishi A, Otomo Y., et al.
Journal of American College of Surgeon 2013
Ảnh hưởng của JATEC đến tử vong
do chấn thương
Trang 47Nguyên tắc chung
Các lưu ý tổng quát ở bệnh nhân chấn thương
Vai trò hình ảnh học và ưu tiên điều trị
DCS vs IR chấn thương
Khái niệm PRESTO
DCS: phẫu thuật kiểm soát tổn thương
IR: X quang can thiệp
Trang 48Hội Phương Đông về hướng dẫn xử trí t
hực hành phẫu thuật chấn thương
Huyết động ổn định không có các dấu hiệu phúc mạ
Trang 49PRESTO
Prompt and Rapid Endovascular Strategies in T
rauma Occasions (chiến lược điều trị nội mạch nahnh và kịp thời trong các tính huống chấn thương)
h”
Trang 502015.06.001
Trang 51Quy trình thường quy với CEIR
PRESTO
PRESTO
Prompt and Rapid Endovascular Strategy in Trauma Occasion
Activate trauma radiology team
Trang 54Thì sớm
Thì muộn 100 giây.
Chuyển sang:
CT đến chụp mạch máu
Trang 55Chụp mạch lúc đầu
Có thoát mạch
Trang 56Tỉ lệ NBCA-Lipiodol 1:5
Huyết động bn không ổn định
Trang 57Post-TAE với NBCA
Thời gian làm thủ thuật: 19 minutes
Trang 58X quang can thiệp kiểm soát tổn t
hương (DCIR)
=
X quang can thiệp cấp cứu
Bắt đầu sớm và hoàn thành sớm!
Trang 59Kết luận
Chúng ta cần biết sự hiện diện của chảy máu và
dự báo chảy máu trong tương lai
Điều trị kết hợp can thiệp kiểm soát tổn thương
và DCS cho gãy khung chậu và tổn thương tạng đặc
n , can thiệp chấn thương sẽ tăng lên ở bệnh nhâ
n nguy kịch hơn và không ổn định huyết động
uang chấn thương thành công.
Trang 60Thank you for your attention!