MRI dò hậu môn

Mở đầu Dò hậu môn là bệnh lý viêm vùng quanh ống hậu môn, gây ra nhiều biến chứng, cần phẫu thuật nhiều lần do khuynh hướng tái phát cao  Các kỹ thuật hình ảnh còn có vai trò hạn chế t

MRI DÒ HẬU

MÔN

BS CAO THIÊN TƯỢNG

Mở đầu

 Dò hậu môn là bệnh lý viêm vùng quanh ống hậu môn, gây ra nhiều biến chứng, cần phẫu thuật nhiều lần do khuynh hướng tái phát cao

 Các kỹ thuật hình ảnh còn có vai trò hạn chế trong đánh giá dò hậu môn

 MRI cho thông tin chính xác hơn về giải phẫu ống hậu môn, phức hợp cơ vòng hậu môn và mối quan hệ của dò với các cấu trúc sàn chậu

 MRI xác định chính xác đường dò và nhận

diện các đường dò phụ hoặc abscess

 Dò hậu môn là sự kết nối giữa ống hậu môn và da vùng đáy chậu

 Tần suất 0.01% M: F=2:1

Giải phẫu

Axial ngang mức giữa ống

hậu môn

NAM

Giải phẫu

NỮ

CORONAL

Vai trò của các kỹ thuật hình ảnh đánh giá dò

hậu môn

 Chụp đường dò cản quang: độ chính xác chỉ 16% trong một nghiên cứu

 Siêu âm qua hậu môn mô tả giải phẫu cơ vòng và ống hậu môn, các đường dò gian

cơ vòng và mối liên quan với cơ vòng

 Hạn chế trong việc đánh giá các đường dò chính ở nông, trên cơ vòng và ngoài cơ

 MRI đóng vai trò chính trong đánh giá dò trước phẫu thuật và kết quả điều trị.

 MRI có độ nhạy 97% và độ đặc hiệu 100% trong phát hiện dò

 Nhận diện các đường dò phụ, các đường

dò phức tạp

 Xác định mối liên quan giải phẫu của dò

Vai trò của các kỹ thuật hình ảnh đánh giá dò hậu

môn MRI

Kỹ thuật MRI

Axial Oblique vuông góc với ống hậu môn.

Coronal

Coronal Oblique song song với ống hậu môn

 Sagiital T2W TSE, chụp đầu tiên

 Axial oblique T1W TSE, Axial oblique T2W TSE

 Axial, Coronal oblique STIR hoặc T2W FS

 Axial, Coronal oblique T1W TSE FS + Gd

Các chuỗi xung

Các tiến bộ mới đây

 Kỹ thuật T2W TSE 3D

 Chụp đường dò MR xóa nền (subtraction

MR fistulography) T1W sau tiêm Gd

Dịnh vị dò hậu môn

Hệ thống phân loại dò

hậu môn

 Phân loại Parks

 Phân loại của bệnh viện đại học St James

Phân loại Parks

thuật, mặt phẳng coronal

và mối liên quan với các cơ vòng trong và ngoài

vòng (A), ngang qua cơ vòng (B), trên cơ vòng (C) và ngoài cơ vòng (D).

Cơ vòng hậu môn ngoài là yếu

tố quyết định trong phân loại

Parks

Phân loại của bệnh viện

Không lan rộng hoặc abscess trong khoang gian cơ vòng hoặc

hố ngồi hậu môn-trực tràng

Độ 1

Coronal

Độ 2

Coronal

Độ 3

Dò xuyên cơ vòng hậu môn

Dò xuyên qua hai lớp cơ và đi xuống dưới qua hố ngồi hậu môn trực tràng trước khi đến da vùng đáy chậu

Dò xuyên cơ vòng phân biệt theo vị trí của điểm vào ruột ở 1/3 giữa ống hậu môn, ngang mức đường răng, nhìn rõ nhất trên mặt phẳng coronal

Độ 3 Coronal

Dò xuyên qua hai lớp cơ và đi xuống dưới qua hố ngồi hậu môn trực tràng trước khi đến da vùng đáy chậu

Dò xuyên cơ vòng phân biệt theo vị trí của điểm vào ruột ở 1/3 giữa ống hậu môn, ngang mức đường răng, nhìn rõ nhất trên mặt phẳng coronal

Độ 4

Dò xuyên cơ vòng có abscess hoặc đường dò thứ phát trong hố ngồi hậu môn hoặc trực

tràng

Đường dò đi ngang qua cơ vòng ngoài đến hố ngồi hậu môn và trực tràng, có biến chứng abscess hoặc lan rộng

Độ 4

Coronal

Độ 5Bệnh lý trên cơ nâng HM và xuyên cơ

nâng HM

Dò lan trên chỗ bám tận của cơ nâng hậu môn

Dò trên cơ nâng HM lan lên trên qua mặt phẳng gian cơ vòng, vượt qua đỉnh cơ nâng hậu môn và cơ mu trực tràng, rồi chạy xuống qua hố ngồi hậu môn và trực tràng đến da.

Độ 5

Coronal

Hình ảnh MRI của dò hậu

môn

 Hình T1W trước tiêm cho thông tin giải

phẫu cơ vòng, cơ nâng hậu môn và hồ

ngồi trực tràng Đường dò, viêm tín hiệu

thấp đến trung gian trên T1W, không phân biệt được với cấu trúc bình thường

 Hình T2W có tương phản tốt giữa dịch

trong dò tín hiệu cao với thành xơ tín hiệu thấp, phân biệt biên giải phẫu giữa cơ

vòng trong và ngoài

 Đường dò hoặc tính và độ lan có tín hiệu

cao trên T2W

 Đường dò mạn tính hoặc sẹo tín hiệu thấp trên T1W và T2W

 T1W sau tiêm, đường dò và mô hạt bắt

thuốc mạnh Dò mạn tính và sẹo không

bắt thuốc

Hình ảnh MRI của dò hậu

môn

Abscess hình móng ngựa

Lợi ích của MRI trong xử

trí dò hậu môn

 Hình MRI có vai trò chủ yến giúp quyết

định điều trị đúng dò hậu môn vì chiến

lược điều trị phải theo từng kiểu dò và mức

độ liên quan với các cấu trúc xung quanh

 MRI nhận diện và định vị toàn bộ đường

dò, lỗ ngoài, đường dò chính và lỗ trong

 Đánh giá không đầy đủ dò có thể dẫn đến

dò đơn giản trở thành dò phức tạp

 Dự báo kết quả sau phẫu thuật

Kết luận

 MRI là kỹ thuật chọn lựa để đánh giá dò

hậu môn trước phẫu thuật, cung cấp thông tin chính xác, nhanh và không xâm lấn

 MRI xác định đường dò, liên quan với cấu trúc xung quanh, xác định dò thứ phát và abscess

 Bác sĩ X quang cần phải hiểu biết giải

phẫu và dấu hiệu bệnh lý của dò HM, phân loại theo hệ thống phân độ của bệnh viện Đại học St James

Tài liệu tham khảo

 de Miguel Criado J at al, MR imaging

evaluation of perianal fistulas:

spectrum of imaging features,

Radiographics 2012 Jan-Feb;32(1):175-94