Bố cục văn bản

12 HĐ2/ Hướng dẫn HS nắm được cách bố trí , sắp xếp nội dung phần VB - Đọc lại phần Thân bài của VB Tôi đi học, cho biết phần này kể về những sự kiện nào?. Theo dõi VD 2/ SGK tr 25 - Thâ

Ngày soạn /09/2006

Tiết 8: BỐ CỤC VĂN BẢN

A-Mục tiêu cần đạt:

1/Kiến thức:

Giúp HS :

- Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung, trong phần thân bài

- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc 2/Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng phân tích tìm hiểu VB

3/ Giáo dục:

- Có ý thức trau dồi ngôn ngữ dân tộc

B-Chuẩn bị ;

GV : Đọc SGV, sách tham khảo , soạn giáo án

HS :Học bài , xem bài trước ở nhà

C- Tiến trình tiết dạy :

I/Ổån định (1) Kiểm diện sĩ số

II/ KTBC (5)

- Chủ đề của VB là gì ?

-Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của VB ? Làm thế nào để bảo đảm tính thống nhất đó ?

III/Bài mới

1/Giới thiệu : 1’

2/Nội dung :

+ Gọi HS đọc VB Người

thầy đạo cao đức trọng *Đọc VB VD SGK * VD : SGK

* Nhận xét:

- VB trên có thể chia làm

mấy phần?

-Chỉ ra các phần đó ?

- VB Người thầy đạo cao đức

trọng có thể chia làm 3 phần

+ Mở bài : câu 1

+ Thân bài:Từ " học trò theo

ông k o cho vào thăm "

+ Kết bài : còn lại

- Bố cục của VB là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề

VB thường có bố cục 3 phần

- Hãy chỉ ra n / vụ của

từng phần trong VB trên

- Mở bài  ông Chu Văn An là thầy giáo giỏi (đạo cao ) , tính tình cứng cỏi, ko màng

+ Mở bài : nêu ra chủ đề của

VB + Thân bài : thường có 1 số đoạn nhỏ trình

* Hình thành kiến thức

-Từ việc phân tích trên

em hãy cho biết :

+Bố cục của VB gồm

mấy phần?

+Nhiệm vụ của từng

phần?

danh lợi (đức trọng)

- Thân bài  cacù biểu hiện về tài và đức của Chu Văn An (khi dạy học , khi làm quan, khi đã về nghỉ )

- Kết bài Nhận xét chung về t/ cảm của mọi người đ/với ông

- Mỗi phần đều có chức năng nhiệm vụ riêng nhưng phải liên kết với nhau

+ HS trả lời theo nội dung ghi nhớ

bày các khía cạnh của chủ đề + Kết bài : tổng kết chủ đề củaVB

12 HĐ2/ Hướng dẫn HS

nắm được cách bố trí ,

sắp xếp nội dung phần

VB

- Đọc lại phần Thân bài

của VB Tôi đi học, cho

biết phần này kể về

những sự kiện nào ? Các

sự kiện ấy được sắp xếp

theo thứ tự nào ?

Theo dõi VD 2/ SGK tr 25

- Thân bài của VB Tôi đi học kể về 2 sự kiện : cảm xúc của tác gia ûtrong thời điểm hiện tại và hồi ức về buổi đầu tiên đi học

Sắp xếp theo trình tự thời gian và liên tưởng ( từ hiện tại nhớ

về q/ khứ )

II CÁCH BỐ TRÍ , SẮP XẾP NỘI DUNG PHẦN THÂN BÀI

CỦA VBẢN

Sắp xếp theo trình tự thời gian, không gian

-Phần thân bài củaVB

Trong lòng mẹ đã trình

bày những diễn biến tâm

trạng cậu bé Hồng như

thế nào ?

Thân bài của VB Trong lòng mẹ trình bày những diễn biến

tâm trạng của chú bé Hồng như sau :

Lòng yêu thương quý trọng ïngười mẹ hiền dịu, khổ sở

Lòng căm ghét những hủ tục đã đày đoạ mẹ và thái đôï bất

Sắp xếp theo trình tự phát triển của sự việc

- Khi tả người, vật, phong

cảnh em sẽ lần lượt

miêu tả theo trình tự nào

-Hãy kể một số trình tự

mà em gặp ?

bình phản ứng khi bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ em

- Niềm vui sướng cực độ khi được nằm trong lòng mẹ Tả phong cảnh có thể theo trình tự không gian

- Tả người, vật, con vật : trình tự chỉnh thể bộ phận hoặc trình tự cảm xúc

Trình tự chỉnh thể bộ phận

Trình tự cảm xúc

- Phần thân bài của văn

bản Người thầy đạo cao

đức trọng nêu các sự việc

để thể hiện chủ đề theo

trình tự nào ?

- Để làm sáng tỏ chủ đề Chu

Văn An , người thầy đạo cao đức trọng , phần thân bài đã

trình bày 2 luận điểm : + Chu Văn An tài cao + Chu Văn An là người đạo đức , được học trò kính trọng

Trình tự theo mạch suy luận

+ H/ dẫn HS tổng kết

* Từ các bài tập trên, hãy

cho biết cách sắp xếp nội

dung phần Thân bài ?

HS dựa vào các bài tập và phần ghi nhớ để trả lời

DKTL: Trình tự tg, kg,theo sự phát triển của sv,theo mạch suy luận

Nội dung phần Thân bài được trình bày tuỳ thuộc vào kiểu VB, theo chủ đề hay ý đồ giao tiếp của người viết, sao cho phù hợp với sự triển khai chủ đề và sự tiếp nhận của người đọc

+ Đọc các đoạn trích SGK • Theo dõi đoạn trích

? Phân tích cách trình bày

Thảo luận nhóm Đoạn văn (a) sắp xếp theo trình tự miêu tả từ xa đến gần : + Nhìn xa chỉ thấy chim bay lên như đàn kiến từ trong lòng đất chui ra, bò li ti đen ngòm da trời

+ Đêùn gần hơn, nghe tiếng chim kêu náo động, chim đậu chen nhau trắng xóa

+ Gần hơn nữa, có thể thò tay lên tổ nhặt trứng chim

+ Gần nhất là tiếng chim kêu

Đoạn a :Trình bày theo thứ tự

ko gian : nhìn xa - đến gần - đến tận nơi

- đi xa dần

- Đoạn văn ( b) ? + Đi xa mà vẫn thấy chim đậu

trắng xoá Đoạn (b) theo trình tự thời gian : về chiều , lúc hoàng hôn, trăng lên

Đoạn b : trình tự thời gian : về chiều - hoàng hôn - trăng lên

- Đoạn văn ( c ) ? Đoạn văn(c) theo cách ý sau

bổ sung cho ý trước +Nêu nhận xét : n/dân thườg chữa laiï sự thật lịch sử + Dẫn chứng truyện Hai Bà Trưng hoá đi ( thay vì chết ) + D/c truyện Phù Đôûng Thiên Vương

Đoạn c : trình tự diễn dịch

6

HOẠT ĐỘNG 4

CỦNG CỐ

? Bố cục VB là gì?

Thường gồm mấy phần ?

Nhiệm vụ của từng phần

? Nêu các cách sắp xếp

• HS tự trả lời

nội dung phần Thân bài

TÍCH HỢP:

+VB miêu tả:có thể sắp

xếp, bố trí từ cảnh này

đến cảnh khác, từ bộ

phận này đến bộ phận

khác, theo thời gian, và ko

gian, có cảnh chính và

cảnh phụ

+ VB tự sự : có thể sắp

xếp, bố trí các tình tiết, sự

việc, các nhân vậtnối tiếp

hoặc xen kẽ nhau xuất

hiện theo diễn biến tự

nhiên của câu chuyện

+VB nghị luận : là hệ

thống các luận điểm ,

luận cứ để làm nổi bật

luận đề

(2) HƯỚNG DẪN HỌC TẬP + Học bài , nắm kiến thức. + Làm bài tập 2, 3 / SGK + Chuẩn bị bài Xây dựng đoạn văn trong VB RÚT KINH NGHIỆM