Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên: - Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này.. Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít l
Trang 1Đối thoại, độc thoại và độc thoại
nội tâm trong văn bản tự sự
Nguyễn thị tuyết mai
Tr ờng thcs yên bắc Phòng gd&đt duy tiên – hà nam hà nam
Trang 2Chào mừng các thày cô giáo
đến dự hội thi “giáo viên giỏi”
cấp tr ờng
Năm học: 2008 – hà nam 2009
Trang 3Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ dốn ra thế đáy !
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản
c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớcthì cứ cho mỗi đứa một nhát.
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ hôm nay thấy bố có vẻ khác, len lét đ a nhau
ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy
ử ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ngần ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này.
( Kim Lân, Làng )
Trang 4Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ dốn ra thế đấy !
Lời của những ng ời phụ nữ tản c
Tham gia vào câu chuyện có ít nhất hai ng ời
Có hai l ợt lời: + Lời hỏi (lời trao)
+ Lời đáp
Đầu mỗi lời trao, lời đáp đều có gạch đầu dòng
Hình thức
đối thoại
Trang 5Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ dốn ra thế đáy !
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám
ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời
đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớcthì cứ cho mỗi đứa một nhát
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ hôm nay thấy bố có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ử ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ngần ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này
( Kim Lân, Làng )
Trang 6Câu văn:" Hà, nắng gớm, về nào "
Lời của ông Hai tự nói với chính mình
Đây không phải là lời đối thoại vì:
+ Nội dung ông Hai nói không h ớng tới ng ời tiếp chuyện.
+ Lời của ông Hai không liên quan đến tình huống giao tiếp
và sau câu nói không có ai trả lời
Đây là một câu độc thoại
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc
ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớcthì cứ cho mỗi
đứa một nhát.
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi
làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này.
Trang 7Đối thoại và độc thoại thành lời:
* Giống nhau : Đều phát thành lời và có gạch
đầu dòng.
* Khác nhau :
+ Đối thoại : H ớng tới ng ời tiếp chuyện và có ít nhất hai ng ời.
+ Độc thoại thành lời : Không h ớng tới đối t ợng nào và là lời nhân vật tự nói.
Trang 8Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ?
- ấy thế mà bây giờ đổ dốn ra thế đáy !
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của
đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của
ng ời đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớcthì cứ cho mỗi đứa một nhát
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ hôm nay thấy bố có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ử ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ngần ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này
( Kim Lân, Làng )
Trang 9Các câu: "Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ử ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ngần ấy tuổi đầu "
- Ông Hai tự hỏi chính mình
- Không phát ra thành tiếng mà diễn ra trong suy nghĩ
- Không có gạch đầu dòng
Độc thoại nội tâm
dòng.
Trang 10Ghi nhớ
* Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.
* Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời Trong văn bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp( mỗi l ợt lời là
một gạch đầu dòng).
* Độc thoại là lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đổ trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi ng ời độc thoại nói thành lời thì phía tr ớc câu có gạch
đầu dòng ; còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Tr ờng hợp sau gọi là độc thoại nội tâm.
Trang 11BT 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau đây?
Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền Vẫn những tiền cua, tiền đỗ, tiền kẹo Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày
- Này, thầy nó ạ
ông Hai nằm rũ ra ở trên gi ờng không nói gì
- Thầy nó ngủ rồi à ?
- Gì ?
Ông lão khẽ nhúc nhích
- Tôi thấy ng ời ta đồn
Ông lão gắt lên:
- Biết rồi !
Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt
(Kim Lân)
Trang 12Chân thành cảm ơn
các thày cô giáo và các
em học sinh đã giúp tôi
hoàn thành bài giảng này
