Chuong 6 chuyen hoa lipid

Thoái hóa lipidCác sản phẩm thủy phân của triglycerid là glycerol và acid béo FA sẽ được chuyển hóa tiếp tục ở tế bào 20... Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵnHoạt hóa acid béo và

Chương 6

CHUYỂN HÓA LIPID

1

Chuyển hóa cholesterol

Chuyển hóa lipoprotein

2

1 TIÊU HÓA VÀ HẤP THU

LIPID TRONG THỨC ĂN

3

Năng lượng Cấu tạo Bảo vệ

Dung môi

Hoạt chất sinh học

4

5

Tiêu hóa

Ở hành tá tràng, nhờ

 Acid mật, muối mật

• Nhũ tương hoá lipid

• Họat hoá lipase

 Enzym lipase dịch tuỵ

Kết quả

 TG → Glycerol + 3 acid béo

 Cholesterol este → Cholesterol TD + acid béo

 Glycero PL → Glycerol + acid béo + H3PO4 +

Base nitơ (cholin, ethanolamin, serin, inositol)

6

Tiêu hóa

7

Hấp thu

Ở phần cuối của ruột non

 Acid béo < 10C, glycerol hấp thu qua NMRN → TMC → Gan

 Acid béo mạch dài, mono, diglycerid … → tái

tổng hợp lipid

• AcylCoA + glycerol → TG

• Cholesterol TD + acid béo → Cholesterol E

• AB + glycerol + H3PO4 + base nitơ → PL

10

Hấp thu

11

2 THOÁI HÓA LIPID

19

Thoái hóa lipid

Các sản phẩm thủy phân của triglycerid là

glycerol và acid béo (FA) sẽ được chuyển

hóa tiếp tục ở tế bào

20

Thoái hóa glycerol

21

Thoái hóa glycerol

22

Thoái hóa glycerol

23

Thoái hóa acid béo

Acid béo bão hòa

 Số C chẵn

 Số C lẻ

Acid béo chưa bão hòa

24

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Hoạt hóa acid béo và vận chuyển vào ty thể

 Xảy ra trong tế bào chất

 Vận chuyển vào trong ty thể

Quá trình b oxy hóa

 Xảy ra trong ty thể

 Chuỗi C bị cắt đứt ở vị trí giữa nguyên tử Cα và

Cβ nên gọi là sự β-oxi hóa

 Mỗi chu trình β-oxi hóa gồm 4 phản ứng

25

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Hoạt hóa acid béo và vận chuyển vào ty thể

 PPi + H2O → 2P

 AMP + ATP → 2ADP

 Quá trình hoạt hóa acid béo đã sử dụng 2 ATP

26

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

 Hoạt hóa acid béo và vận

 Carnitin có thể ester hóa với

acyl-CoA tạo acylcarnitin nhờ

acyl CoA synthetase

(thiokinase)

(carnitine-palmitoyl transferase I)

27

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

28

Size class Number of

carbons

Site of catabolism

Membrane transport

Short-chain 2-4 Mitochondrion Diffusion

Medium-chain 4-12 Mitochondrion Diffusion

Long-chain 12-20 Mitochondrion Carnitine cycle Very long-chain >20 Peroxisome Unknown

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Hoạt hóa acid béo và vận chuyển vào ty thể

29

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

 (1) Phản ứng oxi

hóa (khử hydrogen)

lần 1

30

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

 (2) Phản ứng kết

hợp nước

31

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

 (3) Phản ứng oxi

hóa (khử hydrogen)

lần 2

32

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

34

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

35

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

36

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C chẵn

Quá trình b oxy hóa

 Tổng kết năng lượng

38

Reaction ATP Yield

Activation of palmitate to palmitoyl-CoA

Các con đường thoái hóa

tiếp tục của acetyl CoA

Oxy hóa ở chu trình

Krebs

Tạo thành các thể

ceton

39

Các con đường thoái hóa tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể ceton

 Trong ty thể, khi tốc độ tạo thành acetyl-CoA tại gan vượt quá khả năng bị oxi hóa hay tổng hợp acid béo dẫn đến sự hình thành một nhóm hợp chất gọi là các thể ceton (ceton bodies)

Các con đường thoái hóa tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể ceton

42

Các con đường thoái hóa tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể ceton

43

Các con đường thoái hóa

tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể

ceton

44

Các con đường thoái hóa tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể ceton

46

Các con đường thoái hóa tiếp tục của acetyl CoA

Tạo thành các thể ceton

47

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C lẻ

 Ở thực vật và sinh vật biển

 Oxi hóa giống mạch chẵn

 Sản phẩm cuối cùng là propionyl-CoA

48

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C lẻ

49

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C lẻ

50

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C lẻ

51

Sự oxy hóa acid béo bão hòa có số C lẻ

52

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

Các acid béo chưa bão hòa được oxy hóagần giống như acid bão hòa

Acid chưa bão hòa chứa một hay hai liên

kết đôi, ở dạng cis nên cần thêm haienzyme

 Isomerase

 Reductase

53

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

55

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

56

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

57

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

58

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

59

Sự oxy hóa acid béo chưa bão hòa

60

3 SINH TỔNG HỢP LIPID

61

Sinh tổng hợp lipid

62

Sinh tổng hợp ACID BÉO

 Acid béo bão hòa

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

Các yếu tố tham gia quá trình tổng hợp

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

66

Acetyl-CoA carboxylase

Biotin

ACP – Acyl Carier Protein

Sinh tổng hợp acid béo

ở bào tương

67

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

Tạo thành acetyl ACP

 Acetyl CoA-ACP transferase (MAT)

68

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

Tạo thành malonyl ACP

 Malonyl CoA-ACP transferase (MAT)

69

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

PƯ ngưng tụ

 β-Ketoacyl-ACP synthase (KS)

70

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

PƯ khử thứ nhất

 β-Ketoacyl-ACP reductase (KR) 71

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

Phản ứng khử nước

 β-hydroxylacyl-ACP dehydratase (DH)

72

Sinh tổng hợp acid béo

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

75

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

78

Sinh tổng hợp acid béo ở bào tương

80

STH acid béo chưa bão hòa

Có một nối đôi

84

STH acid béo chưa bão hòa

Có nhiều nối đôi

STH acid béo chưa bão hòa

Có nhiều nối đôi

 Tổng hợp acid

arachidonic từ

acid linoleic

88

STH acid béo chưa bão hòa

90

4 CHUYỂN HÓA

CHOLESTEROL

96

Chuyển hóa cholesterol

thành phần cấu tạo của

 thức ăn (ngoại sinh)

 tổng hợp ở gan và ruột (nội

sinh)

97

Được tổng hợp từ các đơn vị là acetyl-CoA

 tổng hợp acid mevalonic từ acetyl-CoA

 tạo squalen

 biến đổi squalen thành cholesterol

Sinh tổng hợp cholesterol

98

Sinh tổng hợp cholesterol

99

Sinh tổng hợp cholesterol

(1) tổng hợp acid mevalonic từ acetyl-CoA

100

Sinh tổng hợp cholesterol

(1) tổng hợp acid mevalonic từ acetyl-CoA

101

Sinh tổng hợp cholesterol

(1) tổng hợp acid mevalonic từ acetyl-CoA

102

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

103

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

104

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

105

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

106

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

107

Sinh tổng hợp cholesterol

(2) tạo squalen

108

Sinh tổng hợp cholesterol

 (3) biến đổi squalen thành cholesterol

109

Xảy ra ở gan và ruột

Tạo thành

 Acid mật (Bile acid)

• Là dẫn xuất của acid cholanic

• Mật người có chứa 4 acid mật:

– acid cholic và acid chenodeoxycholic (nguyên phát – tạo thành ở gan)

– acid deoxycholic và acid lithocholic (thứ phát – tạo thành ở ruột)

 Muối mật (Bile salt)

• có thể đổ trực tiếp vào hành tá tràng qua ống dẫn mật

• dự trữ ở trong túi mật

Sự thoái hóa cholesterol

110

Sự thoái hóa cholesterol

111

Sự thoái hóa cholesterol

113

Sự thoái hóa cholesterol

114

5 CHUYỂN HÓA

LIPOPROTEIN

115

Phân loại

 Dựa vào tỷ trọng

118

Phân loại

 Dựa vào phương pháp điện di

121

Phân loại

Chylomicron

 Vận chuyển triglycerid, cholesterol của thức ăn

từ ruột theo hệ bạch huyết vào hệ đại tuần hoàn

122

Phân loại

VLDL

 Vận chuyển triglycerid nội sinh từ gan đến các

mô ngoại biên

125

Phân loại

IDL

 VLDL sau khi giải phóng triglycerid, nhận thêm

cholesterol ester và mất Apo C chuyển thành

IDL

 Chất này nhanh chóng bị chuyển hóa

126

PHẦN SINH VIÊN TỰ HỌC

SINH TỔNG HỢP Glycerophospholipid

TỔNG HỢP Cholesterol ester

133

THANK YOU!

L.O.G.O

134