Hàm đặc trưng và phương trình nhiệt động cơ bản.. Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch: Quá trình thuận nghịch : là quá trình khi đi từ trạng thái cuối ngược về trạng thái ban đầu,
Trang 1CHEMISTRY
THERMODYNAMICS
NHIỆT ĐỘNG HÓA HỌC-2
Trang 2Chương 2: CHIỀU HƯỚNG VÀ GIỚI
HẠN CỦA QUÁ TRÌNH
I Mở đầu
1 Quá trình tự xảy, quá trình không tự xảy và quá trình cân bằng
2 Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch
II Nguyên lý thứ hai của nhiệt động học
1 Định nghĩa entropy
2 Entropy là tiêu chuẩn xét chiều trong hệ cô lập
3 Tính chất và ý nghĩa thống kê của entropy
4 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch.III Tiên đề Plank về entropy tuyệt đối
Trang 3Chương 2: CHIỀU HƯỚNG VÀ GIỚI
HẠN CỦA QUÁ TRÌNH
IV Hàm đặc trưng và phương trình nhiệt động cơ bản
1 Các hàm đặc trưng
2 Quan hệ và tính toán các hàm đặc trưng
3 Các phương trình nhiệt động cơ bản
4 Dùng các hàm đặc trưng để xét chiều
V Ảnh hưởng của nhiệt độ đến thế nhiệt động
1 Phương trình Gibbs – Helmholtz
2 Phương trình Chomkin – Svartman
3 Thế đẳng áp rút gọn
VI Ảnh hưởng của áp suất đến thế đẳng áp
VII Đại lượng mol riêng phần và thế hoá học
1 Đại lượng mol riêng phần
2 Thế hoá học
Trang 4Chương 2: CHIỀU HƯỚNG VÀ GIỚI
HẠN CỦA QUÁ TRÌNH
I Mở đầu:
1 Quá trình tự xảy, không tự xảy và quá trình cân bằng:
Quá trình tự xảy : Tự diễn biến, cần tác động gì thêm.
Nước chảy từ cao xuống thấp Các quá trình ngược lại : không tự xảy.
Mọi quá trình tự xảy đều đi đến trạng thái cân bằng
TTCB: Không có thông số nhiệt động nào của hệ là thay đổi nếu không có tác động từ môi trường ngoài.
Trang 5Chương 2: CHIỀU HƯỚNG VÀ GIỚI
HẠN CỦA QUÁ TRÌNH
I Mở đầu:
2 Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch:
Quá trình thuận nghịch : là quá trình khi đi từ trạng thái cuối ngược về trạng thái ban đầu, hệ trải qua một loạt các trạng thái như khi đi từ trạng thái đầu về trạng thái cuối.
Môi trường không bị biến đổi gì.
Các quá trình không thoả mãn các điều trên là bất thuận nghịch.
Trang 6Chương 2: CHIỀU HƯỚNG VÀ GIỚI
HẠN CỦA QUÁ TRÌNH
I Mở đầu:
2 Quá trình thuận nghịch và bất thuận nghịch:
Đặc điểm của quá trình thuận nghịch :
- Xảy ra với tốc độ vô cùng chậm, có thể xem là một dãy các trạng thái cân bằng nối tiếp.
- Công hệ sinh trong quá trình thuận nghịch là cực đại, chỉ phụ thuộc trạng thái đầu và trạng thái cuối.
Trong thực tế : ta gặp các quá trình bất thuận nghịch, chỉ có một số quá trình gần thuận nghịch.
Trang 71 Định nghĩa entropy:
Từ thực nghiệm ta thấy: trong các quá trình thuận nghịch đẳng nhiệt, đẳng áp đại lượng QTN/T chỉ phụ thuộc điểm đầu, điểm cuối của quá trình , có tính chất của một hàm trạng thái, người ta gọi đó là hàm entropy.
Trang 8đó là biểu thức tính biến thiên entropy cho một quá trình bất kỳ.
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 91 Định nghĩa entropy:
Xét quá trình đi từ trạng thái A đến trạng thái B theo hai đường:
thuận nghịch và bất thuận nghịch.
Ta có: UAB = QTN - ATN = QBTN - ABTN
Do ATN > ABTN nên QTN > QBTN.
T
Q T
Q
Do đó đối với một
quá trình bất kỳ:
Trang 102 Entropy là tiêu chuẩn xét chiều trong hệ cô lập:
Hệ cô lập: Q = 0, do đó dS 0 hay S 0.
Nếu dS > 0, tức S tăng, quá trình là tự xảy.
Nếu dS = 0 và d2S < 0, tức S = Smax, quá trình cân bằng.
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 113 Tính chất và ý nghĩa thống kê của entropy:
i n
3 2
1 S S S S S
Trang 123 Tính chất và ý nghĩa thống kê của entropy:
Thực tế, người ta chứng minh được: S = k.lnW
0N
1
W
W ln
S S
Trang 133 Tính chất và ý nghĩa thống kê của entropy:
Ý nghĩa thống kê của entropy: Do xác suất nhiệt động là đại lượng
đặc trưng cho độ hỗn độn của hệ, mà S = f(W) nên S cũng đặc trưng
cho độ hỗn độn của hệ
S tỉ lệ thuận với W
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 143 Tính chất và ý nghĩa thống kê của entropy:
Một quá trình sẽ tự xảy theo các chiều:
- Từ trật tự đến hỗn độn.
- Từ không đồng nhất đến đồng nhất.
- Từ xác suất nhiệt động nhỏ đến xác suất nhiệt
động lớn.
- Từ entropy nhỏ đến entropy lớn.
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 154 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
a/ Quá trình đẳng áp hoặc đẳng tích:
Ta có: dS =
S =
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 164 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
a/ Quá trình đẳng áp hoặc đẳng tích:
Quá trình đẳng áp:
2
1
T T
dT C
v T
dT C
S =
S =
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 174 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
b/ Quá trình đẳng nhiệt:
T
1 T
Q
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 184 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
b/ Quá trình đẳng nhiệt:
Các quá trình: nóng chảy, đông đặc, hoá hơi,ngưng tụ, … là các quá trình thuận nghịch, đẳng nhiệt, đẳng áp.
T T
Trang 194 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
b/ Quá trình đẳng nhiệt:
Đối với khí lý tưởng:
1
2T
V
V T R n
Q
2
11
2
TT
P
P ln T R
n V
V ln T R
n T
Trang 204 Biến thiên entropy của một số quá trình thuận nghịch:
II NGUYÊN LÝ THỨ 2 CỦA NHIỆT ĐỘNG
LỰC HỌC
Trang 21Entropy của một chất rắn nguyên chất có cấu tạo tinh thể hoàn chỉnh lý tưởng, ở
không độ tuyệt đối (0oK) là bằng 0
III TIÊN ĐỀ PLANK VỀ ENTROPY
TUYỆT ĐỐI
0
lim0
T
T S S
Ở 00K các chất rắn nguyên chất, có cấu tạo tinh thể hoàn chỉnh sẽ ở trạng thái trật tự nhất
Trang 22 Xét quá trình đưa một chất rắn từ 00K T0K:
K T T
T T
K RanR chph RanR nc Long hhoi Khi 0
k p T
T chph
hh
L P
nc nc
T
T T
R P chph
chph R
P T
T
hh hh
T T
dT C
T T
dT C
T T
dT C
S
S S
S S
1
2 1
T T
dT C
Trang 23Ví dụ: Doc1.doc
III TIÊN ĐỀ PLANK VỀ ENTROPY
TUYỆT ĐỐI
Trang 241 Định nghĩa các hàm đặc trưng: là 1 HTT mà qua nó
và đạo hàm các cấp của nó có thể xác định được
thông số vĩ mô của hệ
\ \Master's Thesis\file bao cao\Mặt phẳng Helmoltz.ppt
IV HÀM ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG
TRÌNH NHIỆT ĐỘNG CƠ BẢN
Trang 25Vì công hữu ích hệ sinh
dG
A dG
A VdP
SdT dG
Trang 26IV HÀM ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG
Trang 27IV HÀM ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG
TRÌNH NHIỆT ĐỘNG CƠ BẢN
TIÊU CHUẨN XÉT CHIỀU
Trong hệ đẳng nhiệt, đẳng áp (dT=0, dP=0)
-Nếu dG<0 (G giảm) : Quá trình tự xảy ra
-Nếu dG=0 và d2G>0 (Gmin) : QT cân bằng
Khi quá trình là thuận nghịch, độ giảm của thế đẳng áp bằng công hữu ích cực đại mà hệ sinh ra
Quá trình chỉ có thể tự xảy ra khi nó có khả năng sinh công, chứ không phải có khả năng tỏa nhiệt
T T
Trang 28Ví dụ:
IV HÀM ĐẶC TRƯNG VÀ PHƯƠNG
TRÌNH NHIỆT ĐỘNG CƠ BẢN