A. PHẦN MỞ ĐẦU Hiện nay, đất nước ta đang phát triển mạnh mẽ các nguồn lực, trong đó nguồn lực con người được xác định là quan trong nhất nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước.Chính vì thế, con người vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Đứng trước yêu cầu đó, ngày 09/12/2000 Quốc hội đã có quyết định số 40 về đổi mới giáo dục phổ thông với mục tiêu : "Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước." Trong hệ thống giáo dục Quốc dân, Tiểu học là bậc học có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự vận động và phát triển toàn hệ thống, là bậc học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của con người, là nền móng vững chắc cho toàn bộ hệ thống giáo dục Quốc dân. Bắt đầu từ năm học 2002 - 2003, chương trình - SGK mới triển khai đại trà trên cả nước. Ngay từ năm học đầu tiên, với tinh thần và quyết tâm cao, địa phương và nhà trường đã ưu tiên những gì tốt đẹp nhất cho các lớp thay sách: phòng học tốt nhất, giáo viên có năng lực, . Tập thể giáo viên cũng chuyển mình hoà nhịp cùng các trường trong toàn huyện, bước đầu đã có những thành quả đáng kể trong đổi mới phương pháp dạy học nói chung và môn Toán nói riêng. Tuy nhiên, đối với môn Toán, việc làm thế nào để học sinh tiếp cận vấn đề đặt ra của bài toán, tự mày mò tìm hiểu dưới sự tổ chức hướng dẫn của giáo viên để từ đó tự tìm ra kiến thức là một bài toán mà đội ngũ giáo viên trường Tiểu học số 1 Triệu Long còn vướng mắc. Đây cũng là vấn đề bản thân tôi quan tâm từ nhiều năm nay . Với mong muốn nâng cao chất lượng dạy học môn Toán bằng con đường cải tiến và đổi mới phương pháp dạy học sao cho mỗi học sinh thực sự được tham gia vào quá trình học Toán với những hoạt động nhẹ nhàng, tự nhiên mang lại hứng thú và say mê học tập của học sinh nên tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học môn Toán lớp 2 theo hướng tiếp cận vào học sinh." B. NỘI DUNG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN Đối mới phương pháp dạy học là vấn đề then chốt của chính sách đổi mới giáo dục Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Đổi mới phương pháp dạy học sẽ làm thay đổi tận gốc nếp nghĩ, nếp làm của các thế hệ học trò - chủ nhân tương lai của đất nước. Hơn nữa, trước thực tiễn đổi mới của mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình Tiểu học và cách đánh giá kết quả học tập của học sinh thì đổi mới phương pháp dạy học đã được xác định trong các nghị quyết TW 4 (khoá VII) và nghị 1 quyết TƯ 2 ( khoá VIII), được thể chế hoá trong luật Giáo dục và được cụ thể hoá trong chỉ thị 15 của Bộ GD&ĐT. Trong luật giáo dục, khoản 2, điều 24 đã ghi: " Phưong pháp giáo dục phổ thông phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn , tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh." Có thể nói, tư tưởng và cũng là mục đích của quá trình đổi mới phương pháp dạy học cũng là tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh . Tích cực trong hoạt động học tập của học sinh thực chất là tính tích cực nhận thức được đặc trưng ở khát vọng hiểu biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức." Khác với quá trình nhận thức nghiên cứu khoa học, quá trình nhận thức trong học tập không nhằm phát hiện những điều loài người chưa biết mà nhằm lĩnh hội những tri thức mà loài mgười tích luỹ được. Tuy nhiên trong học tập, học sinh cũng phải "khám phá" ra những hiểu biết mới của bản thân. Học sinh sẽ thông hiểu, ghi nhớ những gì đã lĩnh hội được qua hoạt động chủ động, nỗ lực của chính mình. Tính tích cực nhận thức trong hoạt động học tập liên quan mật thiết với động cơ học tập và thường được biểu hiện như: hăng hái trả lời câu hỏi của giáo viên, bổ sung các câu trả lời của bạn, nêu thắc mắc đề nghị giải thích những vấn đề chưa đủ rõ, chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để nhận thức vấn đề mới. Cũng như các môn học khác trong hệ thống chương trình Tiểu học, môn Toán đã thiết thực góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Tiểu học. Vì vậy, việc hướng dẫn học sinh tự tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức mới có vai trò quan trọng trong quá trìn hình thành và phát triển tư duy Toán học của học sinh, bởi lẽ : - Quá trình tự tìm tòi, khám phá sẽ giúp học sinh rèn luyện tính chủ động , sáng tạo trong học Toán. - Học sinh sẽ hiểu sâu hơn, nhớ lâu hơn kiến thức nếu như chính mình tìm ra kiến thức đó hoặc góp phần cùng với các bạn tìm tòi, khám phá, xây dựng kiến thức. - Trong quá trình tìm tòi, khám phá, học sinh tự đánh giá kiến thức của mình khi gặp khó khăn chưa giải quyết được vấn đề, học sinh tự đo được thiếu sót của mình về mặt kiến thức, về mặt tư duy và tự rút kinh nghiệm. Khi tranh luận với các bạn, học sinh cũng tự đánh giá được trình độ của mình so với các bạn để tự rèn luyện, điều chỉnh. - Trong quá trình học sinh tự tìm tòi, khám phá, giáo viên biết được tình hình của học sinh về mức độ nắm kiến thức từ bài học cũ, vốn hiểu biết, trình độ tư duy, khả năng khai thác mối liên hệ giữa những yếu tố đã biết với những yếu tố phải tìm, . 2 - Học sinh tự tìm tòi, khám phá sẽ rèn luyện được tính kiên trì, vượt khó khăn và một số phẩm chất tốt của người học Toán như: tự tin , suy luận có cơ sở, coi trọng tính chính xác, tính hệ thống . Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học Toán nhằm tạo điều kiện để cá thể hoá dạy học và khuyến khích dạy học phát hiện vấn đề đồng thời phát triển năng lực, sở trường của từng học sinh trở thành người lao động chủ động, sáng tạo. II. CƠ SỞ THỰC TIỄN 1. Thuận lợi Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao, chặt chẽ của Phòng GD&ĐT, sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh học sinh. Đội ngũ giáo viên hăng hái, hiệt tình trong mọi hoạt đông, có tinh thần trách nhiệm và có ý thức học hỏi để nâng cao tay nghề. 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn. Trình độ ĐHTH: 08/30 – 27,6 % Trình độ CĐSP : 14/30 – 48,3 % (Có 03 giáo viên đang theo học đại học) Đặc biệt đội ngũ giáo viên thấy rõ tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học, có nhận thức đúng đắn về quan điểm đổi mới phương pháp dạy học. Đa số giáo viên nắm được nội dung chương trình - SGK mới và phương pháp dạy học để có thể chuyển tải nội dung chương trình mới đến học sinh, một số giáo viên có chuyển biến tích cực trong thực hành đổi mới phương pháp, ỷư dụng có hiệu quả bộ đồ dùng dạy học Toán, tổ chức các hoạt động học tập phù hợp giúp học sinh tích cực, chủ động nắm kiến thức và rèn luyện kĩ năng. Ban giám hiệu nhà trường thực sự quan tâm, chăm lo đến chất lượng giáo dục, tạo sự chuyển biến trong nhận thức của đội ngũ giáo viên, xây dựng niềm tin chắc chắn cho tập thể sư phạm. Học sinh phần lớn đều ngoan, có ý thức học tập, trong các giờ Toán học sinh tham gia các hoạt động học tập tích cực, tự giác dưới sự hướng dẫn giúp đỡ của giáo viên. 2. Khó khăn Tuy được bồi dưỡng và tự bồi dưỡng thường xuyên nhưng đứng trước yêu cầu đổi mới về nội dung và phương dạy học theo chương trình - SGK mới hiện nay, một số giáo viên chưa nắm bắt kịp thời. Việc tiếp cận, vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm, thầy là người hướng dẫn tổ chức còn hạn chế, mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao. Trong dạy học môn Toán, nhìn chung phần lớn giáo viên còn phụ thuộc vào sách giáo viên và sách thiét kế, chưa mạnh dạn thay đổi trật tự các bước trong quá trình tìm hiểu bài, đối với rèn luyện kĩ năng, giáo viên còn làm thay, hướng dẫn quá chi tiết mà chưa quan tâm đến việc gợi mở để học sinh biết cách phân tích bài toán 3 để tự học sinh tìm ra được hướng đi và sử dụng kiến thức đã học vào để giải quyết vấn đề từng bài toán. Ở mỗi tiết dạy, vẫn còn hiện tượng bắt học sinh chờ đợi nhau trong quá trình làm bài, chưa có kế hoạch giúp học sinh tiếp thu chậm và khuyến khích học sinh khá giỏi làm nhiều bài tập. Mục đích của nhiều tiết dạy là làm sao giải quyết hết số lượngbài tập trong SGK mà chưa chú ý giúp học sinh khai thác các nội dung tiềm ẩn trong các bài tập. Giáo viên chưa mặn mà lắm với bộ đồ dùng thực hành Toán của học sinh bởi lẽ học sinh đưa ra đưa vào sẽ ảnh hưỡng đến "quỹ thời gian" của mỗi tiết dạy, vả lại một số giáo viên còn lúng túng trong cách sử dụng và có sử dụng chăng nữa thì mục tiêu và hiệu quả chưa cao. Với yêu cầu đổi mới hiện nay, chương trình không còn là pháp lệnh. Bám sát mục tiêu môn học, giáo viên có quyền thay đổi nội dung, tách, ghép các tiết học khi được sự nhất trí của hiệu trưởng, Thế nhưng, việc bám sát phân phối chương trình của Bộ Giáo dục vẫn là giải pháp tối ưu của giáo viên. Hình thức tổ chức các hoạt động học tập còn đơn vị đơn điệu, các tình huống đưa ra ít hấp dẫn, trò chơi học tập chưa phong phú. Hơn nữa trình độ tư duy, vốn hiểu biết kiến thức cơ bản ở lớp 1 chưa chắc chắn vẫn tồn tại thói quen học vẹt, ghi nhớ máy móc và một số học sinh còn ghi nhớ thụ động, chỉ tiếp nhận những điều có sẵn chưa chịu khó tìm tòi, khám phá để tìm kiếm kiến thức. Mặc dầu đã được quan tâm, đầu tư nhưng cơ sở vật chất phục vụ dạy học chưa tương xứng với yêu cầu đổi mới như: bàn ghế, phòng học, thiết bị dạy học, . III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY TOÁN 2 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 TRIỆU LONG Qua nghiên cứu tài liệu và thực tế 5 năm chỉ đạo thực hiện chương trình - SGK Toán 2. Tôi xin đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học Toán 2 theo hướng tiếp cận vào học sinh. 1. Bồi dưỡng về nhận thức cho đội ngũ Chúng tôi xác định rằng : Đổi mới phương dạy học ở Tiểu học chỉ thành công khi toàn thể giáo viên nhà trường nhận thức rõ về vị trí, mục tiêu, quan điểm cũng như xu thế đổi mới phương dạy học. Khi vấn đề được sáng tỏ, thấm nhuần nó sẽ tạo động cơ hành động đúng đắn ở mỗi con người. Vì vậy, chúng tôi đã tổ chức cho đội ngũ giáo viên học tập nắm chắc các nội dung: Mục tiêu giáo dục Tiểu học, định hướng phát triển giáo dục giai đoạn .2001 - 2010 đã được xác định rõ trong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, các tài liệu liên quan đến đổi mới phương pháp dạy học, bồi dưỡng thường xuyên chu kì III, . Nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của mỗi người giáo viên trong việc đổi mới phương pháp dạy học, từng bước khắc phục tư tưởng ỷ lại, ngại hkó, chờ đợi những gì có sẵn để thực hiện theo một cách rập khuôn, máy móc. Động 4 viên khích lệ tinh thần sáng tạo, khả năng tiếp cận, sử dụng các phương pháp dạy học một cách linh hoạt , ý chí quyết tâm khẳng định mình của giáo viên. 2. Xây dựng kế hoạch - chỉ đạo thực hiện 2.1. Thành lập ban chỉ đạo : - Thành phần: 5 đồng chí + Đồng chí Hiệu trưởng; Trưởng ban + Đồng chí P.Hiệu trưởng : Phó ban + Ba đồng chí tổ trưởng: Ban viên - Nhiệm vụ:Theo dõi tình hình thực hiện của giáo viên dạy lớp 2 và chất lượng học tập của học sinh. +Nghiên cứu , xây dựng kế hoạch bài dạy đổi mới cho mỗi loại bài dặc trưng. +Thực hành dạy các chuyên đề. +Thực hiện công tác tuyên truyền, .quán triệt các văn bản, thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên dạy lớp 2. +Kiểm tra dánh giá, rút kinh nghiệm đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh. -Các bước thực hiện: Bước 1: Xây dựng kế hoạch bài dạy. Bước 2: Chỉ đạo thí điểm. Bước 3: Chỉ đạo đại trà. Bước 4: Kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm. 2.2 Xây dựng kế hoạch bài dạy 2.2.1 Xác định phương pháp dạy học từng dạng bài * Đối với "tiết học bài mới" chúng tôi yêu cầu giáo viên nghiên cứu kĩ để xác định : Khác với chương trình cũ, phần bài mới trong các tiết dạy bài mới thường không nêu kiến thức có sẵn mà thường chỉ nêu các tình huống có vấn đề để học sinh hoạt động và tự phát hiện ra kiến thức mới theo sự hướng dẫn của giáo viên, với sự trợ giúp của các đồ dùng học tập, Thời lượng thực hành chiếm khoảng 50% - 60% thời lượng của tiết học. Vì vậy tuỳ theo khả năng của từng học sinh mà tổ chức cho các em thực hiện một số hoặc toàn bộ bài tập thực hành, trong đó không được bỏ qua các dạng bài tập cơ bảnnhất. Đông thời, trong "Tiết học bài mới" giáo viên tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động học tập để giúp học sinh: Thứ nhất: Tự phát hiện và tự giải quyết nhiệm vụ bài học Ví dụ: Dạy bài "11 trừ đi một số " Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng các bó que tính và que tính rời để học sinh tự nêu được: Có một bó một chục que tính và một que tính, tức là có 11 que tính, lấy bớt đi 5 que tính thì còn lại mấy que tính?( 11- 5 = ?) Tiếp tục hướng dẫn thực hiện các thao tác trên que tính để học sinh nêu và làm được, để bớt đi 5 que 5 tính lúc đầu ta bớt đi 1que tính rời (11- 1 = 10 ).Sau đó phải tháo bó que tính ra, lấy bớt tiếp 4 que tính nữa còn lại 6 que tính ( 10 - 4 = 6 ). Như vậy: 11 - 5 = 6 Tương tự như trên cho học sinh tự tìm kết quả của các phép tính trừ : 11 - 2 ; 11 -3 ; 11- 4 ; 11- 6 ; 11- 7 ; 11- 8 ; 11- 9 Thứ hai: Tự chiếm lĩnh kiến thức mới Sa khi học sinh tìm được kết quả các phép trừ nêu trên, giáo viên cần tổ chức cho học sinh ghi nhớ các công thức trong bảng trừ của bài : " 11 trừ đi một số " bằng cách tái hiện các công thức vừa hấp dẫn vừa khích lệ học sinh thi đua học tập như che lấp hoặc xoá từng phần rồi toàn bộ công thức và tổ chức cho học sinh thi đua lập lại ( nói, viết .) các công thức đã học. Để khẳng định học sinh đã tự chiếm lĩnh kiến thức mới như thế nào thì sau khi học sinh tiếp thu bài mới, học sinh phải làm được các bài tập trong SGK. Quá trình dạy học Toán như vậy sẽ dần dần giúp học sinh biết cách phát hiện, chiếm lĩnh kiến thức mới và cách giải quyết các vấn đề gần gũi với đời sống. Thứ ba: Thiết lập được mối quan hệ giữa kiến thức mới với kiến thức đã học. Ví dụ: Khi dạy học phép cộng có nhớ trong phạm vi 100. Ở mỗi tiết học này, giáo viên phải yêu cầu học sinh huy động các kiến thức ở lớp 1 để tự phát hiện ra nội dùng mới . Chẳng hạn : 9 + 5 = ? Học sinh phải huy động kiến thức đã học như: 9 + 1 = 10 ; 10 + 4 = 14. Cách viết theo hàng ngang : 9 + 5 = 14, theo cột dọc + 5 9 14 Đặt kiến thức mới trong mối quan hệ với kiến thức đã học. Nếu thực hiện phương pháp dạy học bài mới như vậy không những tạo điều kiện ôn tập, cũng cố kiến thức đã học, giúp học sinh huy động để phát hiện, chiếm lĩnh, vận dụng kiến thức mới, tìm ra những nội dung còn tiềm ẩn trong từng bài học mà còn góp phần rèn luyện cách diễn đạt thông tin bằng lời, bằng kí hiệu, phát triển các năng lực tư duy của học sinh. * Đối với tiết "Luyện tập thực hành" Nội dung luyện tập, thực hành không chỉ có trong các tiết luyện tập, luyện tập chung, . mầ còn chiếm tỉ lệ khá lớn trong các tiết dạy học bài mới. Nhiệm vụ chủ yếu nhất của dạy học thực hành, luyện tạp là củng cố các kiến thức và kĩ năng cơ băn cảu chương trình, rèn luyện các năng lực thực hành, giúp học sinh nhận ra rằng: Học không chỉ để biết mà học còn để làm, để vận dụng. Vì thế chúng tôi chỉ đạo giáo viên dạy lớp 2 khi dạy dạng bài này cần: - Giúp mọi học sinh đều tham gia vào hoạt động thực hành, luyện tập theo khả năng của mình. Tạo ra sự hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tượng học sinh. - Khuyến khích học sinh tự đánh giá kết quả thực hành, luyện tập. - Giúp học sinh nhận ra kiến thức cơ bản của bài học trong sự đa dạng và phong phú của các bài thực hành, luyện tập. 6 - Tập cho học sinh thói quen không thoả mãn bài làm của mình, với các cách giải có sẵn. 2.2.2 Mẫu kế hoạch bài dạy: Trên cơ sở quy định của phòng GD&ĐT, căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị, chúng tôi quy định lập kế hoạch bài dạy theo 2 mẫu: Mẫu chi tiết và mẫu cơ bản. Dưới đây là mẫu thiết kế bài dạy theo mẫu chi tiết: Ngày soạn: Ngày dạy: Tiết Tên bài dạy: Những hoạt động dạy học chủ yếu: Các hoạt động Hoạt động cụ thể 1. Bài cũ: 2. Bài mới: HĐ1: Giới thiệu bài - Mục tiêu - Phương pháp - Đồ dùng HĐ2: Tìm hiểu bài - Mục tiêu - Phương pháp - Đồ dùng: HĐ3: Luyện tập - Mục tiêu - Phương pháp - Đồ dùng HĐ 4: Củng cố - Dặn dò: - Mục tiêu - Phương pháp - Đồ dùng -Giáo viên ghi đề bài - Giáo viên đặt vấn đề, gợi mở Học sinh thảo luận, tìm tòi, giải quyết vấn đề - Giáo viên kết luận - Giáo viên giao việc - Học sinh làm bài tập - GV theo dõi giúp đỡ học sinh yếu, kém - Học sinh trình bày kết quả - nhận xét, bổ sung - Khẳng định kết quả, chốt kiến thức. - Giáo viên lựa chọn hình thức phù hợp 2.2.3 Chỉ đạo điểm: Để minh chứng cho tính hiệu quả của việc đổi mới dạy học môn Toán, tạo niềm tin, định hướng cho giáo viên. Chúng tôi chọn giáo viên có trình độ nghiệp vụ sư phạm vững vàng, có uy tín thể hiện 2 tiết dạy ở 2 dạng bài. 7 Giáo viên lựa chọn: đ/c Nguyễn Thị Liễu - Dạy lớp 2B Bài dạy: Tiết 1 - 9 cộng với một số Tiết 2 - Luyện tập chung Chúng tôi tổ chức cho giáo viên toàn trường dự giờ, sau khi dự giờ, tất cả giáo viên phải có ý kiến nhận xét, góp ý trên tinh thần cởi mở, nhằm phân tích, trao đổi để tìm ra những dấu hiệu bản chất của đổi mới phương pháp dạy học Toán phù hợp với nội dung chương trình - SGK Toán 2. Qua ý kiến của các thnhf viên trong hội đồng sư phạm, chúng tôi rút ra kết luận như sau: - Về giáo viên: Giáo viên nắm vững kiến thức, xác định đúng mục tiêu tiết dạy, rèn lyện kĩ nămg thực hiện các phép tính chu đáo. Tiến trình dạy học hợp lí, phối hợp nhịp nhàng các hoạt động của giáo viên và học sinh. Sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học truyền thống và tích cực trong dạy học Toán như: Phương pháp gợi mở vấn đề, phương pháp trực quan, thực hành luyện tập, dạy học theo nhóm, dạy học phát hiện vấn đề, trò chơi học tập. Hệ thống câu hỏi, bài tập phù hợp đối tượng học sinh trong lớp, đã tạo điều kiện, tình huống để học sinh phát huy được tính độc lậpp, sáng tạo. - Về học sinh: Học sinh tham gia các hoạt động học tập tích cực, tự giác. Mỗi vấn đề, tình huống giáo viên đưa ra học sinh hứng thú, sôi nổi trao đổi, tranh luận đưa ra ý kiến của bản thân, nhóm mình. Các em thực hiện yêu cầu của giáo viên một cách tự tin, đặc biệt là các em được tạo điều kiện để thể hiện mình trước tập thể lớp. Học sinh nắm chắc kiến thức, vận dụng làm bài tập nhanh, chính xác. Nhìn chung, hai tiết dạy không những đảm bảo kiến thức cơ bản chính xác và có hệ thống mà còn mở rộng tầm hiểu biếtcủa học sinh vào thực tế. Hạot đọng dạy học diễn ra đảm bảo tính khoa học, kích thích được tư duy độc lập, phát huy năng lực của mỗi học sinh. Cuối buổi thảo luận 100% giáo viên đều khẳng định tiết học thành công và nhất trí rằng: Dạy học theo hướng tiếp cận vào học sinh hoàn toàn áp dụng được vào thực tiễn dạy học Toán 2 ở đơn vị chúng tôi. 2.2.4 Chỉ đạo đổi mới đại trà Quá trình chỉ đạo điểm đã tạo tiền đề vững chắc để chúng tôi tiến hành chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học đại trà trong toàn trường. Chúng tôi yêu cầu giáo viên tự thiết kế bài dạy, làm đồ dùng dạy học, phân công thành viên trong ban chỉ đạo góp ý, bổ sung kế hoạch bài học. Sau đó chúng tôi trực tiếp dự giò, đánh giá rút kinh ngihệm, chỉ rõ những mặt được và chưa được của từng tiết dạy. Bên cnhj đó chúng tôi còn tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ dưới nhiều hình thức khác nhau: Tham gia đầy đủ các lớp thay sách, các chuyên đề phòng tổ chức. Hàng tháng, chúng tôi tổ chức chuyên đề đối với các môn học, yêu cầu giáo viên nghiên cứu kỉ mục tiêu, nội dung của bài, ý đồ SGK, dạy thể nghiệm, bố trí cho giáo viên toàn trường dự giờ, rút kinh nghiệm để đi đến thống nhất quy trình, phương pháp dạy học tỏng điều kiện thực tế của đơn vị. Trong quá trình chỉ đạo nếu có điều gì vướng mắc, chúng tôi tổ chhức sinh hoạt chuyên môn để giúp giáo viên tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng dạy học, sau mỗi đợt, mỗi 8 học kì theo hướng dẫn của phòng GD&ĐT, chúng tôi tổ chức hoọi thảo trao đổi về đổi mới phương pháp dạy học, chỉ ra những thuận lợi và khó khăn, kết quả đạt được, những tồn tại, thiếu sót từ đó tìm ra biện pháp khắc phục để thực hiện có hiệu quả chương trình và SGK mới. Tăng cường nghiên cứu khoa học trong đội ngũ giáo viên nhằm thúc đẩy tinh thần tự học, tự nghiên cứu bằng cách yêu cầu giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học, nhà trường có sự tổng kết, đánh gia hoạt động này vào cuối học kì, cuối năm học và phổ biến nhân rộng những kinh nghiệm hay, những biện pháp tốt vào năm học tới. 3. Công tác kiểm tra Chúng tôi xác định kiểm tra, đánh giá là việc làm thường xuyên, liên tục và thấy được kiểm tra là một mắt xích quan trọng của quá trình chỉ đạo hoạt động dạy học. Vì vậy, ngoài việc kiểm tra hồ sơ, nền nếp dạy học và thực hiện quy chế, quy định chuyên môn, tôi quan tâm và dành nhiều thời gian để dự giờ (báo trước, đột xuất, kiểm tra chuyên đề , .) . Để có hiệu quả cao nhất, tôi luôn xác định mục đích dự giờ, từ đó chọn những tiết dạy có tính chất đại diện cho từng dạng bài, kiểu bài hoặc từng chủ đề . sau mỗi tiết dự giờ, tôi sắp xếp thời gian hợp lí để trao đổi, rút kinh nghiệm, nhận xét cái hay, cái tồn tại của tiết dạy. Định hướng chung về phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cho một kiểu bài, dạng bài . để áp dụng lâu dài. Song song với công tác dự giờ là kiểm tra, khảo sát chất lượng học sinhvì ràng, việc đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên dù khách quan cũng không thể nằm ngoài chất lượng của chính học sinh. Đó là hiệu quả cao nhất không ai phủ nhận được. Vì thế, chúng tôi tổ chức nghiêm túc, đúng quy chế các đợt khảo sát chất lượng để phân tích, đánh giá kết quả qua từng thời điểm, từ đó điều chỉnh phương pháp dạy học cho phù hợp. 4. Chỉ đạo sử dụng phương pháp dạy học - Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học Đi cùng với đổi mới phương pháp dạy học là việc đổi mới trang thiết bị, đồ dùng dạy học trong nhà trường. Việc sử dụng thành thạo những phương tiện và đồ dùng dạy học là điều kiện thuận tiện cho giáo viên tổ chức các hoạt động học tập. Nhất là đối với môn Toán. Vì vậy, ngay từ đầu năm học, chúng tôi tổ chức cho giáo viên dạy lớp 2 làm quen với đồ dùng dạy học hiện có, hướng dẫn chi tiết cách sử dụng để tránh hiện tượng giáo viên lúng túng khi lên lớp. Cử giáo viên tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do phòng GD&ĐT tổ chức. Triển khai các tiết dạy có sử dụng đồ dùng dạy học và thường xuyên kiểm tra việc mượn đồ dùng dạy học của giáo viên qua bộ phận thư viện - thiết bị. Mặc dù, đối với chương tình- SGK mới lớp đã trang bị khá nhiều đồ dùng nhưng thực tế vẫn chưa đáp ứng đủ cho tất cả các tiết dạy. Do đó, chúng tôi phát động phong trào làm đồ dùng dạy học của giáo viên và đồ dùng học tập của học sinh. Tổ chức thi tự làm đồ dùng dạy học để động 9 viên, khuyến khích giáo viên tim tòi, sáng tạo góp phần tạo ranhững tiết học sinh động, lôi cuốn học sinh. 5. Kết quả đạt được Để chỉ đạo chặt chẽ , có hiệu việc ddooir mới phương pháp dạy học toán 2, chúng tôi đã tiến hành dự 10 tiết dạy của giáo viên khối 2, kết quả các tiết dạy như sau : Số tiết được đánh giá Xếp loại Tốt Khá Đạt yêu cầu SL % SL % SL % 20 7 70.0 3 30.0 0 0 Chất lượng tiết dạy được nâng lên rõ rệt. Có thể nói, công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học môn Toán đã đạt được kết quả được phấn khởi, cón ý nghĩa quyết định chất lượng của nhà trường. Đặc biệt việc đổi mới phương pháp dạy học môn Toán 2 đã tạo sự chuyển biến sâu rộng trong tập thể sư phạm nhà trường, giúp giáo viên nhận thức đúng đắn sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học nói chung và môn Toán nói riêng, tạo niềm tin, sự hứng khởi và ý thức sáng tạo ở mỗi giáo viên. Đây cũng là cơ sở cho mỗi giáo viên phát huy tốt tính tích cực, tự giác từng bước thiết lập sự tự động hoá ở tất cả cá bước lên lớp của từng giáo viên. Bên cạnh đó chất lượng chất lượng học sinh - hiệu quả cao nhất của đổi mới phương pháp dạy học trong những năm qua đạt được qua bảng số liệu sau đây: Năm học Xếp loại Giỏi Khá Trung bình Yếu SL % SL % SL % SL % 2006 - 2007 46 61,3 21 28,0 8 10,7 GK2:2007- 2008 46 62,2 18 24,3 6 8,1 4 5,4 Như vậy chất lượng môn Toán lớp 2 đã có sự chuyển biến rõ nét, số lượng học sinh xếp loại khá giỏi cao, không có học sinh yếu. Điều này đã khẳng định rằng: đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quyết định nâng cao chất lượng giáo dục. C. KẾT LUẬN 10 [...]... thực tế nhà trường là mối quan tâm thường xuyên của cán bộ quản lí, trong đó đổi mới phương pháp dạy học Toán 2 là vấn đề quan trọng và cần thiết giúp học sinh hình thành kĩ năng cơ bản, thói quen tư duy logic, sáng tạo từ đó khám phá kiến thức sâu rộng ở lớp trên Triệu Long, ngày 10 tháng 5 năm 20 05 Người viết Trương Thị Hồng Chi 11 . SL % SL % SL % SL % 20 06 - 20 07 46 61,3 21 28 ,0 8 10,7 GK2 :20 07- 20 08 46 62, 2 18 24 ,3 6 8,1 4 5,4 Như vậy chất lượng môn Toán lớp 2 đã có sự chuyển biến. hoạch bài dạy. Bước 2: Chỉ đạo thí điểm. Bước 3: Chỉ đạo đại trà. Bước 4: Kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm. 2. 2 Xây dựng kế hoạch bài dạy 2. 2.1 Xác định phương