CHUYEN DE LOP 4-DAO DUC

Mục tiêu môn Đạo đức ở cấp tiểu học nói chung và lớp 4 nói riêng nhằm giúp học sinh: Kiến thức: Có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực, hành vi đạo đức và chuẩn mực hành vi mang tính

CHUYÊ N ĐỀ DẠY HỌC THEO CHUẨ N KIẾ N

THỨ C VÀ KỸ NĂNG

MÔ N ĐẠO ĐỨ C

LỚ P 4

I, Lí do chọn chuyên đề :

Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: “Có

tài mà không có đức là người vô

dụng Có đức mà không có tài thì

làm việc gì cũng khó ” Đối với ngành

giáo dục Người căn dặn : “Dạy cũng như

học, phải chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái

gốc quan trọng”.

Giáo dục đạo đức là một bộ phận rất quan trọng trong quá trình dạy học Nó nhằm hình thành những cơ sở ban đầu về mặt đạo

đức cho học sinh Tiểu học, giúp các em ứng xử đúng đắn qua các mối qua hệ đạo đức hàng ngày Có thể nói, nhân cách của học sinh Tiểu học thể hiện trước hết qua bộ mặt đạo đức Điều này thể hiện qua thái độ cư xử đối với ông bà, cha mẹ, anh chị

em ruột trong gia đình, với thầy giáo, cô

giáo, bạn bè…qua thái độ học tập,rèn

luyện hàng ngày

Trong công cuộc đổi mới hiện nay thì yếu tố con người được đặc biệt coi trọng thì tiềm năng trí tuệ cùng với sức mạnh tinh thần và đạo đức của con người càng được đề cao và phát huy mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực xã hội Việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh là yêu cầu thường xuyên của

công tác giáo dục, đồng thời cũng là

đòi hỏi cấp thiết của nâng cao chất

lượng giáo dục

Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên của giáo dục phổ thông Bất kì mọi công dân dù công tác hay lao động ở bất cứ lĩnh vực nào trong xã hội đều phải trải qua

trường tiểu học Lí luận và thực tiễn đều khẳng định rằng, những dấu ấn của

trường tiểu học có ảnh hưởng sâu sắc đến cả cuộc đời của học sinh Chính vì

vậy, việc giáo dục đạo đức phải được coi trọng và tiến hành ngay từ

bậc tiểu học Và môn Đạo đức là một

trong những môn học bắt buộc, nó là

môn học cơ bản trang bị cho học sinh những chuẩn mực đạo đức, lối sống lành mạnh

và cách sống có lý tưởng Từ đó các

em biết vận dụng hành vi, chuẩn mực đạo đức vào cuộc sống

Mục tiêu môn Đạo đức ở cấp tiểu học

nói chung và lớp 4 nói riêng nhằm giúp học sinh:

Kiến thức: Có hiểu biết ban đầu về một

số chuẩn mực, hành vi đạo đức và chuẩn mực hành vi mang tính pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong quan hệ của các em với bản thân; với người khác; với công việc; với cộng đồng, đất nước, nhân loại; với môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện theo các chuẩn mực đó

Kĩ năng: Bước đầu hình thành kĩ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực đã học; kĩ năng lựa chọn và thực hiện các

hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ

thể của cuộc sống

Thái độ: Bước đầu hình thành thái độ tự trọng, tự tin vào khả năng của bản

thân, có trách nhiệm với hành động

của mình; yêu thương, tôn trọng con

người; mong muốn đem lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người; yêu cái thiện, cái

đúng, cái tốt; không đồng tình với cái

ác, cái sai, cái xấu

Bên cạnh đó dạy học môn Đạo đức theo chuẩn kiến thức kĩ năng là nhu

cầu cấp thiết của Giáo dục Tiểu học

hiện nay Nói đến chuẩn kiến thức, kĩ

năng tức là những yêu cầu mà học sinh cần đạt được sau mỗi giai đoạn học tập

Đối với môn Đạo đức thì chuẩn kiến

thức, kĩ năng chính là những yêu cầu

mà học sinh phải đạt sau mỗi phần, mỗi

chủ điểm và sau mỗi năm học

Từ thực tế giảng dạy môn Đạo đức ở trường Tiểu học Lộc Châu 2 nhằm đáp ứng yêu cầu dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học và để tìm ra những biện pháp tối ưu nhất góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Đạo đức lớp 4

Gv khối 4 thực hiện :

Chuyên đề “Dạy học theo chuẩn

kiến thức, kĩ năng môn Đạo đức lớp

4”

II, Cơ sở lí luận :

1, Đạo đức là gì ?

Đạo đức là hệ thống những chuẩn mực

biểu hiện thái độ đánh giá quan hệ đạo

đức của bản thân với lợi ích của người

khác và của xã hội

Những chuẩn mực đạo đức đều chi phối

và quyết định hành vi, cử chỉ của cá

nhân, dường như nó gợi ý, chỉ bảo con

người hành động và tự điều chỉnh hành vi của mình, nói chung các chuẩn mực đạo đức bao giờ cũng thể hiện quan niệm về cái

thiện và cái ác (Xét theo quan điểm Tâm lí

học )

2, Nhân cách là gì ?

Theo Tâm lí học thì : Nhân cách là nói

về con người có tư cách là một thành

viên của xã hội nhất định; là chủ thể

của các mối quan hệ, của giao tiếp và

của hoạt động có ý thức; là toàn bộ

những đặc điểm, phẩm chất tâm lí của cá nhân quy định giá trị xã hội và hành vi xã hội của người đó

Ở tiểu học nói chung và lớp 4 nói

riêng, mỗi môn học đặc biệt là môn Đạo đức đều góp phần vào việc hình thành

những cơ sở ban đầu về nhân cách cho

trẻ

Các nhà nghiên cứu còn cho rằng: Con người vốn sinh ra chưa có nhân cách, nhân cách là cấu tạo mới do từng người tự hình thành nên và phát triển trong quá trình

giao tiếp và học tập” Đi học ở trường tiểu học là bước ngoặt trong đời sống tâm lí

của trẻ Đến trường trẻ có một hoạt

động mới giữa vai trò chủ đạo quyết định những biến đổi tâm lý cơ bản một cách

tự giác có tổ chức các hoạt động phong

phú đa dạng từ phía nhà trường, gia đình và xã hội Điều đó có sự tác động đặc biệt đến sự hình thành và phát triển nhân

cách của học sinh

Ta có thể nói: Ở lứa tuổi tiểu học hoạt động ảnh hưởng chủ đạo đến học sinh là việc giảng dạy, giáo dục của nhà trường, gia đình và xã hội và tổ chức Đoàn Đội, qua đó tâm lý lứa tuổi và nhân cách

của các em dần dần được hình thành và phát triển một cách toàn diện Vì vậy

môn Đạo đức có vị trí đặc biệt quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách cho

học sinh tiểu học Giáo dục Đạo đức cho

học sinh tiểu học một cách có hệ thống sẽ giúp các em hình thành được ý thức

đạo đức (tri thức và niềm tin đạo đức) ở mức độ sơ giản, định hướng cho các em

rèn luyện một cách tự giác những hành

vi và thói quen đạo đức tương ứng

3, Chuẩn kiến thức kĩ năng là gì ?

- Chuẩn kiến thức kĩ năng là những yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kĩ

năng các môn học, hoạt động giáo dục

mà học sinh phải và có thể đạt được

- Chuẩn kiến thức kĩ năng được cụ thể

hóa ở các chủ đề của môn học theo

từng lớp, ở các lĩnh vực học tập cho từng lớp và cho cả cấp học

- Chuẩn kiến thức kĩ năng là yêu cầu về thái độ được xác định cho từng lớp và cho cả cấp học

- Chuẩn kiến thức kĩ năng là cơ sở để

soạn sách giáo khoa; để quản lí dạy học;

để đảm bảo tính thống nhất, khả thi; để đảm bảo chất lượng, hiệu quả dạy học

4, Vì sao phải dạy theo chuẩn kiến thức

kĩ năng ?

- Là giải pháp cơ bản đảm bảo việc dạy – học đạt mục tiêu Khắc phục tình trạng quá tải trong dạy học hiện nay

- Là giải pháp nhằm ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học

- Là cơ sở để kiểm tra, đánh giá giờ dạy

của giáo viên, việc học của học sinh đúng thực chất

- Là tạo ra không khí thân thiện và tích cực hóa hoạt động học của học sinh

Không phải hôm nay chúng ta mới có tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến

thức kĩ năng các môn học ở tiểu học, nói đến vấn đề này đã có hàng loạt các văn bản hướng dẫn như :

Công văn 896/BGDĐT-GDTH ngày

13/02/2006( Hướng dẫn điều chỉnh dạy và

học cho học sinh tiểu học)

Công văn 9832/BGDĐT-GDTH ngày

01/9/2006( HD thực hiện chương trình các lớp 1-2-3-4-5 ở tiểu học )

Chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn đối với từng lớp đã được quy định tại Chương

trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học ( Ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT

ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ) Chuẩn kiến thức

kĩ năng được cụ thể hoá ở các chủ đề

của môn học theo từng lớp và cho cả cấp học Chuẩn kiến thức kĩ năng là cơ sở

quản lí dạy học, đánh giá kết quả giáo dục

ở từng môn

Chính vì thế, để dạy các môn theo

chuẩn kiến thức kĩ năng thì người giáo

viên phải nắm mục tiêu của giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở Bên cạnh đó giáo

viên cũng cần nắm chắc mục tiêu, yêu

cầu môn Đạo đức ở tiểu học nói chung và khối mình dạy nói riêng

III, Cơ sở thực tiễn :

1,Thuận lợi :

Được sự quan tâm của Đảng – Nhà nước, của các cấp lãnh đạo, đặc biệt sự chỉ đạo sâu sát của Phòng GD – ĐT thành phố Bảo Lộc

Có tài liệu “Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng các môn học ở tiểu học” cụ thể cho từng khối lớp do Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành là cẩm nang cho giáo viên khi đứng trên bục giảng

Có sự cố gắng nỗ lực của trường về

vận động phong trào xã hội hóa giáo dục các trường đã có tương đối đủ phòng học, thiết bị dạy học tạo điều kiện cho công

tác dạy – học của giáo viên, học sinh

Giáo viên được tập huấn day theo chuẩn

kiến thức, kĩ năng và được hướng dẫn cách

xây dựng thiết kế bài học theo hướng mới, có phân chia hoạt động cụ thể rõ ràng và đã được qua hai năm thực nghiệm Giáo viên được học tập qua các chuyên đề của

trường

Đa số giáo viên đều nhiệt tình trong công

tác giảng dạy Giáo viên luôn có ý thức trau dồi, học hỏi, sáng tạo để nâng cao tay nghề chuyên môn

Trong những năm học vừa qua Gv trong

trường có được sự quan tâm,chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu, chuyên môn nhà

trường, và đặc biệt là có sự quan tâm,

chỉ đạo của Phòng giáo dục để dạy tốt

các môn nói chung và môn Đạo đức nói

riêng

Giáo viên được tập huấn dạy theo chuẩn kiến thức, kĩ năng trong đó có môn Đạo đức Phương tiện dạy học chủ yếu trong giờ đạo đức là vở bài tập đạo đức, với nội dung

nhẹ nhàng, giúp giáo viên truyền thụ bài

cũng như học sinh tiếp nhận một cách dễ

dàng hơn

Giáo viên năng nổ, nhiệt tình, ham

học hỏi, luôn đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy – học

Học sinh lớp 4 rất thích học môn Đạo đức, đây là môn học gắn với thực tế sử dụng nhiều ví dụ thực tế để liên hệ trong học tập Các em rất thích hoạt

động của môn học như đóng vai, trò

chơi, kể chuyện, múa hát, quan sát

tranh

2, Khó khăn:

2.1.Về phía giáo viên :

Ở tiết đạo đức có sử dụng nhiều hoạt động nên một số giáo viên chưa nhiệt tình và thường ngại tổ chức các hoạt động như sắm vai, trò chơi, thảo luận, …vì sợ mất

thời gian Do vậy học sinh phải đóng vai trò thụ động hoặc áp đặt khi lĩnh hội kiến

thức, dẫn đến hiệu quả tiết Đạo đức chưa cao

Một số giáo viên không coi trọng thiết

bị dạy học, ngại sử dụng đồ dùng dạy học nhất là soạn và dạy giáo án điện tử chưa được thành thạo Giáo viên thao tác đồ dùng còn lúng túng hoặc chưa nắm chắc ý đồ của sách giáo khoa, tài liệu dạy hướng

dẫn dạy theo chuẩn để sử dụng các phương pháp và hình thức dạy học cho phù hợp

với từng đối tượng học sinh

Tuy đã qua một năm thực hiện nhưng

giáo viên vẫn còn lúng túng khi dạy theo chuẩn kiến thức, kĩ năng

Giáo viên còn ngộ nhận, chỉ xác định

mục tiêu dạy trong tài liệu chuẩn kiến thức

kĩ năng, chưa quan tâm đến đối tượng học

sinh khá giỏi Những kiến thức nâng cao GV chưa có biện pháp, hình thức cụ thể để

vừa dạy theo chuẩn đồng thời cũng dạy

nâng chuẩn theo đối tượng học sinh

Giáo viên chưa quan tâm đến chuẩn kiến thức, kĩ năng hoặc có quan tâm nhưng xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng chưa chính

xác, dạy học vượt chuẩn hoặc thấp hơn

chuẩn

Do chưa thực hiện dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng, nhiều GV đã đưa vào tiết học cả những kiến thức không phù hợp với

khả năng của từng học sinh Bài học vừa

khó, vừa dài (nhiều bài tập ) trong khi quỹ thời gian thì có hạn Tình trạng quá tải làm cho học sinh mệt mỏi sợ học, chán học và

không hứng thú học tập

2.2.Về phía học sinh :

Thực tiễn cho thấy kết quả giáo dục đạo đức đang có sự giảm sút nghiêm trọng

Hiện nay, trong điều kiện của nền kinh tế

thị trường và cạnh tranh, do bị xoáy vào

vòng xoay của cơ chế thị trường mà nhiều phụ huynh ít còn thời gian, sức lực dành cho việc kiểm tra, giáo dục con cái Hoặc

không ít phụ huynh chiều chuộng con quá

mức Ngoài ra, sự bùng nổ của công nghệ thông tin( cả tích cực lẫn tiêu cực), các trò chơi bạo lực trên mạng Internet … đã ảnh

hưởng đến học sinh Mà tâm lí học sinh tiểu học thích “bắt chước” nên hành vi đạo đức của các em có thể thu nhận qua việc giao

tiếp, qua tranh ảnh, sách báo, truyện đài,

phim kịch,…nhưng các em chưa biết phân

biệt để tự lựa chọn hành vi đạo đức phù

hợp cho mình Chính vì vậy, những chuẩn mực hành vi đạo đức giáo dục trẻ phải được gia đình, nhà trường, xã hội cung cấp và uốn nắn ngay từ những những năm cấp 1

Về phương tiện đồ dùng dạy học: Vở bài tập đạo đức có rất nhiều tranh ảnh

nhưng tất cả đều là tranh vẽ, màu sắc

còn đơn điệu, chủ yếu sử dụng màu

xanh, màu đen nên học sinh rất khó nhận biết, hình thành kiến thức

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Từ thực trang trên , để dạy học

theo chuẩn kiến thức kĩ năng môn

Đạo đức lớp 4 đạt hiệu quả giáo

viên cần phải nắm chắc những điều sau :

I, Nội dung chương trình môn Đạo đức

ở bậc tiểu học:

1, Nội dung chương trình môn Đạo đức ở

bậc tiểu học:

Nội dung chương trình các môn học được cụ thể hoá bằng những cuốn sách giáo

khoa và tài liệu dạy học ở đó mỗi kiến

thức, mỗi vấn đề, được trình bày khá

chặt chẽ, hệ thống đảm bảo tính chính

xác, khoa học và tính khả thi của môn

học.Trong SGK, bên cạnh những yêu cầu

tối thiểu dành cho tất cả học sinh còn

chứa đựng cả yếu tố phát triển chỉ dành cho học sinh có khả năng, không bắt buộc với mọi đối tượng Như vậy, việc phân

biệt các SGK với chuẩn kiến thức kỹ

năng của chương trình là rất cần thiết

Chương trình GDPT cấp tiểu học đã xác định rõ chuẩn kiến thức, kỹ năng của từng

môn học; xác định mục tiêu – yêu cầu

trọng tâm theo từng môn học Đó là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức,

kỹ năng của từng môn học mà học sinh

phải đạt được

Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Đạo đức

được biên soạn theo chương trình, kế hoạch

dạy học quy định và được cấu trúc theo

tuần – bài, dựa vào hệ thống các bài trong sách giáo khoa các lớp 1,2,3 và sách giáo khoa 4,5 đang được sử dụng ở các trường

tiểu học trong toàn quốc Tài liệu này vẫn bao quát cả 3 đối tượng học sinh Hướng

dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng

môn Đạo đức của từng lớp được trình bày chi tiết theo bảng hướng dẫn cụ thể, gồm 4 cột: Tuần – tên bài dạy – Yêu cầu cần đạt – Ghi chú

Nội dung Yêu cầu cần đạt về kiến thức, kĩ năng đối với từng bài học là yêu cầu cơ bản, tối thiểu đòi hỏi tất cả các học sinh phải đạt được sau tiết học, kể cả những

học sinh yếu nhất cũng phải vượt qua để

đạt Chuẩn

Nội dung ghi chú thường giải thích rõ thêm về yêu cầu cần đạt, ở mức cao hơn đối

với học sinh khá, giỏi Riêng với học sinh

yếu, giáo viên cần có biện pháp dạy học thích hợp nhằm tạo điều kiện cho những học

sinh này từng bước đạt Chuẩn quy định

Chương trình môn đạo đức ở Tiểu học

gồm một hệ thống các chuẩn mực hành vi đạo đức lựa chọn từ các chuẩn mực ứng

xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức

xã hội

Việc lựa chọn các chuẩn mực hành vi đạo đức và sắp xếp chúng thành chương trình

thực hiện theo các nguyên tắc sau :

Đảm bảo phù hợp với mục tiêu giáo dục

ở bậc Tiểu học

Nhận thức rõ mục tiêu môn Đạo đức

Chuẩn bị cho học sinh những cơ sở ban đầu cần thiết ,cho sự hình thành và phát triển

nhân cách con người công dân, người chủ xứng đáng trong tương lai của dân tộc, biết sống và học tập trong xã hội đổi mới