Giáo án vật lí 9 học kỳ 2

3- Dòng điện xoay chiều Dòng điện luân phiên đổi chiều gọi là dòng điện xoay chiều II- Cách tạo ra dòng điện xoay chiều 1- Cho nam châm quay trớc cuộn dây dẫn kín 2- Cho cuộn dây quay tr

Trang 1

Bài 33: dòng điện xoay chiều

Tiết 37 theo phân phối chơng trìnhI- Mục tiêu bài dạy

đổi chiều của dòng điện

- Dựa vào quan sát để rút ra điều kiện chung làm xuất hiện dòng điện cảm ứngxoay chiều

3 Thái độ:

- Rèn luyện tính cẩn thận, an toàn khi sử dụng điện

II- Chuẩn bị

1- Giáo viên:

- 1 bộ thí nghiệm phát hiện dòng điện xoay chiều gồm 1 cuộn dây dẫn kín có mắc

2 bóng đèn LED mắc song song, ngợc chiều có thể quay trong từ trờng của một namchâm

- 1 mô hình cuộn dây quay trong từ trờng của nam châm

Tiết 37: dòng điện xoay chiều I- Chiều của dòng điện cảm ứng

1- Thí nghiệm

+ Đa nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây

+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây

2- Kết luận

Khi số đờng sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng thì dòng điện cảmứng trong cuộn dây có chiều ngợc với chiều dòng điện cảm ứng khi số đờng sức

từ xuyên qua tiết diện S giảm

3- Dòng điện xoay chiều

Dòng điện luân phiên đổi chiều gọi là dòng điện xoay chiều

II- Cách tạo ra dòng điện xoay chiều

1- Cho nam châm quay trớc cuộn dây dẫn kín

2- Cho cuộn dây quay trong từ trờng

III- Vận dụng

III- Tổ chức các hoạt động học tập

Hoạt động 1: (8 phút) Kiểm tra bài cũ - Tổ chức tình huống học tập

- 1 HS trả lời câu hỏi:

+ Nhắc lại các trờng hợp xuất hiện dòng

điện cảm ứng?

+ Nêu điều kiện xuất hiện dòng điện cảm

ứng?

- HS ở dới theo dõi và nhận xét câu trả lời

- Quan sát GV làm thí nghiệm phát hiện vấn

đề cần nghiên cứu: Có một dòng điện khác

với dòng điện một chiều không đổi do pin

hoặc acquy tạo ra

- Thảo luận, trả lời câu hỏi:

+ Quan sát đèn sáng chứng tỏ điều gì?

+ Mắc vôn kế một chiều vào nguồn điện lấy

từ lới điện trong nhà thì kim vôn kế có quay

- Đặt câu hỏi

- Cho HS nhận xét, sửa chữa

- Lần lợt lắp bóng đèn vào bộ pin 3V vànguồn điện 3V lấy từ lới điện xoay chiều

- Đặt câu hỏi

Trang 2

+ Tại sao kim vôn kế không quay?

+ Dòng điện trong hai trờng hợp có giống

nhau không?

Hoạt động 2: (10 phút) Phát hiện dòng điện cảm ứng có thể đổi chiều và tìm hiểu

trong trờng hợp nào thì dòng điện cảm ứng đổi chiều

- Chuẩn bị dụng cụ và tiến hành thí nghiệm

hình 33.1 (SGK-T90)

- Quan sát đèn nào sáng trong 2 trờng hợp:

+ Đa nam châm từ ngoài vào trong cuộn

dây

+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây

+ Có phải cứ mắc đèn LED vào nguồn điện

Hoạt động 3: (3 phút) Tìm hiểu khái niệm mới: Dòng điện xoay chiều

- Tìm hiểu thông tin trong SGK và trả lời

câu hỏi: Dòng điện xoay chiều có chiều biến

Hoạt động 4: (11 phút) Tìm hiểu hai cách tạo ra dòng điện xoay chiều

- Quan sát hình 33.2 (SGK-T91), trả lời câu

hỏi:

+ Khi nam châm quay thì số đờng sức từ

xuyên qua tiết diện S biến đổi nh thế nào?

+ Khi đó dòng điện cảm ứng trong cuộn dây

có chiều biến đổi nh thế nào? Vì sao?

- Chuẩn bị dụng cụ và làm thí nghiệm kiểm

tra nh hình 33.2 (SGK-T91)

- Trình bày những điều quan sát đợc

- Quan sát hình 33.3 (SGK-T91), trả lời câu

hỏi:

+ Số đờng sức từ xuyên qua tiết diện S biến

đổi nh thế nào khi cuộn dây quay trong từ

tr-ờng?

+ Khi đó dòng điện cảm ứng trong cuộn dây

có chiều biến đổi nh thế nào? Vì sao?

- Quan sát GV làm thí nghiệm kiểm tra nh

hình 33.4 (SGK-T92)

- Trình bày những điều quan sát đợc

- Thảo luận và thống nhất kết quả

- Rút ra kết luận: Có những cách nào để tạo

ra dòng điện cảm ứng xoay chiều?

- Cho HS quan sát hình 33.2 và dự đoán

- Hớng dẫn HS làm thí nghiệm kiểm tra

- Cho HS quan sát hình 33.3 và dự đoán

- Làm thí nghiệm biểu diễn nh hình 33.4

- Tổ chức HS thảo luận để rút ra kết luận

Hoạt động 5: (5 phút) Vận dụng kết luận trong bài để tìm xem có trờng hợp nào

cho nam châm quay trớc cuộn dây dẫn kín mà trong cuộn dây không xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều

- Thảo luận và trả lời câu hỏi:

+ Trờng hợp nào mà khi nam châm quay

tr-ớc cuộn dây dẫn kín mà trong cuộn dây

không xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay

- Đặt câu hỏi

- Hớng dẫn HS phân tích xem trờng hợpnào số đờng sức từ qua S không luân

Trang 3

+ Trờng hợp nào mà cuộn dây dẫn kín quay

trong từ trờng mà trong cuộn dây không

xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều?

- Phát phiếu học tập và giao việc cho HS

- Nêu đáp án, biểu điểm cho HS tự chấmkết quả lẫn nhau

- Giao bài tập về nhà cho HS

IV- Rút kinh ngiệm

- GV nhận xét, đánh giá giờ học

Bài 34: máy phát điện xoay chiều

1- Kiến thức:

- Nhận biết đợc hai bộ phận chính của một máy phát điện xoay chiều, chỉ ra đợcrôto và stato của mỗi loại máy

- Trình bày đợc nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều

- Nêu đợc cách làm cho máy phát điện có thể phát điện liên tục

- 1 mô hình máy phát điện xoay chiều

Tiết 38: máy phát điện xoay chiều I- Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều

1- Quan sát

+ C1: Giống nhau: cuộn dây và nam châm

Khác nhau: một loại nam châm quay, cuộn dây đứng yên

một loại cuộn dây quay, nam châm đứng yên

2- Kết luận

- Máy phát điện xoay chiều có 2 bộ phận chính: nam châm và cuộn dây

- Bộ phận đứng yên gọi là stato, bộ phận quay gọi là rôto

II- Máy phát điện xoay chiều trong kĩ thuật

+ Khi nào trong cuộn dây dẫn kín xuất

hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều?

+ Có những cách nào để tạo ra dòng điện

cảm ứng xoay chiều?

- 1 HS làm bài tập 33.3 (SBT-T41)

- HS khác nhận xét

- Thảo luận, trả lời câu hỏi xác định vấn đề

- Nêu yêu cầu

Trang 4

cần nghiên cứu:

+ Để tạo ra dòng điện cần phải có thiết

bị nào?

+ Đinamô xe đạp và máy phát điện

khổng lồ trong các nhà máy điện có gì giống

nhau và khác nhau?

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 2: (12 phút) Tìm hiểu các bộ phận chính của máy phát điện xoay chiều

và hoạt động của chúng khi phát điện

- Quan sát hình 34.1 và 34.2 (SGK-T93) kết

hợp mô hình máy phát điện

- Tìm hiểu các bộ phận chính chủa máy phát

điện xoay chiều

- Thảo luận nhóm trả lời câu C1, C2

- Rút ra kết luận về cấu tạo và hoạt động của

máy phát điện xoay chiều

- Nêu yêu cầu

- Cho các nhóm thảo luận, trả lời câu C!,C2

Hoạt động 3: (10 phút) Tìm hiểu một số đặc điểm của máy phát điện trong kĩ thuật

và trong sản xuất

- Đọc mục II (SGK-T94), tìm hiểu đặc tính

kĩ thuật của máy phát điện trong kĩ thuật

+ Máy phát điện trong kĩ thuật có gì

giống và khác với máy phát điện mô hình?

+ Nêu các cách làm quay máy phát

điện?

- Nêu yêu cầu và hớng dẫn HS tìm hiểu

đặc tính kĩ thuật và cách làm quay máyphát điện

Hoạt động 4: (5 phút) Tìm hiểu bộ góp điện trong máy phát điện có cuộn dây quay

- Trả lời câu hỏi:

+ Trong máy phát điện loại nào cần phải

- Xem trớc bài mới

Bài 35: các tác dụng của dòng điện xoay chiều -

đo cờng độ và hiệu điện thế xoay chiều

1- Kiến thức:

- Nhận biết đợc các tác dụng nhiệt, quang, từ của dòng điện xoay chiều

- Nhận biết đợc kí hiệu của am pe kế và vôn kế xoay chiề, sử dụng đợc chúng để

đo cờng độ dòng điện và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều

2- Kĩ năng:

- Bố trí đợc thí nghiệm chứng tỏ lực từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều

3 Thái độ:

Trang 5

- Cẩn thận, nghiêm túc, có tinh thần hợp tác theo nhóm.

II- Chuẩn bị

1- Giáo viên:

- 1 ampe kế xoay chiều và 1 ampe kế một chiều

- 1 vôn kế xoay chiều và 1 vôn kế một chiều

Tiết 39: các tác dụng của dòng điện xoay chiều -

đo cờng độ và hiệu điện thế xoay chiều I- Tác dụng của dòng điện xoay chiều

Dòng điện xoay chiều có tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ và tác dụngsinh lí

II- Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều

2- Kết luận

Khi dòng điện đổi chiều thì lực từ đổi chiều

III- Đo cờng độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều

1- Quan sát giáo viên làm thí nghiệm

2- Kết luận

- Ampe kế xoay chiều đo cờng độ hiệu dụng của dòng điện xoay chiều

- Vôn kế xoay chiều đo hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều

IV- Vận dụng

+ Máy phát điện xoay chiều có những bộ

phận chính nào? Bộ phận nào là rôto, bộ

phận nào là stato?

+ Vì sao bắt buộc một bộ phận quay thì máy

mới phát điện?

- Cá nhân HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi:

+ Dòng điện một chiều có những tác dụng

gì?

+ Dòng điện xoay chiều có những tác dụng

gì giống và khác với tác dụng của dòng điện

một chiều?

+ Nói hiệu điện thế và cờng độ dòng điện

của mạch điện xoay chiều là 220V và 5A,

đó là các giá trị gì? Đo các giá trị đó bằng

dụng cụ gì?

- Nêu yêu cầu

- Đặt câu hỏi

- Gợi ý: Dòng điện xoay chiều luôn luôn

đổi chiều Vậy có tác dụng nào phụ thuộcvào chiều dòng điện không?

Hoạt động 2: (5 phút) Tìm hiểu những tác dụng của dòng điện xoay chiều

- Quan sát GV làm 3 thí nghiệm hình 35.1

(SGK-T95)

+ Mỗi thí nghiệm chứng tỏ dòng điện xoay

Trang 6

- Tiếp nhận thông tin điện xoay chiều rất nguy hiểm, có thể

nguy hiểm đến tính mạng Nhấn mạnhviệc sử dụng điện an toàn

Hoạt động 3: (11 phút) Tìm hiểu tác dụng từ của dòng điện xoay chiều Phát hiện

lực từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều Bố trí đợc thí nghiệm chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tần số lớn, cũng có lực từ luôn đổi chiều

- Dự đoán:

+ Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều có

giống hệt của dòng điện một chiều không?

+ Việc đổi chiều dòng điện có ảnh hởng đến

lực từ không?

- Làm việc theo nhóm và đa ra dự đoán: Khi

đổi chiều dòng điện thì lực từ tác dụng lên

một cực của nam châm có thay đổi không?

- Tìm cách bố trí thí nghiệm kiểm tra

- Nếu không làm đợc thì quan sát hình 35.2

(SGK-T95) và nêu cách làm

- Tiến hành thí nghiệm và rút ra kết luận về

sự phụ thuộc của lực từ vào chiều dòng điện

- Dự đoán: Hiện tợng gì xảy ra với nam

châm khi cho dòng điện xoay chiều chạy

vào cuộn dây nh hình 35.3 (SGK-T95)?

- Tiến hành thí nghiệm kiểm tra và rút ra kết

luận

- Đặt câu hỏi nêu vấn đề

- Yêu cầu HS làm việc theo nhóm và dự

đoán

- Hớng dẫn HS làm thí nghiệm kiểm tra

- Cho HS thảo luận, rút ra kết luận

- Yêu cầu HS dự đoán hiện tợng xảy ravới nam châm khi cho dòng điện xoaychiều qua cuộn dây

- Cho HS làm thí nghiệm kiểm tra và rút

ra kết luận

Hoạt động 4: (12 phút) Tìm hiểu các dụng cụ đo, cách đo cờng độ và hiệu điện thế

của dòng điện xoay chiều

+ Có thể dùng ampe kế và vôn kế một chiều

để đo cờng độ dòng điện và hiệu điện thế

xoay chiều đợc không?

+ Nếu dùng thì hiện tợng gì xảy ra với kim

của dụng cụ đo?

- Quan sát GV làm thí nghiệm mắc vôn kế

và ampe kế một chiều, với nguồn điện một

chiều

- Thay nguồn điện một chiều bằng nguồn

điện xoay chiều, quan sát kim của dụng cụ

- Tìm hiểu thông tin trong SGK và trả lời

câu hỏi: Cờng độ dòng điện và hiệu điện thế

xoay chiều luôn biến đổi Vậy các dụng cụ

đo cho biết giá trị nào?

- Từ đó nắm bắt đợc các giá trị hiệu dụng

- Đặt câu hỏi

- Làm thí nghiệm biểu diễn

- Yêu cầu HS quan sát và rút ra nhận xét

- Giới thiệu vôn kế và ampe kế xoaychiều, cách nhận biết

- Thông báo ý nghĩa của cờng độ dòng

điện và hiệu điện thế hiệu dụng

Hoạt động 6: (2 phút) Hớng dẫn về nhà

- Học bài và làm bài tập 35.1 đến 35.4

(SBT-T43, 44), câu C3, C4 (SGK-T96, 97)

Trang 7

Bài 36: truyền tải điện năng đi xa

1- Kiến thức:

- Lập đợc công thức tính năng lợng hao phí do toả nhiệt trên đờng dây tải điện

- Nêu đợc hai cách làm giảm hao phí điện năng trên đờng dây tải điện và lí do vìsao chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu đờng dây

- Công thức về công suất của dòng điện và công suất toả nhiệt của dòng điện

Tiết 40: truyền tải điện năng đi xa I- Sự hao phí điện năng trên đờng dây truyền tải điện

Truyền tải điện năng đi xa bằng dây dẫn có một phần điện năng bị hao phí do toảnhiệt

1- Tính điện năng hao phí trên đờng dây tải điện

+ Công suất của dòng điện: P = U.I 

U

I P (1)+ Công suất toả nhiệt: Php = R.I2 (2)

+ Dòng điện xoay chiều có những tác dụng

nào? Tác dụng nào phụ thuộc vào chiều

dòng điện?

+ Vôn kế và ampe kế xoay chiều có kí hiệu

nh thế nào? Mắc vào mạch điện nh thế nào?

- Đọc tình huống trong SGK và đa ra dự

đoán: Tại sao phải xây dựng các đờng dây

cao thế vừa tốn kém, vừa nguy hiểm?

- Nêu yêu cầu

Hoạt động 2: (5 phút) Nhận biết sự cần thiết phải có máy biến thế để truyền tải

điện năng, đặt trong trạm biến thế ở khu dân c

- Cá nhân HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi:

+ Để vận chuyển điện năng từ nhà máy điện

đến nơi tiêu thụ, ngời ta dùng phơng tiện gì?

+ Ngoài dây dẫn còn dùng trạm biến thế, ở

đó thờng cảnh báo nguy hiểm chết ngời vì

hiệu điện thế rất lớn Vì sao hiệu điện thế

trong nhà chỉ cần 220V mà hiệu điện thế ở

các trạm biến thế cao hàng chục nghìn vôn?

- Dự đoán đợc có lợi ích rất to lớn nhng cha

chỉ rõ đợc lợi ích nh thế nào

- Nêu câu hỏi

Trang 8

Hoạt động 3: (12 phút) Phát hiện sự hao phí điện năng vì toả nhiệt trên đờng dây tải

điện Lập công thức tính công suất hao phí Php khi truyền tải một công suất điện P bằngmột đờng dây có điện trở R và đặt vào hai đầu đờng dây một hiệu điện thế U

+ Truyền tải điện năng đi xa bằng dây dẫn

có thuận tiện gì hơn so với vận chuyển các

nhiên liệu dự trữ năng lợng khác nh than đá,

dầu lửa

+ Tải điện bằng đờng dây có hao hụt, mất

mát gì không?

- Đọc mục I.1 SGK

- Làm việc cá nhân, kết hợp thảo luận nhóm

để lập luận công thức liên hệ giữa P với P,

R, U

- 1 HS lên bảng trình bày

- Thảo luận chung để xây dựng công thức

- Đặt câu hỏi

- Nêu yêu cầu

- Hớng dẫn HS thảo luận để xây dựngcông thức

Hoạt động 4: (10 phút) Căn cứ vào công thức tính công suất hao phí do toả nhiệt,

đề xuất các biện pháp làm giảm hao phí và lựa chọn cách nào có lợi nhất

- Làm câu C1, C2, C3 theo nhóm

- Đại diện nhóm trình bày kết quả

- Thảo luận chung và rút ra kết luận về cách

làm giảm hao phí điện năng

- Trả lời câu hỏi: Muốn tăng hiệu điện thế

phải dùng thiết bị gì?

- Yêu cầu HS trả lời câu C1, C2, C3

- Có thể gợi ý thêm:

+ Từ công thức điện trở , muốn làm giảm

điện trở của dây dẫn thì phải làm gì? Làm

bài 37: Máy biến thế

1 n

n U

U



- Giải thích đợc vì sao máy biến thế lại hoạt động đợc với dòng điện xoay chiều

mà không hoạt động đợc với dòng điện một chiều không đổi

2- Kĩ năng:

- Làm đợc thí nghiệm để thấy sự biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế

- Vẽ đợc sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đờng dây tải điện

Trang 9

- Gồm 2 bộ phận chính: + 1 lõi sắt (hay thép) có pha silíc.

+ 2 cuộn dây có số vòng khác nhau

2- Nguyên tắc hoạt động

+ C2: đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều U1 có dòng

điện xoay chiều chạy qua cuộn sơ cấp

 từ trờng trong lõi sắt biến thiên  số đờng sức từ xuyên qua cuộn thứ cấp biến thiên

 xuất hiện dòng điện xoay chiều ở cuộn thứ cấp (do hiệu điện thế xoay chiều

III- Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đờng dây tải điện

- ở nhà máy điện đặt máy tăng thế

- ở nơi tiêu thụ đặt máy hạ thế

Hoạt động 1: (5 phút) Kiểm tra bài cũ

- 1 HS trả lời câu hỏi: Nêu 2 cách làm giảm

hao phí điện năng trên đờng dây tải điện?

Hoạt động 2: (3 phút) Phát hiện vai trò của máy biến thế

+ Muốn giảm hao phí điện năng trên đờng

dây tải điện ta làm nh thế nào có lợi nhất?

+ Phải cần loại máy nào vừa có tác dụng

tăng hiệu điện thế, vừa làm giảm hiệu điện

thế?

+ Máy đó có cấu tạo và hoạt động thế nào?

- Đặt câu hỏi nêu vấn đề cần nghiên cứu

Hoạt động 3: (3 phút) Tìm hiểu cấu tạo máy biến thế

- Quan sát hình 31.1 (SGK-T100) và mô

hình máy biến thế để nhận biết các bộ phận

chính của máy biến thế

+ Máy biến thế có những bộ phận chính

nào?

+ Số vòng dây của hai cuộn dây có bằng

nhau không?

+ Dòng điện có thể chạy từ cuộn dây này

sang cuộn dây kia đợc không? Vì sao?

- Yêu cầu cả lớp quan sát tìm hiểu các bộphận chính của máy biến thế

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 4: (10 phút) Tìm hiểu về nguyên tắc hoạt động của máy biến thế

- Thảo luận trả lời C1

- Quan sát GV làm thí nghiệm kiểm tra

- Thảo luận trả lời câu C2

- Giới thiệu tên gọi cuộn sơ cấp và cuộnthứ cấp

- Tổ chức HS thảo luận câu C1, C2

Trang 10

- Quan sát GV đo hiệu điện thế ở hai đầu

cuộn thứ cấp trong hai trờng hợp mạch thứ

cấp kín và hở

- Rút ra kết luận về nguyên tắc hoạt động

của máy biến thế

- Thảo luận, trả lời câu hỏi: Đặt vào hai đầu

cuộn sơ cấp một hiệu điện thế không đổi

một chiều thì trong cuộn thứ cấp có xuất

hiện dòng điện không? Vì sao?

- Gợi ý: Dựa vào kiến thức về điều kiệnxuất hiện dòng điện cảm ứng

- Làm thí nghiệm kiểm tra

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 4: (10 phút) Tìm hiểu tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế

- Dự đoán: Hiệu điện thế ở hai đầu mỗi cuộn

dây có mối quan hệ nh thế nào với số vòng

dây của mỗi cuộn dây?

U

và so sánh với

2

1 n n

- Rút ra kết luận

+ Làm thế nào để biết máy biến thế là máy

tăng thế hay máy hạ thế?

+ Khi nào máy biến thế có tác dụng làm

tăng hiệu điện thế? giảm hiệu điện thế?

- Nêu câu hỏi

Hoạt động 5: (5 phút) Tìm hiểu cách lắp đặt máy biến thế trên đờng dây tải điện

- Đọc mục III (SGK-T101)

- Vẽ tợng trng sơ đồ cách bố trí máy tăng

thế, máy hạ thế và giải thích lý do

+ ở hai đầu đờng dây gần nhà máy phát

điện ta phải đặt máy tăng hay giảm thế?

+ ở nơi tiêu thụ phải đặt máy tăng hay giảm

Bài 38: Thực hành: vận hành máy phát điện và máy biến thế

1- Kiến thức:

- Luyện tập vận hành máy phát điện xoay chiều:

+ Nhận biết loại máy, các bộ phận chính

+ Vận hành, nhận biết dòng điện không phụ thuộc chiều quay

+ Càng quay nhanh thì hiệu điện thế càng cao

Trang 11

- Luyện tập vận hành máy biến thế:

+ nghiệm lại công thức:

2

1 2

1 n

n U

U



+ Tìm hiểu hiệu điện thế ở hai đầu cuộn dây thứ cấp khi mạch hở

+ Tìm hiểu tác dụng của lõi sắt

+ Mỗi HS: 1 báo cáo thực hành (mẫu SGK-T104)

Tiết 42: Thực hành: vận hành máy phát điện và máy biến thế I- Chuẩn bị (SGK-T103)

II- Nội dung thực hành

1- Vận hành máy phát điện xoay chiều đơn giản

2- Vận hành máy biến thế

Hoạt động 1: (8 phút) Ôn lại những kiến thức liên quan đến bài học - Tiếp nhận

nhiệm vụ học tập

+ Máy phát điện gồm những bộ phận chính

nào?

+ Máy biến thế gồm những bộ phận chính

nào?

+ Viết công thức thể hiện mối quan hệ giữa

hiệu điện thế và số vòng dây?

- Nhận xét câu trả lời của bạn

- Trả lời câu hỏi để dẫn tới vấn đề cần

nghiên cứu:

+ Hiệu điện thế có phụ thuộc vào tốc độ và

chiều quay của máy phát điện không?

+ Khi tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu

cuộn sơ cấp thì hiệu điện thế ở cuộn thứ cấp

có tăng không? Hiệu điện thế giữa hai đầu

mỗi cuộn dây có quan hệ nh thế nào với số

vòng dây?

- Đặt câu hỏi

- Đặt câu hỏi tình huống

Hoạt động 2: (5 phút) Nhận dụng cụ, nêu phơng án thí nghiệm

- Nêu các dụng cụ cần thiết

- Nhận dụng cụ và tìm hiểu cách dùng các

dụng cụ

- Thảo luận trả lời câu hỏi: Vận hành máy

phát điện và máy biến thế nh thế nào?

- Cho HS kể tên các dụng cụ thí nghiệm

- Phát dụng cụ cho các nhóm

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 3: (5 phút) Thảo luận phơng án thí nghiệm

- Thảo luận các bớc thực hành:

1) Vận hành máy phát điện:

+ Vẽ sơ đồ mạch điện hình 38.1

+ Mắc mạch điện theo sơ đồ

+ Quay đều cuộn dây của máy phát điện,

- Cho các nhóm thảo luận cách tiến hànhthí nghiệm

Trang 12

quan sát độ sáng và đọc số chỉ vôn kế.

+ Quay nhanh cuộn dây, quan sát độ sáng và

đọc giá trị hiệu điện thế lớn nhất

+ Đổi chiều quay cuộn dây và nhận xét

U

và so sánh với

2

1 n

Hoạt động 4: (20 phút) Tiến hành thí nghiệm

- Các nhóm mắc mạch điện theo sơ đồ đã

vẽ

- Các nhóm tiến hành đo và ghi kết quả

- Thu thập thông tin để trả lời câu C1, C2,

C3 và ghi vào báo cáo

- Theo dõi các nhóm mắc mạch điện

- Trớc khi tiến hành đo, cần lu ý HS tuânthủ các quy tắc an toàn điện và mắc vôn

kế đúng quy tắc

- Theo dõi, giúp đỡ các nhóm thực hành

Hoạt động 5: (7 phút) Kết thúc

- Cá nhân HS hoàn thành báo cáo và nộp,

thu dọn dụng cụ

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhận xét

kết quả và rút ra kết luận

- Nêu thắc mắc (nếu có)

- Nghe GV nhận xét để rút kinh nghiệm

- Trả lời câu hỏi tự kiểm tra

- Nhận báo cáo, thu dọn đồ dùng

- Cho HS thảo luận nhóm kết quả

- Giải đáp thắc mắc

- Nhận xét kết quả, đánh giá về ý thứcchuẩn bị, tinh thần thái độ thực hành, kỷluật an toàn lao động, thao tác thực hànhcủa HS

- Nhắc nhở chuẩn bị bài sau

Bài 39: Tổng kết chơng II: Điện từ học

1- Kiến thức:

- Ôn tập và hệ thống hoá những kiến thức về nam châm, từ trờng, lực từ, động cơ

điện, dòng điện cảm ứng Dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều và máy biếnthế

- Bút dạ, giấy trong (hoặc bảng)

Tiết 43: Tổng kết chơng Ii: điện từ học I- Tự kiểm tra (SGK-T106, 107)

II- Vận dụng

Trang 13

Hoạt động 1: (15 phút) Báo cáo trớc lớp và trao đổi kết quả tự kiểm tra

- Cá nhân HS lần lợt trả lời câu hỏi đã chuẩn

5) cảm ứng xoay chiều; số đờng sức từ

xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến

thiên

6) Có thể treo thanh nam châm bằng sợi chỉ

8) + Giống nhau: đều có nam châm và cuộn

dây

+ Khác nhau: một loại nam châm quay,

cuộn dây đứng yên; một loại cuộn dây quay,

nam châm đứng yên

- HS khác có thể sửa chữa (nếu cần thiết)

- Chiếu các câu hỏi phần tự kiểm tra

- Cho HS nhận xét trả lời bổ sung nếu cầnthiết

- Chiếu đáp án cho HS đối chiếu, sửachữa

Hoạt động 2: (15 phút) Hệ thống hoá một số kiến thức, so sánh lực từ của một nam

châm và lực từ của dòng điện trong một số trờng hợp

+ Nêu cách xác định hớng của lực từ do

một thanh nam châm tác dụng lên cực Bắc

của một kim nam châm?

+ Nêu cách xác định hớng của lực từ của

thanh nam châm đó tác dụng lên dòng điện

thẳng?

+ So sánh lực từ của một nam châm vĩnh

cửu với lực từ của nam châm điện chạy bằng

dòng điện xoay chiều tác dụng lên kim nam

châm?

+ Muốn tìm chiều của đờng sức từ và chiều

lực từ ta làm thế nào?

- Thống nhất câu trả lời và ghi vở

- Chiếu câu hỏi lên bảng

- Yêu cầu HS thảo luận và trả lời từng câuhỏi

- Chốt lại kiến thức

Hoạt động 3: (15 phút) Vận dụng

- Nhận phiếu học tập, trả lời các câu hỏi

trong phiếu

- Cá nhân HS tìm câu trả lời cho các câu từ

10 đến 13:

10) chiều lực điện từ (vuông góc với mặt

phẳng hình vẽ) hớng vào trong

11) a) để làm giảm hao phí điện năng

b) công suất hao phí giảm đi 1002 lần

c) U2 = 6V

12) vì dòng điện không đổi tạo ra từ trờng

không đổi

13) a) vì số đờng sức từ xuyên qua tiết diện

của khung dây luôn không đổi

- Tham gia thảo luận chung

- Từ đó thống nhất câu trả lời

- Yêu cầu HS suy nghĩ và làm câu 10 đến13

- Gợi ý:

+ Câu 10: áp dụng quy tắc nào để xác

định chiều cuả lực điện từ?

+ Câu 11: Máy biến thế có tác dụng gì?Công suất hao phí do toả nhiệt có quan hệthế nào với hiệu điện thế?

+ Câu 12: Dòng điện không đổi có tạo ra

từ trờng biến thiên không?

+ Câu 13: Khi nào trong khung dây xuấthiện dòng điện cảm ứng xoay chiều?

- Yêu cầu thảo luận chung

- Ôn tập kiến thức

- Vận dụng kiến thức vào thực tế - Giao nhiệm vụ cho HS.

Trang 14

Chơng III: Quang học Bài 40: HIện tợng khúc xạ ánh sáng

- 1 bình thuỷ tinh (hoặc bình nhựa trong) đựng nớc

- 1 miếng gỗ (hoặc nhựa) phẳng mềm

- 3 đinh ghim

Tiết 44: Hiện tợng khúc xạ ánh sáng I- Hiện tợng khúc xạ ánh sáng

+ Phát biểu định luật truyền thẳng của ánh

Trang 15

T108) và trả lời câu hỏi:

+ Khi cha đổ nớc vào bình, đặt mắt nhìn dọc

theo chiếc đũa thì có nhìn thấy đầu dới của

chiếc đũa không? Vì sao?

+ Khi đổ nớc vào bình, có nhìn thấy đầu dới

của chiếc đũa không?

- Dự đoán, trả lời câu hỏi:

+ Tại sao mắt có thể nhìn thấy đầu dới chiếc

đũa?

+ Hiện tợng này gọi là gì?

HS quan sát và rút ra nhận xét

Hoạt động 2: (15 phút) Tìm hiểu sự khúc xạ ánh sáng từ không khí sang nớc

- Đọc mục I.3 (SGK-T103) để nắm các khái

niệm liên quan đến hiện tợng khúc xạ ánh

sáng

- Ghi các khái niệm vào vở

- Quan sát GV làm thí nghiệm hình 40.2

- Thảo luận, trả lời câu C1, C2

- Rút ra kết luận: Khi tia sáng truyền từ

không khí sang nớc tia khúc xạ nằm trong

mặt phẳng nào? Góc khúc xạ thế nào so với

- Đặt câu hỏi

- Yêu cầu HS đọc mục I.3

- Chỉ rõ cho HS từng khái niệm

- Dự đoán trả lời câu hỏi:

+ Kết luận trên có còn đúng không khi tia

sáng truyền từ nớc sang không khí?

+ Đề xuất phơng án làm thí nghiệm kiểm

tra?

- Thảo luận phơng án thí nghiệm:

+ Đặt nguồn sáng trong nớc, chiếu tia sáng

từ nớc sang không khí

+ Dùng phơng pháp che khuất

- Thảo luận, trả lời câu hỏi: Ta cần chuẩn bị

dụng cụ gì và tiến hành thí nghiệm nh thế

nào?

- Tiến hành thí nghiệm theo sự hớng dẫn của

GV

- Thảo luận trả lời câu hỏi:

+ Mắt nhìn thấy đinh ghim A khi nào?

+ Mắt chỉ nhìn thấy đinh ghim B mà không

nhìn thấy đinh ghim A chứng tỏ điều gì?

+ Giữ nguyên vị trí đặt mắt nếu bỏ đinh

ghim B, C đi thì có nhìn thấy đinh ghim A

không? Vì sao?

- Trả lời câu C5, C6

- Rút ra kết luận: Khi tia sáng truyền từ nớc

sang không khí tia khúc xạ nằm trong mặt

phẳng nào? Góc khúc xạ thế nào so với góc

- Yêu cầu HS trả lời câu C4

- Yêu cầu HS thảo luận phơng án làm thínghiệm

Trang 16

- Giao bài tập về nhà cho HS.

- Nhắc nhở HS chuẩn bị cho bài sau.IV- Rút kinh ngiệm

Bài 41: Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

1- Kiến thức:

- Mô tả đợc sự thay đổi của góc khúc xạ khi góc tới tăng hoặc giảm

- Mô tả đợc thí nghiệm thể hiện mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

- 1 miếng gỗ phẳng, mềm (hoặc miếng bìa cát tông phẳng)

- 1 tờ giấy có vòng tròn chia độ (hoặc thớc đo độ)

- 1 HS lên bảng trả lời câu hỏi:

+ Thế nào gọi là hiện tợng khúc xạ ánh

- HS ở dới lớp theo dõi và nhận xét

+ Khi tăng hoặc giảm góc tới thì góc khúc

xạ thay đổi nh thế nào?

+ Trình bày phơng án thí nghiệm để kiểm

Trang 17

- Thảo luận nêu các bớc tiến hành thí

nghiệm

Hoạt động 2: (25 phút) Nhận biết sự thay đổi của góc khúc xạ theo góc tới

- Các nhóm bố trí thí nghiệm nh hình 41.1

(SGK-T111) và tiến hành thí nghiệm theo

các bớc đã nêu

- Lu ý: đặt khe hở I của miếng thuỷ tinh

đúng tâm của tấm tròn chia độ

- Tiến hành thí nghiệm với góc tới bằng 60o

- Thảo luận nhóm trả lời câu C1, C2

- Lần lợt tiến hành thí nghiệm với góc tới

bằng 45o, 30o, 0o

- Thảo luận, trả lời câu hỏi: Khi tia sáng

truyền từ không khí sang thuỷ tinh, góc

khúc xạ và góc tới quan hệ với nhau nh thế

+ Khi nào mắt ta nhìn thấy hình ảnh của

đinh ghim A qua miếng thuỷ tinh?

+ Khi mắt nhìn thấy đinh ghim A' chứng

- Đọc phần có thể em cha biết - Giao bài tập về nhà cho HS.

Bài 42: Thấu kính hội tụ

1- Kiến thức:

- Nhận dạng đợc thấu kính hội tụ

- Mô tả đợc sự khúc xạ của các tia sáng đặc biệt (tia tới quang tâm, tia song songtrục chính, tia có phơng qua tiêu điểm) qua thấu kính hội tụ

- 1 hộp chứa khói + que hơng

- Một số thấu kính hội tụ, kính lúp

2- Học sinh: mỗi nhóm:

- 1 thấu kính hội tụ có tiêu cự khoảng 12 cm

- 1 giá quang học

- 1 màn hứng

Trang 18

- 1 nguồn sáng phát ra 3 chùm sáng hẹp song song

Tiết 46: Thấu kính hội tụ I- Đăc điểm của thấu kính hội tụ

- Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính hội tụ tại 1 điểm

2- Hình dạng của thấu kính hội tụ

- Thấu kính hội tụ có phần rìa mỏng hơn phần giữa (hay phần giữa dày hơn phầnrìa)

- Kí hiệu thấu kính hội tụ:

II- Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

- 1 HS lên bảng trả lời câu hỏi: Khi tia sáng

truyền từ không khí sang các môi trờng

trong suốt rắn, lỏng khác nhau thì góc khúc

xạ và góc tới có quan hệ nh thế nào?

- 1 HS làm bài tập 40-41.3 (SBT-T49)

- Quan sát thấu kính hội tụ và trả lời câu

- Đánh giá, cho điểm

- Cho HS quan sát thấu kính hội tụ và nêutình huống

Hoạt động 2: (8 phút) Nhận biết đặc điểm của thấu kính hội tụ

- Tìm hiểu thông tin SGK

- Quan sát dụng cụ và tìm hiểu cách làm

- Dự đoán: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu

kính có đặc điểm gì?

(SGK-T113) và nhận xét

- Cá nhân HS đọc thông tin về tia tới, tia ló

- Trả lời câu hỏi: Chỉ ra đâu là tia tới, tia ló

trong thí nghiệm?

- Yêu cầu HS đọc mục I.1

- Làm thí nghiệm hình 42.2 và yêu cầu

HS rút ra nhận xét

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 3: (7 phút) Nhận biết hình dạng của thấu kính hội tụ

- Trả lời câu C3, từ đó nhận xét: Thấu kính

hội tụ có phần rìa thế nào so với phần giữa?

- Thu nhận thông tin

- Cho HS trả lời câu C3

- Thông báo vật liệu làm thấu kính hội tụ

và kí hiệu

Hoạt động 4: (15 phút) Tìm hiểu các khái niệm trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu

cự của thấu kính hội tụ

- Thảo luận, trả lời câu C4

- Trả lời câu hỏi: Trục chính của thấu kính

là gì?

- Tìm hiểu khái niệm quang tâm

+ Quang tâm của thấu kính là gì?

+ Tia sáng bất kỳ qua quang tâm thì tia ló có

đặc điểm gì?

- Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

+ Tiêu điểm của thấu kính là gì? Mỗi thấu

- Hớng dẫn HS tìm hiểu các khái niệm

- Yêu cầu HS nêu đặc điểm đờng truyền

Trang 19

kính có mấy tiêu điểm? Vị trí cuả chúng có

đặc điểm gì?

+ Tia sáng đi qua tiêu điểm thì tia ló có đặc

điểm gì?

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi: Tiêu cự của

thấu kính hội tụ là gì?

của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hộitụ

- Nhắc nhở HS chuẩn bị bài sau

Bài 43: ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

- 1 cây nến cao khoảng 5 cm + diêm

Tiết 47: ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

I- Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

a- Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự

b- Đặt vật trong khoảng tiêu cự

2- Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

Vị trí của vật Đặc điểm của ảnh

d =  ảnh thật, ngợc chiều với vật (nằm trên tiêu điểm)

Trang 20

+ d > f + d < f

III- Vận dụng

+ Nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ?

+ Kể tên và biểu diễn trên hình vẽ đờng

truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính

hội tụ?

- Quan sát hình ảnh của dòng chữ qua thấu

kính hội tụ và trả lời câu hỏi:

+ Dịch chuyển thấu kính ra xa, hình ảnh

dòng chữ thay đổi nh thế nào?

+ Vậy, ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội

tụ có đặc điểm nh thế nào? Cách dựng ảnh

đó nh thế nào?

- Đặt câu hỏi

- Gọi 2 HS lên bảng trả lời

- Cho HS quan sát dòng chữ qua thấukính hội tụ và đặt câu hỏi

Hoạt động 2: (15 phút) Tìm hiểu đặc điểm đối với ảnh của một vật tạo bởi thấu

kính hội tụ

- Tìm hiểu dụng cụ và cách tiến hành thí

nghiệm

- Thảo luận nhóm về các bớc tiến hành thí

nghiệm

- Tiến hành thí nghiệm theo nhóm:

+ Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự và thực hiện

- Nêu các đặc điểm của ảnh của một vật tạo

bởi thấu kính hội tụ

- Đọc SGK để tìm hiểu thông tin về ảnh của

một điểm sáng ở vô cùng và ảnh của một vật

đặt vuông góc với trục chính

- Hớng dẫn HS làm thí nghiệm hình 43.2(SGK-T116)

- Lu ý: Trờng hợp đặt vật ở rất xa thấukính hớng thấu kính về phía cửa sổ lớphọc

- Gợi ý câu C3:

+ Làm thế nào để quan sát đợc ảnh củamột vật trong trờng hợp này?

+ ảnh này có thu đợc trên màn ảnhkhông?

- Chốt lại các đặc điểm của ảnh tạo bởithấu kính hội tụ

- Yêu cầu HS đọc SGK

Hoạt động 3: (15 phút) Dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

- Tìm hiểu cách dựng ảnh của điểm sáng S,

trả lời câu hỏi:

+ Chùm tia ló hội tụ tại S', vậy S' gọi là gì

I

F'



Trang 21

- Nhận xét đặc điểm của ảnh.

Hoạt động 4: (9 phút) Củng cố, vận dụng

- Đọc phần ghi nhớ trong SGK

- Thảo luận làm câu C6 - Hớng dẫn HS làm câu C6:

+ Xét 2 cặp tam giác vuông đồngdạng

- 1 hộp chứa khói + que hơng

- Một số thấu kính phân kì và hội tụ

Trang 22

- 1 HS lên bảng trả lời câu hỏi: Nêu đặc

điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hôi

tụ?

+ Làm bài tập 42-43.1 (SBT-T50)

- Nhận biết thấu kính hội tụ trong 2 loại thấu

kính

+ Thấu kính còn lại gọi là thấu kính gì?

+ Nó có đặc điểm gì khác so với thấu kính

hội tụ?

- Đặt câu hỏi

- Cho HS quan sát hai loại thấu kính hội

tụ thấu kính phân kì và nêu yêu cầu

Hoạt động 2: (15 phút) Tìm hiểu đặc điểm thấu kính phân kì

- Quan sát và rút ra nhận xét về thấu kính

phân kì

- Trả lời câu C2: chỉ ra điểm khác nhau giữa

thấu kính phân kì và thấu kính hội tụ

- Quan sát dụng cụ và tìm hiểu cách làm

- Dự đoán: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu

kính có đặc điểm gì?

(SGK-T119) và nhận xét

- Nhận biết kí hiệu của thấu kính phân kì

- Nêu yêu cầu và gợi ý: dựa vào đặc điểmthấu kính hội tụ để nhận biết

- Làm thí nghiệm hình 44.1 và yêu cầu

- Quan sát lại thí nghiệm hình 44.1

(SGK-T119)

- Trả lời câu hỏi: Trục chính của thấu kính

phân kì là gì?

- Tìm hiểu khái niệm quang tâm

+ Quang tâm của thấu kính phân kì là gì?

+ Tia sáng bất kỳ qua quang tâm thì tia ló

có đặc điểm gì?

- Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

+ Mỗi thấu kính phân kì có mấy tiêu

điểm? Vị trí cuả chúng có đặc điểm gì?

+ Tiêu điểm của thấu kính phân kì có gì

khác so với tiêu điểm của thấu kính hội tụ?

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi: Tiêu cự của

thấu kính phân kì là gì?

- Hớng dẫn HS tìm hiểu các khái niệm

- Yêu cầu HS nêu đặc điểm đờng truyềncủa 2 tia sáng đặc biệt qua thấu kínhphân kì

- Học bài

- Đọc phần có thể em cha biết

- Tập vẽ đờng truyền của các tia sáng đặc

- Giao nhiệm vụ cho HS

Trang 23

biệt qua thấu kính phân kì.

Bài 45: ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

1- Kiến thức:

- Nêu đợc đặc điểm ảnh của một vật sáng tạo bởi thấu kính phân kì luôn là ảnh

ảo Mô tả đợc những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi thấu kính phân kì Phânbiệt đợc ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ và phân kì

- 1 cây nến cao khoảng 5 cm + diêm

Tiết 49: ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

I- Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

- Dụng cụ

- Tiến hành

2- Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

Vị trí của vật Đặc điểm của ảnh

d =  ảnh ảo, cùng chiều với vật (nằm trên tiêu điểm)mọi vị trí ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật

II- Cách dựng ảnh

III- Độ lớn của ảnh ảo tạo bởi các thấu kính

+ Thấu kính hội tụ: ảnh ảo lớn hơn vật

+ Thấu kính phân kì: ảnh ảo nhỏ hơn vật

+ Nêu cách nhận biết thấu kính phân kì?

+ Thấu kính phân kì có đặc điểm gì trái

ng-ợc với thấu kính hội tụ?

- 1 HS lên bảng nêu và vẽ đờng truyền của 2

tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì

- Quan sát hình ảnh của dòng chữ qua thấu

kính phân kì và trả lời câu hỏi:

+ ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

có đặc điểm nh thế nào? Cách dựng ảnh đó

nh thế nào?

+ Đặc điểm của ảnh của vật tạo bởi thấu

kính phân kì có gì khác với ảnh tạo bởi thấu

- Đặt câu hỏi

- Cho HS quan sát dòng chữ qua thấukính phân kì và đặt câu hỏi

Trang 24

kính hội tụ?

Hoạt động 2: (10 phút) Tìm hiểu đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân

kì

- Thảo luận trả lời câu hỏi: Để quan sát ảnh

của một vật tạo bởi thấu kính phân kì, ta

phải chuẩn bị dụng cụ gì? Cách tiến hành

nh thế nào?

- Tiến hành thí nghiệm theo nhóm

- Thảo luận, trả lời câu C1, C2

- Nêu các đặc điểm của ảnh của một vật tạo

bởi thấu kính phân kì

- Hớng dẫn HS làm thí nghiệm hình 45.1(SGK-T122)

- Chốt lại các đặc điểm của ảnh tạo bởithấu kính phân kì

Hoạt động 3: (15 phút) Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi thấu kính phân kì

- Trả lời câu C4

- Thống nhất câu trả lời

- Rút ra nhận xét vị trí của ảnh tạo bởi thấu

đổi không?

+ ảnh B' của B là giao của những tia nào?

Hoạt động 4: (10 phút) So sánh độ lớn của ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính

phân kì bằng cách vẽ

- 2 HS lên bảng vẽ ảnh của vật tạo bởi thấu

kính hội tụ và thấu kính phân kì theo yêu

- Chuẩn bị báo cáo thực hành (SGK-T125)

- Tìm hiểu và trả lời câu hỏi trong báo cáo

- Nhắc nhở HS chuẩn bị báo cáo thựchành

Bài 46: Thực hành: Đo tiêu cự của thấu kính hội tụ

Trang 25

- 1 giá quang học

- 1 thớc đo độ dài

- 1 nguồn sáng

+ Mỗi HS: 1 báo cáo thực hành (mẫu SGK-T43)

Tiết 52: Thực hành và kiểm tra thực hành

đo tiêu cự của thấu kính hội tụ I- Chuẩn bị (SGK-T124)

II- Nội dung thực hành

Hoạt động 1: (8 phút) Ôn lại những kiến thức liên quan đến bài học - Tiếp nhận

nhiệm vụ học tập

+ Nêu đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi

thấu kính hội tụ?

- Trả lời câu hỏi để dẫn tới vấn đề cần

nghiên cứu: Làm thế nào để đo đợc tiêu cự

của thấu kính hội tụ?

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 2: (4 phút) Nhận dụng cụ, nêu phơng án thí nghiệm

- Nêu các dụng cụ cần thiết

- Nhận dụng cụ và tìm hiểu cách dùng các

dụng cụ

- Thảo luận trả lời câu hỏi: Ta phải tiến hành

thực hành theo các bớc nào?

- Cho HS kể tên các dụng cụ thí nghiệm

- Phát dụng cụ cho các nhóm

- Yêu cầu HS tìm hiểu cách chiếu để tạovật sáng và cách xác định vị trí của vật vàmàn ảnh

- Đặt câu hỏi

Hoạt động 3: (5 phút) Thảo luận phơng án thí nghiệm

- Cá nhân HS hoàn thành báo cáo và nộp,

thu dọn dụng cụ

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhận xét

kết quả và rút ra kết luận

- Thảo luận để rút ra cách đo tiêu cự của

- Nhận báo cáo, thu dọn đồ dùng

- Cho HS thảo luận nhóm kết quả

Trang 26

thấu kính hội tụ.

- Nêu thắc mắc (nếu có)

- Nghe GV nhận xét để rút kinh nghiệm - Giải đáp thắc mắc.- Nhận xét kết quả, đánh giá về ý thức

chuẩn bị, tinh thần thái độ thực hành, kỷluật an toàn lao động, thao tác thực hànhcủa HS

Bài 47: Sự tạo ảnh trên phim trong máy ảnh

1- Kiến thức:

- Nêu và chỉ ra đợc hai bộ phận chính của máy ảnh là vật kính và buồng tối

- Nêu và giải thích đợc các đặc điểm của ảnh hiện trên phim của máy ảnh

II- ảnh của một vật trên phim

1- Trả lời câu hỏi

- Quan sát một vài bức ảnh chụp và trả lời

câu hỏi:

+ Để lu lại những hình ảnh ngời ta dùng

dụng cụ gì?

+ Vậy, máy ảnh có cấu tạo nh thế nào?

+ ảnh thu đợc trên phim có đặc điểm gì?

- Từ đó phát hiện vấn đề cần nghiên cứu

- Đặt câu hỏi tạo tình huống

Hoạt động 2: (10 phút) Tìm hiểu máy ảnh

- Nêu yêu cầu

- Cho HS quan sát mô hình máy ảnh vàtìm hiểu cấu tạo

- Chốt lại kiến thức

Hoạt động 3: (20 phút) Tìm hiểu cách tạo ảnh của một vật trên phim của máy ảnh

- Từng nhóm học sinh tìm cách thu ảnh của

một vật trên tấm nhựa mờ đặt ở vị trí phim

của máy ảnh mô hình

- Hớng dẫn các nhóm hớng máy ảnh môhình về phía cửa để quan sát

Tiêu đề	Dòng điện xoay chiều
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	862 KB

Giáo án vật lí 9 học kỳ 2

Tác dụng quang điện của ánh sáng

Tổ chức các hoạt động học tập