Vì thế, các kỹ năng sống cần được giáo dục cho HS - SV cũng phải phong phú, đa dạng để đáp ứng được với điều kiện sống ngày càng phức tạp, để HS - SV có thể ứng xử phù hợp với những vấn
Trang 1BIÊN TẬP VÀ DÀN DỰNG: HÀ QUỐC VĨNH
Xây dựng kỹ năng sống,
kỹ năng ứng xử, chia xẻ cộng đồng và định hướng nghề
nghiệp
Trang 2TẠI SAO PHẢI BỒI DƯỠNG CHUYÊN ĐỀ NÀY?
I MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA
Vì môi trường sống có nhiều yếu tố tiêu cực chi phối (như người lớn trong gia đình hút thuốc lá, nghiện rượu, bạn bè rủ rê thử ma túy, quan hệ tình dục sớm ) khi xảy ra hậu quả đe dọa đến sức
khỏe và tính mạng thì không biết ứng phó bằng các giải pháp tích cực mà lại chọn cách giải quyết tiêu cực (hành động liều lĩnh, mất
tương lai của bản thân, cuộc sống của gia đình và sự bình yên của cộng đồng
PGS-TS Nguyễn Võ Kỳ Anh (Giám đốc Trung tâm Giáo dục môi trường và sức khỏe cộng đồng - Hội Khuyến học VN) cho rằng:
Ông Trần Quốc Thành - trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho rằng
các điều kiện kinh tế - xã hội càng thay đổi thì tính chất phức tạp trong các mối quan hệ xã hội ngày càng tăng Vì thế, các kỹ
năng sống cần được giáo dục cho HS - SV cũng phải phong phú,
đa dạng để đáp ứng được với điều kiện sống ngày càng phức
tạp, để HS - SV có thể ứng xử phù hợp với những vấn đề nảy
sinh trong học tập và sinh hoạt
TS Trần Văn Dần (trường ĐH Y Hà Nội) cho rằng HS ở bậc
THCS và THPT cần đặc biệt quan tâm giáo dục kỹ năng sống vì đây là lứa tuổi tiền dậy thì và dậy thì Ở lứa tuổi này, các em
thường rất dễ bị những rối loạn về tinh thần khi gặp phải những biến động trong cuộc sống
TS Huỳnh Văn Sơn - Trưởng bộ môn Tâm lý trường ĐH Sư
phạm TP.HCM nhận định: Kỹ năng sống là một vấn đề quan
trọng, người có kỹ năng sẽ biết cách ứng xử tình huống một
cách tự nhiên và chủ động Nó rất cần thiết trong cuộc sống của mỗi người
Trang 3Ý NGHĨA CỦA CHUYÊN ĐỀ ĐỐI VỚI CÔNG TÁC GIÁO DỤC HIỆN NAY
Giúp các em sẽ biết ứng xử thích hợp để giải quyết các
tình huống cụ thể khi gặp phải,
Biết ra những quyết định có lợi cho sức khỏe,
Biết từ chối thực hiện những hành vi có hại cho sức
khỏe cá nhân, gia đình và cộng đồng.
Mỗi ngày các em gặp biết bao nhiêu tình huống, đóng
nhiều vai khác nhau: ở trường là HS, ở nhà là con cháu, ra đường có bạn bè người trên kẻ dưới
Mỗi "vai" có cách thể hiện khác nhau Nếu kỹ năng ứng xử tốt, biết xử lý tình huống thì cuộc sống sẽ dễ dàng hơn
Trang 4Hãy nhìn vào các sự kiện và hiện tượng
Tội phạm trẻ vị thành niên đang gia tăng
Hành vi ứng xử tiêu cực khi các em gặp phải sự cố bất thường nho nhỏ trong cuộc sống;
Bạo lực học đường ngày một gia tăng
Học sinh 18 tuổi tốt nghiệp THPT không biết lựa chọn cho mình hướng đi nào
Để tồn tại và phát triển, con người cần đứng vững và bước
vững chắc trên đôi chân của mình và cần có kỹ năng sống"
Trang 5KHÁI NIỆM
Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kỹ năng sống là:
Kỹ năng sống là khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phó hiệu quả với nhu cầu
và thách thức của cuộc sống hàng ngày"
Trong giáo dục giáo dục trung học, kỹ năng sống có thể là một tập hợp những khả năng được rèn luyện và đáp ứng các nhu cầu cụ thể của cuộc sống hiện đại hóa
Kỹ năng sống gồm có 3 nhóm:
+ Kỹ năng đương đầu với xúc cảm + Kỹ năng xã hội hoặc kỹ năng tương tác+ Kỹ năng nhận thức
Trang 6NHÓM KỸ NĂNG 1:
Kỹ năng nhận thức
Tư duy phê phán,
Tư duy phân tích Khả năng sáng tạo Giải quyết vấn đề Nhận thức hậu quả
Ra quyết định
Tự nhận thức Đặt mục tiêu Xác định giá trị
Trang 7NHÓM KỸ NĂNG II:
Kỹ năng đương
đầu với xúc cảm
ý thức trách nhiệm kiềm chế căng thẳng
kiểm soát được cảm xúc
tự quản lý
tự giám sát
tự điều chỉnh
Trang 10RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC VIÊN NHƯ THẾ NÀO?
Trang 11RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC VIÊN NHƯ THẾ NÀO?
+ Học để biết gồm các kỹ năng tư duy như: tư duy phê phán,
tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn
đề, nhận thức được hậu quả ;
+ Học để sống gồm các kỹ năng xã hội như: giao tiếp, thương
lượng, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông
+ Học để làm gồm kỹ năng thực hiện công việc và nhiệm vụ
như: kỹ năng đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm,
Giáo viên phải được trang bị và thực hành thành
thạo các phương pháp giảng dạy kỹ năng sống,
Phải gần gũi, thân thiện với học sinh và gia đình
các em,
Bằng kinh nghiệm sống của mình mới có thể giúp học sinh vận dụng tốt những kỹ năng này vào cuộc
sống
Trang 13RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CHO HỌC SINH
+ Giao tiếp tự tin với cha mẹ, thầy cô và bạn bè
+ Có cách nhìn tích cực với môi trường xung quanh
+ Biết cách thể hiện tình yêu thương với người thân và bạn bè
Biết nói những lời yêu thương, chúc mừng
Biết giúp đỡ khi người khácgặp khó khăn, hoạn nạn
+ Lễ phép và biết lắng nghe những người lớn tuổi
+Biết sử dụng ngôn ngữ cơ thể khi nói chuyện
+ Khám phá và phát huy năng lực tư duy nổi trội
+ Nâng cao tinh thần đồng đội thông qua những cuộc thi cần sự hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau
+ Hình thành những thói quen tốt ( sắp xếp đồ đạc, PP học tập)
+ Rèn luyện lối sống có trách nhiệm
Trang 25NHÓM KỸ NĂNG II:
Kỹ năng đương
đầu với xúc cảm
ý thức trách nhiệm kiềm chế căng thẳng
kiểm soát được cảm xúc
tự quản lý
tự giám sát
tự điều chỉnh