Bài giảng Dị dạng tử cung

Bài giảng Dị dạng tử cung trình bày các nội dung chính sau: Phân loại của Musset, các dị dạng của tử cung, các dạng bất sản tử cung, hội chứng Rokitanski-Hauser, sừng tử cung sơ khai, tử cung hai sừng một cổ,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Trang 1

Dị dạng tử cung

M.COLLET , 2017

Trang 3

– Kỹ thuật nội soi

• Nội soi buồng tử cung, nội soi ổ bụng

Trang 4

• Rối loạn tạo thành cơ quan xuất hiện từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 8 của thai kỳ

– Liên quan với sự không tạo thành của một hoặc hai ống

Trang 5

Dạng chính

Hai sừng tử cung sơ khai Vòi tử cung và buồng trứng bình thường Bất tạo âm đạo hoàn toàn

Bất tạo thận trong 50% trường hợp

Hội chứng Rokitanski-Hauser

Trang 7

Thăm khám sinh dục

Bất sản âm đạo (hố âm đạo đơn giản)

Vị trí lỗ tiểu bình thường (sonde tiểu)

Trang 8

Sừng tử cung sơ khai

Tử cung có thể chỉ còn là một dải xơ nhỏ

Hiện diện một nốt có hồi âm sau bàng quang gợi ý hình ảnh tử cung trẻ em nhưng không có đường ra

Trang 10

Bất sản một bên

• Một ống Muller không phát triển dẫn đến bất sản tử cung một bên hoàn toàn, được định nghĩa tử cung một sừng thực sự

• Khiếm khuyết phát triển của một ống Muller dẫn đến bất sản tử cung một bên không hoàn toàn với sự

hiện diện của một sừng tử cung sơ khai đối bên, còn hoặc giảm chức năng, đôi khi thông thương với tử

cung còn lại, được định nghĩa tử cung một sừng giả

hinhanhykhoa.com

Trang 11

Tử cung một sừng thực sự

Chụp tử cung-vòi tử cung (HSG):

Khoang tử cung hình thoi bị lệch sang bên Tận cùng bằng một vòi tử cung duy nhất Hình thái bình thường

Âm đạo bình thường

Chỉ có một vòi tử cung bình thường

Tử cung một sừng

Trang 12

Hình ảnh soi ổ bụng

1: Tử cung2: Vòi tử cung3: Buồng trứng4: Túi cùng Douglas

Trang 13

– Thể tích giảm về chiều cao và bề dày

– Luôn có hình e-líp

Trang 14

– Không có sừng tử cung sơ khai

– Thường kèm theo bất sản thận cùng bên với sừng

tử cung thiếu

hinhanhykhoa.com

Trang 15

Siêu âm qua đường âm đạo 3D, mặt cắt coronal

Khoang tử cung có hình « ngọn lửa nến » Thấy rõ đoạn kẽ của vòi tử cung (mũi tên)

Cliché: Yves ARDAENS

Trang 16

• Cộng hưởng từ

– Hình ảnh tương tự: tử cung với sự phân biệt lớp

cơ và nội mạc bị lệch nhiều sang bên, gần như nằm ngang, bị kéo dài và uốn cong (hình quả

chuối)

– Lợi ích của MRI là giúp tìm sừng tử cung sơ khai bên đối diện

hinhanhykhoa.com

Trang 17

• Sau khi mang thai

– Dị dạng hoàn toàn không có triệu chứng vẫn có thể mang thai đủ tháng

– Đôi khi có biến chứng

• Sẩy thai sớm tái diễn

• Sẩy thai muộn

• Sinh non

• Thường gặp ngôi ngược

Trang 18

Tử cung một sừng giả

• Kết hợp:

– Một tử cung một sừng

– Một tử cung sơ khai bên đối diện

• Một nhân xơ đơn độc (type 1)

• Tử cung thu nhỏ đóng kín (type 2)

• Thiểu sản tử cung thông với một vòi tử cung và nối với

tử cung một sừng hoàn toàn bằng một dải, nhưng đôi khi cũng có thể thông nối với nhau (type 3)

hinhanhykhoa.com

Trang 21

• Chẩn đoán siêu âm

– Khó khăn trong các dạng không chức năng

• CHẩn đoán phân biệt với u xơ tử cung dưới thanh mạc có cuống

– Dễ hơn trong các dạng có chức năng, với bằng chứng là hình ảnh ứ máu trong tử cung

(ghi nhân triệu chứng thống kinh thường tiến triển tăng dần, khối vùng chậu khi khám phụ khoa)

Trang 22

• Cộng hưởng từ

– Rất có ích nhờ giúp phân biệt:

• Các dạng không chức năng (sừng sơ khai đối bên, có tín hiệu tương tự với lớp cơ tử cung)

• Các dạng có chức năng (hiện diện một nội mạc và ứ máu tử cung mà không có sự thông nối với sừng tử cung chính)

Trang 23

2: Sừng phải bị khiếm khuyết không có eo

và cổ tử cung (mũi tên) nhưng vẫn còn phân biệt được nội mạc –cơ tử cung

Vessie

1 2

Trang 24

– Nguy cơ hình thành túi thai trong sừng tử cung sơ khai với khoang tử cung còn chức năng

– Nguy cơ nguy hiểm nhất là vỡ tử cung trong quý II thai kỳ

Trang 25

• Chẩn đoán được đặt ra khi siêu âm phát hiện::

– Thiếu sự liên tục của tử cung mang thai với kênh

cổ tử cung

– Hiện diện một khối tách biệt liên quan với nửa tử cung bình thường trên mặt cắt ngang

– Thường gặp hơn là trong bối cảnh nghi thai ngoài

tử cung vỡ và chẩn đoán chung có chỉ định phẫu thuật

Tử cung một sừng giả và thai nghén

Trang 27

90% trường hợp chẩn đoán trong bối cảnh tràn máu phúc mạc (14 và 20 tuần thai)

Chẩn đoán trước vỡ

– Mổ cắt sừng tử cung sơ khai

– Tiếp tục theo dõi thai kỳ?

Hai lần theo dõi cá nhân (G BOOG)

31 và 33 tuần vô kinh

Tử cung một sừng giả và thai nghén

Trang 28

Tử cung hai sừng

Trang 29

• Kết quả của sự hợp nhất của hai ống Muller vào tuần thai thứ 10 và 13

• Hai thể được miêu tả:

– Tử cung hai sừng hai cổ

– Tử cung hai sừng một cổ

Trang 30

Tử cung hai sừng hai cổ

• Tử cung hai sừng hai cổ thực sự

– Còn được gọi là tử cung đôi/hai thân (utérus didelphe)

– Tương ứng với type III của phân loại AFS

• Tử cung hai sừng hai cổ với sự bế kinh một bên

– Hoặc là do âm đạo một bên bị bịt kín

– Hoặc là do hẹp một cổ tử cung

hinhanhykhoa.com

Trang 31

• Tương ứng với sự tồn tại song song của hai ống

Muller

• Tương ứng với hai tử cung bị phân cách hoàn toàn bởi:

– Hai nửa cổ tử cung

– Hai nửa eo tử cung

– Hai nửa thân tử cung độc lập, thường tiếp giáp với nhau ngang mức cổ tử cung mỗi bên, nhưng cũng có thể bị tách

xa nhau

Trang 32

Hai thân tử cung tách biệt Hai cổ tử cung tiếp giáp nhau Một âm đạo duy nhất

Tử cung hai sừng hai cổ thực sự

Trang 33

MRI: hướng mặt cắt coronal nghiêng

Cliché: O CHANELLES

Trang 34

Tử cung hai sừng hai cổ thực sự

• Mỗi nửa tử cung được cấp máu bởi một mạch máu

tử cung duy nhất, tiếp cận ở mặt ngoài

• Một dây chằng bàng quang-trực tràng phân cách hai nửa tử cung

• Âm đạo có thể bình thường hoặc bị ngăn cách với hai nửa tử cung thấm (tử cung hai sừng hai cổ với âm

đạo có vách ngăn)

Trang 35

Hai thân tử cung Hai cổ tử cung độc lập Hai âm đạo (âm đạo có vách ngăn) Một âm hộ duy nhất

Một vách ngăn phúc mạc trước-sau đi từ bàng quang đến trực tràng và thường đi ngang qua giữa hai thân tử cung

Tử cung hai sừng hai cổ với âm đạo có

vách ngăn

Trang 36

Hình ảnh nội soi ổ bụng

1- Dây chằng bàng quang –trực tràng 2- Sừng tử cung phải

3- Sừng tử cung trái

1

2 3

Trang 37

Tử cung hai sừng hai cổ với

sự bế kinh một bên

• Sự bế kinh là do:

– Hoặc là nửa âm đạo bị bịt kín

– Hoặc là sự teo hẹp của nửa cổ tử cung một bên

• Dị dạng này thường được phát hiện bởi triệu chứng thống kinh nguyên phát, sớm, tiến triển tương ứng với mức độ bế kinh

Trang 38

Tử cung hai sừng hai cổ với một nửa

âm đạo bị bịt kín

Trang 39

Tử cung hai sừng hai cổ với sự bế kinh một

bên

• Nửa âm đạo bị bịt kín

– Sự bế kinh diễn tiến theo mức độ :

• Ứ máu âm đạo, Ứ máu cổ tử cung

• Ứ máu buồng tử cung, Ứ máu vòi tử cung

Hématométrie

Trang 40

Tử cung hai sừng hai cổ với sự bế kinh một

bên

• Teo hẹp cổ tử cung

– Sự bế kinh diễn tiến theo mức độ:

• Ứ máu buồng tử cung

• Ứ máu vòi tử cung

Trang 42

Tử cung hai sừng một cổ

• Tương ứng với sự tồn tại một phần và cao của hai ống Muller, hợp nhất với nhau ở phần đáy của tử cung

• Có 4 type được miêu tả:

– Tử cung hai sừng một cổ hoàn toàn

– Tử cung hai sừng một cổ một phần

– Tử cung hai sừng một cổ với hai sừng không tương xứng – Tử cung dạng vòng cung (utérus cordiforme)

Trang 43

Trang 44

Tử cung hai sừng một cổ hoàn toàn

• Về mặt giải phẫu:

– Một cổ duy nhất

– Một eo chia đôi

– Hai thân hình thoi riêng biệt, tách đôi ra và

thường được chia tách bởi một dây chằng bàng quang-trực tràng

Trang 45

Trang 46

Chụp tử cung-vòi tử cung HSG

– Hai sừng tách xa nhau rõ ràng hướng theo hai nửa tử cung

– Nhưng các tiêu chí về chẩn đoán hình ảnh xác định sự phân tách của hai sừng và khoảng cách của chúng là không rõ ràng và

không thể giúp phân biệt giữa tử cung vách ngăn và tử cung hai sừng trong một nửa trường hợp

Trang 47

Hai sừng tử cung tách biệt rõ ràng

bởi chữ « v » của bàng quang

Hình ảnh siêu âm

Bàng quang

Trên doppler năng lượng, mỗi sừng có sự tưới máu riêng

Trang 48

MRI: mặt cắt axial nghiêng

Cliché: O CHANELLES Phân biệt rõ nội mạc-cơ tử cung

Trang 49

1/3 tử cung hai sừng thường đi kèm với một bất thường thận: bất sản hoặc lạc chỗ

Trang 50

Chẩn đoán được vào quý I

Trang 51

Tử cung hai sừng và thai kỳ

6 SA

Trang 52

• Các tai biến sản khoa của tử cung hai sừng ít gặp hơn ở tử cung vách ngăn

• Không có sự theo dõi siêu âm đặc hiệu

Tử cung hai sừng và thai kỳ

Trang 53

Tử cung có vách ngăn

Trang 54

• DỊ dạng tử cung thường gặp nhất (40% trường

Trang 55

Sự xóa bình thường của vách ngăn hai ống Muller

Trang 56

Hình thái bên ngoài bình thường Vách ngăn đứng dọc bên trong

Hình ảnh nội soi ổ bụng Hình ảnh nội soi buồng tử cung

Trang 57

• 4 type thường được miêu tả:

– Tử cung có vách ngăn hoàn toàn

– Tử cung có vách ngăn gần hoàn

toàn

– Tử cung có vách ngăn phần thân

– Tử cung có vách ngăn đoạn cổ

Trang 59

• Siêu âm 2D

– Thăm khám cho nhiều thông tin nhất nếu siêu âm được thực hiện vào nửa sau chu kỳ kinh nguyệt

(vào pha hoàng thể, nội mạc thấy được rõ ràng hơn)

– Ta thấy rõ được một khối tử cung duy nhất và hai khoang tử cung ít phân tách được ngăn cách bởi một vách ngăn giảm âm với chiều cao thay đổi

Trang 63

• Về mặt siêu âm, trên mặt cắt coronal :

– Đáy tử cung vẫn lồi hoặc dẹt không lõm vào và

không bị bàng quang xen ngang

– Góc phân tách giữa hai khoang tử cung dưới 60°– Khoảng cách giữa inter ostiale dưới 4 cm

Trang 64

Mặt cắt coronal

Đáy tử cung lồi (mũi tên đỏ)

1 2

1 : vách ngăn tử cung

2 : Nội mạc hình tam giác

Trang 65

Doppler màu

Hiện diện một vành tưới máu viền quanh Không có tưới máu của vách ngăn giảm âm ở giữa

Trang 66

Hình ảnh siêu âm 3D

Tái tạo coronal

Clichés : J M LEVAILLANT

Trang 67

Siêu âm nội soi buồng tử cung (HYSTEROSONOGRAPHIE) ; siêu âm 2D : mặt cắt coronal

1 : Vách ngăn

Trang 68

Tử cung có vách ngăn không hoàn toàn

Sau khi bơm vài centilitre dung dịch huyết thanh sinh lý, khoang tử cung rỗng âm và vách ngăn thấy rõ (1)

1

Cliché : Olivier CHANELLES Siêu âm nội soi buồng tử cung : siêu âm 3D , tái tạo coronal

Trang 70

CÓ thể chẩn đoán vào quý I

– Túi thai trong một khoang tử cung

– Túi thai giả hoặc hình ảnh khoảng trống (caduque) trong khoang tử cung còn lại

– Hiện diện một vách ngăn giữa hai khoang

– Đáy tử cung đều, lồi, không viền không bị bàng quang xen ngang

– Không có bất thường thận

Tử cung có vách ngăn và thai nghén

Trang 71

1: Khoang tử cung trái trống (caduque)

2: Túi thai trong khoang tử cung phải

3: Vách ngăn tử cung 4: Đáy tử cung đều và lồi

4

Cliché : B Guerin du Masgenêt

Echographie en pratique obstétricale

Y Robert, B Guerin du Masgenêt, Y Ardaens, P Bourgeot,P Vaast

Editions Masson, page 99

Trang 72

Vách ngăn đôi khi thấy rõ trong quá trình mang thai

Cliché : B Guerin du Masgenêt

Echographie en pratique obstétricale

Y Robert, B Guerin du Masgenêt, Y Ardaens, P Bourgeot,P Vaast Editions Masson, page 99

Trang 73

Tai biến sản khoa

– Sẩy thai tái diễn

-25% cho tới tuần thai thứ 13 -6% giữa tuần thai thứ 14 và 22

– Sinh non

-9%

Trang 74

Thiểu sản tử cung

• Một tử cung được gọi là thiểu sản dựa vào

những thông tin trên siêu âm mặt cắt coronal 2D hoặc 3D:

– Chiều cao < 50 mm

– Bề dày < 30 mm

– DAP < 25 mm

Trang 76

• Những bất thường tử cung thường gặp

– Thiểu sản tử cung

– Những bất thường hình thái của khoang tử cung

• Hình thái hình trụ (cylindrique) hoặc chữ T

• Hẹp phần thân hình nhẫn hoặc hình nón, cho hình ảnh đơn dạng (monoliforme)

Hội chứng DES

Trang 77

• Những bất thường khoang tử cung thường thấy được rõ nhất ở:

– Chụp tử cung vòi tử cung

Tử cung nhỏ hình chữ T

– Siêu âm 3D mặt cắt coronal

– MRI

Hội chứng DES

Trang 78

Hẹp phần thân hình nhẫn

Siêu âm 3D, mặt cắt coronal

Cliché : Yves Ardaens

Hội chứng DES

Trang 79

Hình ảnh MRI

Thiểu sản tử cung Hẹp dạng nhẫn

Hội chứng DES

Trang 81

DES và mở rộng nhân tạo tử cung

Các tai biến mang thai

– Khoảng cách cổ-eo (Béance cervico-isthmique) (siêu âm ngả âm đạo?)

– Vỡ tử cung (bề dày lớp cơ)

– Tăng nguy cơ nhau tiền đạo

Trang 82

Hội chứng DES

Các bệnh nhân bị phơi nhiễm và có bất thường

tử cung: vẫn có thể mang thai đủ tháng

Định dạng
Số trang	82
Dung lượng	2,34 MB