Mối quan hệ giữa báo chí và sự phát triển kinh tế

Trong lịch sử hình thành và phát triển của nhân loại, báo chí có vai trò vô cùng quan trọng, đại diện cho một loại sức mạnh, đó là sức mạnh của dư luận và là cầu nối truyền tải thông tin tin cậy nhất ở tất cả các mặt: văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội… Riêng trong lĩnh vực kinh tế, mối quan hệ giữa báo chí và DN được xem là quan hệ đặc biệt, đó không chỉ là đối tượng phản ánh mà là mối quan hệ đối tác, tương hỗ, cùng phát triển… Báo chí không những có vai trò quan trọng trong lĩnh vực chính trị văn hoá – xã hội của đất nước mà nó còn có vai trò vô cùng quan trọng trong phát triển kinh tế. Báo chí là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp với Đảng Nhà nước doanh nghiệp người tiêu dùng. Mối quan hệ giữa báo chí với kinh tế không phải là mối quan hệ một chiều mà là mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau. Báo chí có một phần lớn làm nhiệm vụ thông tin tuyên truyền về kinh tế là nhiệm vụ hết sức quan trọng của báo chí trong sự nghiệp phát triển đất nước. Trong 20 năm đất nước đổi mới vừa qua, báo chí kinh tế đã nhanh nhạy tuyên truyền và cổ vũ các tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; cổ vũ các nhân tố mới, các điển hình tiên tiến trong xây dựng và phát triển kinh tế xã hội, xoá đói giảm nghèo; góp phần tích cực ổn định tình hình chính trị, xã hội, tăng cường kỷ cương, xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước, thực hiện dân chủ hoá đời sống, phát huy vai trò giám sát xã hội và công luận... Bên cạnh những ưu điểm và thành tích, hoạt động báo chí kinh tế cũng còn có những thiếu sót, khuyết điểm. Một số cơ quan báo chí còn xem nhẹ chức năng chính trị, tư tưởng, giáo dục của báo chí cách mạng, xa rời tôn chỉ mục đích, đối tượng phục vụ, sa đà vào phản ánh các mặt tiêu cực, mặt trái của xã hội.

Báo chí không những có vai trò quan trọng trong lĩnh vực chính trị - vănhoá – xã hội của đất nước mà nó còn có vai trò vô cùng quan trọng trong pháttriển kinh tế Báo chí là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp với Đảng - Nhànước - doanh nghiệp - người tiêu dùng Mối quan hệ giữa báo chí với kinh tếkhông phải là mối quan hệ một chiều mà là mối quan hệ tương hỗ lẫn nhau.Báo chí có một phần lớn làm nhiệm vụ thông tin tuyên truyền về kinh tế lànhiệm vụ hết sức quan trọng của báo chí trong sự nghiệp phát triển đất nước.Trong 20 năm đất nước đổi mới vừa qua, báo chí kinh tế đã nhanh nhạy tuyêntruyền và cổ vũ các tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách pháp luật của Nhà nước; cổ vũ các nhân tố mới, các điển hình tiêntiến trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo; góp phầntích cực ổn định tình hình chính trị, xã hội, tăng cường kỷ cương, xây dựngĐảng, xây dựng Nhà nước, thực hiện dân chủ hoá đời sống, phát huy vai trògiám sát xã hội và công luận Bên cạnh những ưu điểm và thành tích, hoạt độngbáo chí kinh tế cũng còn có những thiếu sót, khuyết điểm Một số cơ quan báochí còn xem nhẹ chức năng chính trị, tư tưởng, giáo dục của báo chí cách mạng,

xa rời tôn chỉ mục đích, đối tượng phục vụ, sa đà vào phản ánh các mặt tiêu cực,mặt trái của xã hội

NỘI DUNG

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Kinh tế - xã hội, văn hóa phạm là những mặt hoạt động cơ bản của mỗiquốc gia, dân tộc có độc lập, chủ quyền Mỗi lĩnh vực có mục đích, cách thứchoạt động và quy luật riêng, song giữa chúng có mối quan hệ, tác động qua lạilẫn nhau

Kinh tế quyết định việc cung cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân lực cho hoạtđộng quốc phòng - an ninh, phòng, chống tội phạm Ph Ăng-ghen đã khẳngđịnh: thất bại hay thắng lợi của chiến tranh đều phụ thuộc vào điều kiện kinh tế

Vì vậy, để xây dựng quốc phòng - an ninh vững mạnh, để công tác phòng, chốngtội phạm có hiệu quả phải xây dựng, phát triển kinh tế Mặt khác, kinh tế cònquyết định việc cung cấp số lượng, chất lượng nguồn nhân lực cho quốc phòng,

an ninh, phòng, chống tội phạm Qua đó, quyết định tổ chức biên chế của lựclượng quân đội nhân dân và công an nhân dân; quyết định đường lối chiến lượcquốc phòng - an ninh, chiến lược phòng, chống tội phạm

1.Mối quan hệ giữa báo chí và văn hóa

Báo chí và văn hóa có một mối quan hệ không thể tách rời Để hiểu được mối quan hệ này, trước tiên ta cần hiểu rõ báo chí và văn hóa là gì

Báo chí là gì? Báo chí nói một cách khát quát là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, như nhật báo hay tạp chí; các loại hình truyền thông khác như đài phát thanh, đài truyền hình Báo chí là công cụ truyền thông mang thông tin, thông điệp đến cho công chúng Báo chí ra đời và phát triển do nhu cầu thông tin của

xã hội, của công chúng Trong thời đại toàn cầu hóa như hiện nay, thông tin báo chí không còn độc quyền nữa, nhưng tính chất thông tin không bao giờ mất, ranhgiới giữa thông tin và thông điệp không còn rõ như trước

Văn hóa là gì? Văn hóa chính là toàn bộ hoạt động tinh thần, sáng tạo tác động vào tự nhiên, xã hội của con người nhằm tạo ra các giá trị vật chất và tinh

thần, đưa vật chất và tinh thần phát triển cao hơn, góp phần vào sự phát triển xã hội, xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ.

Vậy mối quan hệ giữa báo chí và văn hóa là như thế nào?

Báo chí – Một bộ phận cấu thành của văn hóa Văn hóa và báo chí có mối quan hệ biện chứng khăng khít, trong đó báo chí là một bộ phận của văn hóa, báo chí góp phần sáng tạo và phổ biến văn hóa, lưu truyền văn hóa Báo chí trở thành một bộ phận cấu thành văn hóa, đồng thời là phương tiện thực thi, quảng

bá văn hóa Văn hóa nhận rõ vai trò, tác động của báo chí, truyền thông và chủ động phối hợp với báo chí

Báo chí chủ động quảng bá văn hóa đại chúng Báo chí phát hiện, cổ vũ những nhân tố mới, điển hình tiên tiến, thành tựu trong công cuộc đổi mới, tuyêntruyền rõ nét, sinh động các ngày lễ lớn, sự kiện quan trọng của đất nước, đề xuất giải pháp và hướng đi thiết thực, đấu tranh kiên quyết với những hành vi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực trong xã hội Báo chí hằng ngày, hằng giờ bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh sinh động mọi vấn đề, hoàn thiện chữ Quốc ngữ góp phần hoàn thiện sự trong sáng của tiếng Việt Báo chí là phương tiện đầu tiên chuyển tải văn hóa Việt Nam hiện đại, chữ Quốc ngữ trở thành công

cụ truyền bá học thuật văn hóa kể cả văn hóa nước ngoài, khởi đầu từ khoa học

xã hội đến khoa học tự nhiên và công nghệ Lấy chữ Quốc ngữ làm phương tiện biểu đạt, báo chí góp phần hiện đại hóa và thống nhất tiếng Việt theo những chuẩn mực chung, nâng cao dân trí trong học đường và ngoài học đường Dân tríđược nâng cao là tiền đề của mọi sự tiến bộ

Báo chí là sản phẩm văn hóa Văn hóa đại chúng không đồng nhất với văn hóa dân gian Văn hóa dân gian là do dân gian sáng tạo và được dân gian chấp nhận, văn hóa đại chúng do thiểu số làm ra và phải tìm cách phổ cập trong đại chúng Báo chí truyền thông chủ động sàng lọc và quảng bá văn hóa đại chúng, không tiếp tay cho những hành vi phản cảm trong hoạt động văn hóa nghệ thuật

và hết sức thận trọng, cân nhắc khi tự mình sáng tạo ra sản phẩm văn hóa phục

vụ cộng đồng Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh để

xã hội phát triển Báo chí là thông điệp, nhà báo chuyển tải thông điệp đến công chúng bằng phương tiện truyền thông Mối quan hệ giữa văn hóa và báo chí thường tiềm ẩn, song đấy lại là cái âm thầm khắc họa nhà báo chân chính, là nhân tố kiến tạo nên bản sắc riêng của cơ quan báo chí truyền thông

Văn hóa truyền thông phải góp phần bảo vệ quyền lợi thiêng liêng của dân tộc vì bản sắc dân tộc phải đề cao những giá trị văn hóa nhân văn của truyền thống văn hóa Việt Nam trong quá khứ và hiện tại Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, những quốc gia, dân tộc đều có cơ hội và điều kiện để phát triển nhưngcũng đứng trước không ít những thách thức, đặc biệt là trong việc bảo tồn, giữ gìn bản sắc và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của nền văn hóa dân tộc trong quá trình giao lưu và hội nhập quốc tế Báo chí tham gia tích cực trong việc phát hiện, tôn vinh những tài năng, bảo tồn, giữ gìn, phát huy những loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc Báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc đấu tranh, bảo vệ các giá trị truyền thống, bản sắc dân tộc trước sự tấn công,

du nhập của các trào lưu văn hóa, lối sống của phương Tây, tuyên truyền giáo dục lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết , tính nhân văn, nhân đạo, cách ứng xử nhân ái giữa con người với nhau và với các thế hệ người Việt Nam

2 Mối quan hệ giữa kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ

Có thể nói, báo chí có vai trò quan trọng đối với hoạt động và sự phát triểncủa doanh nghiệp Mối quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp, doanh nghiệp vàbáo chí là mối quan hệ tương hỗ cùng phát triển vì mục tiêu chung của đất nước.Thông tin từ báo chí luôn có tính hai mặt, nếu như đó là sự phản ánh trung thực,tích cực thì nó sẽ có tác dụng hữu hiệu, thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.Ngược lại, nếu những thông tin thiếu căn cứ, phản ánh không khách quan thì sẽlàm tổn hại đến hình ảnh, uy tín của doanh nghiệp, thậm chí kìm hãm sự pháttriển doanh nghiệp Vì vậy, doanh nghiệp rất cần có sự hỗ trợ thông tin từ báo

chí với những bài viết khách quan, phản ánh chính xác sự việc Cũng như vậy,doanh nghiệp cần chủ động hợp tác cung cấp thông tin, tạo điều kiện thuận lợicho báo chí tác nghiệp, đây vừa là nghĩa vụ vừa là quyền lợi của doanh nghiệp.Báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng là diễn đàn để doanhnghiệp bày tỏ ý kiến quan điểm của mình đối với Đảng, Nhà nước; từ đó nhậnđược những điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.Nói cách khác, báo chí là cầu nối quan trọng giữa Đảng và Nhà nước với ngườilao động, người tiêu dùng Báo chí là nơi tập hợp các ý kiến, nguyện vọng củacộng đồng doanh nghiệp để đề đạt với cơ quan Nhà nước, góp phần làm cho thểchế kinh tế sát với thực tế hoạt động của doanh nghiệp và tạo điều kiện tốt choviệc tổ chức thực hiện Thông qua đó, hình ảnh của doanh nghiệp và doanh nhânViệt Nam được phản ánh đậm nét, với tiếng nói riêng trên báo chí và các phươngtiện thông tin đại chúng, đồng thời có ảnh hưởng thật sự trong cộng đồng nóichung và các cơ quan quản lý Nhà nước nói riêng Thông qua báo chí, những ýkiến của doanh nghiệp đã góp phần tạo ra những đáp ứng tích cực của các cơquan nhà nước trong việc ban hành đổi mới Việc ban hành luật doanh nghiệphay việc tổ chức các cuộc gặp gỡ thường niên giữa Thủ tướng Chính phủ và đạidiện cộng đồng là một minh chứng sinh động cho vấn đề này.

Báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng là những phương tiệnquan trọng nhằm chuyển tải các thông tin về các vấn đề kinh tế trong và ngoàinước Đây là một trong những cơ sở cần thiết để các doanh nghiệp xây dựngchiến lược kinh doanh, tìm hiểu thị trường, tìm nguồn vốn, tìm đối tác kinhdoanh, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới thiết bị, nâng cao chất lượng hànghoá, giảm giá thành sản phẩm, từ đó nâng cao sức cạnh tranh trong cơ chế thitrường Nhìn chung, thông tin kinh tế trên báo chí và các phương tiện truyềnthông đại chúng trong những năm gần đây đã ngày càng đa dạng, phong phú và

đa phương diện hơn trong cách lựa chọn, nhìn nhận và phân tích, từ đó phần nàođáp ứng nhu cầu này cho các doanh nghiệp trong nước cũng như đầu tư nướcngoài đến Việt Nam Chúng ta có thể tìm thấy đủ các loại và cấp độ thông tin

kinh tế trên báo chí và các phương tiện truyền thông đại chúng như: thông tin vềnguồn vốn, đối tác kinh doanh, tâm lý, người tiêu dùng, khoa học công nghệ, thịtrường nhân công, đào tạo lao động , Đó là những đóng góp không thể phủnhận của báo chí với công cuộc đổi mới nền kinh tế nước ta.

Vấn đề văn hoá doanh nghiệp đã được nhiều tờ báo tạp chí, các chươngtrình phát thanh và truyền hình đề cập tới và tích cực tuyên truyền, nhất là các tờbáo chuyên về kinh tế Những bài học xung quanh việc đăng ký thương hiệu,chữ “tín” trong kinh doanh, các bài học về hoạt động kinh doanh không minhbạch đã và đang là những cảnh báo cho các doanh nghiệp nước ta, giúp cho họ

có kiến thức và kinh nghiệm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nềnkinh tế cạnh tranh hiện nay

Báo chí là cầu nối quan trọng cho việc tăng cường các mối liên doanh, liênkết giữa các doanh nghiệp cùng ngành, cùng nghề, giữa các doanh nghiệp có khảnăng bổ sung lẫn nhau, hỗ trợ cho nhau trong sản xuất, kinh doanh, nhằm nângcao sức sức cạnh tranh trên thương trường Bên cạnh đó, những thông tin phântích của báo chí là những gợi ý tốt cho các doanh nghiệp mở rộng hoặc thu hẹpphạm vi, thay đổi tính chất của các mối liên kết trong hoạt động quản lý kihndoanh Đặc biệt là, cùng sự tham gia của các hội hiệp kinh tế và của sản phẩmbáo chí của các hội kinh tế này ( thời báo kinh tế Việt Nam, thời báo kinh tế SàiGòn, doanh nghiệp, Diễn đàn doanh nghiệp ), báo chí thật sự là một môi trườngthông tin đáng tin cậy cho các nhà quản lý các doanh nghiệp trước các quyếtđịnh trong hoạt động kinh tế của mình, nhằm tăng khả năng cạnh tranh của họtrong và ngoài nước

Báo chí nói chung là những phương tiện quan trọng chuyển tải các thôngtin về các thông tin về các vấn đề kinh tế trong và ngoài nước Kênh thông tinnày giúp các doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh, tìm hiểu thị trường,tìm nguồn vốn tìm đối tác kinh doanh, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mớitrang thiết bị, nâng cao chất lượng hàng hoá, giảm giá thành sản phẩm Hiện nay,các doanh nghiệp trong và ngoài nước, các nhà đầu tư nước ngoài có thể tìm

thấy bất cứ thông tin kinh tế nào trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Từ thông tin về nguồn vốn, đối tác kinh doanh, chính sách kinh tế, thị trườngkinh doanh, chính sách kinh tế, thị trường kinh doanh, tâm lý người tiêu dùng,thi trường nhân công, Tính hiệu quả của thông tin chính là những đóng góp củabáo chí đối với sự phát triển chung của nền kinh tế

Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp nổi bật kể trên, việc thông tin các vấn

dề kinh tế cho doanh nghiệp trên thể hiện nhiều nhược điểm và bất cập Nhữnghiện tượng thông tin sai sự thật dẫn đến thiệt hại về kinh tế, cũng như làm giảm

uy tín của doanh nghiệp, thông tin chủ quan, thiên vị, mang tính khuôn sáo, hìnhthức, thiếu sự xem xét toàn diện , khách quan, không phải là khó tìm trên các

tờ báo, tạp chí và cá phương tiện truyền thông đại chúng Nhiều nhà báo chỉ vìvội vàng trong khi đưa tin, vô hình chung đã gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.Chẳng hạn, như: việc đưa tin bưởi năm roi ăn bị ung thư hồi giữa năm 2007 đãlàm cho nông dân trồng bưởi dở khóc dở cười vì bưởi không bán được Dù sau

đó sự thật được xác thực rõ ràng, nhà báo bị phạt tiền nhưng hậu qủa gây ra chongười nông dân còn lớn hơn gấp nhiều lần Có nhà báo vì động cơ trục lợi mà

“đánh” hoặc “ỉm đi” việc này, việc nọ xảy ra ở các doanh nghiệp, ảnh hưởng lớnđến nhu cầu đưa tin trung thực về các hoạt động kinh tế Cũng có những nhà báo

có phẩm chất tốt nhưng không chịu đổi mới, vẫn tiếp tục đưa tin kiểu “cổ vũphong trào”, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho nền kinh tế cạnh tranh

Song song với vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí đối với kinh tế là vaitrò vô cùng quan trọng của kinh tế đối với báo chí Cơ quan báo chí vẫn tồn tại

và vững mạnh được là tờ báo biết kết hợp tất cả hiệu quả xã hội và việc làm kinhdoanh Trước khi tính đến hiẹu quả kinh doanh thì báo chí nói chung phải tínhđến hiệu qủa xã hội và tác động của thông tin lên đến đời sống xã hội Khi tờ báolàm tốt nhiệm vụ này thì tờ báo đó sẽ thành công trong lĩnh vực kinh doanh.Kinh doanh là một phần không thể thiếu đối với hoạt động của báo chí hiện đại.Hầu hết các cơ quan báo chí đều có phòng kinh doanh Điều này chứng tỏ côngtác kinh doanh có vai trò quan trọng dến mức nào

Kinh doanh là một phần không thẻ thiếu đối với hoạt động của báo chí hiệnđại Kinh doanh và tiêu chí hoạt động có quan hệ tương hỗ lẫn nhau Một tờ báo

có vị trí trong xã hội thì hiệu quả kinh doanh của tờ báo đó càng cao Lượng bạnđọc lớn thì doanh thu từ phía phát hành và quảng cáo cũng tăng theo Nếu một tờbáo mà chỉ quan tâm đến kinh doanh mà không chú trọng đến tôn chỉ mục đíchthì viêc kinh doanh đó cũng sẽ không được lâu dài Chẳng hạn, nguồn thu củamột tờ báo tăng thì tờ báo sẽ có điều kiện để mua sắm thiết bị phục vụ cho côngtác chuyên môn, làm tăng tính hiệu quả trong khi tác nghiệp của phóng viên vàviệc đãi ngộ đội ngũ cộng tác viên cũng tốt hơn, từ đó càng ngày càng có nhữngthông tin có chất lượng hơn Như vậy, việc kinh doanh báo chí không ảnh hưởngđến hoạt động báo chí mà ngược lại nó còn tác động tích cực lên mọi mặt của tờbáo

Thông tin kinh kế là nguồn để báo chí có nội dung phong phú, đa dạng, từ

đó gia tăng số lượng phát hành, quảng cáo và tăng thu nhập cho cán bộ côngnhân viên của toà soạn Khi nguồn thu ổn định thì người phóng viên và cán bộcông nhân viên sẽ nhiệt tình với công việc hơn, hạn chế được nhiều tiêu cựctrong hoạt động báo chí Cũng từ nguồn kinh tế gia tăng này, toà báo sẽ có nhiềuchính sách cải tạo sản phẩm của mình như: tăng trang, bìa báo và giấy báo đẹp,thu hút nhiều sự chú ý và nhu cầu đọc báo của nhiều người Có kinh tế, đồngnghĩa với việc có nhiều kinh phí để chi tiêu vào các công tác phát triển tờ báonhư: đa dạng trong tiếp thị, thu hút nhiều người đọc, nhiều quảng cáo, thu nhiềulợi nhuận cho toà soạn Kinh tế giúp cho toà soạn tham gia các hoạt động từthiện, hỗ trợ kinh tế Điều này ta thường xuyên gặp ở các báo: An ninh thủ đô,Công an nhân dân, Thanh niên Kinh tế gia tăng dẫn đến thuế tăng, và số tiềnthuế cũng tăng làm cho ngân quỹ Nhà nước cũng có phần tác động tích cực.Kinh tế còn giúp tờ báo có được chỗ đứng nhất định trong làng báo chí

Báo chí vừa là người bạn đồng hành thân thiết, vừa là cầu nối hữu hiệu giữadoanh nghiệp và cộng đồng Tuy nhiên, vẫn còn hiện tượng chưa thận trọngtrong tác nghiệp, đưa thông tin sai lệch, không khách quan trong cách đặt vấn đề,

đưa thông tin có lúc làm cho doanh nghiệp gặp khó khăn, mất thương hiệu, uytín với khách hàng.

Thực tiễn công cuộc đổi mới ở nước ta cho thấy báo chí và doanh nghiệp,nhà báo và doanh nhân luôn đồng hành, hỗ trợ hợp tác để cùng phát triển Bởihoạt động của doanh nghiệp, doanh nhân là một trong những chủ đề lớn, có nộidung phong phú, thu hút sự quan tâm của công chúng thông qua báo chí Bêncạnh đó, các doanh nghiệp luôn có nhu cầu được cơ quan báo chí, nhà báo quantâm, tuyên truyền cổ vũ để có thể quảng bá sản phẩm, phát triển thương hiệu,hay tìm kiếm những cơ hội làm ăn, hợp tác mới

Mặt khác, báo chí còn là “cánh chim báo bão”, là người cảnh báo, phảnbiện với nhiều nội dung liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cácdoanh nghiệp Trong nhiều trường hợp cụ thể, báo chí giúp doanh nghiệp nhận ranhững non kém, thiếu sót để khắc phục, tiếp thu để vươn lên trong môi trườngcạnh tranh ngày càng gay gắt mà điển hình là những doanh nghiệp thương hiệudoanh nghiệp có uy tín như: Tập đoàn bưu chính viễn thông (VNPT), Tập đoànthan và khoáng sản Việt Nam, Cà phê Trung Nguyên, Hoạt động của doanhnghiệp và báo chí gặp nhau ở mục tiêu cao cả là làm cho mục tiêu phát triển kinh

tế, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp sớm trở thành hiện thực

Tuy nhiên, mối quan hệ doanh nghiệp và báo chí cũng bộc lộ một số bấtcập, thậm chí bức xúc, dẫn đến việc thông tin chưa chuẩn xác trên báo chí gâyảnh hưởng đến lợi ích của doanh nghiệp, người tiêu dùng, thậm chí cả lợi íchquốc gia Nguyên nhân chính của tình trạng này chính là việc nhiều doanhnghiệp chưa chủ động cung cấp thông tin cho báo chí, cơ chế phát ngôn chưađịnh hình, thống nhất đặc biệt khi doanh nghiệp gặp khó khăn, va vấp Về phía

cơ quan báo chí, hạn chế về kiến thức kinh doanh, pháp luật của một số nhà báo

đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động tác nghiệp, phản ánh các vấn đề củadoanh nghiệp lên mặt báo, thậm chí cố tình thông tin sai lệch về doanh nghiệpnhằm mục đích vụ lợi

Để khắc phục những hạn chế này, doanh nghiệp cùng báo chí cần chủ độngkhắc phục những bất cập trong mối quan hệ giữa hai phía Doanh nghiệp cần coitrọng cung cấp các thông tin cần thiết cho báo chí Doanh nghiệp phải đề cao ýthức tiếp thu sự phê bình của báo chí, ý thức xây dựng quan hệ cạnh tranh lànhmạnh, không dùng báo chí làm công cụ phục vụ mục đích cạnh tranh với đối thủ.Doanh nghiệp cũng cần nâng cao trách nhiệm hơn nữa đối với người tiêu dùng.Làm kinh doanh, sản xuất vốn đã nhọc nhằn nhưng để xây dựng thương hiệumột doanh nghiệp, một sản phẩm còn là cả quá trình lâu dài và nếu không có sựgiúp sức của báo chí, truyền thông thì thành công gần như không tưởng Đó làchưa kể tới nhiều nhà báo luôn sát cánh cùng các chuyên gia kinh tế theo dõi,phân tích tình hình kinh tế để kịp thời đưa ra những “dự báo vàng”, giúp cácdoanh nghiệp lựa chọn được đường hướng kinh doanh đúng đắn Ngược lại, hoạtđộng của các doanh nghiệp luôn là nguồn đề tài không bao giờ cạn để báo chíhoạt động, phát triển Đề tài xung quanh vấn đề, sự kiện và thông tin doanhnghiệp luôn không thể thiếu trong nội dung của báo đài Ở góc độ kinh tế, báochí cũng là loại hàng hóa đặc biệt, và tòa soạn cũng là một dạng doanh nghiệpđặc biệt trong đó nguồn thu chủ yếu của báo chí là nhờ tiền tài trợ, quảng cáo màcác doanh nghiệp là đối tác chủ yếu.

Có thể nói báo chí giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của doanhnghiệp Việc báo chí phê phán các việc làm sai trái hoặc chưa đúng của doanhnghiệp là trách nhiệm xã hội, trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước Tuy nhiên,chúng ta cũng phải thẳng thắn xem xét hiện tượng có khá nhiều nhà báo lợi dụngvai trò giám sát, phản biện xã hội của mình để phê bình vô căn cứ, thổi phồngquá mức sự việc Đã đến lúc chúng ta cần đặt vấn đề trách nhiệm của tòa soạn,nhà báo trong việc đưa tin sai, không đúng sự thật về doanh nghiệp Cũng nhưvậy, doanh nghiệp cần chủ động hợp tác cung cấp thông tin, tạo điều kiện thuậnlợi cho báo chí tác nghiệp, đây vừa là quyền lợi vừa là nghĩa vụ của doanhnghiệp

“Thị trường chứng khoán Việt Nam đã ra đời được 7 năm và từng bước tạo ra

một kênh huy động vốn dài hạn cho phát triển kinh tế đất nước Cho đến nay,quy mô vốn hóa của thị trường đã đạt trên 28% GDP Đạt được những kết quảtrên là do có sự chỉ đạo sát sao của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính, sự nỗ lựctham gia của các doanh nghiệp, công chúng đầu tư Bên cạnh đó, các cơ quanbáo chí đóng góp hết sức quan trọng trong việc cung cấp thông tin kiến thức vềthị trường chứng khoán, các bài bình luận của các chuyên gia nhận định về tìnhhình thị trường, thông báo cho nhà đầu tư những cơ hội, rủi ro khi tham gia thịtrường chứng khoán Nhiều tờ báo đã trở thành địa chỉ tin cậy cho doanh nghiệp

và nhà đầu tư khi tham gia thị trường chứng khoán Sự phối hợp giữa báo chí, cơquan quản lý và đội ngũ các chuyên gia chứng khoán còn chưa tốt nên chưa tạo

ra những tín hiệu định hướng tốt cho thị trường, đôi lúc tạo ra sự lạc quan hoặctiêu cực thái quá Hiện nay, hầu hết các báo đều có đưa tin về thị trường chứngkhoán, điều này có lợi là nâng cao được công tác tuyên truyền trong lĩnh vực nàynhưng do đội ngũ phóng viên của các báo trong lĩnh vực này còn thiếu nên dẫnđến tình trạng một số bài còn thiếu tính chuyên sâu

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VẦ GIẢI PHÁP CỦA BÁO CHÍ ĐỐI VỚI KINH TẾ - XÃ HỘI, VĂN HÓA, KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

I Thực trạng và giải pháp

Xã hội rất cần báo chí nói riêng và truyền thông nói chung, tham gia tíchcực việc chỉ rõ những yếu kém, lối ra và giải pháp khắc phục; đấu tranh chống

“lợi ích nhóm”, tiêu cực và tham nhũng, lãng phí

Một nền kinh tế chỉ có thể phát triển mạnh và bền vững khi có chiến lượcđúng đắn và những giải pháp hữu hiệu, trong đó, hàng đầu là giải pháp về thểchế kinh tế, cơ chế quản lý và nâng cao năng lực quản trị quốc gia

Để có thể lựa chọn và xác định đúng các chiến lược, giải pháp, thì nhất thiếtphải hiểu đúng thực trạng của nền kinh tế, những lợi thế so sánh và lợi thế đặcthù, nhận định đúng xu hướng phát triển của kinh tế toàn cầu, nhất là thời kỳ hộinhập-mỗi quốc gia là bộ phận không thể tách rời của thế giới văn minh Đồngthời phải thường xuyên cập nhật thông tin về những tiến bộ mới của khoa họccông nghệ và khoa học quản lý Để có được những hiểu biết như vậy, vai trò củatruyền thông, báo chí quan trọng vào bậc nhất

1 Hoạt động đầu tư cơ sở vật chất của các cơ quan báo chí

Hoạt động đầu tư và cơ chế kinh tế của các cơ quan báo chí, trước hết

về vấn đề trụ sở, phần lớn các cơ quan báo chí hiện nay phải thuê trụ sở(43,6%), hoặc mượn của các cá nhân tổ chức (48,7%)

Đối với các tài sản lớn hiện nay của các tòa báo, tính trung bình 1 cơquan báo chí có 0,28 ô tô, có 0,72 máy chủ, 0,13 máy phát điện và không có xechở hàng, chở báo Tổng số toàn hệ thống có 11 xe ô tô, 28 máy chủ và 5 máyphát điện, đơn vị có nhiều nhất là 3 ô tô, 3 máy chủ và 3 máy phát điện

Đối với các trang thiết bị phục vụ mục tiêu sản xuất thông tin, làmbáo trực tiếp hiện nay của các tòa báo, trung bình một đơn vị có 13,3 máy tính

để bàn (đơn vị nhiều nhất tới 55 máy, phổ biến nhất là 1 máy, tổng số toàn hệ

thống có 518 máy), 3,03 máy xách tay (đơn vị nhiều nhất tới 20 máy, tổng sốtoàn hệ thống là 118 máy), 2,69 máy in (đơn vị nhiều nhất tới 29 máy, phổ biếnnhất là 1 máy, tổng số toàn hệ thống có 105 máy).

2 Nhân sự của các cơ quan báo chí

Về nhân sự nói chung, trung bình một đơn vị báo chí trong hệ thống

có 32,16 người đang làm việc, trung vị là 14, tuy nhiên sự chênh lệch khá lớnkhi có đơn vị chỉ có duy nhất 1 cán bộ làm việc còn đơn vị nhiều nhất là 229người Tổng số toàn bộ nhân lực làm báo tại Liên hiệp Hội Việt Nam là 1190người So với tổng nhân sự thì số lượng phóng viên hạn chế hơn Trung bình mộtđơn vị có 8,03 phóng viên, trung vị là 3, đơn vị ít nhất chỉ có 1 phóng viên vàđơn vị nhiều nhất là 78 phóng viên Toàn hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam có

281 phóng viên

Phỏng vấn các cán bộ báo chí về điều kiện hành nghề, tỷ lệ phóngviên, biên tập viên được cấp thẻ nhà báo trong hệ thống chưa cao, chỉ chiếm47.5% trong khi số lượng phóng viên, biên tập viên chưa được cấp thẻ là 52.5%

So với thẻ nhà báo (hành nghề chuyên nghiệp) thì kết quả thống kêcho thấy số phóng viên, biên tập viên có thẻ Hội viên Hội Nhà báo có tỷ lệ caohơn (79.8%)

Theo kết quả điều tra còn cho thấy, đa số cán bộ phóng viên, biêntập viên trong độ tuổi thanh niên và là Đoàn viên 54.1% Có tỷ lệ khá cao nhómcán bộ lớn tuổi là Đảng viên 37.8% và có 8.2% cán bộ được xét và học lớp đốitượng cảm tình Đảng

Về trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ làm báo Liên hiệp Hội Việt Nam,theo kết quả điều, có 76.0% cán bộ phóng viên đạt trình độ đại học, tỷ lệ phóngviên có trình độ thạc sĩ 12.0%, tiến sĩ 5.0%

Qua mẫu điều tra đội ngũ phóng viên, biên tập viên, thấy đa sốngười làm báo ở Liên hiệp Hội Việt Nam được đào tạo từ chuyên ngành khoahọc (79.5%) và chỉ có số lượng nhỏ 20.5% cán bộ phóng viên được đào tạongành báo chí.

Về chất lượng nguồn nhân lực làm báo, đối với các khóa đào tạo,tập huấn mà cán bộ báo chí đã từng được tham gia, tỷ lệ cán bộ được đào tạo, tậphuấn tin học khá cao 68.1%, ngoại ngữ 66.7% cán bộ tham gia khóa đào tạo.Ngoài ra cũng có nhiều cán bộ tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ50.5% phóng viên tham gia

Chế độ làm việc của đội ngũ làm báo tại các cơ quan báo chí, phầnlớn cán bộ báo chí là được kí kết hợp đồng dài hạn chiếm 38.2%, số lượng cán

bộ có biện chế, hợp đồng vô thời hạn tương đối thấp 21.3%, hợp đồng kí theonăm 27%, thỏa thuận theo công việc 5.6%, hợp đồng theo công việc 4.5%, chỉ

uy tín của tờ báo

Đánh giá của phóng viên, biên tập viên về chất lượng nội dung các

ấn phẩm báo chí của cơ quan mình so với những các cơ quan báo chí bên ngoàithì hầu hết cán bộ phóng viên đánh giá chất lượng nội dung tốt chiếm tới 71.1%.trong khi đó số lượng cán bộ phóng viên đánh giá chất lượng nội dung ở mức độbình thường chỉ 27.8% Còn lại thì một bộ phận rất nhỏ đánh giá nội dung chưa