MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Bác Hồ Chí Minh – Người cha già của dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại của Đảng và nhân dân ta, người chiến sĩ cộng sản quốc tế lỗi lạc, danh nhân văn hoá thế giới. Trước khi qua đời, Người đã để lại cho Đảng và nhân dân ta di sản lý luận vô cùng quý giá, thật sự là nguồn trí tuệ to lớn soi sáng công cuộc đổi mới sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế được hình thành rất sớm từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX. Mặc dù không có một tác phẩm riêng biệt nào tập trung nói về tư tưởng kinh tế, nhưng thông qua các bài viết, phát biểu, nói chuyện của Người đã thể hiện nhiều luận điểm sâu sắc về kinh tế, đặc biệt là về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở nước ta. Theo Hồ Chí Minh, nông nghiệp luôn có một vị trí hết sức đặc biệt đối với xã hội. Phát triển nông nghiệp là nhân tố đầu tiên, là cội nguồn của mọi vấn đề xã hội. Sau khi giành được chính quyền trong Cách mạng tháng Tám, nhân dân ta bắt tay vào xây dựng xã hội mới trong điều kiện đất nước nghèo nàn, lạc hậu phải tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp cực kỳ gian khổ. Mặc dù phải tập trung chỉ đạo cuộc chiến đấu ngoài tiền tuyến, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn đặc biệt chú ý đến xây dựng và phát triển nông nghiệp, nông thôn. Người đã khẳng định: “Việt Nam là nước sống về nông nghiệp, nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc. Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trong mong vào nông dân, trong cậy vào nông nghiệp phần lớn. Nông dân ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh”. Người còn nói, bởi thế “chúng ta phải quý mỗi tấc đất như một tức vàng”, “loài người ai cũng “dĩ thực vi tiên” (nghĩa là trước cần phải ăn), nước ta thì “dĩ nông vi bản” (nghĩa là nghề nông làm gốc). _ Đây là nhiệm vụ của hệ thống chính trị và toàn xã hội, nó không chỉ khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực, tự cường vươn lên của nông dân mà còn đóng vai trò chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa xây dựng và bảo vệ tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế xã hội, giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ môi trường sinh thái đất nước. Phát triển nông nghiệp, nông thôn là sự nghiệp cách mạng lâu dài của Đảng và nhân dân ta, và Hương Sơn quê tôi là một huyện thuần nông nằm ở phía tây của tỉnh Hà Tĩnh, nhờ vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết, chính sách của Đảng và Nhà nước nên trong những năm qua tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn đã đạt được nhiều khởi sắc. Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp, nông thôn bắt nguồn từ thực tiễn hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, và đó là sự cụ thể hóa, Việt Nam hóa quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về vấn đề nông nghiệp, nông thôn. Những quan điểm và phương pháp tư duy của Người vẫn đúng, hoàn toàn có thể tiếp thu và vận dụng vào phát triển nền kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở nước ta. Vì những lẽ đó tôi chọn đề tài:“Hồ Chí Minh với vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và vận dụng tư tưởng của Người vào phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn 20002010” để làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của mình.
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bác Hồ Chí Minh – Người cha già của dân tộc, vị lãnh tụ vĩ đại củaĐảng và nhân dân ta, người chiến sĩ cộng sản quốc tế lỗi lạc, danh nhânvăn hoá thế giới Trước khi qua đời, Người đã để lại cho Đảng và nhândân ta di sản lý luận vô cùng quý giá, thật sự là nguồn trí tuệ to lớn soisáng công cuộc đổi mới sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta,
vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vậndụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thểnước ta, kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc,tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế được hình thành rất sớm - từ đầunhững năm 20 của thế kỷ XX Mặc dù không có một tác phẩm riêng biệtnào tập trung nói về tư tưởng kinh tế, nhưng thông qua các bài viết, phátbiểu, nói chuyện của Người đã thể hiện nhiều luận điểm sâu sắc về kinh
tế, đặc biệt là về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở nước ta.Theo Hồ Chí Minh, nông nghiệp luôn có một vị trí hết sức đặc biệtđối với xã hội Phát triển nông nghiệp là nhân tố đầu tiên, là cội nguồncủa mọi vấn đề xã hội Sau khi giành được chính quyền trong Cách mạngtháng Tám, nhân dân ta bắt tay vào xây dựng xã hội mới trong điều kiệnđất nước nghèo nàn, lạc hậu phải tiến hành cuộc kháng chiến chống thựcdân Pháp cực kỳ gian khổ Mặc dù phải tập trung chỉ đạo cuộc chiến đấungoài tiền tuyến, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn đặc biệt chú ý đến xây dựng
và phát triển nông nghiệp, nông thôn Người đã khẳng định: “Việt Nam lànước sống về nông nghiệp, nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc.Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trong mong vào nông
Trang 2dân, trong cậy vào nông nghiệp phần lớn Nông dân ta giàu thì nước tagiàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh” Người còn nói, bởi thế
“chúng ta phải quý mỗi tấc đất như một tức vàng”, “loài người ai cũng “dĩthực vi tiên” (nghĩa là trước cần phải ăn), nước ta thì “dĩ nông vi bản”(nghĩa là nghề nông làm gốc) _ Đây là nhiệm vụ của hệ thống chính trị vàtoàn xã hội, nó không chỉ khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực, tựcường vươn lên của nông dân mà còn đóng vai trò chiến lược trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa xây dựng và bảo vệ tổ quốc, là cơ sở
và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn địnhchính trị, bảo vệ môi trường sinh thái đất nước
Phát triển nông nghiệp, nông thôn là sự nghiệp cách mạng lâu dàicủa Đảng và nhân dân ta, và Hương Sơn quê tôi là một huyện thuần nôngnằm ở phía tây của tỉnh Hà Tĩnh, nhờ vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ ChíMinh và thực hiện tốt các chỉ thị, nghị quyết, chính sách của Đảng vàNhà nước nên trong những năm qua tình hình phát triển kinh tế nôngnghiệp, nông thôn đã đạt được nhiều khởi sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh vềphát triển nông nghiệp, nông thôn bắt nguồn từ thực tiễn hàng nghìn nămdựng nước và giữ nước của dân tộc ta, và đó là sự cụ thể hóa, Việt Namhóa quan điểm của chủ nghĩa Mác_Lênin về vấn đề nông nghiệp, nôngthôn Những quan điểm và phương pháp tư duy của Người vẫn đúng,hoàn toàn có thể tiếp thu và vận dụng vào phát triển nền kinh tế nông
nghiệp, nông thôn ở nước ta Vì những lẽ đó tôi chọn đề tài:“Hồ Chí Minh với vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và vận dụng tư tưởng của Người vào phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn 2000 - 2010”
để làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Kể từ sau Đại hội VII của Đảng đến nay, đề tài về tư tưởng Hồ ChíMinh đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của các cơ quan, ban
Trang 3ngành và các nhà khoa học trong và ngoài nước Liên quan đến nội dung
đề tài nghiên cứu hiện nay đã có một số công trình chủ yếu được công bốnhư :
- “Bước đầu tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế” của TS
Nxb Nông nghiệp năm 1999
- "Nông nghiệp các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ trong những năm đổi mới" của TS Trương Minh Dục, Nxb Đà Nẵng năm 2006.
-“Tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ giữa nông nghiệp với công nghiệp” của Hà Lệ Hằng đăng trên Tạp chí Sinh hoạt Lý luận, số 2 năm
2004
→( Nội dung chủ yếu của các đề tài trên là: nghiên cứu một số nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển kinh tế,về vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam,và khảo sát sự quán triệt, vận dụng, phát triển tư tưởng đó giai đoạn từ 1986 đến nay.)
Liên quan đến nội dung đề tài khóa luận ở khoa lý luận chính trịtrường Đại học Khoa Học hiện nay chưa có một đề tài nào nghiên cứu về
“Hồ Chí Minh với vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn
và vận dụng tư tưởng của Người vào phát triển nền kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn 2000-2010”
Những công trình trên đây có giá trị to lớn về lý luận, đó là sự mởđầu, có tính chất khai phá, nêu lên vấn đề để khóa luận của tác giả tiếp
Trang 4tục kế thừa, phân tích và đưa ra giải pháp vận dụng thúc đẩy thực tiễn sảnxuất nông nghiệp ở địa phương huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh quêhương của tác giả.
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Một là: Nắm vững những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí
Minh về sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và tình hình vậndụng những tư tưởng đó vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp ở nước tathời gian qua nói chung, ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng để
từ đó nâng cao nhận thức của bản thân và góp phần tuyên truyền tư tưởng của Bác Hồ về tầm quan trọng của công tác phát triển nền sản xuất nông nghiệp cho mọi người.
Hai là: Đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu tiếp tục vận dụng có hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần thúc đẩy phát triển, chuyển dịch mạnh mẽ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Hương Sơn, tỉnhHà Tĩnh theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nâng cao đời sống nhân dân trong thời gian tới.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
-Trình bày và làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn, vị trí, vai trò và
tầm quan trọng của sự phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn trong tưtưởng Hồ Chí Minh
- Trình bày và làm sáng tỏ những tư tưởng chủ đạo của Hồ Chí Minh
về phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện, về ứng dụng tiến bộ khoa học
kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hoá nông nghiệp, về phát triển kinh tế tậpthể, xã hội hoá nông nghiệp, xây dựng quan hệ sản xuất mới trong nôngnghiệp
- Phân tích, đánh giá quá trình vận dụng những tư tưởng chủ đạo của
Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nông nghiệp ở huyện Hương Sơn,tỉnh Hà Tĩnh nói riêng, khẳng định những thành tựu đã đạt được, chỉ rõ
Trang 5hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại yếu kém trong việc vận dụngnhững tư tưởng đó ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh trong thời gianqua.
- Đề xuất những phương hướng, giải pháp chủ yếu để tiếp tục quántriệt sâu sắc và vận dụng tốt tư tưởng Hồ Chí Minh vào thúc đẩy sản xuấtnông nghiệp của huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh phát triển, chuyển dịchmạnh mẽ theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ của một khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành triếthọc, khóa luận tập trung nghiên cứu những tư tưởng chủ đạo của Chủ tịch
Hồ Chí Minh về nông nghiệp và tình hình vận dụng những tư tưởng đóvào thực tiễn sản xuất nông nghiệp ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnhtrong thời gian từ 2000 – 2010
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Khóa luận được xây dựng dựa vào phương pháp duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử, chủ yếu là sử dụng phương pháp trừu tượng hoá khoahọc, phương pháp lôgic kết hợp với lịch sử, phân tích, tổng hợp và thống
kê đối chiếu thực tế và kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khác.Nguồn tài liệu chủ yếu được sử dụng trong khóa luận là các tácphẩm kinh điển Mác, Ăngghen, Lênin và Hồ Chí Minh, văn kiện củaĐảng, các tác phẩm tiêu biểu các đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước,các tác phẩm và tài liệu có liên quan của các cơ quan, ban ngành
6 Đóng góp của khóa luận
Khóa luận đã góp phần luận giải làm sáng tỏ, sâu sắc những tưtưởng chủ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển sản xuất nôngnghiệp
Khóa luận góp phần tổng kết, đánh giá quá trình hoạt động lãnh đạo,chỉ đạo của Đảng, Nhà nước ta đối với thực tiễn phát triển sản xuất nông
Trang 6nghiệp, mà đặc biệt là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ huyệnHương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.
Khóa luận đã đề xuất được những giải pháp chủ yếu để tiếp tục vậndụng có hiệu quả tư tưởng Hồ Chí Minh vào thúc đẩy phát triển mạnh mẽsản xuất nông nghiệp của huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh chuyển dịchtheo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, ổn định và nâng cao đời sốngnhân dân
Khóa luận góp phần đổi mới, hoàn thiện các chính sách về phát triểnkinh tế nông nghiệp và kinh tế nông thôn ở trên địa bàn của huyện HươngSơn, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng, cả nước nói chung
7 Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, khóa luận được kết cấu gồm 2 chương, 7 tiết, 60 trang
Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế được hình thành rất sớm - từ đầunhững năm 20 của thế kỷ XX Mặc dù không có một tác phẩm riêng biệtnào tập trung nói về tư tưởng kinh tế, nhưng thông qua các bài viết, phát
Trang 7biểu, nói chuyện của Người đã thể hiện nhiều luận điểm sâu sắc về kinh
tế, đặc biệt là về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở nước ta
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn là sự cụ thể hóa, Việt Nam hóa quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề nông dân, nông nghiệp, nông thôn.
Thấm nhuần những quan điểm trên của chủ nghĩa Mác - Lênin,
trong “Thư gửi điền chủ nông gia Việt Nam”, Hồ Chí Minh khẳng định:
“Việt Nam là nước sống về nông nghiệp, nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trông mong vào nông dân, trông cậy vào nông nghiệp một phần lớn Nông dân
ta giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh”
1.1.2 Cơ sở thực tiễn
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn bắt nguồn từ thực tiễn hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.
1.2 Vị trí, vai trò và tầm quan trọng của việc phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.
Nông nghiệp, nông thôn là khu vực đặc biệt của nền kinh tế Sựphát triển của khu vực này có vai trò quan trọng trong việc thực hiệnthành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xãhội chủ nghĩa Vậy nông nghiệp, nông thôn là gì? Chúng ta có thể hiểumột cách khái quát:
Nông nghiệp theo nghĩa hẹp là ngành sản xuất ra của cải vật chất
mà con người phải dựa vào quy luật sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi
để tạo ra sản phẩm thỏa mãn nhu cầu của mình như lương thực, thực
phẩm… Nông nghiệp theo nghĩa rộng cũng bao gồm cả lâm nghiệp và
ngư nghiệp
Nông thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó sản xuất
nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, kinh tế nông thôn là một khu vực của
Trang 8nền kinh tế gắn với địa bàn nông thôn Xét về mặt kinh tế - kỹ thuật, kinh
tế nông thôn bao gồm nhiều ngành kinh tế như: nông nghiệp, lâm nghiệp,ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp… Xét về mặt kinh tế - xã hội, kinh tếnông thôn bao gồm các thành phần kinh tế: kinh tế Nhà nước, kinh tế tậpthể, kinh tế cá thể
Nông nghiệp, nông thôn có những vai trò không thể phủ nhận:
Nông nghiệp, nông thôn cung cấp lương thực, thực phẩm cho xã hội.Nông nghiệp cung cấp nguyên liệu để phát triển công nghiệp nhẹ.Nông nghiệp cung cấp một phần vốn để công nghiệp hóa
Nông nghiệp, nông thôn là thị trường quan trọng của các ngành côngnghiệp và dịch vụ
Nông nghiệp, nông thôn càng phát triển thì nhu cầu về hàng hóa, tưliệu sản xuất cũng như nhu cầu về dịch vụ cho sản xuất nông nghiệp đềutăng… Mặt khác, sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn làm cho mứcsống của người nông dân tăng lên, nhu cầu của họ về các sản phẩm côngnghiệp, nhu cầu về dịch vụ, văn hóa, y tế… ngày càng tăng
Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nông nghiệp, nông dân,nông thôn có một vị trí quan trọng trong toàn bộ đời sống kinh tế - xã hộicủa đất nước
Vấn đề nông nghiệp theo Hồ Chí Minh không chỉ là giải quyếtvấn đề lương thực, nâng cao đời sống vật chất, mà còn liên quan, tácđộng sâu sắc tới đời sống tinh thần, là gốc rễ của chủ nghĩa Mác - Lênin Trên cơ sở nhận thức về nguồn cung cấp lương thực và nguyên liệu,một nguồn xuất khẩu quan trọng, Hồ Chí Minh xác định nông nghiệp là một
mặt trận vừa giải quyết “thực túc binh cường” vừa là vấn đề chính trị, quân
Trang 9nhau phát triển, như hai chân đi khỏe và đi đều thì tiến bước sẽ nhanh và nhanh chóng đi đến mục đích
Hồ Chí Minh chỉ rõ muốn phát triển nông nghiệp phải xây dựng nông thôn mới.
Sau khi giành được thắng lợi trong thời kỳ khôi phục kinh tế (1955 1957), Đảng ta và Bác Hồ chủ trương cải tạo và phát triển nông nghiệptheo hướng xã hội chủ nghĩa, coi đây là khâu chính để tạo điều kiện chocông nghiệp hóa; đồng thời cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với các ngànhkinh tế khác Để thực hiện chủ trương đó trong lĩnh vực nông nghiệp, HồChí Minh quan tâm tới việc xây dựng nông thôn mới với một số biệnpháp gắn bó chặt chẽ với nhau
-Thứ nhất, “Điều quan trọng bậc nhất hiện nay để phát triển mạnh
nông nghiệp là chỉnh đốn các ban quản trị hợp tác xã cho thật tốt”
[28;544]
Thứ hai, cần phải ra sức củng cố chi bộ ở nông thôn Chi bộ, ban
quản trị, xã viên có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động lẫn nhau Thứ ba, người nông dân, xã viên phải ý thức được mình là người chủnước nhà, người chủ hợp tác xã Đã là người chủ thì phải biết hưởngnhững quyền lợi đáng được hưởng và phải làm tròn bổn phận, nâng caotinh thần làm chủ
Thứ tư, để phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện, mạnh mẽ,vững chắc phải cải tiến quản lý hợp tác xã, cải tiến kỹ thuật
Tóm lại trên cơ sở nhận thức những vấn đề của một xã hội nôngnghiệp phương Đông, và từ kinh nghiệm giải quyết trong cách mạng dântộc dân chủ nhân dân, ngay khi miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh tập trung nhiều công sức, tâm huyết đểgiải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Hồ Chí Minh có mộttầm nhìn toàn diện và sâu sắc vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn
Lý luận và thực tiễn về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn theo tư
Trang 10tưởng Hồ Chí Minh đã đem lại thành quả quan trọng trong xây dựng hậuphương miền Bắc, góp phần tạo sức mạnh to lớn trong sự nghiệp giảiphóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành trung ương khóa X (5 8 2008) về nông nghiệp, nông dân nông thôn coi nông nghiệp, nông dân,nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đạihóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng đểphát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo
-an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệmôi trường sinh thái của đất nước
1.3 Những tư tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phát triển nền nông nghiệp
1.3.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nền sản xuất nông nghiệp toàn diện
Sản xuất nông nghiệp toàn diện theo quan niệm của Hồ Chí Minh:
Thứ nhất, có ngành trồng trọt phát triển toàn diện, bao gồm cả
trồng cây lương thực, cây công nghiệp, cây ăn quả, cây lấy gỗ
Thứ hai, có ngành chăn nuôi phát triển Tại hội nghị tổng kết phong
trào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp năm 1959, Người yêu cầu phải pháttriển mạnh chăn nuôi để có thêm thịt ăn, thêm sức kéo, thêm phân bón
Thứ ba, có ngành lâm nghiệp phát triển Hồ Chí Minh không chỉ chú
ý đến việc trồng cây lấy gỗ ở đồng bằng, mà còn luôn nhắc nhở bà con cácdân tộc miền núi trồng rừng và bảo vệ rừng, bởi vì cây và rừng là nguồn lợilớn [29, 321]
Thứ tư, có ngành thuỷ, hải sản phát triển Nước ta có tiềm năng thế
mạnh về biển, do đó Người động viên nhân dân cần phải ra sức đẩy mạnhnghề đánh cá, nghề làm muối, nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển mạnh cácnguồn lợi hải sản
Trang 11Thứ năm, đặc biệt quan tâm đến việc phát triển nghề phụ gia
đình Theo Người, miếng vườn của mỗi gia đình xã viên và các loại nghềphụ là nguồn lợi để tăng thu nhập, do đó Người yêu cầu cần phải pháttriển thích đáng kinh tế phụ gia đình của xã viên
Thứ sáu, phát triển nền nông nghiệp theo mô hình sản xuất hàng
hoá, mạnh mẽ và vững chắc
1.3.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đẩy mạnh công tác thuỷ lợi, cải tiến nông cụ, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hoá để phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp
Hồ Chí Minh cho rằng muốn đưa nông nghiệp lên sản xuất lớn,
trước hết phải ra sức làm tốt công tác thuỷ lợi, phòng chống thiên tai hạn
hán, lụt bão
Thứ hai, là khâu giống Chọn được giống tốt là khâu quan trọng
trong sản xuất nông nghiệp Có giống tốt mới có điều kiện để nâng caođược sản lượng, chất lượng và năng suất lao động trong nông nghiệp.Trên cơ sở đó mới có thể phát triển được một nền nông nghiệp bền vững
Thứ ba, phải đẩy mạnh cải tiến nông cụ, ứng dụng khoa học kỹ
thuật, thực hiện công nghiệp hoá nông nghiệp Hồ Chí Minh cho rằng cảitiến nông cụ là một công việc rất quan trọng để phát triển sản xuất nôngnghiệp Nói về ích lợi của việc cải tiến nông cụ, Người đã chỉ rõ nếu làmtốt phong trào cải tiến nông cụ, thì sức lao động sẽ lợi gấp đôi, gấp ba, màlúa và hoa màu sẽ tốt gấp bội, tức là năng suất lao động sẽ tăng lên nhiều.Cùng với việc gây dựng phong trào cải tiến nông cụ, đưa máy mócvào sản xuất, Người đề nghị cán bộ và nhân dân phải ra sức học tập vàứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao năng suấtlao động, cải thiện đời sống, xây dựng chủ nghĩa xã hội
1.3.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác hoá, xã hội hoá sản xuất, xây dựng quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa trong nông nghiệp, nông thôn
Trang 12Từng bước đưa nông dân vào con đường làm ăn tập thể, hình thành
và phát triển các hợp tác xã trong nông nghiệp là tư tưởng lớn, có từ rấtsớm trong Chủ tịch Hồ Chí Minh
Sở dĩ, Hồ Chí Minh quan tâm nhiều đến hợp tác hoá, xây dựng quan
hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa trong nông nghiệp, nông thôn là vì theoNgười, đây không chỉ là một biện pháp quan trọng để đẩy mạnh sản xuất,thực hành tiết kiệm, nâng cao hiệu quả kinh tế, cải thiện đời sống nôngdân, phát triển nền sản xuất nông nghiệp một cách vững chắc, mà còn làmột tất yếu khách quan trên con đường đấu tranh cách mạng, xoá bỏ ápbức bóc lột, xây dựng nông thôn xã hội chủ nghĩa
Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác hoá, xã hội hoá sản xuất Hợp táchoá nông nghiệp phải tiến hành từng bước, từ thấp đến cao, bắt đầu từ tổđổi công từng vụ, từng việc đến tổ đổi công thường xuyên rồi mới lênhợp tác bậc nhất, sau đó tiến tới hợp tác xã bậc cao Hợp tác hoá chưa đủ,muốn đưa nông nghiệp lên sản xuất lớn còn phải xã hội hoá nông nghiệp
Chương 2
VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
Ở HUYỆN HƯƠNG SƠN, TỈNH HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN 2000 - 2010
2.1 Khái quát đặc điểm huyện Hương Sơn.
Huyện Hương Sơn nằm ở phía Tây tỉnh Hà Tĩnh cách trung tâmhành chính tỉnh Hà Tĩnh 65 Km, phía Đông giáp huyện Đức Thọ, phíaNam giáp huyện Vũ Quang, phía Bắc giáp hai huyện Thanh Chương và
Trang 13Nam Đàn của Nghệ An, phía Tây giáp nước CHDCND Lào với đườngbiên giới 56 Km.
Diện tích tự nhiên 110.414 ha, với tổng dân số 117.578 người (tínhđến tháng 12/2009), có 32 xã thị trấn, 63 tổ chức cơ sở Đảng Hương Sơn
là một huyện trung du miền núi, là một huyện thuần nông của tĩnh HàTĩnh nên về kinh tế chủ yếu là phát triển kinh tế nông nghiệp
2.2 Thực trạng việc phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh từ 2000 - 2010.
2.2.1 Những thành tựu và hạn chế (từ 2000 – 2010).
Trong 10 năm qua, tình hình kinh tế nông nghiệp tăng trưởng khá,
cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, kết cấu hạ tầng được tăng cường,đời sống nhân dân được cải thiện
Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) bình quân 11,5 %/năm Trong đókhu vực kinh tế nông nghiệp và từng lĩnh vực có bước tăng trưởng khá,
cụ thể:
Nông nghiệp tiếp tục phát triển với nhịp độ khá cao theo hướng tăngnăng suất, chất lượng và hiệu quả, bảo đảm vững chắc an ninh lương thựcquốc gia; sản lượng nông, lâm thuỷ sản tăng nhanh; trình độ khoa học -công nghệ được nâng cao hơn
Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng bình quân 6%/năm.Năng suất, sản lượng và hàm lượng công nghệ trong sản phẩm nôngnghiệp tăng đáng kể Sản lượng lương thực tăng bình quân 3,06%, năm
2010 ước đạt trên 42 ngàn tấn Các loại cây công nghiệp hàng hóa được
mở rộng; giá trị bình quân trên 1 ha đất canh tác đạt 45 triệu đồng
Trong lĩnh vực chăn nuôi, Hương Sơn đặc biệt chú trọng phát triểncác loại vật nuôi có giá trị kinh tế cao như hươu, dê, bò Sản lượng thịthơi xuất chuồng năm 2010 ước đạt 6.000 tấn, tăng 38% Đàn hươu pháttriển với tốc độ nhanh, tăng từ 6.250 con lên 22.000 con tăng gấp 3 lần