Siêu âm tim và các hướng phát triển PGS TS Đỗ Doãn Lợi

Siêu âm tim và các hướng phát triển PGS.. Siêu âm trong thay van qua đường mạch máu 3.. Siêu âm trong can thiệp mạch máu... CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN 1... Siêu âm trong sửa, thay van q

Siêu âm tim

và các hướng phát triển

PGS TS Đỗ Doãn Lợi

BM tim mạch – ĐHYHN Viện Tim mạch – Bv Bạch mai

History of echocardiography

• 1842 – Johann Christian Doppler discovers the Doppler sound effects

• 1881 – Jacques and Pierre (husband of Marie) Curie discover the

principle of piezoelectricity – stepping stone to creating the ultrasound

• 1917 – Paul Langevin is the first to attempt to use the piezoelectric

effect as sonar, to detect U-boats

• 1941 – Karl T Dussikwasthe becomes the first to use an ultrasound

machine, using it to examine the brain

• 1950 – WD Keidel is the first to use an ultrasound to examine the heart

• 1952 – JJ Wilde, JM Reid, D Howry and W Bliss develop the first dimensional ultrasound system, but didn't attempt to use it on the heart

two-• 1953 – Physician Inge Edler and engineer C Hellmuth Hertz borrow a shipyard sonar machine to conduct the first human echocardiogram

• 1956 – S Satumora, Yoshida, Nimura are the first to apply the Doppler principle to the use of ultrasound to detect cardiac motion

• 1971 – N Born and Paul Hugenholtz introduce the first two-dimensional scanner to produce multi-dimensional echocardiography

• 1975 – Feigenbaum founds the American Society of Echocardiography

Early echocardiographic equipment used by Edler and Hertz to record M-mode echograms

(from Edler et al17 )

Feigenbaum H Circulation 1996;93:1321-1327

Copyright © American Heart Association

Photograph of an early real-time sector scanner that originated as a modified electric

toothbrush

Feigenbaum H Circulation 1996;93:1321-1327

Copyright © American Heart Association

1972: Tổ chức Menonnite tặng

Máy Siêu âm Echoline 20A

1973: Triển khai máy: GS Phạm Gia Khải

Bệnh nhân đầu tiên:

Lâm sàng: HHL, rung nhĩ ?

SIÊU ÂM TIM MẠCH

VIỆT NAM

LỊCH SỬ

Những hình ảnh SÂ đầu tiên trên máy Echoline 20A

Hàng ngàn con người đã được cứu sống nhờ những hình ảnh

còn rất sơ khai này

Luận án Phó Tiến sĩ của GS Phạm Gia Khải

8-3-1984

1988: Tổ chức TCV tặng máy SÂ 2D đầu tiên hiệu ATL

1990: Máy Siêu âm Doppler đầu tiên - Kontron

1991: Siêu âm cản âm

1993: Prof.Komajda tặng máy SÂ màu đầu tiên - HP 100 CF

1996: Siêu âm Doppler mạch máu

1997: Siêu âm qua thực quản

1998: Siêu âm Stress với Dobutamine

2004: Thảm chạy

2008: Ergometer

2009: Siêu âm trong lòng mạch (IVUS)

2010: Siêu âm tim 3 D

LỊCH SỬ

Phim và ảnh

LỊCH SỬ

Lưu trữ ảnh

LỊCH SỬ

Những ca SÂ tim cản âm đầu tiên

(1991)

LỊCH SỬ

+ Số lượng: có thể cao nhất thế giới

~ 38 000 ca SÂ/năm

+ Triển khai hầu hết các Kỹ thuật SÂ hiện có

HIỆN TẠI

1 SÂ tim bẩm sinh phức tạp

2 Siêu âm trong thay van qua đường mạch máu

3 Siêu âm trong can thiệp mạch máu

CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

1 Bệnh tim bẩm sinh phức tạp:

- Chẩn đoán chi tiết, thể bệnh

- Định hướng chỉ định can thiệp

- Hướng dẫn trong can thiệp, phẫu thuật

- Theo dõi kết quả điều trị:

- Sửa van

- Fontan, Gleen …

- Chức năng, huyết động

CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

2 Siêu âm trong sửa, thay van qua mạch máu:

CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

3 Siêu âm trong can thiệp mạch máu

Hẹp khít ĐMCa trong trái

Sau đặt stent ĐMCa trong trái

Tắc đoạn xa của stent 4 ngày

sau can thiệp

Chụp ĐM: tắc trong stent Sau can thiệp lấy huyết khối F.Cattin, J-F Bonneville, Echo Doppler des arteres carotides et vertebrales MASSON 200, p 61

4 Đánh giá rối loạn đồng bộ cơ tim

Siêu âm tim – RL huyết động

5 Siêu âm tim stress

Tới máu thay đổi

Nghỉ Stress

? ? ?

Rối loạn chuyển hoá

Rối loạn CN tâm trơng

Rối loạn vận động thành tim

Thay đổi điện tim đồ

Đau thắt ngực

Giá trị chẩn đoán hẹp ĐMV

Ưu điểm SÂ stress

1 Nhạy và đặc hiệu hơn ĐTĐ gắng sức

2 Dễ triển khai, có thể di chuyển các khoa

3 Không chiếu tia như CT, SPECT, Angio

4 Giá thành thấp hơn CT, SPECT, MRI

5 Thông tin đa dạng: hình thái, chức năng,

huyết động, cơ tim, van tim …

Ưu điểm SÂ stress

SÂ cản âm

- Đ.giá Cn TT

- Vận động các thành tim (mỏm)

- Các khối u tim

- Tưới máu cơ tim

SÂ cản âm

Background-subtracted, color-coded images of microbubbles targeted to P-selectin enhancing the perfusion bed of the left anterior descending coronary artery (A), and the left circumflex coronary artery (B) Images were obtained 60 min after reperfusion following 90 min of ischemia

CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

6 Chức năng thất phải

+ NMCT + Các bệnh TBS + Sau can thiệp, phẫu thuật … FF:

- 2D,

- Cung lượng

- Doppler mô

- 3D

7 Dự trữ vành (CFR): dòng chảy trong ĐMV

Siêu âm - Doppler

dòng chảy trong LAD

CÁC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

8 Siêu âm trong phòng mổ

9 Siêu âm trong lòng mạch (IVUS)

IVUS đánh giá cấu trúc thành mạch

9 SIÊU ÂM TRONG BUỒNG TIM - ICE

ICE

Chẩn đoán và Điều trị

CÁC CẤU TRÚC TIM

Vùng loạn sản thất phải: gây nhịp nhanh thất

Điều trị RF

CÁC ƯU ĐIỂM

1 Chất lượng hình ảnh tốt

2 Chất lượng, độ chính xác của các can thiệp: đặc biệt khi các cấu trúc tim bị biến dạng, thay đổi vị trí …

3 Giảm tối đa các biến chứng: thủng tim, hẹp TM phổi …

4 Không cần gây mê, tiền mê như SÂQTQ

5 Giảm thời gian can thiệp

6 Giảm thời gian nằm viện

7 Giảm thời gian chiếu tia

8 Không cần thêm người làm siêu âm trong Cath.Lab

CÁC YẾU ĐIỂM

1 Giá thành

Nhưng được cân đối bởi:

- Giảm thời gian can thiệp

- Giảm số người làm can thiệp (siêu âm thành ngực, thực quản)

- Giảm thời gian nằm viện

 Tăng số bệnh nhân được can thiệp  Tăng thu cho cơ sở KCB

2 Trang thiết bị

3 Đào tạo

CÁC CHỈ ĐỊNH CỦA SIÊU ÂM DOPPLER 3D

 Đánh giá thể tích và khối lượng của các buồng tim

 Đánh giá vận động vùng của thành thất trái, và tình trạng mất đồng bộ tâm thu

 Phân tích hình ảnh thực của các van tim

 Đánh giá thể tích các dòng hở và shunt: Doppler 3D màu

 Siêu âm 3D gắng sức

J Am Soc Echocardiogr 2012;25:3-46

 Phân tích vận động từng vùng, đánh giá tính đồng bộ từng vùng

Van hai lá

Tổ chức dưới van

hai lá

TLN và Amplatzer

? ? ?

Trân trọng cảm ơn