Giáo án: Vật lí 9 GV: Lương Văn CẩnBÀI 23 TỪ PHỔ-ĐƯỜNG SỨC TỪ I.Mục tiêu 1.Kiến thức :Biết cách dùng mạt sắt để tạo ra từ phổ của nam châm, Biết vẽ các đường sức từ và xác định chiều c
Trang 1Giáo án: Vật lí 9 GV: Lương Văn Cẩn
BÀI 23
TỪ PHỔ-ĐƯỜNG SỨC TỪ I.Mục tiêu
1.Kiến thức :Biết cách dùng mạt sắt để tạo ra từ phổ của nam châm, Biết vẽ các đường sức từ
và xác định chiều của đường sức từ của thanh nam châm thẳng
2.Kĩ năng : Biết vẽ các đường sứ c từ và xác định chiều của đường sức từ của thanh nam
châm thẳng
3.Thái độ : Cẩn thận,Sáng tạo, cĩ tinh thần hợp tác nhĩm
II.Chuẩn bị :
1.Giáo viên : Cho mỗi nhóm : 1 thanh nam châm thẳng ; 1 tấm nhựa trong cứng ; một ít mạt
sắt ; 1 bút dạ ,một số kim nam châm nhỏ có trục quay thẳng đứng
Phiếu giao việc như trên
2.Học sinh : SGK,đọc trước nội dung của bài
III Hoạt động dạy học :
1.Ki ểm tra sĩ số : ( 1phút)
2.Kiểm tra bài cũ: (5phút)
Mỗi nam châm đều cĩ mấy cực?
Khi đặt hai nam châm gần nhau cĩ những cĩ những tính chất gì?
3.ĐVĐ: Như phần mở đầu SGK
Hoạt động 1 Thí Nghiệm tạo ra từ phổ của thanh nam châm
a) Làm việc theo nhóm dùng tấm nhựa
phẳng và mạt sắt để tạo ra từ phổ của
thanh nam châm , quan sát hình ảnh
đường mạt sắt vừa được tạo thành trên
tấm nhựa và trả lời C1
-Quan sát hình 23.1 SGK đọc nội dung
phần thí nghiệm và tiến hành làm thí
nghiệm như hình
vẽ
àTrả lời lệnh C1 : các đường mạt sắt
được sắp xếp thành những đường cong
nối từ cực này sang cực kia của nam
châm , càng ra xa nam châm , những
đường này càng thưa dần
b) Rút ra kết luận về sự sắp xếp của
mạt sắt trong từ trường của thanh nam
châm
à Hình ảnh các đường mạt sắt xung
* Chia nhóm giao dụng cụ và yêu cầu hs nghiên cưu SGK để tiến hành TN Đến từng nhóm hs nhẹ nhàng rắc đều mạt sắt trên tấm nhựa và quan sát hình ảnh mạt sắt tạo thành , kết hợp với quan sát hình 23.1 SGK yêu cầu hs thực hiện C1
* Có thể nêu câu hỏi gợi ý : các đường cong
do mạt sắt tạo thành đi từ đâu đến đâu ? Mật độ các đường ở xa nam châm thì sao?
* Thông báo hình ảnh các đường mạt sắt trên hình 23.1 SGK được gọi là từ phổ Từ phổ cho thấy hình ảnh trực quan về từ trường
Trang 2quanh nam châm gọi là từ phổ Từ phổ
cho hình ảnh về từ trường
Hoạt động 2 : Vẽ và xác định chiều đường sức từ
a) Làm việc theo nhóm dựa vào hình
ảnh các đường mạt sắt , vẽ các đường
sức từ của nam châm thẳng hình 23.2
SGK
b) Từng nhóm dùng
các kim nam châm
nhỏ đặt nối tiếp nhau
trên một đường
sức từ vừa vẽ được
( hình 23.3 SGK ) từng hs trả lời C2
C2: kim nam châm sắp xếp dọc theo
một đường sức từ theo một chiều nhất
định
c)VaÄn dụng qui ước về chiều của đường
sức từ , dùng mũi tên đánh dấu chiều
các đường sức từ vừa vẽ được , trả lởi
C3
-Qui ước chiều đường sức
từ là chiều đi từ cực nam
đến cực bắc xuyên dọc kim
nam châm được đặt cân bằng trên
đường sức từ đó
*Đường sức từ có chiều đi vào cực
nam và đi ra từ cực bắc của thanh
nam châm
* Yêu cầu hs nghiên cứu hướng dẫn cũa SGK gọi đại diện một nhóm trình bày trước lớp các thao tác phải làm để vẽ đựợc đường sức từ
* Nhắc hs ,trước khi vẽ , quan sát kĩ để chọn một đường mạt sắt trên tấm nhựa và tô chì theo ,không nhìn vào SGK trước và chỉ dùng hinh 23.2 SGK để đối chiếu với đường sức từ vừa vẽ được
* Thông báo các đường liền nét mà các em vẽ được gọi là đường sức từ
* Hướng dẫn nhóm hs dùng kim nam châm nhỏ , được đặt trên trục thẳng đứng có giá , hoặc dùng các la bàbàn đặt nối tiếp nhau trên mật trong các đường sức từ , sau đó gọi một vài hs trả lời C2
* Nêu qui ước về chiều của đường sức từ ,
* Nêu qui ước về chiều của đường sức từ , yêu cầu hs thự hiện nhiệm vụ phần c vả yêu cầu trả lời C3
Hoạt động 3 :Rút ra kết luận đường sức từ
Nêu được kết luận về đường sức từ của
nam châm
àkết luận :
a Các nam châm nối đuôi nhau dọc
theo một đường sức từ Cực từ bắc của
kim này nối với cực từ nam của nam
châm kia
b.Mỗi đường sức từ có một chiều xác
định Bên ngoài nam châm , các đường
sức từ có chiều đi ra từ cực bắc , đi vào
cực nam của nam châm
*Nêu vấn đề qua việc thực hành và vẽ xác định chiều của đường cảm ứng từ , hãy rút ra sự định hướng của các kim nam châm trên một đường sức từ , về chiều của đường sức từ ở hai đầu của nam châm
* Thơng báo cho hs qui ước vẽ độ thưa của các đường sức từ biểu thị cho độ mạnh yếu của từ trường tại mỗi điểm
Trang 3c.Nơi nào có từ trường mạnh thì đường
sức từ dày , nơi nào từ trường yếu thì
đường sức từ thưa
Hoạt động 4 Vận dụng
* Làm việc cá nhân quan sát hình vẽ trả
lời C4 ,C5, C6
* b) Tự đọc phần có thể em chưa biết
*Tổ chức cho hs báo cáo trao đổi kết quả giải bài tập vận dụng trên lớp
Hoạt động 5 Cũng cố_ Dặn dị
Từ phổ là gì? Cĩ thể thu được từ phổ
bằng những cách nào?
Phát biểu qui ước chiều đường sức từ?
Về nhà: Học về nhà học phần củng cố
Làm bài tập: 23.1- 23.3 ( SBT)
Xem: phần cĩ thể em chưa biết
HS: Trả lời cá nhân
HS: Làm việc ở nhà
NỘI DUNG GHI BẢNG I.T
ừ phổ
1.Thí nghiệm: ( SGK)
C1
2.Kết luận: ( SGK)
II Đường sức từ
1.Vẽ và xác định chiều đường sức từ
C2,C3
2.Kết luận: ( SGK)
III.Vận dụng
C4,C5,C6
IV.Ghi nhớ: ( SGK)
V.
Rút kinh nghi ệm:
………
… ………