Đề thi HSG cấp trường lớp (09-10)

11 – 1980 * Gợi ý một số ý chính về sự cảm nhận của bản thân qua bài thơ là: - Cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân đất trời, vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước hoà cùng cái “Mùa xuân

Trang 1

SỞ GD – ĐT PHÚ YÊN

PHÒNG GD – ĐT SƠN HOÀ

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2008 -2009

(Thời gian thi 180 phút không kể thời gian phát đề )

( Thang điểm 20 điểm )

ĐỀ:

I LÍ THUYẾT : ( 6 đ )

1 Hãy nêu rõ các thành phần biệt lập đã học và cho ví dụ minh hoạ từng thành phần cụ thể ( 3đ)

2 Hãy chép lại bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải Và nêu ngắn

gọn sự cảm nhận của bản thân qua bài thơ đó ( 3đ )

II LÀM VĂN : ( 14 đ ) Tự chọn và làm một trong hai đề sau:

Đề 1: Nêu suy nghĩ của mình về thân phận Thuý Kiều qua đoạn trích “ Mã

Giám Sinh mua Kiều” trong “ Truyện Kiều” của Nguyễn Du

Đề 2 : Lòng biết ơn thầy, cô giáo.

Hết

Trang 2

SỞ GD – ĐT PHÚ YÊN

PHÒNG GD – ĐT SƠN HOÀ

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2008 -2009

(Thời gian thi 180 phút không kể thời gian phát đề )

( Thang điểm 20 điểm )

ĐÁP ÁN:

I.LÍ THUYẾT: ( 6 đ )

1. Các thành phần biệt lập đã học là: (3đ)

* Nội dung đáp án:

a. Thành phần tình thái: là thành phần được dùng để thể hiện cách nhìn của

người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

Ví dụ minh hoạ: Sáng nay, chắc chắn anh ấy sẽ đến.

b. Thành phần cảm thán: là thành phần dùng để bộc lộ tâm lí của người nói

trong câu

Ví dụ minh hoạ: Trời ơi, sao tôi khổ thế này?

c. Thành phần gọi – đáp: là thành phần được dùng để tạo lập hoặc duy trì

quan hệ giao tiếp

Ví dụ minh hoạ: Thưa thầy, em vào lớp ạ!

d. Thành phần phụ chú: là thành phần dùng để bổ sung một số chi tiết cho

nội dung chính của câu

Ví dụ minh hoạ: Nó không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, nên tôi thấy hơi

buồn

* Cách ghi điểm:

- Viết đầy đủ các thành phần biệt lập 1,5đ

- Cho ví dụ đầy đủ và đúng 1,5đ

- Nếu chưa đầy đủ và chưa đúng thì tuỳ theo từng trường hợp mà cân đối số câu với thang điểm mà ghi điểm cho phù hợp

Trang 3

2. Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải:

MÙA XUÂN NHO NHỎ

Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân người cầm súng Lôïc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao …

Đất nước bốn ngàn năm Vất vả và gian lao Đất nước như vì sao Cứ đi lên phía trước

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc

Mùa xuân – ta xin hát Câu Nam ai, Nam bình Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế

11 – 1980

* Gợi ý một số ý chính về sự cảm nhận của bản thân qua bài thơ là:

- Cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân đất trời, vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước hoà cùng cái “Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh Hải qua tình yêu thiết tha về mùa xuân bất diệt của tạo hoá và của nước nhà, mà trong đó nó thể hiện rõ nhất cái mong muốn cao đôï nhất, mãnh liệt nhất của chính

tận đáy lòng tác giả là sự dâng hiến của bản thân, dù chỉ là “ Một nốt trầm

…” của cuộc đời thôi hay “ Dù là khi tóc bạc”, bạc cả mái đầu và sắp sửa bạc

cả thời gian của một đời người

- Cảm nhận được cái ý định mà nhà thơ không chỉ cho người đọc, người nghe cảm nhận được vẻ đẹp của mùa xuân mà còn cho ta thấy rõ ràng nhất cái tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước và nhất là ước nguyện dâng hiến chính cuộc đời của nhà thơ, trong lúc nhà thơ đang sắp lìa xa cuộc sống này Điều đó

Trang 4

làm cho ta không thể nào không kính trọng nhà thơ, và cũng không thể nào không trân trọng chính cuộc đời của mình, chính cuộc sống này Và tự mình sẽ đưa ra câu hỏi cho chính bản thân mình trong cuộc sống

- Viết đúng bài thơ, ghi 1,5đ

- Nêu sự cảm nhận của bản thân có ý tương đối đầy đủ và có ý như gợi ý trên, hoặc có ý hay hơn thì ghi 1,5đ

- Nếu viết bài thơ chưa đầy đủ và nêu cảm nhận chưa đủ ý, chưa rõ ràng, chưa hay thì tuỳ theo từng trường hợp mà cân đối với thang điểm để ghi điểm cho phù hợp

II.LÀM VĂN : ( 14 đ ) Học sinh tự chọn và làm một trong hai đề:

Đề 1: Nêu suy nghĩ của mình về thân phận Thuý Kiều qua đoạn trích “ Mã Giám Sinh

mua Kiều” trong “ Truyện Kiều” của Nguyễn Du

- Đây là một đề bài yêu cầu nghị luận về tác phẩm văn học Người viết phải viết hoàn

chỉnh thành một bài văn nghị luận về thân phận của nhân vật Thuý Kiều thông qua sự

hiểu biết khi đã được đọc, học đoạn trích “ Mã Giám Sinh mua Kiều” trong “ Truyện

Kiều” của Nguyễn Du

- Gợi ý một số nội dung cần đạt được khi nghị luận trong bài viết là:

(1) Mở bài:

- Dẫn dắt được vấn đề cần nghị luận vào phần mở bài: Đó chính là thân phận của

Thuý Kiều được đề cập trong đoạn trích “ Mã Giám Sinh mua Kiều” trong “ Truyện

Kiều” của Nguyễn Du

- Có thể nêu sơ lược qua thân phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến thời xưa, mà trong đó Thuý Kiều là một trong những nạn nhân của cái xã hội đen tối ấy

(2) Thân bài: Có thể nghị luận theo một số ý sau:

o Thuý Kiều vì lòng hiếu thảo đành phải chấp nhận lỗi hẹn “lời thềø nguyện ước” với Kim Trọng, quyết chí bán mình để chuộc cha Đây chính là dấu ngoặc cuộc đời mười lăm năm đen tối của thân phận Thuý Kiều, mà đã được điềm báo trước trong những cuộc gặp giỡ với nàng Đạm Tiên

o Thuý Kiều đã trở thành một món đồ vật để cho xã hội phong kiến thời xưa mua bán, trao đổi nhau trong những cuộc mua vui của xã hội do đồng

Trang 5

tiền ngự trị Một xã hội vì tiền, đê tiện và không một chút rung động, sót thương đã chà đạp lên nhân phẩm của những con người lương thiện, nhất là người phụ nữ mà Thuý Kiều là một trong những con người đã bị như thế

o Thân phận Thuý Kiều không thể do chính bản thân mình quyết định, hoặc chí ít thì cũng do bố mẹ quyết định theo lễ giáo phong kiến thời xưa, mà lại do xã hội hiện tại muốn quyết định như thế nào thì phải như thế ấy

o Thuý Kiều đành phải ê chề, đau khổ, câm lặng để cho xã hội biến nàng thành một món hàng mà mặc sức trao đổi và mua bán Đây chính là cái xã hội do đồng tiền ngự trị trên nhân phẩm của con người

o Thân phận Thuý Kiều từ đây phải chìm nổi qua mười lăm năm đau khổ

do xã hội không thương tiết chà đạp lên dáng ngà mình ngọc của nàng Đó là sự lên án cái xã hội đen tối thời xưa của tác giả

o Thuý Kiều là người phụ nữ “tài, sắc” vẹn toàn Đáng lí ra nàng phải có được một cuộc sống êm đềm và hạnh phúc, nhưng không, thân phận thấp hèn và yếu đuối của kẻ cô thế đã đưa đẩy cuộc đời nàng sang một ngã rẽ khác của cuộc đời Nàng đành phải bỏ dỡ giữa chừng tất cả những mộng

mơ, ao ước, những hẹn hò, tuổi trẻ để trở thành một thứ đồ chơi của những kẻ vì tiền và lắm tiền

o Và từ đây cho đến hết mười lăm năm sau, thân xác có bị xã hội chà đạp như thế nào đi chăng nữa thì nhân phẩm của Thuý Kiều vẫn không hề bị lấy mất đi Ở đây, tác giả đã thể hiện rõ nét nhất giá trị nhân đạo của mình trong tác phẩm

o Và v.v.v

(3) Kết bài:

- Tóm lược lại những nội dung đã nghị luận

- Nêu lên bài học hoặc hướng đi mới cho người phụ nữ, cho một xã hội tốt đẹp hơn, công bằng hơn, văn minh hơn

- Bài viết đúng thể loại đề yêu cầu, đúng ý, đủ ý như phần nội dung gợi ý, bài viết hay, hoặc có nhiều ý hay khác, câu cú rõ ràng, chữ viết sạch đẹp, không có lỗi chính tả Bài viết thành một văn bản hoàn chỉnh, độ dài bài viết phù hợp và tương ứng với thời lượng yêu cầu làm bài Ghi điểm tối đa (14đ)

- Bài viết đúng thể loại đề yêu cầu,đúng ý, đủ ý như phần nội dung gợi ý, hoặc có một số ý khác, nhưng chưa hay, câu cú chưa rõ ràng, chữ viết chưa sạch đẹp, có một số lỗi chính tả Bài viết là một văn bản hoàn chỉnh, nhưng độ dài bài

Trang 6

viết chưa phù hợp và chưa tương ứng với thời lượng yêu cầu làm bài Tuỳ theo từng trường hợp bài viết cụ thể mà ghi điểm (từ 10đ đến 13đ)

- Bài viết đúng thể loại đề yêu cầu, có ý đúng như phần ý, hoặc có một số ý khác, nhưng chưa đủ ý, chưa hay, câu cú chưa rõ ràng, chữ viết chưa sạch đẹp, có nhiều lỗi chính tả Bài viết là một văn bản hoàn chỉnh, nhưng độ dài bài viết chưa phù hợp và chưa tương ứng với thời lượng yêu cầu làm bài Tuỳ theo từng trường hợp bài viết cụ thể mà ghi điểm (từ 5đ đến 9đ)

- Bài viết chưa đúng thể loại đề yêu cầu, viết chưa đúng ý, chưa đủ ý như nội dung gợi ý, câu cú chưa rõ ràng, chữ viết chưa sạch đẹp, có nhiều lỗi chính tả Bài viết chưa là một văn bản hoàn chỉnh, còn sơ sài Tuỳ theo từng trường hợp bài viết cụ thể mà ghi điểm (từ 1đ đến 4đ)

Đề 2 : Lòng biết ơn thầy, cô giáo

- Đây là một đề bài yêu cầu nghị luận về tư tưởng, đạo lí Người viết phải viết

hoàn chỉnh thành một bài văn nghị luận về lòng biết ơn thầy, cô giáo đã dạy dỗ và giáo dục mình nên người, thông qua sự hiểu biết khi đã được đọc, học và trong thực

tế cuộc sống của chính bản thân mình

- Gợi ý một số nội dung cần đạt được khi nghị luận trong bài viết là:

(1) Mở bài:

- Dẫn dắt được vấn đề cần nghị luận vào phần mở bài: Đó chính là lòng biết ơn thầy, cô giáo của mỗi một con người chúng ta trong cuộc sống

- Có thể nêu khái quát công lao của thầy cô giáo đối với việc dạy dỗ và giáo dục chúng ta nên người

(2) Thân bài: Có thể nghị luận theo một số ý sau:

o Trong cuộc đời của mỗi một con người chúng ta không ai là không có những người thầy giáo, cô giáo dạy dỗ và giáo dục ta nên người Đó chính là những con người mà ta không thể nào quên đi được

o Thầy, cô giáo là những người không quản gian khổ, khó nhọc trực tiếp dạy dỗ và giáo dục ta nên người Ta cần kính trọng và biết ơn họ

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta phải vâng lời thầy, cô dạy bảo

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta phải chăm ngoan học tập, chăm chỉ lao động

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta phải cố giắng, siêng năng rèn luyện để mai sau trở thành một người có ích cho xã hội

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta nguyện sống sao cho sứng đáng là người con ngoan, trò giỏi

Trang 7

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta phải phấn đấu trở thành cháu ngoan của Bác Hồ

o Biết ơn thầy, cô giáo chúng ta v.v.v