ĐẶT VẤN ĐỀ :Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI Nghị quyết số 29- NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phần nhiệm vụ, giải pháp, cũ
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29- NQ/TW ) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phần nhiệm
vụ, giải pháp, cũng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức,
kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.”
Nhận rõ vai trò quan trọng của CNTT trong sự phát triển của đất nước, Chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày 30/9/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường giảng dạy, đào tạo, ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2013
đã chỉ rõ: “Phát triển nguồn nhân lực CNTT và ứng dụng CNTT trong giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định sự phát triển CNTT của đất nước”
Cùng với việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa thì việc đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục là hết sức cần thiết Hiện nay ngoài các phương pháp dạy học truyền thống, việc ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) trong dạy học sẽ góp phần làm cho giờ học trở nên sinh động, hiệu quả, kích thích được tính tích cực, sáng tạo của học sinh Hiện nay có nhiều trường phổ thông đã được trang bị phòng máy và các thiết bị Tin học nhưng việc sử dụng chủ yếu mới chỉ để dạy Tin học như một môn học, còn việc sử dụng phòng máy, các thiết bị Tin học cùng với các phần mềm dạy học như một công cụ dạy học còn là vấn đề cần giải quyết
Công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức dạy và học, CNTT là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập CNTT có vai trò quan trọng trong việc đổi mới công tác quản lý và đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, phát huy tối đa khả năng chủ động, sáng tạo của học sinh
Khi ý tưởng ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạo (GD-ĐT) được đưa ra cách đây nhiều năm, đã có nhiều ý kiến cho rằng điều đó là chưa cần thiết Nhiều người còn cho rằng không có CNTT thì ngành GD-ĐT vẫn phát triển tốt trong nhiều năm qua, vẫn đào tạo được nhiều nhân tài cho đất nước Tuy nhiên, cả thế giới đang vận động theo hướng ứng dụng CNTT để nâng cao hiệu quả hoạt động và ngành giáo dục cũng không nằm ngoài xu hướng đó
Năm học 2016 - 2017 là năm học thứ 8 nhà trường thực hiện "Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục” theo chỉ đạo của Bộ giáo dục và Đào tạo
Trang 2Tập thể cán bộ, giáo viên trường THCS Nguyễn Du đã nhận thức được rằng: Việc ứng dụng CNTT phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất Song làm thế nào để ứng dụng CNTT cho thật sự có hiệu quả trong giảng dạy thì đây là một công việc hết sức khó khăn đối với giáo viên Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học được sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu chuyên đề : “Sử dụng có hiệu quả phần mềm TeamViewer” nhằm tạo điều kiện hơn nữa để giúp đỡ nhau của đồng nghiệp trong việc ứng dụng CNTT trong dạy và học
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
1 Cớ sở lý luận:
Công nghệ thông tin là thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoa học và công nghệ liên quan đến thông tin và các quá trình xử lý thông tin Theo quan niệm này thì CNTT là một hệ thống các phương pháp khoa học, công nghệ, phương tiện, công cụ, chủ yếu là máy tính, mạng truyền thông và hệ thống các kho dữ liệu nhằm tổ chức, lưu trữ, truyền dẫn và khai thác, sử dụng có hiệu quả các nguồn thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xã hội, văn hoá của con người
Phương pháp dạy học (PPDH) là khái niệm cơ bản của lí luận dạy học, nhưng đến nay vẫn còn nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu và thống nhất trong cách định nghĩa, phân loại cũng như xác định mô hình cấu trúc của PPDH
Khái niệm PPDH có thể hiểu theo nghĩa rộng là những hình thức và cách thức hoạt động của GV và HS trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt được mục tiêu dạy học
Phương pháp dạy học là một khái niệm phức hợp, có nhiều bình diện, phương diện khác nhau Có thể nêu ra một số đặc trưng của PPDH như sau: PPDH định hướng mục tiêu dạy học; PPDH là sự thống nhất của PP dạy và PP học; PPDH thực hiện thống nhất chức năng đào tạo và giáo dục; PPDH là sự thống nhất của lôgíc nội dung dạy học và lôgíc tâm lí nhận thức; PPDH có mặt bên ngoài và mặt bên trong, mặt khách quan và mặt chủ quan; PPDH là sự thống nhất của cách thức hành động
và phương tiện dạy học
Ứng dụng CNTT trong dạy - học là một hướng đi mang tính đột phá chiến lược trong quá trình cải cách giáo dục ở nước ta hiện nay, CNTT đã đóng góp các công
cụ, các phương thức và các giải pháp hữu hiệu hỗ trợ đắc lực cho việc thực hiện đổi mới nội dung và phương pháp nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục trong quá trình dạy – học, đổi mới quản lý giáo dục, góp phần nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục Phát triển nguồn nhân lực CNTT và ứng dụng CNTT trong giáo dục
là một nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định sự phát triển CNTT của đất nước
Trang 3Trong những năm qua, chúng ta có thể thấy rằng CNTT đã mở ra cho giáo dục một môi trường dạy – học với những điều kiện và phương tiện rất thuận lợi Chính CNTT đã làm phong phú thêm về mặt hình thức, đa dạng hơn về phương pháp và tích cực hơn đối với người dạy, tiếp thu hiệu quả hơn đối với người học Hiện nay rất nhiều trường học được trang bị hiện đại về hệ thống thiết bị hỗ trợ cho hoạt động dạy – học: máy tính, máy chiếu đa phương tiện…và các phần mềm ứng dụng nhằm đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT vào quá trình dạy – học
Đổi mới PPDH là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Để đổi mới PPDH, đòi hỏi người thầy không chỉ có bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng mà còn phải tự mình vượt qua những thói quen đã ăn sâu, bám rễ Để đổi mới PPDH, đòi hỏi người thầy phải làm quen với công nghệ thông tin (CNTT) và những phương tiện dạy học hiện đại, sử dụng được đa dạng các hình thức kiểm tra đánh giá, tiếp cận với những đòi hỏi mới về yêu cầu kiến thức, kĩ năng cũng như tâm lý của học sinh Vì thế, nếu trình độ ứng dụng CNTT hạn chế,
sử dụng các thiết bị hiện đại không thành thạo thì thầy cô giáo viên chúng ta sẽ lúng túng hoặc khó tiếp cận với yêu cầu đổi mới PPDH hiện đại
2 Cơ sở thực tiễn:
Được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị của Sở GD-ĐT Đăk Lăk, phòng GD-ĐT huyện Krông Năng, Ban giám hiệu nhà trường và
sự hổ trợ xây dựng từ Hội cha mẹ học sinh trong việc ứng dụng CNTT vào dạy học Hiện nay nhà trường đã được trang bị bảng tương tác, hai phòng máy vi tính, 3
bộ đèn chiếu, tivi màn hình lớn Bên cạnh đó, đa số giáo viên đã được học các lớp tin học chứng chỉ A, B, tin học văn phòng và được hướng dẫn cách soạn một bài giảng điện tử, cách thức ứng dụng các thiết bị hiện đại, CNTT vào quá trình dạy học Đặc biệt 100% giáo viên đều có máy tính riêng và hầu hết đều có kết nối mạng Internet Kết quả, giáo viên đã biết ứng dụng CNTT và các thiết bị hiện đại vào việc soạn giảng và bước đầu đã mang lại hiệu quả cao trong việc nâng cao chất lượng dạy học cũng như việc đổi mới PPDH
Một trong những biểu hiện của việc đổi mới PPDH là chúng ta cần đa dạng hóa
và vận dụng nhuần nhuyễn các hình thức học tập: Học sinh làm việc cá nhân, thảo luận nhóm, … Với cơ sở vật chất hiện nay – bàn ghế cố định - thì việc tổ chức thảo luận nhóm cũng gặp một số khó khăn trong quá trình di chuyển
Ứng dụng CNTT và các phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học là một trong các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đổi mới PPDH theo quan điểm hiện đại nhưng hiện tại vẫn còn một số giáo viên vì trình độ ứng dụng CNTT còn hạn chế, hoặc chưa sử dụng thành thạo các thiết bị hiện đại nên còn lúng túng hoặc
có tâm lí e ngại khi đổi mới PPDH Vì thế, tuy việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy
Trang 4đã đem lại hiệu quả cao nhưng mức độ ứng dụng trong nhà trường và bản thân giáo viên chưa cao, chưa rộng rãi và chưa thể trở thành một hệ thống ứng dụng đồng bộ trong môi trường giáo dục hiện nay
Bên cạnh đó, PPDH cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻ đối với giáo viên và đòi hỏi giáo viên phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học đồng thời phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống Điều đó làm cho CNTT, dù đã được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và tính hiệu quả của nó Việc sử dụng CNTT để đổi mới PPDH chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạm dụng nó
Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng CNTT còn lúng túng, chưa xác định hướng ứng dụng CNTT trong dạy học Chính sách, cơ chế quản lý còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự đồng bộ trong thực hiện Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới PPDH bằng phương tiện trình chiếu, … còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp và hiệu quả
Việc kết nối và sử dụng Internet chưa được thực hiện triệt để và có chiều sâu; sử dụng không thường xuyên, do tốc độ đường truyền Công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chỉ mới dừng lại ở việc “xoá mù” tin học nên giáo viên chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và công sức để sử dụng CNTT trong lớp học một cách có hiệu quả
Với cách tổ chức thi cử - kiểm tra - đánh giá như hiện nay, một số bộ môn rất ngại thay đổi PPDH, muốn dạy khác đi cũng không được, buộc thầy cô một số bộ môn phải dạy cho học sinh cách học vẹt để vào phòng thi dễ làm bài
3 Một số công cụ giúp cho việc ứng dụng CNTT có hiệu quả:
3.1 Ứng dụng E-Learning vào dạy học:
Là các công cụ giúp cho việc tạo nội dung học tập một cách dễ dàng Các trang web với tất cả các loại tương tác multimedia được tạo ra dễ dàng như việc tạo một bài trình chiếu bằng PowerPoint Với loại ứng dụng này bạn có thể nhập các đối tượng học tập đã tồn tại trước như text, hình ảnh, âm thanh, các hoạt hình, và video chỉ bằng việc kéo thả Điều đáng chú ý là nội dung sau khi soạn xong có thể xuất ra các định dạng như HTML, CD-ROM, hoặc các gói tuân theo chuẩn SCORM/AICC
3.2 Công cụ mô phỏng:
Trang 5Mô phỏng là quá trình “bắt chước” một hiện tượng có thực trong thực tiễn, trong nghiên cứu khoa học…Các chương trình máy tính có thể mô phỏng các điều kiện thời tiết, các thí nghiệm hoá học(Crocodile Chemistry), vật lý (Crocodile Physics)… thậm chí các quá trình sinh học Môi trường IT cũng có thể mô phỏng được qua các ứng dụng chuyên ngành
3.3 Công cụ tạo bài kiểm tra:
Là các ứng dụng giúp bạn tạo và phân phối các bài kiểm tra, bạn có thể sử dụng các bài kiểm tra này trong nhiều trường hợp khác nhau kiểm tra đầu vào, tự kiểm tra, các kì thi chính thức Các ứng dụng cho phép người soạn câu hỏi chọn lựa nhiều loại câu hỏi khác nhau đơn cử như hình thức trắc nghiệm, điền vào chỗ trống, kéo thả (Violet,Presenter)
3.4 Công cụ tạo bài trình chiếu đa phương tiện:
Chắc chắn chúng ta đã từng dùng phần mềm PowerPoint Với phần mềm này bạn
có thể tạo các bài trình chiếu nhanh chóng, dễ dàng Tuy nhiên, bạn sẽ gặp khó khăn khi đưa các multimedia khác vào như audio và video (ví dụ tiếng nói và hình ảnh của người trình bày) Hiện tại đã có nhiều phần mềm hỗ trợ bạn thực hiện được mục đích này Hơn nữa, các phần mềm còn cung cấp tính năng phát trực tiếp các bài trình chiếu qua mạng
3.5 Công cụ seminar điện tử:
Các công cụ này dùng để hỗ trợ việc học tập đồng bộ trong một lớp học ảo, một cách thể hiện của môi trường mà bạn có thể mô phỏng lớp học theo hình thức mặt giáp mặt (face-to-face) dùng các kĩ thuật tiên tiến Lớp học ảo cung cấp một môi trường mà bạn có thể truy cập rất nhiều tài nguyên và cho bạn nhiều lựa chọn, nhiều phương pháp để trao đổi thông tin
3.6 Ứng dụng của phần mềm TeamViewer :
Trên đây, tôi đã điểm lại những ứng dụng, những phần mềm tiện ích quen thuộc
mà chúng ta đã dùng, hay đã được tập huấn bồi dưỡng chuyên môn qua những năm gần đây với phong trào ứng dụng CNTT trong dạy và học Tuy nhiên việc ứng dụng với nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thao tác trên máy tính hay có ứng dụng nhưng chưa rộng rãi, chưa thường xuyên, còn mang tính thời vụ, phong trào Vì vậy, trong khuôn khổ của chuyên đề “Sử dụng có hiệu quả phần mềm TeamViewer” tôi hy vọng sẽ giúp ích được nhiều giáo viên cũng như học sinh tiếp cận và ứng dụng CNTT hiệu quả hơn
3.6.1 Phần mềm TeamViewer là gì ?
Trang 6TeamViewer là phần mềm điều khiển và kết nối máy tính từ xa qua mạng internet
vô cùng tiện lợi và nhanh chóng, có thể kết nối tới bất kỳ máy tính hay điện thoại thông minh kể cả các máy chủ trên khắp thế giới chỉ trong vài giây Chính vì sự tiện lợi của nó mà TeamViewer đã và đang chiếm được cảm tình của rất nhiều người sử dụng
3.6.2 Một số tính năng chính trong TeamViewer :
Có thể gửi file ngay trong cửa sổ chat
Khi người dùng đọc tin nhắn trên một thiết bị thì nó sẽ tự động được đánh dấu đã đọc trên tất cả thiết bị khác
Xem lại cuộc thảo luận trước đó để tìm thông tin hoặc giúp giải quyết một vấn đề
Cung cấp một lịch sử trò chuyện hoàn chỉnh cho tất cả cuộc hội thoại
Các đoạn chat sẽ được mã hóa hoàn toàn
Tạo ra các nhóm trò chuyện liên tục cho các cuộc thảo luận đang diễn ra
Tương tác với đồng nghiệp của bạn bằng cách sử dụng video và VoIP với chất lượng vượt trội mà không cần phải bắt đầu một cuộc họp
Nhìn và nói chuyện với nhiều người tham gia cùng một lúc trong một cuộc gọi duy nhất và chia sẻ màn hình bất cứ lúc nào muốn
Các cuộc gọi video sẽ được mã hóa một cách an toàn để đảm bảo sự riêng tư cho người dùng
Hiển thị hình ảnh và thông tin liên lạc của bạn trong danh sách Computers & Contact, cửa sổ chat, hộp thoại yêu cầu và các vị trí tương tự - nhằm giúp xác định danh tính của bạn
Nhanh chóng tìm thấy đúng người hoặc thiết bị mà họ dùng để chia sẻ màn hình hoặc tập tin của bạn
Chia sẻ file trong suốt cuộc họp hoặc phiên làm việc từ xa bằng cách sử dụng các dịch vụ lưu trữ như : Dropbox, Google Drive, OneDrive hoặc Box được tích hợp sẵn trong chương trình
Truyền tập tin theo cả hai hướng
Kiểm soát máy tính từ xa như thể bạn đang ngồi ngay trước màn hình
Có sẵn ứng dụng TeamViewer để kiểm soát từ xa cho các điện thoại thông minh
Hiện tại có sẵn bảng trắng trong suốt quá trình điều khiển từ xa Cả hai bên có thể
sử dụng bảng trắng để giải thích một điều gì đó cùng một lúc
Để khuyến khích người tham gia đúng giờ, chương trình cho phép bạn khóa cuộc họp sau khi đã bắt đầu Đừng lo lắng, bạn sẽ nhìn thấy ai đang đợi ở bên ngoài và mời họ tham gia nếu muốn
Thêm khả năng hoạt động trên nhiều màn hình khác nhau
Tài khoản TeamViewer được bảo vệ kỹ hơn nhờ 2 bước xác thực
a Cài đặt phần mềm lên máy tính :
Trang 7- Nháy đúp chuột lên biểu tượng của chương trình cài đặt
- Chọn chế độ cài đặt miễn phí sử dụng cho mục đích cá nhân Chọn như hình bên dưới
- Nhấn chọn để đồng ý cài đặt Chương trình sẽ tự động cài đặt và tạo biểu tượng trên màn hình làm việc của máy tính
b Khởi động phần mềm TeamViewer :
- Khởi động chương trình , bằng cách nháy đúp chuột lên biểu tượng của chương trình trên màn hình làm việc
- Chương trình có giao diện như sau :
Trang 8- Chuyển sang giao diện Tiếng Việt để sử dụng phầm mềm đơn giản hơn, ta
thực hiện như sau : Nhấn vào Extras Options Advanced Display language Tiếng Việt Ok Ok Tắt chương trình và mở lại chúng ta sẽ
thấy giao diện Tiếng Việt như sau :
c Hướng dẫn sử dụng có hiệu quả phần mềm TeamViewer :
Trang 91 Điều khiển máy tính từ xa :
phép điều khiển từ xa, khi đó chúng ta cung cấp ID và mật khẩu trên máy tính của mình cho người điều khiển từ xa Hai là, Điều khiển máy tính từ xa, chúng
ta muốn điều khiển máy tính của người khác thì phải được người đó cung cấp ID
và mật khẩu của phần mềm này trên máy tính của họ, khi đó ta nhập ID vào mục
ID đối tác, rồi nhấn , tiếp theo ta nhập mật khẩu của người cung cấp vào để kết nối Khi đó ta dễ dàng điều khiển máy tính của đồng nghiệp như đang sử dụng trên máy của mình
Khi đã được kết nối màn hình làm việc như hình dưới đây, lúc này người điều khiển thực hiện các thao tác như trên máy tính của mình thông qua cửa sổ của phần mềm TeamViewer
Trang 10Ngoài ra, chương trình còn cung cấp nhiều công cụ cho việc điều khiển máy tính, cũng như tính tương tác giữa hai máy tính kết nối Chẳng hạn khóa máy tính, khởi động lại hay tắt máy tính từ xa
Bên cạnh đó, phần mềm còn cho phép người điều khiển tùy chỉnh màn hình làm việc tùy thuộc vào tốc độ mạng cho phép và độ phân giải của màn hình máy tính
Không những thế, chương trình TeamViewer còn cung cấp các công cụ tương tác như gọi qua mạng, chat , có thể dùng được cả video của webcam giúp giữa hai đối tác ở hai máy kết nối tương tác trực tiếp với nhau
Chưa hết, phần mềm TeamViewer còn cho phép in ấn từ xa, chụp lại màn hình trong lúc điều khiển hay ghi lại quá trình điều khiển
Cuối cùng, một chức năng quan trọng và thường dùng nữa là truyền dữ liệu qua lại giữa hai máy tính được kết nối hết sức dễ dàng
2 Tổ chức, tham gia buổi họp :