Bớc đầu nắm ddợc một số đặc điểm của thể thơ thất ngôn bát cú Đờng luật 2.Rèn luyện kĩ năng phân tích và cảm nhận thơ trữ tình đợc viết theo thể thơ Đờng luật.. B.Chuẩn bị: -HS:đọc bài t
Trang 1
Thứ sáu ngày 14/10/2010
Ngữ Văn:Tiết 29:
Văn bản: Qua Đèo Ngang
(Bà Huyện Thanh Quan)
A.Mục tiêu cần đạt:
1.HS hình dung à cảm nhận đợc bức tranh thiên nhiên Đèo Ngang và tâm trạng buồn ,cô đơn của tác giả
Bớc đầu nắm ddợc một số đặc điểm của thể thơ thất ngôn bát cú Đờng luật
2.Rèn luyện kĩ năng phân tích và cảm nhận thơ trữ tình đợc viết theo thể thơ
Đờng luật
3.Tích hợp với từ Hán Việt,ca dao,lịch sử thời Hậu Lê,Nguyễn
B.Chuẩn bị:
-HS:đọc bài thơ và soạn các câu hỏi phần đọc -hiểu VB
-GV:Soan,nghiên cứu các tài liệu liên quan
Soạn giáo án điện tử để dạy trên máy chiếu
C.Các hoạt động dạy học
Thời
lợng
3'
1'
10'
Hoạt động 1
Có hai lớp nghĩa :
1,Tả thực bánh trôi nớc
2, Ca ngợi vẻ đẹp,phẩm chất
trong trắng son sắt của ngời
phụ nữ Việt Nam ngày xa và
cảm thông sâu sắc cho thân
phậnchìm nổi của họ
Hoạt động 2:Giới thiiệu vị
trí Đèo Ngang và bài thơ
Qua Đèo Ngang của Bà
Huyện Thanh Quan
Hoạt động 3:
I.Đọc và tìm hiểu chung
1,Tác giả:BHTQ tên là
Nguyễn Thị Hinh sống ở TK
XIX.Quê làng Nghi Tàm,phủ
Tây Hồ ,Hà Nội (MC)
*Kiểm tra bài cũ:
?Đọc thuộc lòng bài thơ "Bánh trôi nớc" và nêu các lớp nghĩa của bài thơ?
*Giới thiệu bài
?Dựa vào chú thích * hãy nêu vài nét về tác giả?
-Giải thích về tênBHTQ và nói thêm :xuất thân trong một gđ
-Đọc -Trả lời
-Nghe
-trả lời -Nghe-hiểu
Trang 22,Hoàn cảnh sáng
tác:Trên đờng từ Thăng
Long vào kinh đô Huế giữ
chức Cung trung giáo
tập(MC)
3,Đọc bài thơ,chú thích:
4,Thể thơ:Thất ngôn bát cú
Đờng luật(MC)
Mỗi bài 8 câu,mỗi câu 7
chữ,vần gieo ở chữ cuối các
câu 11,2,4,6,8-một vần"a"
Hoạt động 4:
II.Đọc-hiểu văn bản:
1,Cảnh sắc đèo Ngang:
Thảo luận nhóm:(MC)
-Bóng xế tà:trời đã về
chiều,nắng tắt,ngày tàn-thời
gian NT,gợi buồn trong lòng
ngời
Điệp từ chen tô đậm vẻ ban
sơ,rậm rạp ,gợi cảm giác rợn
ngợp
-NTđói,đảo ngữ,dùng từ láy
quan lại ,là ngời có học,giỏi nữ
công gia chánh
?Bài thơ Qua Đèo Ngang đợc sáng tác trong hoàn cảnh nào?
HD đọc:giọng chậm, buồn -Đọc mẫu
-Gọi HS đọc MC:Hình ảnh toàn cảnh Đèo
Ngang để chú thích về Đèo
Ngang
?Trình bày hiểu biết của em về thể thơ thất ngôn bát cú Đờng luật:Số câu trong bài,số chữ
trong câu,cách gieo vần -Nói thêm về luật B-T,bố cục
đề-thực- luận -kết,đối(MC).Nếu
không đúng luật bị cho là thất luật
MC:Cảnh Đèo Ngang đợc miêu tả gồm những chi tiết nào?
-Thời gian:
-Không gian:
-Cảnh vật:
-Cuộc sống con ngời:
-Âm thanh:
?Thời điểm bóng xế tà tác động ntn đến tình cảm con ngời?(liên
hệ với chiều chiều trong ca dao?)
?Từ chen đợc lặp lại 2 lần ở câu
2 có tác dụng gì?
-Chuyển:Nhìn trớc mặt là cảnh
đèo núi hoang sơ, lữ khách phóng tầm mắt ra xa tìm hình
ảnh cuộc sống con ngời
-Trả lời
-Nghe -Đọc -Nhận xét -Xem hình ảnh-nghe
-quan sát, trình bày
-Nghe hiểu
-Thảo luận và trả lời
-Liên hệ,trả lời
-trả lời
-Nghe
Trang 3gợi hình->cuộc sống con
ng-ời tha thớt ,đìu hiu
-Âm thanh con quốc
quốc,cái gia gia nghe khắc
khoải,não lòng
NTđối,đảo ngữ
chơi chữ:quốc-nớc
gia- nhà
ẩn dụ:tâm trạnh nhớ nứơc
,thơng nhà,hoài cổ của
BHTQ
*Cảnh thiên nhiên núi đèo
bát ngát,thấp thoáng sự sống
con ngời nhng còn hoang sơ
cảnh đợc nhìn lúc chiều tà
mang vẻ buồn,vắng lặng,đìu
hiu
2,Tâm trạng lữ khách:
-Hình thức biểu cảm:
+ Mợn cảnh nói tình(gián
tiếp)
+Trực tiếp tả tình
-2 câu kết:nỗi buồn cô đơn
-Nhịp thơ 4/1/1/1 nh một
thoáng thẫn thờ ngao ngán!
-MC cảnh trời, mây ,nớc
trời, mây, nớc(bao la ,mênh
mông)><một mảnh tình
riêng (nhỏ bé ,cô đơn)
-Ta với ta:cô đơn tuyệt
?Cảm nhận của em về cuộc sống con ngời trong câu 3-4?
?Hai câu thơ sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì?Tác dụng?
MC để hs phân tích NT đối
?Trong cái vắng lặng đìu hiu của buổi chiều tà,âm thanh con
quốc quốc,cái gia gia có làm
cho cảnh vui lên không?Âm thanh ấy gợi cảm giác gì?
?Hai câu luận sử dụng những biện pháp NT gì?
-Liên hệ tâm trạng hoài cổ trong bài Thăng Long thành hoài cổ -Qua những phân tích trên ,hãy nêu nhận xét chung về cảnh
Đèo Ngang?
-Chuyển:Cảnh buồn vắng hay chính lòng ngời đang mang nặng nỗi niềm tâm sự?
MC:?Tâm trạng của tác giả
đ-ợc thể hiện qua những hình thức nào?
A.Mợn cảnh để nói tình B.Trực tiếp tả tình C.Mợn cảnh nói tình và trực tiếp tả tình
?Những câu thơ nào trực tiếp tả
tình?Nói về tâm trạng gì?
?Nhận xét về nhịp thơ của câu 7?
?Nói đến một mảnh tình riêng giữa trời,mây, nớc có gì khác nói một mảnh tình riêng trong một không gian chật hẹp?
?Em hiểu ta với ta hàm ý gì?
-Trình bày cảm nhận
-Quan sát,phân tích NT đối
-Trả lời
-Nghe
-Nhận xét
-Nghe
-Thảo luận,trả lời vào phiếu nhóm
-Trả lời
-Nhịp 4/1/1/1
-Trả lời
Trang 42'
đối,nỗi niềm không biết bày
tỏ cùng ai
Hoạt động 5
III.Tổng kết: MC
1,ND:-Cảnh đèo Ngang
hoang sơ ,heo hút
-Tâm trạng buồn,cô đơn
2,NT:Phong cách thơ trang
nhã
NT tả cảnh ngụ tình
NT đối,đảo ngữ,ẩn dụ,chơi
chữ
Hoạt động 6:
Củng cố dặn dò:
MC:Hình ảnh :
-Hầm đờng bộ Đèo Ngang
-Đờng lên đeo Ngang
-Cổng Hoành Sơn trên đỉnh
Đèo Ngang
-Bài thơ qua Đèo Ngang
nhớ Bà Huyện Thanh Quan
của tác giả Trần Văn
Lợi(Tạp chí Văn học &tuổi
trẻ,số 8-2003)
?Hãy tổng kết về nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
Qua đèo Ngang là một bài thơ
hay và sẽ bất tử với thời gian.Dù ngày nay qua dãy Hoành Sơn đã
có hầm đờng bộ nhng chắc hẳn
ai đã từng đọc bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan đều muốn một lần đợc đi trên con đờng
đèo cheo leo và dừng chân đứng lại trên cổng Hoành Sơn để m-ờng tợng một bức tợng nữ sỹ
đứng trong bóng chiều trên đỉnh
đèo
*Dặn dò:về nhà đọc thuộc lòng bài thơ ,viết đoạn văn trình bày cảm nghĩ về cảnh đèo Ngang trong bài thơ
-Tổng kết về nội dung và nghệ thuật -Đọc phần ghi nhớ
-Xem, nghe,t-ởng tợng