Đọc -Tỡm hiểu chung:Qua đèo ngang Bà Huyện Thanh Quan - Hoàn cảnh sỏng tỏc: Baứi thụ ủửụùc saựng taực nhaõn chuyeỏn taực giaỷ ủi vaứo Thuaọn Hoựa nhaọn chửực “Cung trung giaựo... Đọc
Trang 2®äc thuộc lòng, diễn cảm bµi th¬ “B¸nh tr«i n íc”
Trang 3T¸c gi¶: Bµ HuyÖn Thanh Quan
Trang 4• Đèo Ngang thuộc d y núi Hoành Sơn, ãy núi Hoành Sơn,
phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình.
• Là địa danh nổi tiếng trên đất n ớc ta.
Quaỷng Bỡnh
Trang 5I Đọc -Tỡm hiểu chung:
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
- Hoàn cảnh sỏng tỏc: Baứi thụ ủửụùc saựng taực nhaõn chuyeỏn
taực giaỷ ủi vaứo Thuaọn Hoựa nhaọn chửực “Cung trung giaựo
Trang 6Qua Đốo Ngang
Bước tới đèo Ngang, búng xế tà ,
2 cõu kết: khộp lại
ý bài thơ
Bố cục: 4 phần
Đối
Đối
Trang 7I Đọc -Tỡm hiểu chung:
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
- Hoàn cảnh sỏng tỏc: Baứi thụ ủửụùc saựng taực nhaõn chuyeỏn
taực giaỷ ủi vaứo Thuaọn Hoựa nhaọn chửực “Cung trung giaựo
taọp” - Thể loại : Thất ngôn bát cú Đ ờng luật
1 Đọc- giải nghĩa từ ( SGK c- gi i ngh a t ( SGK ải nghĩa từ ( SGK ĩa từ ( SGK ừ ( SGK )
- B c c ố cục ục : 4 ph n (đ , th c, lu n, k t).ần (đề, thực, luận, kết) ề, thực, luận, kết) ực, luận, kết) ận, kết) ết)
Trang 8
Qua Đèo Ngang
B ớc tới Đèo Ngang, bóng xế tà,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
Lom khom d ới núi, tiều vài chú,
Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
Nhớ n ớc đau lòng con quốc quốc,
Th ơng nhà mỏi miệng, cái gia gia Dừng chân đứng lại, trời non, n ớc, Một mảnh tình riêng, ta với ta.
Trang 9
I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Trang 10? Khởi nguồn cảm xúc của bức tranh là ở
thời điểm nào? Thời điểm
- Thời điểm miêu tả:
- Thời điểm miêu tả: Xế tàXế tà (lúc trời đã về chiều, ánh nắng dần tắt, màn đêm dần buông xuống
Đây là thời khắc khép lại 1 ngày cũng là thời gian mọi hoạt động kết thúc) th ờng gợi nỗi buồn man mác - Đây là thời gian nghệ thuật gợi cảm
Trang 11I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
1 Bức tranh Đèo Ngang
-Th i gian ời gian : Bu i ổi chiều tà -> dễ gợi tâm trạng
? Em nhận xét gì về cách gieo vần
và dùng từ trong 2 câu thơ đầu ần (đề, thực, luận, kết) đ u, tác dụng của cỏch gieo vần đú?
Trang 12• T¸c dông: t« ®Ëm, t¸i hiÖn c¶nh
thiªn nhiªn c©y cá chen lÊn um tïm, rîn ngîp, trèng v¾ng, qu¹nh hiu.
Trang 13I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Tiết 29:T
Ti t 29- v n ết 29- văn ăn
b n ản
II Tìm hiểu văn bản
1 Bức tranh Đèo Ngang
*Th i gian ời gian : Bu i ổi chiều tà -> dễ gợi tâm trạng
* C nh v t: ản ật:
- Nghệ thuật:
+ Ti u đ i, ểu cảm ối, đi p t “ệp từ “ ừ “ chen”(cõu 2) -> rậm rạp, hoang sơ, buồn, vắng
Trang 14- vài chú tiều lom khom, mấy túp nhà chợ lác đác, dãy núi Hoành Sơn, y núi bầu trời, biển n ớc,
âm thanh chim cuốc, chim đa đa.
? Phóng tầm mắt ra xa, nhà thơ thấy tiếp những cảnh gì? Nghe thấy những âm
thanh gì?
Trang 15* Hai câu thực, luận:
ưưưưưưưưưưưưưLomưkhom ưdướiưnúiư tiềuưvàiưchú
ưưưưưưưưưưưưưư Lácưđác ưbênưsôngư chợưmấyưnhà.
Nhớ n ớc đau lòng con
Nhớ n ớc đau lòng con quốc quốc
Th ơng nhà mỏi miệng cái
Th ơng nhà mỏi miệng cái gia gia
? Cảnh miêu tả ở xa có những nét đặc sắc gì v ngh ề nghệ ệ thu t ật ?
Nghệ thuật: đối, đảo ngữ,
Nghệ thuật: đối, đảo ngữ, từ láy, chơi chữ, ẩn
dụ, âm thanh khắc khoải buồn bã cú tỏc dụng cú tỏc dụng làmàmmm
Tăng thêm vẻ hoang sơ của cảnh , gợi đến điển tích
bi th ơng về Thục Đế mất n ớc, khi chết hoá thành
chim cuốc, cứ kêu hoài “quốc quốc” – Tiếng chim
đa đa đặt trong thế đối xứng với “quốc quốc” gợi nỗi
nhớ nhà, nơi tổ ấm
Trang 16I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Tiết 29:T
Ti t 29- v n ết 29- văn ăn
b n ản
II Tìm hiểu văn bản
1 Bức tranh Đèo Ngang
*Th i gian ời gian : Bu i ổi chiều tà -> dễ gợi tâm trạng
Trang 17C¶nh §Ìo Ngang lµ mét bøc tranh thiªn nhiªn lóc chiÒu tµ, hïng vÜ, b¸t ng¸t, thÊp tho¸ng cã sù sèng cña con ng êi nh
ng cßn hoang s¬, gîi c¶m gi¸c buån v¾ng lÆng.
? Em h×nh dung vÒ c ảm nh
Trang 18I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Tiết 29:T
Ti t 29- v n ết 29- văn ăn
b n ản
II Tìm hiểu văn bản
1 Bức tranh Đèo Ngang
*Th i gian ời gian : Bu i ổi chiều tà -> dễ gợi tâm trạng
* C nh ảnh vật: vật: hiện lờn tiờu điều, hoang sơ.
? Em cú nhận xột
gỡ về hỡnh ảnh
khụng gian trời,
non, nước trong
bài thơ?
*Khụng gian: trời, non, nước cao rộng, bỏt ngỏt.
=> Cảnh Đèo Ngang là một bức tranh thiên nhiên lúc chiều
tà, hùng vĩ, bát ngát, thấp thoáng có sự sống của con ng ời
nh ng còn hoang sơ, gợi cảm giác buồn vắng lặng
Trang 19I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Trang 20? Việc tả cảnh Đèo Ngang còn nhằm dụng ý gì?
? Đó là cảm xúc tâm trạng gì?
- Buồn nhớ cô đơn (nghệ thuật tả
cảnh ngụ tình – Tình đ ợc thể hiện gián tiếp qua cảnh).
? Đặc biệt, qua sự cảm nhận âm thanh tiếng
“quốc quốc, gia gia”, nghệ thuật chơi chữ, em hiểu gì về tâm trạng của nhà thơ?
Trang 21- Nhớ n ớc th ơng nhà.
+ Th ơng nhà (gia gia): tình cảm nhớ nhung
da diết của ng ời nữ sĩ khi xa gia đình để từ
Thăng Long vào Phú Xuân nhận chức Cungư
trungưgiáoưtập.
+ Nhớ n ớc (quốc quốc): sự hoài niệm về dĩ
v ng, về quá khứ vàng son thống nhất liền ãy núi Hoành Sơn,
một dải non sông của dân tộc.
Trang 22I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
Trang 23Hai câu kết:
Dừngưchânưđứngưlại ư trờiưnonưnước
Mộtưmảnhưtìnhưriêng ư taưvớiưta.
-> Đối lập 2 hình ảnh:
+ Trời non n ớc: Không gian mênh mông tách biệt, mở
ra nhiều chiều bao la bát ngát, rộng lớn (vũ trụ
Trang 24I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
+ Đối lập 2 hình ảnh :Trời, non, n ớc>< Một mảnh tình riêng
+ “ Ta với ta”: điệp đại từ
-> Cực tả nỗi buồn thầm lặng cô đơn đến tột cùng của tỏc giả
giả
Trang 25I.Tỡm hiểu chung
Qua đèo ngang
( Bà Huyện Thanh Quan)
- Sỏng tạo trong việc sử dụng từ lỏy, từ đồng õm khỏc
nghĩa, gợi hỡnh, gợi cảm
- S d ng ngh thu t đ i hi u qu ử dụng nghệ thuật đối hiệu quả ụng nghệ thuật đối hiệu quả ệp từ “ ận, kết) ối, ệp từ “ ảm
3 í nghĩa: thể hiện tõm trạng cụ đơn thầm lặng, nỗi niềm
hoài cổ của nhà thơ trước cảnh vật Đốo Ngang
Trang 26Củng cốMÔ HÌNH MẠCH CẢM XÚC
Trang 271 Häc thuéc, đ c di n c m đ c di n c m ọc diễn cảm ọc diễn cảm ễn cảm ễn cảm ảm ảm bµi th¬.
2 Nhận xét về cách biểu lộ cảm xúc của
Bà Huyện Thanh Quan trong bài thơ.
3 ViÕt ®o¹n v¨n ph¸t biÓu c¶m nghÜ khi häc xong bµi th¬.
Trang 29C¶nh §Ìo Ngang ngµy nay: