luc ma sat da duyet

Nhận xét : Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật trượt trên bề mặt một vật khác và cản lại chuyển động của vật.. Lực do mặt sân tác dụng vào quả bóng cản chuyển động lăn của quả bóng g

Trang 1

Gi¸o viªn : Bùi Văn Học

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

HS1 : Nêu đặc điểm của hai lực cân bằng?

 Hai lực cân bằng là hai lực cùng đặt lên một vật, có

cường độ bằng nhau, phương nằm trên cùng một đường thẳng, chiều ngược nhau.

Bài 5.7 Đặt một chén nước trên góc của một tờ

giấy mỏng Hãy tìm cách rút tờ giấy ra mà không làm dịch chén Giải thích cách làm đó.

Trang 3

 HS2: Thế nào là chuyển động theo quán tính?

 Dưới tác dụng của các lực cân bằng,một vật đứng

yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều Chuyển động này được gọi là chuyển động theo quán tính.

Bài 5.8 Một con báo đang đuổi riết một con linh

dương Khi báo chuẩn bị vồ mồi thì con linh

dương nhảy tạt sang một bên và thế là trốn

thoát Em hãy giải thích cơ sở khoa học của

biện pháp thoát hiểm này?

Trang 4

Sự khác nhau cơ bản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục

bánh xe đạp, trục bánh xe ô tô ngày nay là ở chỗ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục bánh

xe đạp, trục bánh xe ô tô thì

có ổ bi Thế mà phải mất hàng chục thế kỉ mới tạo nên sự khác nhau đó.

Bài học hôm nay sẽ

giúp các em phần nào

hiểu được ý nghĩa của

việc phát minh ra ổ bi.

Sự khác nhau cơ bản giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục

bánh xe đạp, trục bánh xe ô tô ngày nay là ở chỗ trục bánh xe bò không có ổ bi còn trục bánh

xe đạp, trục bánh xe ô tô thì

có ổ bi Thế mà phải mất hàng chục thế kỉ mới tạo nên sự khác nhau đó.

Trang 6

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT:

1.Lực ma sát trượt:

Khi bánh xe đạp đang quay, nếu bĩp nhẹ phanh thì vành bánh chuyển động chậm lại Lực sinh ra do má phanh ép sát lên vành bánh, ngăn cản chuyển động của vành được gọi là lực ma sát Nếu bĩp phanh mạnh thì bánh xe ngừng quay và trượt trên mặt đường, khi đĩ cĩ lực ma sát trượt

giữa bánh xe và mặt đường.

BÀI 6

Trang 7

Khi bánh xe đạp đang quay, nếu bĩp nhẹ phanh thì vành bánh chuyển động chậm lại Lực sinh ra do má phanh ép sát lên vành bánh, ngăn cản chuyển động của vành được gọi là lực ma sát Nếu bĩp phanh mạnh thì bánh xe ngừng quay và trượt trên mặt đường, khi đĩ cĩ lực ma sát trượt

giữa bánh xe và mặt đường.

C1 :Hãy tìm ví dụ về lực ma sát

trượt trong đời sống và k thuật ĩ

Trang 8

C1 :Hãy tìm ví dụ về lực ma sát

trượt trong đời sống và k thuật ĩ

-Bánh xe ngừng quay trượt trên mặt đường khi thắng gấp.

-Trượt tuyết.

-Lực ma sát trượt xuất hiện

khi kéo khúc gỗ trên đường

Trang 9

Nhận xét : Lực ma sát trượt xuất hiện khi một vật

trượt trên bề mặt một vật khác và cản lại chuyển động của vật.

Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào?

Và cĩ tác dụng gì đối với vật?

Trang 10

2 Lực ma sát lăn:

Đá vào quả bóng, quả bóng lăn

chậm dần trên sân rồi dừng lại Lực

do mặt sân tác dụng vào quả bóng cản chuyển động lăn của quả bóng gọi là lực ma sát lăn.

BÀI 6

Trang 11

C2: Hãy tìm ví dụ về lực ma sát lăn trong đời sống và k thuật ĩ .

Đá vào quả bóng, quả bóng lăn

chậm dần trên sân rồi dừng lại Lực

do mặt sân tác dụng vào quả bóng

cản chuyển động lăn của quả bóng gọi là lực ma sát lăn.

Trang 12

C2: Hãy tìm ví dụ về lực ma sát

lăn trong đời sống và kỹ thuật.

-Lực ma sát lăn xuất hiện

Ở các ổ bi của bộ phận

quay

- - Lực ma sát lăn xuất hiệnĐẩy vật nặng trên

các con lăn.

-Lực ma sát lăn xuất

hiện khi lốp xe lăn

trên đường

Fms l n ă

Trang 13

Nhận xét:

Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên bề mặt một vật khác và cản lại

chuyển động của vật.

Lực ma sát lăn xuất hiện khi nào?

Trang 14

Hình 6.1a Hình 6.1b

C3: Trong các trường hợp ở hình 6.1 dưới đây,trường hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp nào có lực ma sát lăn? Qua đó em có nhận xét gì về cường độ lực

ma sát trượt, ma sát lăn?

Trang 15

Hai trường hợp trên chứng tỏ: độ lớn ma sát lăn rất nhỏ

so với ma sát trượt.

Hình 6.1a :

3 người đẩy thùng trượt trên

sàn nên có ma sát trượt.

Hình 6.1b :

1 người đẩy thùng trên những

bánh xe nên có ma sát lăn.

F ms Trượt

F ms Lăn

Hình 6.1a

Hình 6.1b

Trang 16

Vậy để đẩy thùng hàng đi một cách dễ dàng chúng ta

cần làm thế nào?

Hình 6.1a :

3 người đẩy thùng trượt trên

sàn nên có ma sát trượt.

Hình 6.1b :

1 người đẩy thùng trên những

bánh xe nên có ma sát lăn.

Trang 17

Tr l i ả ờ : Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi.

Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật chuyển động làm cho máy móc hoạt động dễ dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành như

C9 : Ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc

phát minh ra ổ bi lại có ý nghĩa quan

trọng đến sự phát triển của khoa học

và công nghệ?

2.Lực ma sát lăn:

Trang 18

TN:Hình 6.2trang 22 SGK

Trong TN trên, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên chứng tỏ điều gì ?

Mĩc lực kế vào một vật nặng đặt trên mặt bàn rồi kéo từ từ lực kế theo phương

sát điều gì?

Trang 19

của lực khác nhưng chưa chuyển động Lực ma sát nghỉ

cĩ tác dụng giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực

khác đó.

Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi nào?

Trang 20

C5: Hãy tìm các VD khác về lực

ma sát nghỉ trong đời sống và k thuật ĩ .

-Ma sát nghỉ giữa bàn chân với

mặt sàn khi đi tới.

-Ma sát nghỉ giúp ta cầm nắm

được các vật trên tay.

Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi vật bị tác dụng của lực khác nhưng

chưa chuyển động Lực ma sát nghỉ cĩ tác dụng giữ cho vật không trượt khi vật bị tác dụng của lực khác đó.

Trang 21

3.Lực ma sát nghỉ:

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ Kĩ THUẬT

1 Lực ma sát có thể có hại :

Trang 22

b a

Xích xe đạp Trục quay có ổ bi

c

Đẩy thùng đồ

Làm mau mòn

xích và đĩa Để

giảm ma sát cần

tra dầu mỡ

thường xuyên

Khó đẩy do ma sát trượt lớn Thay ma sát trượt bằng

ma sát lăn

Làm cản chuyển động quay, nóng và mau mòn trục.

Gắn ổ bi, tra dầu mỡ.

C6: Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp

làm giảm lực ma sát trong các trường hợp sau:

Trang 23

2.Lực ma sát nghỉ:

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỸ THUẬT

1 Lực ma sát có thể có hại:

2 Lực ma sát có thể có ích:

Trang 24

a b c

Phấn viết không

bám bảng.

Khi làm bảng phải

tạo một độ nhám

nhất định

Ốc dễ bị lỏng khi rung động,diêm quẹt không cháy.

Tăng độ nhám ở các mặt răng, ở mặt sườn bao diêm

Khi thắng ô tô không dừng lại được

Làm mặt đường có độ nhám, lốp (vỏ)

xe phải có rãnh.

C7 :Hãy quan sát các hình sau và tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát sẽ xảy ra hiện tượng gì? Hãy tìm

cách làm tăng lực ma sát trong những trường hợp này

Trang 25

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KỸ THUẬT

Cĩ thể em chưa biết

Ma sát cĩ ý nghĩa quan trọng trong thực tế Nĩ cĩ thể cĩ hại nhưng cũng cĩ thể cĩ ích Do đĩ, ta cần biết cách làm giảm cũng như làm tăng ma sát Nhờ dầu mỡ bơi trơn, ma sát trượt giảm từ 8 đến 10 lần Tuy nhiên trong nhiều trường hợp lực ma sát vẫn cịn lớn và cần cĩ giải pháp giảm lực này Để giảm ma sát người ta phát minh ra các ổ trục, ổ bi lăn, chúng cĩ tác dụng làm giảm ma sát từ 20 đến 30 lần

Hãy thử hình dung bỗng nhiên ma sát biến mất thì hiện tượng gì sẽ xảy ra? Ta khơng đứng vững, cũng khơng ngồi vững được Sách vở,

đồ đạc rất khĩ nằm yên trên bàn Ta khơng cầm nổi vật gì trên tay vì mọi cái đều trơn tuột Đinh rời khỏi tường Sợi khơng kết thành vải Người và động vật khơng đi lại được Xe khơng chạy được Vật nào

Vậy lực ma sát cĩ ích hay cĩ hại ?

Trang 26

BÀI 6

Lực ma sát trượt sinh ra khi một vật

trượt trên bề mặt của một vật khác

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật lăn

Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích

Lực ma sát trượt sinh ra khi nào?

Lực ma sát lăn sinh ra khi nào?.

Lực ma sát nghỉ giữ cho vật ………

khi vật bị tác dụng của lực khác.

không trượt

CỦNG CỐ

Trang 27

a Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã.

C8 : Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho biết trong các hiện tượng này ma sát có ích hay có hại:

b Ô tô chạy vào đường đất mềm có bùn dễ bị sa lầy.

c Giầy đi lâu đế bị mòn.

d Mặt lốp ô tô vận tải phải có khía (rãnh) sâu hơn mặt lốp xe đạp

e Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị

(đàn cò), hay đàn violon

Trang 28

III VẬN DỤNG :

Giải thích: Khi đi

trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã vì lực

ma sát nghỉ giữa sàn với chân người rất nhỏ

Ma sát trong trường hợp này có ích

Giải thích: Khi đi

trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã vì lực

ma sát nghỉ giữa sàn với chân người rất nhỏ

Ma sát trong trường hợp này có ích

a Khi đi trên sàn đá hoa mới

lau dễ bị ngã.

Trang 29

b Ô tô chạy vào đường đất mềm có bùn dễ bị sa lầy.

Giải thích: Khi đó lực ma sát giữa lốp xe và mặt đất quá nhỏ làm bánh xe quay trượt tại chỗ không chạy tới được.

Ma sát trong trường hợp này có ích.

Trang 30

c Giầy đi lâu đế bị mòn.

Giải thích :Giầy đi lâu do ma sát giữa mặt đất với đế giầy làm đế bị mòn.

Ma sát trong trường hợp này có hại.

Trang 31

d Mặt lốp ô tô vận tải phải có khía (rãnh) sâu hơn mặt lốp xe đạp

Giải thích : Ô tô nặng nên mặt lốp sâu sâu hơn mặt lốp xe đạp để tăng ma sát tức tăng độ bám giữa lốp

xe với mặt đường Do đó khi chuyển động làm xe không bị trượt, khi thắng

xe sẽ nhanh chóng dừng lại.

Ma sát trong trường hợp này có lợi.

Trang 32

e Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị (đàn cò), hay đàn violon

Giải thích: Để tăng ma sát giữa dây cung với dây đàn, nhờ đó đàn kêu to

Ma sát trong trường hợp này có lợi

Trang 33

 Làm các bài tập 6.1 đến 6.15 SBT

 Tìm hiểu trước bài học số 7 “ÁP SUẤT” SGK trang 25

 Đọc phần “Có thể em chưa biết”

Trang 34

Bµi tËp tr¾c nghiÖm



Trang 35

6.1: Trong trường hợp nào sau đây lực xuất hiện không

Lực xuất hiện khi

lốp xe trượt trên

mặt đường

Trang 36

6.2- Cách làm nào sau đây giảm được lực ma sát?

Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc

Tăng độ nhám của mặt tiếp xúc Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc

Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc

Trang 37

6.3: Câu nào sau đây nói về lực ma sát là đúng?

Lực ma sát trượt cản trở chuyển động trượt của vật này trên mặt vật kia

Lực ma sát cùng hướng với

Khi một vật chuyển động chậm

dần, lực ma sát nhỏ hơn lực đẩy

Trang 38

6.6 Chọn đáp án đúng lực ma sát nghỉ xuất hiện khi

Quyển sách để yên trên mặt bàn nằm nghiêng

Trang 39

6.7- Một vật đặt trên mặt bàn nằm ngang Dùng tay búng vào vật để truyền cho nó một vận tốc Vật sau đó chuyển động chậm dần vì

Lực ma sát Trọng lực Quán tính

Lực búng của tay

Trang 40

6.8: Lực ma sát trượt xuất hiện

trong các trường hợp nào sau đây?

Ma sát gữa má phanh với vành xe

Ma sát giữa các viên bi với ổ

Ma sát giữa lốp xe với mặt

đường khi xe đang chuyển động

Trang 41

Câu 1: Có mấy loại lực ma sát?

3

4

Trang 42

Câu 2: Trường hợp nào dưới đây xuất hiện

thổi

Trang 44

 Học bài Trả lời câu C8 SGK Trang 23

 Làm các bài tập 6.1 đến 6.15 SBT

 Tìm hiểu trước bài học số 7 “ÁP SUẤT” SGK trang 25

 Đọc phần “Có thể em chưa biết”

Tiêu đề	Kiểm Tra Bài Cũ
Người hướng dẫn	Bựi Văn Học
Trường học	Trường Đại Học
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Bài Giảng

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	7,16 MB