ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ,…đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn
Trang 1BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 7
BÀI 21 THÊM TRẠNG NGỮ CHO CÂU
Trang 23 Dòng nào là trạng ngữ trong 2 câu sau:
“Dần đi ở từ năm chửa mười hai Khi ấy,
đầu nó còn để hai trái đào.”
A Dần đi ở
B Khi ấy
C Đầu nó còn để hai trái đào
Trang 33 Trong câu, trạng ngữ bao
giờ cũng được ngăn cách các
Trang 4a) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng (…)
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đục như màu pha lê mờ Sáng
dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ, trên nền trời trong trong
có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới.
(Vũ Bằng)
b) Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
(Đoàn Giỏi)
a’) Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng
(…) Trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không
còn làm cho nền trời đục như màu pha lê mờ.Mình cảm thấy rạo rực một
niềm vui sáng sủa Vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Có
những làn sáng hồng hồng rung động như cánh con ve mới lột.
b’) Lá bàng đỏ như màu đồng hun.
Trang 5* Ta không nên lược bỏ vì:
+ Các trạng ngữ bổ sung ý nghĩa về thời gian, không gian giúp nội dung miêu tả chính xác hơn.
+ Các trạng ngữ còn có tácdụng liên kết
nếu bỏ trạng ngữ làm cho câu văn khó
hiểu và không có tác dụng liên kết
Trang 6a) Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung
tinh thần tự họa rất rõ nét và sinh động của nhà thơ
ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo
Nguyễn ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuất châm biếm
ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền
thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ,…đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
( Theo Nguyễn Đăng Mạnh )
a’) Ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần tự họa rất rõ nét và
sinh động của nhà thơ
Người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn ái Quốc
hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuất châm biếm
Ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời
của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ,…đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
Trang 7
Trong văn nghị luận, khi sắp xếp luận cứ theo trình tự thời gian, không gian … thì trạng ngữ có vai trò liên kết các câu văn trong đoạn giúp cho đoạn văn được mạch lạc nên nhiều trường hợp không thể thiếu trạng ngữ
Trang 8Trạng ngữ có thể có hoặc không
có mặt trong câu nhưng nó bổ sung cho câu những nội dung cần thiết làm cho câu được miêu tả đầy đủ hơn
Trong nhiều trường hợp nếu thiếu trạng ngữ, câu sẽ thiếu chính xác
Trang 9
Trạng ngữ có những công dụng sau:
-Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung câu được đầy đủ, chính xác;
-Nối kết các câu, các đoạn với nhau
góp phần làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc.
Trang 10ĐÁP ÁN
HẾT GIỜ23456789 1
Trang 11Trong câu: Trên sông Đà, có rất
nhiều nhà máy Tìm
trạng ngữ và cho biết biểu thị ý gì ?
Trong câu: Trên sông Đà, có rất
nhiều nhà máy Tìm trạng ngữ và cho biết biểu thị ý gì ?
A Tn: Trên sông Đà / chỉ thời gian
Tn: Trên sông Đà / chỉ địa điểm
Tn: Trên sông Đà / chỉ địa điểm B
Trang 12*Ví dụ:
Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và
vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình
Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.
(Đặng Thai Mai)
*Ví dụ:
Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và
vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình,
và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.
Trang 13Làm cho câu văn dễ hiểu.
Nhấn mạnh ý, chuyển ý, thể hiện tình huống, cảm xúc nhất định
Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự
hào với tiếng nói của mình Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.
(Đặng Thai Mai)
Trang 15Trong một số trường hợp để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc thể hiện những tình huống, cảm xúc nhất định, người ta có thể tách
trạng ngữ, đặc biệt là trạng ngữ đứng cuối câu, thành những câu riêng.
Trang 16dòng sông Đà, ông xuôi ngược hơn trăm lần rồi, chính tay lái độ sáu chục lần cho những chuyến thuyền then đuôi én sâu chèo.” biểu thị nội dung gì ?
A Thời gian diễn ra hành động được nói đến.
B Nơi chốn diễn ra hành động được nói đến.
C Nguyên nhân của hành động được nói tới.
D Mục đích của hành động được nói tới.
ĐÚNG RỒI
Trang 171 Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau:
a) Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung
tinh thần tự họa rất rõ nét và sinh động của nhà thơ
ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo
Nguyễn ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuất châm biếm
ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền
thống thi ca lâu đời của phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ,…đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến,…
( Theo Nguyễn Đăng Mạnh )
b) Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững
bước đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết
đuối phải không ? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng
không ? Không sao đâu vì … (…) Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ
là học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng thứ hạng 15 trong số 22 học
sinh của lớp
Theo (Trái tim có điều kì diệu)
Trang 18- Lần đầu chập chững bước đi
- Lần đầu tiên tập bơi
- Lần đầu chơi bóng bàn
- Lúc còn học phổ thông
- Về môn hoá
Trạng ngữ chỉ trình tự lập luận
Trang 192 Chỉ ra những trường hợp tách trạng ngữ thành câu
riêng trong các chuỗi câu dưới đây Nêu trạng
ngữ của những câu do trạng ngữ tạo thành.
a) Bố cháu đã hi sinh Năm 72.
(Báo Văn nghệ)
b) Bốn người lính đều cúi đầu, tóc xõa gối Trong
lúc tiếng đờn vẫn khắc khoải vẳng lên những chữ đờn li biệt, bồn chồn.
(Anh Đức)
Trang 20- a: trạng ngữ được tách: Năm 72
Tác dụng nhấn mạnh thời điểm hi sinh của nhân vật
- b: trạng ngữ được tách “ trong lúc … bồn chồn”
Nhấn mạnh thông tin ở nòng cốt câu
Trang 213 Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về sự giàu đẹp của Tiếng Việt Chỉ ra các trạng ngữ và giải thích vì sao cần thêm trạng ngữ trong những trường hợp ấy?
Trang 22Sự giàu đẹp của tiếng Việt của Đặng Thai
Mai Qua đó , ta thấy tiếng Việt của chúng
ta rất giàu và cũng rất đẹp về mọi phương diện, từ hệ thống nguyên âm, thanh điệu phong phú, uyển chuyển trong cách đặt câu Chúng ta tự hào về tiếng nước ta vì nước ta là một nước nhỏ nhưng cũng có thứ tiếng của riêng mình, không phải lệ thuộc vào tiếng của nước khác.
Trang 23Chỉ thời gian , nơi chốn
Chỉ thời gian , nơi chốn
Trang 24Dấu chấm Dấu phẩy
DÊu chÊm hái
Để tách giữa chủ ngữ, vị ngữ với trạng ngữ thì người
ta thường dùng:
Trang 25nhấn mạnh câu
chung nhấn mạnh ý
trạng ngữ
đầu câu cuối câu
Trang 26DẶN DÒ
Về xem lại các bài :
+ Câu rút gọn
+ Câu đặc biệt
+ Trạng ngữ